3. காரககண்ட³
அத² விப⁴த்தீன+மத்த²பே⁴தா³ வுச்சந்தே.
தத்த² ஏகம்பி அத்த²ம் கம்மாதி³வஸேன ஏகத்தாதி³வஸேன ச விப⁴ஜந்தீதி விப⁴த்தியோ, ஸ்யாத³யோ. தா பன பட²மாதி³பே⁴தே³ன ஸத்தவிதா⁴. தா யதா² ‘‘பட²மா+த்த²மத்தே’’தி பட²மாவிப⁴த்தி ஹோதி. ஸிஸ்ஸ ஓகார+லோப+அ-மாதே³ஸேஸு நரோ இத்தீ² நபும்ஸகம்.
ஸகத்த²+த³ப்³ப³+லிங்கா³னி, ஸம்க்²யா+கம்மாதி³பஞ்சகம்;
நாமத்தோ² தஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞ-மத்த²மத்த²ம் பவுச்சதே.
ஸோ நாமத்தோ² ச –
ஜாதி க்ரியா கு³ணோ த³ப்³ப³ம், ததா² நாமந்தி பஞ்சதா⁴;
ஸத்³த³ஸ்ஸ+த்தோ² ஸ ஸத்³தோ³பி, பஞ்சதா⁴வ+த்ர பி⁴ஜ்ஜதே.
கத²ம் ஜாதிஸத்³தோ³ கு³ணஸத்³தோ³த்யாதி³னா.
பி⁴ன்னேஸ்வ+பி⁴ன்னதீ⁴+ஸத்³தா³, ஸப³லாதீ³ஸு யப்³ப³லா;
வத்தந்தே ஜாதி ஏஸா+ஸ்ஸ, மாலா ஸுத்த+மிவா+ந்விதா.
அத³ப்³ப³பூ⁴தம் கத்தாதி³-காரகக்³கா³மஸாதி⁴யம்;
பத³த்த²ம் கத்துகம்மட்ட²ம், க்ரிய+மிச்ச²ந்தி தப்³பி³தூ³.
த³ப்³ப³ஸ்ஸிதோ ததோ பி⁴ன்னோ, நிமித்தோ தப்பதீதியா;
வினஸ்ஸனஸபா⁴வோ ச, நிக்³கு³ணோவ கு³ணோ+ச்சதே.
ஏத்த² படோ ஸுக்கோதி வினஸ்ஸனஸபா⁴வோ ச சஸத்³தே³ன விபுலோ ஆகாஸோதி அவினஸ்ஸனஸபா⁴வோ ச அத்தனி விஸும் கு³ணரஹிதோ கு³ணோ+ச்சதே த்யத்தோ².
யம் யம் விஸேஸ்ஸதே கிஞ்சி, தம் தம் த³ப்³ப³+மிஹோ+ச்சதே;
ஜாத்யாதி³னோப்ய+தோ தாதி³, த³ப்³ப³த்தம் பரிகப்பதே.
ஏத்த² கோ³ஜாதி அஸ்ஸஜாதீதி வுத்தே ஜாதி த³ப்³ப³ம். நீலோ கு³ணோதி ச கு³ணோ த³ப்³ப³ம். பசனக்ரியாதி ச க³மனாதி³க்ரியாதோ விஸேஸியதீதி க்ரியாவ த³ப்³ப³ம்.
நாமரூபேன ஸத³ப்³பே³, க்வசி ஸஞ்ஞீ கதீ²யதே;
நாமந்தி தம் யதா² சித்தோ, ஸஞ்ஞா ஸத்³தோ³ து தத்³த⁴னீ.
நாமஸ்ஸ த³ப்³ப³த்தேபி சித்தோத்யாதி³ நாமேனேவ பஸிஜ்ஜ²தி, நோ க⁴ட+படாத³யோவ த³ப்³ப³த்தேன, தஸ்மா நாம+மிதி ஸஞ்ஞீ கதீ²யதே, தம்வாசகத்தா தப்³ப³தீ சித்தாதி³ ஸஞ்ஞாஸத்³தோ³தி நிச்சி²யதேய்ய+தி⁴ப்பாயோ.
அயம் பஞ்சவிதோ⁴பி அத்தோ² ஸத்³த³த்தோ² சேவ ஸாமத்தி²யா க³ம்யமானத்தோ² சாதி து³ப்³பி³தோ⁴. ததா² ஹி ‘‘பீனோ தி³வா ந பு⁴ஞ்ஜேய்ய’’மிதி பு⁴த்தினிராகதி ஸத்³த³த்தோ². ரத்திபு⁴த்தி து ஸாமத்தி²யா+வக³ம்யதே. தேனே+தம் வுச்சதி –
அத்த²ப்பதீதியம் ஸத்³த³-ப்³யாபாரோ திவிதோ⁴ ப⁴வே;
முக்²யோ லக்க²ண+ப்³யஞ்ஜன-ஸபா⁴வோ சாதி ஏத்த² து.
முக்²யோ து நிரந்தரத்தே², லக்க²ணோ து திரோஹிதே;
அத்தே²+தரோ து வாக்யஸ்ஸ, அத்தே²யேவ பவத்ததி.
‘‘மஞ்சே’’தி நிரந்தரத்தே² வத்தமானோ முக்²யோ, ‘‘மஞ்சா உக்³கோ⁴ஸந்தீ’’தி திரோஹிதத்தே² வத்தமானோ லக்க²ணோ, கா³தா²தி³ஸகலவாக்யஸ்ஸ+த்தே² வத்தமானோ ப்³யஞ்ஜனஸபா⁴வோ.
ப்³யாபாரஸ்ஸ பபே⁴தே³ன, திதா⁴ ஸத்³தோ³பி வாசகோ;
லக்க²ணிகோ ப்³யஞ்ஜகோதி, தத³த்தோ²பி திதா⁴ மதோ.
வச்சோ லக்க²ணிகோ ப்³யங்க்³யோ, சேவம் ஸத்³தோ³ ஸுவாசகோ;
வுத்தகமேன ஜாத்யாதி³-பே⁴தே³ன பஞ்சதா⁴ ப⁴வேதி.
38. ஆமந்தணே –
தி ஆமந்தணாதி⁴கே அத்த²மத்தே பட²மாவிப⁴த்தி ஹோதி. போ⁴ நர, போ⁴ இத்தி², போ⁴ நபும்ஸக.
ஸத்³தே³னா+பி⁴முகீ²காரோ, விஜ்ஜமானஸ்ஸ வத்து²னோ;
ஆமந்தணம் விதா⁴தப்³பே³, நத்தி² ‘‘ராஜா ப⁴வே’’தி+த³ம்.
