பகிண்ணக ஸங்க³ஹ பரமத்த²தீ³பனீ
129. ஏவம் விஸும் விஸும் சித்தசேதஸிகானம் நித்³தே³ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி புன உபி⁴ன்னம் நித்³தே³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸம்பயுத்தாயதா²யோக³ந்திஆதி³மாஹ. யதா²யோக³ம் ஸம்பயுத்தா ஸபா⁴வதோ தேபஞ்ஞாஸ சித்தசேதஸிகா யே த⁴ம்மா மயா விஸும் விஸும் நித்³தி³ட்டா². இதா³னி யதா² ரஹம் தேஸம் உபி⁴ன்னம் ஸங்க³ஹோனாம நிய்யதேதி யோஜனா. தத்த² அத்தனோ அத்தனோ பா⁴வோ ஸபா⁴வோ. த⁴ம்மானம் ஆவேனிகலக்க²ணந்தி வுத்தம் ஹோதி. சித்தம் தாவ பூ⁴மிஜாதிஸம்பயோகா³தி³பே⁴தே³ன ஏகூன நவுதிவித⁴ம்பி அத்தனோ ஆரம்மண விஜானனஸங்கா²தேன ஆவேனிகலக்க²ணேன ஏகமேவ ஹோதி. ப²ஸ்ஸோபி பூ⁴மிஜாதிஸம்பயோ கா³தி³பே⁴தே³ன ஏகூனனவுதிவிதோ⁴பி பு²ஸனலக்க²ணேன ஏகோவ ஹோதி ததா² வேத³னாஸஞ்ஞாத³யோதி ஏவம் ஸபா⁴வதோ தேபஞ்ஞாஸ ஏவ ஹோந்தீதி. வேத³னாஹேதுதோ கிச்சத்³வாராலம்ப³ணவத்து²தோ பவத்தோ ஸங்க³ஹோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² வேத³னாஹேதுதோதி வேத³னாபே⁴த³ ஹேதுபே⁴த³தோ. ஏவம் கிச்சத்³வாராலம்ப³ண வத்து²தோதி ஏத்த²பி. சித்துப்பாத³வஸேனேவாதி சித்தவஸேனேவ நிய்யதேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவஸத்³தே³ன சேதஸிகே நிவத்தேதி. ஏத்தாவதா ச²ன்னம் பகிண்ணகஸங்க³ஹானம் வசனத்தோ² இதே⁴வ தாவ தே²ரேன த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி வேத³னாபே⁴தே³ன சித்தசேதஸிகானம் ஸங்க³ஹோ வேத³னாஸங்க³ஹோ, ஹேதுபே⁴தே³ன சித்தசேதஸிகானம் ஸங்க³ஹோ ஹேதுஸங்க³ஹோதிஆதி³னா.
[83] விபா⁴வனியம் பன
சித்துப்பாத³ஸத்³தே³ன சேதஸிகத⁴ம்மேபி க³ஹேத்வா அஞ்ஞம் நிவத்தே தப்³ப³ம் அபஸ்ஸந்தோ ‘‘ந கத்த²சி தம்விரஹேனா’’தி வத³தி. தம் நயுஜ்ஜதியேவ.
ந ஹி இத⁴ ஏத்தகா சேதஸிகா ஸுக²ஸஹக³தா, ஏத்தகா து³க்க² ஸஹக³தாதிஆதி³னா ஏகோபி ஸங்க³ஹோ சேதஸிகேஹி நீதோ நாம அத்தி². ஸுக²ஸஹக³தம் குஸலவிபாகம் காயவிஞ்ஞாணமேகமேவாதிஆதி³னா பன சித்தேனஏவ நீஹோதி. சித்தே பன ஸித்³தே⁴ சேத ஸிகாபி ஸித்³தா⁴ஏவாதி கத்வா சித்துப்பாத³வஸேனேவாதி இத³ம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
130. தத்தா²தி தேஸு ச²ஸு ஸங்க³ஹேஸு. வேத³னாபே⁴தே³ன தம்ஸம்பயுத்தானம் சித்தசேதஸிகானம் ஸங்க³ஹோ வேத³னாஸங்க³ஹோ.
