5,16. பயோஜகப்³யாபாரே ணாபி ச

கத்தாரம் யோ பயோஜேதி, தஸ்ஸ ப்³யாபாரே க்ரியத்தா² ணி+ணாபீ ஹோந்தி ப³ஹுலம்.

ணிபச்சயோ உவண்ணந்தா, ஆதோ ணாபேவ ஹோதி+ஹ;

த்³வே த்³வே+கோ ஹோதி வா ஸேஸே, ப³ஹுலம்த்யனுவுத்தியா.

அகம்மகாபி ஹோந்தேவ, ணி+ணாப்யந்தா ஸகம்மகா;

ஸகம்மகா த்³விகம்மா+ஸ்ஸு, த்³விகம்மா ச திகம்மகா.

தஸ்மா கத்தரி கம்மே ச, ணி+ணாபீனம் து ஸம்ப⁴வோ;

ந பா⁴வே ஸுத்³த⁴கத்தா து, கம்மம் ஹோதி பயோஜகே.

நயாதீ³னம் பதா⁴னஞ்ச, அபதா⁴னம் து³ஹாதி³னம்;

ஸுத்³த⁴கத்தா ணி+ணாபீஸு, கம்ம+மக்க்²யாத கோ³சரம்.

ப⁴விதும் பயோஜயதீதி அத்தே² இமினா ணிப்பச்சயோ. ணகாரோ ணானுப³ந்த⁴காரியத்தோ². ‘‘யுவண்ணான+மே+ஓ பச்சயே’’தி ஓகாரே ‘‘ஆயா+வா ணானுப³ந்தே⁴’’தி ணானுப³ந்தே⁴ ஆவாதே³ஸோ. த்யாதி³ம்ஹி ‘‘ணி+ணாப்யா+பீஹி வா’’தி லவிகரணே ஏகாரே ‘‘ஏஓன+மயவா ஸரே’’தி அயாதே³ஸோ. ஸோ ஸமாதி⁴ம் பா⁴வயதி பா⁴வேதி, பா⁴வயந்தி பா⁴வேந்தி+ச்சாதி³. கம்மே-தேன ஸமாதி⁴ பா⁴வீயதி+ச்சாதி³. ஏத்த² ‘‘தீ³கோ⁴ ஸரஸ்ஸா’’தி க்யே இகாரஸ்ஸ தீ³கோ⁴. பா⁴வயிஸ்ஸதி பா⁴வேஸ்ஸதி, பா⁴வயிஸ்ஸந்தி பா⁴வேஸ்ஸந்தி+ச்சாதி³. அஜ்ஜதனே ஈஸ்ஸ ஸிம்ஹி அபா⁴வேஸி பா⁴வேஸி, அபா⁴வயி பா⁴வயி, அபா⁴வயிம்ஸு பா⁴வயிம்ஸு. பரஸ்ஸரலோபே அபா⁴வேஸும் பா⁴வேஸும், அபா⁴வயம்ஸு பா⁴வயம்ஸு, அபா⁴வயும் பா⁴வயும் இச்சாதி³. கம்மே-அபா⁴வீயி பா⁴வீயி இச்சாதி³. அபா⁴விஸ்ஸ அபா⁴வயிஸ்ஸ, அபா⁴விஸ்ஸம்ஸு அபா⁴வயிஸ்ஸம்ஸு. கம்மே-அபா⁴வயிஸ்ஸம் இச்சாதி³. பா⁴வே பா⁴வேய்ய இச்சாதி³. கம்மே-பா⁴வீயேய்ய இச்சாதி³. பா⁴வயது பா⁴வேது இச்சாதி³. கம்மே-பா⁴வீயது இச்சாதி³.

பசிதும் பயோஜேதீதி அத்தே² ணி+ணாபீ ஹோந்தி. ஸோ தே³வத³த்தேன ஓத³னம் பாசயதி பாசேதி இச்சாதி³, ததா² பாசாபயதி பாசாபேதி+ச்சாதி³. கம்மே-ஸோ தேன தே³வத³த்தேன ஓத³னோ பாசீயதி பாசாபீயதி+ச்சாதி³, ப⁴விஸ்ஸத்யாதீ³ஸுபி யோஜேதப்³ப³ம்.