க்ரியா நிமித்தம் காரகந்து கம்ம, கத்து, கரண, ஸம்பதா³ன, அவதி⁴, ஆதா⁴ரபே⁴தே³ன ச²ப்³பி³த⁴ம், தம் யதா² –
2,2. கம்மே து³தியா
கரீயதி கத்துகிரியாய ஸம்ப³ந்தீ⁴யதீதி கம்மம், தஸ்மிம் கம்மகாரகே து³தியாவிப⁴த்தி ஹோதி. தம் திவித⁴ம் நிப்³ப³த்தி, விகதி, பத்தி பே⁴தே³ன, தத்த² நிப்³ப³த்திகம்மே மாதா புத்தம் விஜாயதி, ஆஹாரோ ஸுக²ம் ஜனயதி, கடம் கரோதி த³த்தோ. விகதியம் கட்ட²+மங்கா³ரம் கரோதி, ஸுவண்ணம் கடகம் கரோதி, வீஹயோ லுனாதி. பத்தியம் த³த்தோ க⁴ரம் பவிஸதி, ஆதி³ச்சம் பஸ்ஸதி, த⁴ம்மம் ஸுணாதி, பண்டி³தே பயிருபாஸதி.
வுத்தஞ்ச –
நிப்³ப³த்தி+விகதி+பத்தி-பே⁴தா³ கம்மம் திதா⁴ மதம்;
கத்துக்ரியாபி⁴க³ம்மந்தம், ஸுக²+மங்கா³ரம்+க⁴ரம் யதா²தி.
கடம் கரோதி விபுலம் த³ஸ்ஸனீயந்தி அத்தே²வ கு³ணயுத்தஸ்ஸ கம்மதா, விபுலம் கரோதி, த³ஸ்ஸனீயம் கரோதீதி க்ரியாய ஸம்ப³ந்தி⁴யமானத்தா. ஓத³னோ பச்சதேதி ஓத³னஸத்³த³தோ கம்மதா நப்பதீயதே, கிஞ்சரஹி ஆக்²யாததோ.
இச்சி²தகம்மம் யதா²-கா³வும் பயோ தோ³ஹதி, கோ³மந்தம் கா³வம் யாசதி, கா³வ+மவ ருந்த⁴தி வஜம், மாணவகம் மக்³க³ம் புச்ச²தி, கோ³மந்தம் கா³வம் பி⁴க்க²தே, ருக்க²+மவசினாதி ப²லானி, ருக்கா²த்யத்தோ². ஸிஸ்ஸம் த⁴ம்மம் ப்³ரூதே. ஏத்த² பயோ, கா³வம் இச்சாதி³ இச்சி²தம், கா³வும், கோ³மந்த+மிச்சாதி³ அனிச்சி²தம். ஏவ+மனிச்சி²தேபி கண்டகம் மத்³த³தி, விஸம் கி³லதி. யம் நேவி+ச்சி²தம், நாபி அனிச்சி²தம், தத்ராபி கா³மம் க³ச்ச²ந்தோ ருக்க²மூல+முபஸப்பதி.
ஆதா⁴ரே அதி⁴ஸி+டா²+ஸானம் பயோகே³ ச, பத²விம் அதி⁴ஸேஸ்ஸதி, கா³ம+மதி⁴திட்ட²தி, ருக்க²+மஜ்ஜா²ஸதேதி. ஏத்த² பத²விந்தி பத²வியந்தி அத்தோ². ஏவ+மபி⁴, நிபுப்³ப³விஸஸ்ஸாபி, த⁴ம்ம+மபி⁴னிவிஸதே, த⁴ம்மே வா. ததா² உப, ந்வ+ஜ்ஜா²+புப்³ப³வஸதிஸ்ஸ, கா³ம+முபவஸதி, கா³ம+மனுவஸதி, விஹார+மதி⁴வஸதி, கா³ம+மாவஸதி, அகா³ரம் அஜ்ஜ²வஸதி, ஏத்த² கா³மந்தி கா³மேத்யத்தோ². ததா² தப்பானா+சாரேபி, நதி³ம் பிப³தி, கா³மம் சரதி, நதி³யம்த்யத்தோ². ஸசே மம் நாலபிஸ்ஸதீதி மயா ஸத்³தி⁴ம்த்யத்தோ². விஹிதாவ படி-யோகே³பி து³தியா, படிப⁴ந்து தம் சுந்த³ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, தம்படி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴ஸந்தூதி அத்தோ². உபமா மம் பதிபா⁴தி, உபமா மம் உபட்டா²தித்யத்தோ². தா⁴துனாயுத்தே ‘‘தஸ்ஸ நப்படிபா⁴தீ’’தி ச²ட்டீ².
3. காலத்³தா⁴ன+மச்சந்தஸம்யோகே³
காலத்³தா⁴னம் த³ப்³ப³+கு³ண+க்ரியாஹி அச்சந்தஸம்யோகே³ தேஹி காலத்³தா⁴னவாசீஹி து³தியா ஹோதி. காலே-ஸத்தாஹம் க³வபானம், மாஸம் மம்ஸோத³னம், ஸரத³ம் ரமணீயா நதீ³, ஸப்³ப³காலம் ரமணீயம் நந்த³னம், தயோ மாஸே அபி⁴த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அத்³த⁴னி-யோஜனம் வனராஜி, யோஜனம் தீ³கோ⁴ பப்³ப³தோ, கோஸம் ஸஜ்ஜா²யதி.
புப்³ப³ன்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா, ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா, இமம் ரத்திம் சத்தாரோ மஹாராஜானோதி ஏவமாதீ³ஸு காலவாசீஹி அச்சந்தஸம்யோகே³ து³தியா, ப³ஹுலம்விதா⁴னா விப⁴த்திவிபல்லாஸோ வா. மாஸேனா+நுவாகோ+தீ⁴தோ, கோஸேனா+நுவாகோ+தீ⁴தோதி கரணத்தே² ததியா.
4. க³திபோ³தா⁴ஹாரஸத்³த³த்தா²கம்மகப⁴ஜ்ஜாதீ³னம் பயோஜ்ஜே
க³த்யத்தா²னம் போ³த⁴த்தா²னம் ஆஹாரத்தா²னம் ஸத்³த³த்தா²ன+மகம்மகானம் ப⁴ஜ்ஜாதீ³னஞ்ச பயோஜ்ஜே கத்தரி து³தியா ஹோதி. த³த்தோ க³மயதி மாணவகம் கா³மம், யாபயதி வா. கு³ரு போ³த⁴யதி மாணவகம் த⁴ம்மம், வேத³யதி வா. மாதா போ⁴ஜயதி புத்த+மோத³னம், ஆஸயதி வா. கு³ரு அஜ்ஜா²பயதி ஸிஸ்ஸம் வேத³ம், பாட²யதி வா. பயோஜ்ஜதோ+ஞ்ஞத்ர கம்மே து³தியா. போஸோ ஆஸயதி த³த்தம், ஸாயயதி வா. போஸோ அஞ்ஞம் ப⁴ஜ்ஜாபேதி, அஞ்ஞம் கோட்டாபேதி, அஞ்ஞம் ஸந்த²ராபேதி.
5. ஹராதீ³னம் வா
ஹராதீ³னம் பயோஜ்ஜே கத்தரி து³தியா ஹோதி வா. போஸோ ஹாரேதி பா⁴ரம் த³த்தம், த³த்தேனேதி வா. த³ஸ்ஸயதே ஜனம் ராஜா, ஜனேனேதி வா. அபி⁴வாத³யதே கு³ரும் த³த்தம், த³த்தேனேதி வா. அஜ்ஜோ²ஹாரேதி ஸத்தும் த³த்தம், த³த்தேனேதி வா. காரேதி த³த்தோ த³த்தம், த³த்தேனேதி வா. பக்கே² ஸப்³ப³த்ர கத்தரி ததியா.