[84] விபா⁴வனியம் பன
‘‘ஸுகா²தி³வேத³னானம் தம்ஸஹக³தசித்துப்பாதா³னஞ்ச விபா⁴க³வஸேன ஸங்க³ஹோ வேத³னாஸங்க³ஹோ’’தி வுத்தம். தத்த² சஸத்³தே³ன வேத³னாஸங்க³ஹோச வேத³னாஸஹக³த சித்துப்பாத³ ஸங்க³ஹோசாதி இமஸ்மிம் அத்தே² வேத³னாஸங்க³ஹோதி ஏகஸேஸனித்³தே³ஸோ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. தம் ந ஸுந்த³ரம்.
இத⁴ ஹி வேத³னாபே⁴தோ³ இமஸ்ஸ ஸங்க³ஹஸ்ஸ நிஸ்ஸயத⁴ம்மபரிக்³க³ஹத்த²ம்ஏவ வுத்தோ. ந வேத³னானம்ச விஸும் ஸங்க³ஹத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி. தத்த²திவிதா⁴ வேத³னாதி கஸ்மா வுத்தம். நனு ஸம்யுத்தகே த்³வேபி திஸ்ஸோபி பஞ்சபி ச²பி அட்டா²ரஸபி ச²த்திம்ஸபி அட்ட²ஸதம்பி வேத³னா வுத்தாதி. ஸச்சம். அனுப⁴வனலக்க²ணேன பன வேத³னா திவிதா⁴ஏவ ஹோதி. யே ஹி கேசி யம்கிஞ்சி ஆரம்மணம் அனுப⁴வந்தி. தே தம் ஸாததோவா அனுப⁴வந்தி அஸாததோவா மஜ்ஜ²த்ததோவா. ததோ அஞ்ஞோ பகாரோ நத்தீ²தி. அஞ்ஞே பன பபே⁴தா³ தேன தேன பரியாயேன வுத்தா. தத்த² ஹி த்³வே காயிகசேதஸிகவஸேன வுத்தா. யதா²ஹ-கதமாச பி⁴க்க²வே த்³வே வேத³னா காயிகாச சேதஸிகாசாதி. ஸுக²து³க்க² வஸேனவா உபேக்க²ம் ஸுகே² ஸங்க³ஹேத்வா. யதா²ஹ-த்³வே வேத³னா வுத்தா ப⁴க³வதா ஸுகா²வேத³னா து³க்கா²வேத³னா. யாயம் ப⁴ந்தே அது³க்க² மஸுகா² வேத³னா. ஸந்தஸ்மிம் ஏஸாபணீதே ஸுகே² வுத்தா ப⁴க³வதாதி.
விபா⁴வனியம் பன
அனவஜ்ஜபக்கி²கம் உபேக்க²ம் ஸுகே² ஸாவஜ்ஜபக்கி²கஞ்ச து³க்கே² ஸங்க³ஹேத்வா த்³வே வுத்தாதி வுத்தம். தம் பாளியம் அனாக³தம்பி யுஜ்ஜதியேவ.