க³ந்தும் பயோஜேதீதி அத்தே² ஸோ தம் புரிஸம் கா³மம் க³மயதி க³மேதி க³ச்சா²பயதி க³ச்சா²பேதி+ச்சாதி³. கம்மே-தேன ஸோ கா³மம் க³மீயதி க³ச்சா²பீயதி+ச்சாதி³.

கு³ஹ=ஸம்வரணே, கு³ஹிதும் பயோஜேதீதி ணிம்ஹி ‘‘கு³ஹிஸ்ஸ ஸரே’’தி தீ³கோ⁴. கூ³ஹயதி, கூ³ஹயந்தி இச்சாதி³.

தி³ஸ+து³ஸ=அப்பீதியம், து³ஸிதும் பயோஜேதீதி ணிம்ஹி ‘‘ணிம்ஹி தீ³கோ⁴ து³ஸஸ்ஸா’’தி தீ³கே⁴ தூ³ஸயதி+ச்சாதி³.

ததா² இச்ச²ந்தம் பயோஜயதி இச்சா²பயதி இச்சா²பேதி, ஏஸயதி ஏஸேதி. நியச்ச²ந்தம் பயோஜயதி நியமயதி நியமேதி. ததா² ஆஸயதி ஆஸேதி, அச்சா²பயதி அச்சா²பேதி. லாப⁴யதி லாபே⁴தி, ஏவம் வாஸயதி வாஸேதி, வாஸாபயதி வாஸாபேதி. வாஹயதி வாஹேதி, வாஹாபயதி வாஹாபேதி+ச்சாதி³. ஏவம் ஜீரயதி, மாரயதி, த³ஸ்ஸயதி இச்சாதி³. ஹூ=ஸத்தாயம், பஹோந்தம் பயோஜயதி பஹாவயதி பஹாவேதி இச்சாதி³. ஸாயயதி ஸாயாபயதி ஸாயாபேதி. நாயாபயதி நாயாபேதி. பதிட்டா²பயதி பதிட்டா²பேதி. ரஸ்ஸே பதிட்ட²பேதி. ஹந்தும் பயோஜயதீதி ணி+ணாபீ, ‘‘ஹனஸ்ஸ கா⁴தோ ணானுப³ந்தே⁴’’தி கா⁴தாதே³ஸே கா⁴தயதி கா⁴தேதி. ததா² ஜுஹாவயதி ஜுஹாவேதி, ஜஹாபயதி ஜஹாபேதி. ஹாபயதி ஹாபேதி. தா³பயதி தா³பேதி. விதா⁴பயதி விதா⁴பேதி, பித³ஹாபயதி பித³ஹாபேதி. (பூ⁴வாதி³னயோ).

இதா³னி ருதா⁴தி³அட்ட²க³ணா த³ஸ்ஸீயந்தே-ரோத⁴யதி ரோதே⁴தி. தே³வயதி தே³வேதி. தோத³யதி தோதே³தி. ஜயாபயதி ஜயாபேதி. விக்கயதி விக்கயாபேதி. ஸாவயதி ஸாவேதி. விதானயதி விதானேதி. சோராபயதி சோராபேதி இச்சாதி³.

கா²தீ³ஹி பச்சயந்தேஹி, அபி ஹோந்தி ணி+ணாபயோ;

ணி+ணாபினா+நகானானம், த³ஸ்ஸனஞ்சேத்த² ஸாத⁴னம்.

திதிக்க²ந்தம் பயோஜயதி திதிக்கே²தி திதிக்கா²பேதி, திகிச்ச²யதி திகிச்சே²தி திகிச்சா²பயதி திகிச்சா²பேதி. ஏவம் பு³பு⁴க்கே²தி பு³பு⁴க்கா²பேதி. பப்³ப³தாயயதி. புத்தீயயதி இச்சாதி³. (கா²தி³பச்சயனயோ).

இதி பயோக³ஸித்³தி⁴யம் த்யாதி³கண்டோ³ ச²ட்டோ².