6. ந கா²தா³தீ³னம்
கா²தா³தீ³னம் பயோஜ்ஜே கத்தரி து³தியா ந ஹோதி. க³த்யத்தா²தீ³ஸு க்வசி படிஸேத⁴த்த²+மித³ம். கா²த³யதி த³த்தோ த³த்தேன, ஆத³யதி த³த்தேன, அவ்ஹாபயதி த³த்தே²ன, ஸத்³தா³யயதி த³த்தேன, நாயயதி த³த்தேன, கந்த³யதி த³த்தேன.
7. ஜா²தீ³ஹி யுத்தா
தி⁴ஆதீ³ஹி யுத்ததோ து³தியா ஹோதி. தி⁴+ரத்து²+மம் புதிகாயம், அந்தரா ச ராஜக³ஹம் அந்தரா ச நாலந்த³ம், ராஜக³ஹஸ்ஸ ச நாலந்த³ஸ்ஸ ச விவரபூ⁴தே மஜ்ஜே²தி அத்தோ². ஸமாதா⁴ன+மந்தரேன, முசலிந்த³+மபி⁴தோ ஸரம். ச²ட்ட்²யத்தே²+யம் து³தியா.
8. லக்க²ணித்த²ம்பூ⁴தவிச்சா²ஸ்வ+பி⁴னா
லக்க²ணாதீ³ஸ்வ+த்தே²ஸு அபி⁴னா யுத்தம்ஹா து³தியா ஹோதி. ருக்க²+மபி⁴விஜ்ஜோததே சந்தோ³, ஏத்த² ருக்கோ² லக்க²ணம், சந்தோ³ லக்கி²தப்³போ³, தத்ர அபி⁴னா ருக்க²ஸ்ஸ லக்க²ணவுத்திதா பகாஸீயதீதி ருக்கோ² அபி⁴னா யுத்தோ நாம. ஸாது⁴ தே³வத³த்தோ மாதர+மபி⁴, மாதரி ஸாது⁴த்தம் பத்தோத்யத்தோ². ருக்க²ம் ருக்க²ம்அபி⁴ விஜ்ஜோததே சந்தோ³, ருக்கே² ருக்கே²த்யத்தோ².
9. பதிபரீஹி பா⁴கே³ ச
பதிபரீஹி யுத்ததோ லக்க²ணாதீ³ஸு பா⁴கே³ ச+த்தே² து³தியா ஹோதி. ருக்க²ம்பதி விஜ்ஜோததே, ஸாது⁴ தே³வத³த்தோ மாதரம்பதி, ருக்க²ம் ருக்க²ம்பதி திட்ட²தி, ய+தே³த்த² மம் பதி ஸியா, யோ மம பா⁴கோ³, ஸோ தீ³யதுத்யத்தோ². ஏவம் ருக்க²ம்பரித்யாதி³பி.
10. அனுனாதி
லக்க²ணாதீ³ஸு து³தியா. ருக்க²மனு விஜ்ஜோததே, ஸச்சகிரிய+மனு வஸ்ஸி, ஹேது ச லக்க²ணம் ப⁴வதி, ஸாது⁴ தே³வத³த்தோ மாதர+மனு, ருக்க²ம் ருக்க²+மனு விஜ்ஜோததே, யதே³த்த² மம்அனு ஸியா.
11. ஸஹத்தே²
ஸஹத்தே² அனுனா யுத்தம்ஹா து³தியா. பப்³ப³த+மனு திட்ட²தி, பப்³ப³தேன ஸஹ த்யத்தோ².
12. ஹீனே
ஹீனத்தே² அனுனா யுத்தம்ஹா து³தியா. அனுஸாரிபுத்தம் பஞ்ஞவந்தோ பி⁴க்கூ², ஸாரிபுத்ததோ பஞ்ஞாய ஹீனாத்யத்தோ².
13. உபேன
ஹீனத்தே² உபேன யுத்தம்ஹா து³தியா. உபஸாரிபுத்தம் பஞ்ஞவந்தோ.
16. கத்துகரணேஸு ததியா
கத்தரி கரணே ச காரகே ததியா ஹோதி. ஜினேன தே³ஸிதோ த⁴ம்மோ, பு³த்³தே⁴ன ஜிதோ மாரோ, அஹினா த³ட்டோ² நரோ. யத்த² காரணகாரணம்பி காரணவஸேன வுச்சதி, தத்தா²பி ததியா, சோரேஹி கா³மோ த³ட்³டோ⁴, திணேஹி ப⁴த்தம் ஸித்³த⁴ம், ஸத்³தே⁴ஹி காரிதா விஹாரா.
அத்தபதா⁴னோ கிரியம், யோ நிப்³ப³த்தேதி காரகோ;
அபயுத்தோ பயுத்தோ வா, ஸ கத்தாதி பவுச்சதி.
கரணே-தம் பன து³வித⁴ம் அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரவஸேன, யதா² ஹத்தே²ன கம்மம் கரோதி, சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதி, மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாயதி. த³த்தேன விஹயோ லுனாதி, அக்³கி³னா குடிம் ஜா²பேதி.
பா³ஹிரஞ்ச ததா²+ஜ்ஜ²த்தம், கரணம் து³வித⁴ம் யதா²;
வீஹிம் லுனாதி த³த்தேன, நேத்தேன சந்த³+மிக்க²தே.
பகதியா அபி⁴ரூபோ, கோ³த்தேன கோ³தமோ இச்சாதி³ பூ⁴தா⁴துஸ்ஸ ஸம்ப⁴வா கரணே ததியா. ததா² ஸாரிபுத்தோதி நாமேன விஸ்ஸுதோ, ஜாதியா க²த்தியோ பு³த்³தோ⁴, ஜாதியா ஸத்தவஸ்ஸிகோ, ஸிப்பேன நளகாரோ ஸோ, ஏகூனதிம்ஸோ வயஸா, ஏவம் ஸமேன தா⁴வதி, விஸமேன தா⁴வதி, த்³விதோ³ணேன த⁴ஞ்ஞம் கிணாதி.
17. ஸஹத்தே²ன
ஸஹத்தே²ன யோகே³ ததியா ஸியா. ததியாபி ச²ட்டீ²வ அப்பதா⁴னே ஏவ ப⁴வதி. புத்தேன ஸஹா+க³தோ, புத்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஆக³தோ, விதக்கேன ஸஹ வத்ததி, புத்தேன ஸஹ தூ²லோ, நிஸீதி³ ப⁴க³வா ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன, ஸஹஸ்ஸேன ஸமம் மிதா, ஸப்³பே³ஹி மே பியேஹி மனாபேஹி நானாபா⁴வோ.
18. லக்க²ணே
லக்க²ணே வத்தமானதோ ததியா. பி⁴ன்னேன ஸீஸேன பக்³க⁴ரந்தேன லோஹிதேன படீவிஸ்ஸகே உஜ்ஜா²பேஸி, ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னேன பத்தேன அஞ்ஞம் நவம் பத்தம் சேதாபேய்ய, தித³ண்ட³கேன பரிப்³பா³ஜக+மத்³த³க்கி², அக்கி²னா காணோ, ஹத்தே²ன குணீ, பாதே³ன க²ஞ்ஜோ, பிட்டி²யா கு²ஜ்ஜோ. தேன ஹி விகலங்கே³ன விகலங்கி³னோ விகாரோ லக்கி²யதே.