இந்த்³ரியபே⁴த³வஸேன பஞ்ச. ப²ஸ்ஸபே⁴த³வஸேன ச². உபவிசாரபே⁴த³ வஸேன அட்டா²ரஸ. ச² கே³ஹஸ்ஸிதானி ச² நேக்க²ம்மஸ்ஸிதானீதி ஏவம் பச்சேகம் த்³வாத³ஸன்னம் ஸோமனஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸஉபேக்கா²னம் வஸேன ச²த்திம்ஸ. தாயேவ காலத்தயவஸேன அட்ட²ஸதம் வேத³னா வுத்தாதி. யஞ்ச கத்த²சி ஸுத்தே யம்கிஞ்சி வேத³யிதம் ஸப்³ப³ம் தம் து³க்க²ஸ்மிந்தி வுத்தம். தம் ஸங்கா²ரது³க்க²தாவஸேன வுத்தந்தி. ஹேட்டா² பன சித்தனித்³தே³ஸே சித்தானி இந்த்³ரியபே⁴த³வஸேன நித்³தி³ட்டா²னீதி கத்வா இத⁴பி இந்த்³ரியபே⁴த³வஸேனேவ சித்தானி ஸங்க³ஹேதும் புன ஸுக²ம்.ல. பஞ்சதா⁴ ஹோதீதி வுத்தம். ஏத்த² ச யேஸு த⁴ம்மேஸு ஆதி⁴ பச்சவஸேன ஸுக²து³க்கா²னி இந்த்³ரியானி நாம ஹோந்தி. தேஸம் காயிக மானஸிகவஸேன து³வித⁴த்தா தானிபி ஸுகி²ந்த்³ரியம் ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம் து³க்கி²ந்த்³ரியம் தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியந்தி த்³விதா⁴ வுத்தானி. உபேக்கா²ய பன ஆதி⁴பச்சட்டா²னபூ⁴தா த⁴ம்மா மானஸிகாஏவ ஹோந்தீதிஸா உபேக்கி²ந்த்³ரியந்தி ஏகதா⁴வ வுத்தாதி. அபிச, தேபி பரியாயேன து³விதா⁴ ஹோந்தி. சக்கா²தி³பஸாத³காய நிஸ்ஸிதானம்பி ஸப்³பா⁴வதோ. வேத³னாபன ஏகரஸத்தா ஏகதா⁴வ வுத்தாதி.
விபா⁴வனியம் பன
‘‘காயிக மானஸிக ஸாதபே⁴த³தோ ஸுக²து³க்கா²னி த்³விதா⁴ வுத்தானீ’’தி வுத்தம்.
தத்த² ஸபா⁴வதோ இட்டா²னிட்ட²போ²ட்ட²ப்³பா³ நுப⁴வனலக்க²ணானி ஸுக² து³க்கா²னி. ஸபா⁴வதோவா பரிகப்பனதோவா இட்டா²னிட்ட²மஜ்ஜ²த்தானுப⁴வன லக்க²ணானி இதரானீதி. ஸேஸானீதி யதா²வுத்த ஸுக²து³க்க²தோ மனஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸயுத்தேஹி ஸேஸானி பா³த்திம்ஸ காமாவசரசித்தானி தேவீஸதி பஞ்சமஜ்ஜா²னிகசித்தானிசாதி ஸப்³பா³னி பஞ்சபஞ்ஞாஸசித்தானி. ஏகத்தா²தி ஏகஸ்மிம் சித்தே. இதரா ஹி உபேக்கா²வேத³னா.
131. ஹேதூனம் பே⁴தே³ன தம்ஸம்பயுத்தானம் சித்தசேதஸிகான ஸங்க³ஹோ ஹேதுஸங்க³ஹோ.
[85] விபா⁴வனியம் பன
‘‘லோபா⁴தி³ஹேதூனம் விபா⁴க³வஸேன தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மவஸேனச ஸங்க³ஹோ ஹேதுஸங்க³ஹோ’’தி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.