19. ஹேதும்ஹி
வாஸாதி³லக்க²ணக்ரியாய ஹேதுதோ ததியா. அன்னேன வஸதி, விஜ்ஜாய வஸதி, ந ஜச்சா வஸலோ ஹோதி, கம்முனா வஸலோ ஹோதி, தா³னேன போ⁴க³வா, ஆசாரேன குலம், தேன பாணி காமத³தோ³.
20. பஞ்சமீ+ணே வா
இணே ஹேதும்ஹி பஞ்சமீ வா. ஸதஸ்மா ப³த்³தோ⁴, ஸதேன வா.
21. கு³ணே
பரங்க³பூ⁴தே ஹேதும்ஹி பஞ்சமீ ஹோதி வா. ஜளத்தா ப³த்³தோ⁴, ஜளத்தேனவா, பஞ்ஞாய முத்தோ, ஹுத்வா அபா⁴வதோ அனிச்சா, ஸங்கா²ரனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴. ப³ஹுலம்விதா⁴னா ஸத்தம்யத்தே²ஹிபி, தேன ஸமயேன, காலேன த⁴ம்மஸாகச்சா², புரத்தி²மேன த⁴தரட்டோ², த³க்கி²ணேன விரூள்ஹகோ, உத்தரேன கபிலவத்து², யேன ப⁴க³வா, தேனுபஸங்கமி, ஸோ வோ மம+ச்சயேன ஸத்தா²தி. மாஸேன பு⁴ஞ்ஜதி, ஏகாஹேனேவ பா³ராணஸிம் பாவிஸி, நவஹி மாஸேஹி விஹாரம் காராபேஸி, கஹாபணேன ஊனோ, த⁴னேன விகலோ, அஸினா கலஹோ, ஆசாரேன நிபுணோ, கு³ளேன மிஸ்ஸகம், வாசாய ஸகி²லோ, மணினா அத்தோ², த⁴னேன அத்தோ², யோஜனேன க³ச்ச²தி இச்சாதி³ ஹேதும்ஹி கரணே வா ததியா. அத்தனாவ அத்தானம் ஸம்மன்னதீதி பச்சத்தே ப³ஹுலம்விதா⁴னா கத்தரி ததியா. ஏவம் திலேஹி கே²த்தே வபதீதி கம்மத்தே², ஸுமுத்தா மயம் தேன மஹாஸமணேனாதி பஞ்சம்யத்தே² ச.
24. சதுத்தீ² ஸம்பதா³னே
அசேதனம் ஸசேதனம் வா படிக்³கா³ஹகபா⁴வேனா+பேக்கி²தம், தம் ஸம்பதா³னம், தஞ்ச தா³-தா³னேதி தா⁴துதோ ப்³யப்பேன யுத்தமேவ, தத்த² சதுத்தீ² ஹோதி. தஞ்ச தீ³யமானஸ்ஸ வத்து²னோ அனிவாரண+ஜ்ஜே²ஸனா+நுமதிதோ திவிதோ⁴, யதா² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ புப்ப²ம் தே³தி, போ³தி⁴ருக்க²ஸ்ஸ ஜலம் தே³தி, யாசகஸ்ஸ த⁴னம் தே³தி, பி⁴க்கூ²னம் தா³னம் தே³தி.
அனிராகரணா+ராத⁴-ந+ப்³ப⁴னுஞ்ஞவஸேன ஹி;
ஸம்பதா³னம் திதா⁴ வுத்தம், ருக்க²+யாசக+பி⁴க்க²வோ.
ஆதா⁴ரவிவக்கா²யம் ஸத்தமீபி, ஸங்கே⁴ கோ³தமி தே³ஹி, ஸங்கே⁴ தி³ன்னே அஹஞ்சேவ பூஜிதோ ப⁴விஸ்ஸாமி, யா பலாலமயம் மாலம், நாரீ த³த்வான சேதியேதி.
25. தாத³த்த்²யே
தாத³த்த்²யே சதுத்தீ² ஸியா. தத³த்த²ஸ்ஸ பா⁴வே, தாத³த்த்²யம், தஸ்மிம் தத³த்த²பா⁴வே ஜோதனீயேவ சதுத்தீ² ஸியா. தத³த்த²ஸ்ஸ பா⁴வோதி நிமித்தனிமித்தீஸம்ப³ந்தே⁴ ச²ட்டீ², தஸ்மா ச²ட்டா²பவாதோ³+யம். ஸமேபி நிமித்தனிமித்தீனம் ஸம்ப³ந்தே⁴ நிமித்தபூ⁴தயூபதோவ சதுத்தீ², நோ நிமித்தீபூ⁴ததா³ருதோ. யூபாய தா³ரு, பாகாய வஜதி, பு³த்³த⁴ஸ்ஸத்தா²ய ஜீவிதம் பரிச்சஜாமி, நேவ த³வாய, ந மதா³ய, ஊனஸ்ஸ பாரிபூரியா, அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததி, லோகானுகம்பாய, பா²ஸு விஹாராய.
இச்சாயம் கச்சாயனே உபரி வக்க²மானஸ்ஸ சதுத்தீ²தி ஸாதி⁴தத்தா இத⁴ ச²ட்டீ²தி தீ³பனத்த²ம் வுச்சதே –
கஸ்ஸ ஸாது³ நருச்சதி, மா அயஸ்மந்தானம்பி ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ருச்சித்த², க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, ப⁴த்த+மஸ்ஸ நச்சா²தே³தீதி ச²ட்டீ² ஸம்ப³ந்த⁴வசனிச்சா²யம், ந சே+வம் விரோதோ⁴ ஸியா, ஸதி³ஸரூபத்தா, ஏவம்விதே⁴ஸு ச ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ஸ ஸத்³தி³கானுமதத்தா. ததா² ஹி பா⁴க³வுத்தியா ‘‘உபபத³விப⁴த்தி ச²ட்டி²யா+பவாதா³’’தி வுத்தம், ஸத்³த³ந்தரே விஹிதா விப⁴த்தி உபபத³விப⁴த்தி.
கஸ்ஸ வா த்வம் த⁴ம்மம் ரோசேஸீதி அத்த²மத்தே பட²மா, கஸ்ஸ வா துய்ஹந்தி அவத்வா கஸ்ஸ வா த்வம் த⁴ம்மம் ரோசேஸீதி அத்த²மத்தே பட²மாவஸேன ப்³யபி⁴சாரத³ஸ்ஸனா. ஏவ+மஞ்ஞாபி விஞ்ஞேய்யா, பரதோபி யதா²க³மம்.
ரஞ்ஞோ ஸதம் தா⁴ரேதி ரஞ்ஞோ ச²த்தம் தா⁴ரேதீதி ஸம்ப³ந்தே⁴ ச²ட்டீ²வ. ஸிலாக⁴=கத²னே, ஏவம் ரஞ்ஞோ ஸிலாக⁴தே இச்சாதி³, து²திம் கரோதீத்யத்தோ². ஹனு=அபனயனே, ரஞ்ஞோ ஹனுதே, வஞ்சேதீத்யத்தோ². உபதிட்டே²ய்ய ஸக்யபுத்தானம் வட்³ட⁴கீ, உபக³ச்சே²ய்யாத்யத்தோ². ஸப=அக்கோஸே, மய்ஹம் ஸபதே, ஸச்சம் குருதேத்யத்தோ². த⁴ர=தா⁴ரணே, ஸுவண்ணம் தே தா⁴ரயதே, இணம் தே தா⁴ரயதி, அஸ்ஸ ரஞ்ஞோ நாக³ம் தா⁴ரயாம. பிஹ=இச்சா²யம், தே³வாபி தஸ்ஸ பிஹயந்தி தாதி³னோ, தேஸம் பிஹயந்தி ஸம்பு³த்³தா⁴னம் ஸதீமதம், பிஹயந்தி=பத்தே²ந்தி. தஸ்ஸ குஜ்ஜ² மஹாவீர, யதி³+ஹம் தஸ்ஸ பகுப்பேய்யம், து³ப⁴யதி தி³ஸானம் மேகோ⁴, யோ மித்தானம் ந தூ³ப⁴தி, யோ அப்பது³ட்ட²ஸ்ஸ நரஸ்ஸ து³ஸ்ஸதி. இஸ்ஸ=இஸ்ஸாயம், தித்தி²யா இஸ்ஸயந்தி ஸமணானம். உஸூய=தோ³ஸாவிகரணே, து³ஜ்ஜனா கு³ணவந்தானம் உஸ்ஸூயந்தி, கா உஸுயா விஜானதம். இத⁴+ஸித⁴+ராத⁴+ஸாத⁴=ஸம்ஸித்³தி⁴யம், ஆராதோ⁴ மே ரஞ்ஞோ, ரஞ்ஞோ பா⁴க்³ய+மாரஜ்ஜ²தி, க்யா+ஹம் அய்யானம் அபரஜ்ஜா²மி, ஆயஸ்மதோ உபாலித்தே²ரஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ² உபதிஸ்ஸோ. பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும், ஆஸுணந்தி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பி⁴க்கூ², தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஜனோஅனுகி³ணாதி, பதிகி³ணாதி, ஸாது⁴காரதா³னாதி³னா தம் உஸ்ஸஹதீத்யத்தோ². ஆரோசயாமி வோ பி⁴க்க²வே, படிவேத³யாமி வோ, ஆமந்தயாமி தே மஹாராஜ, த⁴ம்மம் தே தே³ஸிஸ்ஸாமி, தே³ஸேது ப⁴ந்தே ப⁴க³வா த⁴ம்மம் பி⁴க்கூ²னம், யதா² நோ ப⁴க³வா ப்³யாகரேய்ய, நிருத்திம் தே பவக்கா²மி, அலம் மே ரஜ்ஜம், அலம் பி⁴க்கு² பத்தஸ்ஸ, அலம் மல்லோ மல்லஸ்ஸ, அரஹதி மல்லோ மல்லஸ்ஸ, அலம் தே இத⁴ வாஸேன, கிம் மே ஏகேன திண்ணேனாதி ஸப்³ப³த்த² ஸம்ப³ந்தே⁴ ச²ட்டீ².
ஏவம் ஆயு போ⁴தோ ஹோது, சிரம் ஜீவிதம், ப⁴த்³த³ம், கல்யாணம், அத்த²ம், பயோஜனம், குஸலம், அனாமயம், ஹிதம், பத்த²ம், ஸுக²ம், ஸாதம், போ⁴தோ ஹோது, ஸாது⁴ ஸம்முதி மே தஸ்ஸ, புத்தஸ்ஸா+விகரேய்ய கு³ய்ஹ+மத்த²ம், தஸ்ஸ மே ஸக்கோ பாதுரஹோஸி, தஸ்ஸ பஹிணேய்ய, பி⁴க்கூ²னம் தூ³தம் பாஹேஸி, கப்பதி ஸமணானம் ஆயோகோ³, ஏகஸ்ஸ த்³வின்னம் திண்ணம் வா பஹோதி, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி, அஞ்ஜலிம்தே பக்³க³ண்ஹாமி, தஸ்ஸ பா²ஸு, லோகஸ்ஸ+த்தோ², நமோ தே புரிஸாஜஞ்ஞ, ஸோத்தி² தஸ்ஸ, ஸமத்தோ² மல்லோ மல்லஸ்ஸ, தஸ்ஸ ஹிதம், தஸ்ஸ ஸுக²ம், ஸ்வாக³தம் தே மஹாராஜாதி ஸப்³ப³த்த² ஸம்ப³ந்தே⁴ ச²ட்டீ².
26. பஞ்சம்ய+வதி⁴ஸ்மா
பத³த்தா²வதி⁴ஸ்மா பஞ்சமீவிப⁴த்தி ஹோதி.
ஸமேப்ய+பக³மே த்³வின்னம், புப்³ப³ரூபா ய+த³ச்சுதம்;
வுச்சதே த+த³பாதா³னம், தம் சலாசலதோ த்³விதா⁴;
யதா²+ஸ்ஸா தா⁴வதா போஸோ, பதோ, ருக்கா²ப²லந்தி ச.
தத்த² சலாவதி⁴ தா⁴வதா அஸ்ஸா புரிஸோ பததி, அசலாவதி⁴ பப்³ப³தா ஓதரந்தி வனசாரகாதி.
தஞ்ச அவதி⁴ விஸயக்ரியாவிஸேஸஸ்ஸ நித்³தி³ட்ட²த்தா நித்³தி³ட்ட²விஸயம், யத்த² அப அபக³மனக்ரியம் உபாத்தம்=அஜ்ஜா²ஹடம் விஸயம் கத்வா பவத்ததி, தம் உபாத்தம். யம் கேனசி கு³ணேன உக்கம்ஸியதி, தம் அனுமேய்யம். யதா² கா³மா அபேந்தி முனயோ, நக³ரா நிக்³க³தோ ராஜா, பாபா சித்தம் நிவாரேந்தி. வலாஹகா விஜ்ஜோததே, குஸுலதோ பசதீதி. ஏத்த² ச வளாஹகா நிக்க²ம்ம, குஸுலதோ அபனேத்வாதி ச புப்³ப³க்ரியா அஜ்ஜா²ஹரீயதி. மது²ரா பாடலிபுத்தகேஹி அபி⁴ரூபாதி அனுமீயதி. வுத்தஞ்ஹி –
நித்³தி³ட்ட²விஸயம் கிஞ்சி, உபாத்தவிஸயம் ததா²;
அனுமேய்யவிஸயஞ்சேதி, திதா⁴+ஹு அவதி⁴ம் பு³தா⁴தி.