காரணம் வுத்தமேவ. ஹேதூனாம ச²ப்³பி³தா⁴ ப⁴வந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² ஹேதுகிச்சம்னாம ஆரம்மணே ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வ ஸாத⁴னம். யதா² ஹி ருக்க²ஸ்ஸ மூலானி ஸயம் அந்தோ பத²வியம் வத்³தி⁴த்வா பத²விரஸேச ஆபோரஸேச க³ஹேத்வா ருக்க²ம் யாவ அக்³கா³ அபி⁴ஹரந்தி. வாதேவா மஹோகே⁴வா ஆக³தே ருக்க²ம் ஸுட்டு² ஆகட்³டி⁴த்வா திட்ட²ந்தி, ஏவம் ருக்கோ² வுத்³தோ⁴ விருள்ஹோ விபுலோ சிரட்டி²திகோச ஹோதி. ஏவமேவம் இமேபி த⁴ம்மா ஸயம் ஆரம்மணேஸு தி²ரபத்தா ஹுத்வா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே தத்த² வுத்³தே⁴ விருள்ஹே விபுலே சிரட்டி²திகேச ஸாதே⁴ந்தீதி. அஹேதுகசித்தானிபன ஜலதலே அமூலகஸேவா லானி விய ஆரம்மணே ஸுட்டு² பதிட்டி²தானி ந ஹோந்தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அபரே பன த⁴ம்மானம் குஸலாதி³பா⁴வஸாத⁴னம் ஹேதுகிச்சந்தி வத³ந்தி. ஏவம்ஸந்தே யேஸம் ஸஹஜாதஹேது நத்தி². தேஸம் அகுஸலபா⁴வோ அப்³யாகதபா⁴வோச நஸம்பஜ்ஜேய்ய. யானிச லத்³த⁴ஹேதுபச்சயானி ரூபானி. தேஸஞ்ச குஸலாதி³பா⁴வோ ஆபஜ்ஜேய்யாதி வத்வா தம்வாத³ம் படிபக்கி²பந்தி. யதா² பன லோகே அந்த⁴காரோனாம கேனசி பச்சய விஸேஸேன ஸாதே⁴தப்³போ³ ந ஹோதி. யத்த² ஆலோகோ நத்தி². தத்த² ஸோ அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. ஏவமேவம் த⁴ம்மேஸு முய்ஹனக்ரியாபூ⁴தோ மோஹந்த⁴காரோபி அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஏவ அகுஸலோ ப⁴விதும் அரஹதி. ததா² ஹி இச்சா²னாம அத்தி². ஸாமுய்ஹனக்ரியாய யுத்தா லக்³க³னபா⁴வம் பத்வா லோபோ⁴ அகுஸலோ நாம ஹோதி. ஸத்³தா⁴ய யுத்தா பன த⁴ம்மச்ச²ந்த³பா⁴வம் பத்வா குஸலச்ச²ந்தோ³னாம ஹோதி. ததா² அக்க²ந்தினாம அத்தி². ஸாபி முய்ஹன க்ரியாய யுத்தா படிக⁴பா⁴வம் பத்வா தோ³ஸோ அகுஸலோனாம ஹோதி. ஸத்³தா⁴ய யுத்தா பன உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதீதிஆதி³னா நயேன பாபத⁴ம்ம பாபாரம்மண விரோத⁴பா⁴வம் பத்வா அலோபோ⁴ குஸலோனாம ஹோதி. முய்ஹனக்ரியா பன அஸுகேன யுத்தா அகுஸலோனாம. அஸுகேன யுத்தா குஸலோனாமாதி நத்தி². அம்பி³லத்தா²ய அஞ்ஞேன ஸம்யோக³கிச்சரஹிதோ ஜாதிஅம்பி³லரஸோ விய ஏகந்தஅகுஸலஜாதிகாஏவ ஹோதீதி. யோச த⁴ம்மோ குஸலோ அகுஸலோச ந ஹோதி. ஸோ அப்³யாகதோதி ஏத்தகமேவ த⁴ம்மானம் அப்³யாகதபா⁴வஸித்³தி⁴யா காரணம். தஸ்மா அஹேதுகசித்தானம் ரூபனிப்³பா³னானஞ்ச அப்³யாகதபா⁴வோபி அத்தனோ த⁴ம்ம தாயஏவ ஸித்³தோ⁴. தத்த² மோஹோ ஸேஸமூலானம்பி மூலம் ஹோதி. ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனானிபி ஹி முய்ஹனனிஸந்தா³னிஏவ ஹோந்தி. அலோபா⁴தீ³னஞ்ச குஸலபா⁴வோ அவிஜ்ஜானுஸயேன ஸஹேவ ஸித்³தோ⁴தி. தானி பன லோபா⁴தீ³னி லோப⁴ஸஹக³தாதீ³னம் விஸேஸமூலானி ஹோந்தி. ரஜ்ஜனாதி³ நிஸந்தா³னி ஹி தி³ட்டி²மானாதீ³னி. அரஜ்ஜனாதி³னிஸந்தா³னி ச ஸத்³தா⁴தீ³னீதி. யஸ்மா பன ஹேதுயோனாம ஸம்பயுத்தேஸு பதா⁴னத⁴ம்மா ஹோந்தி. தஸ்மா ஸஹேதுகவிபாகக்ரியானம் அப்³யாகதபா⁴வோ பன ஹேது முகே²னபி வத்தும் யுத்தோ.