ப⁴யஹேதும்ஹி-சோரா ப⁴யம் ஜாயதி, தண்ஹாய ஜாயதி ப⁴யம், பாபதோ உத்தஸதி, நத்தி² ஸோகோ குதோ ப⁴யம். அக்கா²தரி-உபஜ்ஜா²யா ஸிக்க²ம் க³ண்ஹாதி, ஆசரியம்ஹா அதீ⁴தோ ஸுணாதி வா. பு³த்³த⁴ஸ்மா பராஜேந்தி அஞ்ஞதித்தி²யா, பராஜிதா ப⁴வந்தீத்யத்தோ². ஹிமவதா பப⁴வதி க³ங்கா³, அசிரவதியா பப⁴வந்தி குன்னதி³யோ. உரஸ்மா ஜாதோ புத்தோ, கம்மதோ ஜாதம் இந்த்³ரியம், உபஜ்ஜா²யா அந்தரதா⁴யதி ஸிஸ்ஸோ, மாதாபிதூஹி அந்தரதா⁴ரயதி புத்தோ, நிலீயதீத்யத்தோ². தூ³ரத்த²யோகே³கீவதூ³ரோ இதோ நளகாரகா³மோ, ததோ ஹவே தூ³ரதரம் வத³ந்தி, கா³மதோ நாதிதூ³ரே, ஆரகா தே மோக⁴புரிஸா இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா, ஆரகா தேஹி ப⁴க³வா தூ³ரதோவ நமஸ்ஸந்தி, அத்³த³ஸ தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். அந்திகத்த²யோகே³-அந்திகம் கா³மா, ஆஸன்னம் கா³மா, ஸமீபம் கா³மா. பரிமாணே-இதோ மது²ராய சதூஸு யோஜனேஸு ஸம்கஸ்ஸம், ராஜக³ஹதோ பஞ்சசத்தாலீஸயோஜனமத்த²கே ஸாவத்தி². காலபரிமாணே-இதோ ஏகனவுதிகப்பமத்த²கே, இதோ வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸஸ்ஸ அச்சயேன பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி. பாஸாதா³ ஸம்கமேய்ய, பாஸாத³ம் அபி⁴ருஹித்வா ஸம்கமேய்யாதி அத்தோ², ததா² ஹத்தி²க்க²ந்தா⁴ ஸம்கமேய்ய, அபி⁴த⁴ம்மா புச்ச²ந்தி, அபி⁴த⁴ம்மம் ஸுத்வாதி அத்தோ², ஆஸனா வுட்ட²ஹேய்ய. தி³ஸத்த²வாசீஹி யோகே³-இதோ ஸா புரிமா தி³ஸா, இதோ ஸா த³க்கி²ணா தி³ஸா, அவீசிதோ யாவ ப⁴வக்³க³ம், உத்³த⁴ம் பாத³தலா, அதோ⁴ கேஸமத்த²கா. விப⁴ஜனே-யதோ பணீததரோ வா விஸிட்ட²தரோ வா நத்தி², அத்தத³ந்தோ ததோ வரம், கிஞ்சாபி தா³னதோ ஸீலம் வரம், ததோ மயா ப³ஹுதரம் ஸுதம், ஸீலமேவ ஸுதா ஸேய்யோ. ஆரதிப்பயோகே³-ஆரதி விரதி பாபா, பாணாதிபாதா வேரமணி, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ, அப்படிவிரதா முஸாவாதா³. ஸுத்³த⁴த்த²யோகே³-லோப⁴னீயேஹி த⁴ம்மேஹி ஸுத்³தோ⁴, மாதுதோ ச பிதுதோ ச ஸுத்³தோ⁴ அனுபக்குட்டோ². பமோசனத்த²யோகே³-பரிமுத்தோ து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி, முத்தோ+ஸ்மி மாரப³ந்த⁴னா, ந தே முச்சந்தி மச்சுனா, முத்தோ+ஹம்+ஸப்³ப³பாஸேஹி. விவேசனே-விவிச்சேவ காமேஹி, விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி. பமாணத்தே²-ஆயாமதோ ச வித்தா²ரதோ ச யோஜனம், க³ம்பீ⁴ரதோ ச புது²லதோ ச யோஜனம் சந்த³பா⁴கா³ய பரிமாணம், பரிக்கே²பதோ நவயோஜனஸதபரிமாணோ மஜ்ஜி²மதே³ஸோ. புப்³பா³தி³யோகே³-புப்³பே³வ மே பி⁴க்க²வே ஸம்போ³தா⁴, இதோ புப்³பே³ நாஹோஸி, ததோ பரம் பச்சந்திமா ஜனபதா³, ததோ அபரேன ஸமயேன. பஞ்ஹே-குதோ+ஸி த்வம், குதோ ப⁴வம், பாடலிபுத்ததோ. கிச்சா² லத்³த⁴ந்தி கு³ணே பஞ்சமீ, கிச்சே²ன மே அதி⁴க³தந்தி ஹேதும்ஹி கரணே வா ததியா, ஏவம் தோ²கா முத்தோ, தோ²கேன முத்தோதி.
கத²ம் ‘‘தோ²கம் சலதீ’’தி, க்ரியாவிஸேஸனே கம்மனி து³தியா, தோ²கம் சலனம் கரோதீத்யத்தோ², தோ²கந்தி சலனக்ரியாய விஸேஸனத்தா க்ரியாவிஸேஸனம்.
க்ரியாவிஸேஸனம் நாம, கம்மத்தே+கத்தஸண்டி²தா;
ந்யாயஸித்³த⁴ம் யதோ தஸ்மா, தத³த்த²ம் ந விஸும் விதி⁴.
ந்யாயஸித்³த⁴ம்வ=சலனந்தி யஸ்மா பா⁴வே அனோ, தஸ்மா பா⁴வஸ்ஸே+கத்தா ஏகவசனந்தி ஞாயா ஏகத்தஞ்ச, பா⁴வே அனத்தா நபும்ஸகத்தஞ்ச, கரோதிக்ரியாய ஸம்ப³ந்தே⁴ன கம்மத்தஞ்ச ஸிஜ்ஜ²தீதி. கர+பூ⁴தா⁴தவோ ச –
காரியரூபாபி⁴தா⁴த்வத்தா², ஸப்³பே³ ஸத்தாய யுஜ்ஜரே;
ததோ க்ரியா ச பா⁴வோ ச, ஸாமஞ்ஞம் தேஸு க³ம்யதே –
தி வுத்தத்தா யுஜ்ஜந்தி.
தோ²கத்தே²-தோ²கா முச்சதி. ஸப்³ப³த்த² ஸவிஸயே பஞ்சமீ. ஏத்த² ‘‘விவக்கா² லோகிகா ஸா ச, ந ஸக்கா அனிவத்திதும்’’தி வுத்தத்தா அனிட்ட²ப்பஸங்கோ³ ந ஸியா. மரியாதா³யம்-ஆபப்³ப³தா கே²த்தம். அபி⁴விதி⁴ம்ஹி-ஆப்³ரஹ்மலோகா ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தி, பப்³ப³தம் வஜ்ஜேத்வா, ப்³ரஹ்மலோகம்ஹி ப்³யாபேத்வாதி ச அத்தோ². ஏத்த² வஜ்ஜமானஸீமா மரியாதா³, க³ய்ஹமானஸீமா அபி⁴விதி⁴.
27. அபபரீஹி வஜ்ஜனே
வஜ்ஜனே வத்தமானேஹீ அபபரீஹி யோகே³ பஞ்சமீ ஹோதி. அபஸாலாய ஆயந்தி வாணிஜா, பரிஸாலாய ஆயந்தி வாணிஜா, ஸாலம் வஜ்ஜேத்வாதி அத்தோ².
28. படினிதி⁴பதிதா³னேஸு பதினா
படினிதி⁴ம்ஹி பதிதா³னே ச வத்தமானேன பதினா யோகே³ நாமஸ்மா பஞ்சமீ ஹோதி. பு³த்³த⁴ஸ்மா பதி ஸாரிபுத்தோ, க⁴த+மஸ்ஸ தேலஸ்மா பதி த³தா³தி.
29. ரிதே து³தியா ச
ரிதேஸத்³த³யோகே³ நாமஸ்மா து³தியா ஹோதி பஞ்சமீ ச. ரிதே ஸத்³த⁴ம்மா, ரிதே ஸத்³த⁴ம்மம்.
30. வினா+ஞ்ஞத்ர ததியா ச
வினா+ஞ்ஞத்ரயோகே³ நாமஸ்மா ததியா து³தியா பஞ்சமீ ச. வினா வாதேன, வினா வாதம், வினா வாதஸ்மா. அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேன, அஞ்ஞத்ர த⁴ம்மம், அஞ்ஞத்ர த⁴ம்மா.
31. புத²னானாஹி
ஏதேஹி யோகே³ ததியா ஹோதி பஞ்சமீ ச. பி⁴ன்னயோக³கரணம் து³தியானிவத்தனத்த²ம். புத²கே³வ ஜனேன, புத²கே³வ ஜனஸ்மா, ஜனேன நானா, ஜனஸ்மா நானா.
39. ச²ட்டீ² ஸம்ப³ந்தே⁴
ஸம்ப³ந்தே⁴ ச²ட்டீ² ஹோதி. ரஞ்ஞோ புரிஸோதி வுத்தே யஸ்மா ராஜா த³தா³தி, புரிஸோ க³ண்ஹாதி, தஸ்மா ராஜபுரிஸோதி விஞ்ஞாயதி. ஏவமேவ யோ யஸ்ஸ ஆயத்தோ ஸேவகாதி³பா⁴வேன ப⁴ண்ட³பா⁴வேன வா ஸமீப+ஸமூஹா+வயவ+விகார+காரிய+அவத்தா²+ஜாதி+கு³ண+க்ரியாதி³வஸேன வா, டா²னீவஸேன வா, ஆக³மீவஸேன வா, ஸோ திவிதோ⁴பி அத்தோ² ஸம்ப³ந்தோ⁴ நாம. வுத்தஞ்ஹி –
க்ரியாகாரகஸஞ்ஜாதோ, அஸ்ஸே+த³ம்பா⁴வஹேதுகோ;
ஸம்ப³ந்தோ⁴ நாம ஸோ அத்தோ², தத்த² ச²ட்டீ² விதீ⁴யதே.
பாரதந்த்யஞ்ஹி ஸம்ப³ந்தோ⁴, தத்த² ச²ட்டீ² ப⁴வே திதோ;
உபாதி⁴+டா²ன்யா+க³மிதோ, ந விஸேஸ்ஸாதி³தோ திதோதி.
உபாதி⁴ஸங்கா²தவிஸேஸனதோ தாவ-ரஞ்ஞோ புரிஸோ. ஏத்த² ச ப்³ராஹ்மணாதி³ஸாமிதோ நிவத்தேதீதி ராஜா விஸேஸனம், புரிஸோ தேன விஸேஸியதீதி விஸேஸ்ஸோ. ப⁴ண்ட³ஸம்ப³ந்த⁴தோ-பஹுதம் மே த⁴னம் ஸக்க, ஏகஸ்ஸ படிவீஸோ, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பத்தசீவரம். ஸமீபதோ-அம்ப³வனஸ்ஸ அவிதூ³ரே, நிப்³பா³னஸ்ஸேவ ஸந்திகே. ஸமூஹே-ஸுவண்ணஸ்ஸ ராஸி, பி⁴க்கூ²னம் ஸமூஹோ. அவயவே-மனுஸ்ஸஸ்ஸேவ தே ஸீஸம், ருக்க²ஸ்ஸ ஸாகா². விகாரே-ஸுவண்ணஸ்ஸ விகதி, ப⁴ட்ட²த⁴ஞ்ஞானம் ஸத்து. காரியே-யவஸ்ஸ அங்குரோ, மேக⁴ஸ்ஸ ஸத்³தோ³, புத்தாபி தஸ்ஸ ப³ஹவோ, கம்மானம் ப²லம் விபாகோ. அவத்தா²யம்-க²ந்தா⁴னம் பாதுபா⁴வோ, ஜரா, பே⁴தோ³ வா. ஜாதியம்-மனுஸ்ஸஸ்ஸ பா⁴வோ, மனுஸ்ஸானம் ஜாதி. கு³ணே-ஸுவண்ணஸ்ஸ வண்ணோ, வண்ணோ ந கீ²யேத² ததா²க³தஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ கு³ணகோ⁴ஸோ, புப்பா²னம் க³ந்தோ⁴, ப²லானம் ரஸோ, சித்தஸ்ஸ பு²ஸனா, ஸிப்பிகானம் ஸதம் நத்தி², திலானம் முட்டி², தேஸம் ஸமாயோகோ³, ஸந்தி⁴னோ விமோக்கோ², ததா²க³தஸ்ஸ பஞ்ஞாபாரமிம் ஆரப்³ப⁴, ஸுக²ம் தே, து³க்க²ம் தே, சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³, பஞ்ஞாய படுபா⁴வோ, ரூபஸ்ஸ லஹுதா, முது³தா வா, உபசயோ வா. க்ரியாஸம்ப³ந்தே⁴-பாத³ஸ்ஸ உக்கே²பனம், அவக்கே²பனம் வா, ஹத்த²ஸ்ஸ ஸமிஞ்ஜனம், தா³னம், பஸாரணம், தா⁴தூனம் க³மனம், டா²னம், நிஸஜ்ஜா, ஸயனம் வா, ததா²க³தஸ்ஸ நாமகோ³த்தாதி³, தஸ்ஸ காரணம், தஸ்ஸ மாதாபிதரோ, தஸ்ஸ புரதோ பாதுரஹோஸி, நக³ரஸ்ஸ த³க்கி²ணதோ, வஸ்ஸானம் ததியே மாஸே, ந தஸ்ஸ உபமா, குவேரஸ்ஸ ப³லி இச்சாதி³. அபி ச –
கா³வஸ்ஸ ஜாதி, த⁴வலோ, க³தி, ஸிங்க³ம், நாமந்தி+த⁴;
த³ப்³ப³ஸ்ஸாபி ச ஜாத்யாதி³, விஸேஸ்ஸா ஹோந்தி காமதோ.
கோ³த்தஞ்ச ஸப³லோதி³ஸ்ஸ, பாக+மன்னஸ்ஸ ஸுக்கதா;
படஸ்ஸ, ஸிங்க³ம்மேண்ட³ஸ்ஸ, நா+ஞ்ஞேஸம்தி விஸேஸ்ஸதே.