[86] ஏத்தாவதா யம் வுத்தம் விபா⁴வனியம்
‘‘அபரே பன குஸலாதீ³னம் குஸலாதி³பா⁴வஸாத⁴னம் ஹேது பா⁴வோ’’தி வத³ந்தி. ஏவம் ஸதி ஹேதூனம் அத்தனோ குஸலா தி³பா⁴வஸாத⁴னோ அஞ்ஞோ ஹேது மக்³கி³தப்³போ³ ஸியா. அத² ஸேஸஸம்பயுத்தஹேதுபடிப³த்³தோ⁴ தேஸம் குஸலாதி³பா⁴வோ, ஏவம்பி மோமூஹ சித்தஸம்பயுத்தஸ்ஸ ஹேதுனோ அகுஸல பா⁴வோ அப்படிப³த்³தோ⁴ ஸியா. அத² தஸ்ஸ ஸபா⁴வதோ அகுஸலபா⁴வோபி ஸியா. ஏவம்ஸதி ஸேஸஹேதூனம்பி ஸபா⁴வதோ குஸலாதி³பா⁴வோதி தேஸம் விய ஸம்பயுத்த த⁴ம்மானம்பி ஸோ ஹேதுபடிப³த்³தோ⁴ நஸியா, யதி³ச ஹேதுபடிப³த்³தோ⁴ குஸலாதி³பா⁴வோ. ததா³ அஹேதுகானம் அப்³யாகதபா⁴வோ நஸியாதி அலமதினிப்பீளனேனாதி தம் படிக்கி²த்தம் ஹோதி.
யதா²ச லத்³த⁴ஜ்ஜா²னபச்சயேஸு ரூபாரூபத⁴ம்மேஸு ஜா²னங்கா³னி அரூபத⁴ம்மேஸுஏவ உபனிஜ்ஜா²னட்ட²ம் ப²ரந்தி, ந ரூபத⁴ம்மேஸு. தே பன ஜா²னத⁴ம்ம ஸமுட்டி² தத்தாஏவ ஜா²னபச்சயுப்பன்னேஸு வுத்தா. ஏவமேவ ஹேதுயோபி அரூப த⁴ம்மேஸுஏவ குஸலாதி³பா⁴வம் ப²ரந்தி. ந ரூபத⁴ம்மேஸு. தே பன ஹேது ஸமுட்டி²தத்தாஏவ ஹேதுபச்சயுப்பன்னேஸு வுத்தாதி ந தேஸம் ரூபத⁴ம்மானம் குஸலாதி³பா⁴வாபத்தி சோதே³தப்³பா³தி.
[87] யஞ்ச விபா⁴வனியம்
‘‘குஸலாதி³பா⁴வோ பன குஸலாகுஸலானம் யோனிஸோ அயோனிஸோ மனஸிகாரபடிப³த்³தோ⁴’’தி வுத்தம். தம்பி விசாரே தப்³ப³ம்.