டா²னிதோ-யுவண்ணான+மேஓ லுத்தா. ஆக³மிதோ-ஸுஞ ஸஸ்ஸ. ஸாமியோகே³-தே³வான+மிந்தோ³, மிகா³னம் ராஜா. ருஜாதி³யோகே³-தே³வத³த்தஸ்ஸ ருஜதி, தஸ்ஸ ரோகோ³ உப்பஜ்ஜி, மஹாஸேனாபதீனம் உஜ்ஜா²பேதப்³ப³ம், ரஜகஸ்ஸ வத்த²ம் த³தா³தி, முஸாவாத³ஸ்ஸ ஓத்தப்பம் இச்சாதி³. யஜஸ்ஸ யோகே³-புப்ப²ஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ யஜதி, புப்பே²னாத்யத்தோ². ஏவம் க⁴தஸ்ஸ அக்³கி³ம் ஜுஹதி. ஸுஹிதத்தே²-பத்தம் ஓத³னஸ்ஸ பூரேத்வா, பூரம் நானாபகாரஸ்ஸ அஸுசினோ, பூரம் ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணஸ்ஸ, பூரதி பா³லோ பாபஸ்ஸ. கிதகப்பயோகே³-ப³ஹுலம்விதா⁴னா ச²ட்டீ², ரஞ்ஞோ ஸம்மதோ, பூஜிதோ, ஸக்கதோ, அபசிதோ, மானிதோ வா, அமதம் தேஸம் பி⁴க்க²வே அபரிபு⁴த்தம், யேஸம் காயக³தா ஸதி அபரிபு⁴த்தா, ஸாது⁴ஸம்மதோ ப³ஹுஜனஸ்ஸ, ஸுப்படிவித்³தா⁴ பு³த்³தா⁴னம் த⁴ம்மதா⁴து, த⁴ம்மஸ்ஸ கு³த்தோ மேதா⁴வீ. கம்மத்தே²-தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ, ஸஹஸா கம்மஸ்ஸ கத்தாரோ, அமதஸ்ஸ தா³தா, பி⁴ன்னானம் ஸந்தா⁴தா, ஸஹிதானம் அனுப்பதா³தா, போ³தே⁴தா பஜாய, கம்மஸ்ஸ காரகோ நத்தி², விபாகஸ்ஸ ச வேத³கோ, அவிஸம்வாத³கோ லோகஸ்ஸ, சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³. ஸரதி+ச்சா²யோகே³-மாது ஸரதி, ந தேஸம் கோசி ஸரதி, ஸத்தானம் கம்மபச்சயா, புத்தஸ்ஸ இச்ச²தி. கரோதிஸ்ஸ (யோகே³) – உத³கஸ்ஸ பதிகுருதே, கண்ட³ஸ்ஸ பதிகுருதே, அபி⁴ஸங்க²ரோதீத்யத்தோ². பஞ்சமியத்தே² பரிஹானிப⁴யத்த²யோகே³பி ச²ட்டீ², அஸ்ஸவனதாய த⁴ம்மஸ்ஸ பரியாயந்தி, கின்னு கோ² அஹம் தஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ பா⁴யாமி, ஸப்³பே³ தஸந்தி த³ண்ட³ஸ்ஸ, ஸப்³பே³ பா⁴யந்தி மச்சுனோ, பீ⁴தோ சதுன்னம் ஆஸீவிஸானம் கோ⁴ரவிஸானம் இச்சாதி³.
40. துல்யத்தே²ன வா ததியா
துல்யத்தே²ன யோகே³ வா ச²ட்டீ² ஹோதி ததியா ச. பிது துல்யோ, பிதரா வா, மாது துல்யோ, மாதரா வா.
32. ஸத்தம்யா+தா⁴ரே
கத்துகம்மட்டா²னம் நிஸஜ்ஜ+பசனாதி³க்ரியானம் யோ ஆதா⁴ரோ, தம் ஆதா⁴ரகாரகம் நாம. கத²ம் கடே நிஸீத³தி தே³வத³த்தோ, தா²லியம் ஓத³னம் பசதி, தே³வத³த்த+தண்டு³லானம் கத்து+கம்மானம் தா⁴ரணதோ தத³ட்ட²ஆஸன+பசனக்ரியம் கட+தா²லியோ தா⁴ரேந்தி நாம, தஸ்மிம் ஸத்தமீவிப⁴த்தி ஹோதி.
ஸோ ப்³யாபிகோ, ஓபஸிலேஸிகோ, வேஸயிகோ, ஸாமீபிகோதி சதுப்³பி³தோ⁴. தத்த² யோ ஆதே⁴ய்யஸ்ஸ நிஸ்ஸேஸாதா⁴ரபூ⁴தோ, ஸோ ப்³யாபிகோ, யதா² திலேஸு தேலம் அத்தி², கீ²ரேஸு ஜலம், த³தி⁴ம்ஹி ஸப்பி. பச்சேகஸித்³தா⁴னம் பா⁴வானம் யம் ஆதே⁴ய்யபா⁴வேன உபஸிலேஸனம் அல்லீயனம் அத்தி², ஸோ ஓபஸிலேஸிகோ. யதா² ஆஸனே நிஸின்னோ ஸங்கோ⁴, தா²லியம் ஓத³னம் பசதி, க⁴டே உத³க+மத்தி², தூ³ரே டி²தோ, ஸமீபே டி²தோ. யத்த² ஸமீபே ஸமீபீவோஹாரம் கத்வா ததா³யத்ததாதீ³பனத்த²ம் ஆதா⁴ரபா⁴வோ உபசரீயதி, தம் ஸாமீபிகம், யதா² க³ங்கா³யம் கோ⁴ஸோ, க³ங்கா³ய ஸமீபே வஜோத்யத்தோ². ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே. யத்த² அஞ்ஞதா²பா⁴வவஸேன தே³ஸந்தராவச்சே²த³வஸேன வா ஆதா⁴ரபரிகப்போ, ஸோ வேஸயிதோ. யதா² ஆகாஸே ஸகுணா சரந்தி, பூ⁴மியம் மனுஸ்ஸா, ஜலே மச்சா², பாஸாதே³ஸு பதிதோ, பாபஸ்மிம் ரமதீ மனோ, பஸன்னோ பு³த்³த⁴ஸாஸனே, பஞ்ஞாய ஸாது⁴, வினயே நிபுணோ, மாதரி ஸாது⁴, பிதரி நிபுணோ.
கிரியா கத்து+கம்மட்டா², ஆதா⁴ரீயதி யேன ஸோ;
ஆதா⁴ரோ சதுதா⁴ வுத்தோ, ப்³யாபகாதி³ப்பபே⁴த³தோ.
ப்³யாபகோ திலகீ²ராதி³, கடோ ஓபஸிலேஸிகோ;
ஸாமீபிகோ து க³ங்கா³தி³, ஆகாஸோ விஸயோ மதோ.
33. நிமித்தே
நிமித்தத்தே² ஸத்தமீ ஹோதி. அஜினம்ஹி ஹஞ்ஞதே தீ³பி, குஞ்ஜரோ த³ந்தேஸு ஹஞ்ஞதே, அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ பாசித்தியம். ஸப்³ப³த்த² நிமித்யத்தோ².