ததா² ஹி ஸூரியாலோகே ஆக³தே தி³வா ப³லானம் ஹம்ஸாதீ³னம் ஓகாஸோ ஹோதி. ரத்தந்த⁴காலே ஆக³தே ரத்திப³லானம் உலூகாதீ³னம் ஓகாஸோ ஹோதி. நச தே ஆலோகந்த⁴காரா தேஸம் வண்ணாதி³விஸேஸம் ஸாமேந்தி. தம் பன தேஸம் யோனியோஏவ ஸாதே⁴ந்தி. தத்த² ஆலோகோ விய யோனிஸோமனஸிகாரோ த³ட்ட²ப்³போ³. அந்த⁴காரோ விய இதரோ. தே ஸத்தா விய குஸலாகுஸலா. வண்ணாதி³விஸேஸோ விய குஸலாதி³பா⁴வோ. யோனியோ விய ஹேதுயோ த³ட்ட²ப்³பா³தி. அப்³யாகதானம் பனாதி ஸப்³ப³ம் யோ த⁴ம்மோ குஸலோ அகுஸலோச ந ஹோதி. ஸோ அப்³யாகதோதி வுத்தபக்கே² பததியேவாதி. தத்தா²தி ஹேதுஸங்க³ஹே. ஸஹேதுகானம் பரிக்³க³ஹஸுக²த்த²ம் இத⁴ வஜ்ஜேதப்³பா³னிபி அஹேதுகானி பத²மம் உத்³த⁴டானி. தேனாஹ ஸேஸானி பன. ல. ஸஹேதுகா நேவாதி. தேஸம்வா அஹேதுகனாமம்பி ஹேதூனம் வஸேனேவ விஸும் ஸித்³த⁴ந்தி தேஸம்பி இத⁴ ஸங்க³ஹணம் அவிருத்³த⁴ம் ஹோதி. தேனாஹ அஹேது காட்டா²ரஸேகாதிஆதி³. ஸபா⁴வ பே⁴தே³ன ச²ப்³பி³தா⁴பி ஹேதுயோ குஸலா குஸலா ப்³யாகதஜாதிபே⁴தே³ன நவதா⁴ ஹோந்தீதி வுத்தம் லோபோ⁴ தோ³ஸோசாதிஆதி³.
132. சுத்³த³ஸன்னம் கிச்சானம் பே⁴தே³ன தம்கிச்சவந்தானம் சித்தசேதஸிகானம் ஸங்க³ஹோ கிச்சஸங்க³ஹோ.
[88] விபா⁴வனியம் பன
‘‘படிஸந்தா⁴தீ³னம் கிச்சானம் விபா⁴க³வஸேன தம்கிச்சவந்தானஞ்ச பரிச்சே²த³வஸேன ஸங்க³ஹோ கிச்சஸங்க³ஹோ’’தி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.
யேன ஏககம்மேன ஏகோ உபபத்திப⁴வோனிப்³ப³த்ததி. தஸ்மிம் ஸரஸேனவா லத்³த⁴விபா³த⁴னேனவா பரிக்கீ²ணே ஸோ ப⁴வோ நிருஜ்ஜ²தி. ஏகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ஓகாஸோ ஹோதி. தஸ்மா ததோ நிப்³ப³த்த ப⁴வதோ சுதஸ்ஸ அந்தரா க²ணமத்தம்பி அட்ட²த்வா லத்³தோ⁴காஸேன ஏகேன கம்மேன புன ப⁴வந்தராதி³ படிஸந்தா⁴ன வஸேன அபி⁴னிப்³ப³த்தி படிஸந்தி⁴கிச்சம். ததா² நிப்³ப³த்தஸ்ஸ உபபத்திப⁴வஸந்தானஸ்ஸ யாவ தம் கம்மம் நகி²ய்யதி. தாவ அவிச்சே²த³ பவத்திபச்சயங்க³பா⁴வேன பவத்தி ப⁴வங்க³கிச்சம். தஸ்ஸ ஹி ததா² பவத்தியா ஸதி ஆயுபப³ந்தா⁴ச உஸ்மா பப³ந்தா⁴ச பவத்தந்தியேவாதி ஏதே தயோ த⁴ம்மா இமம் காயம் அபி⁴ஜ்ஜமானம் ரக்க²ந்தீதி. யதா²ஹ –
ஆயு உஸ்மாச விஞ்ஞாணம், யதா³ காயம் ஜஹந்தி மம்;
அபவித்³தோ⁴ ததா³ ஸேதி, நிரத்த²ம்வ கலிங்க³ரந்தி.
ஆவஜ்ஜனம் சித்தஸந்தானஸ்ஸ ஆவட்டனம், தம்வா ஆவஜ்ஜேதி ஆவட்டேதி, ஆவட்டதிவா தம் ஏத்த² ஏதேனாதிவா ஆவஜ்ஜனம். ப⁴வங்க³ வீதி²தோ ஓக்கமித்வா ஆரம்மணந்தராபி⁴முக²ம் பவத்ததீதி அத்தோ². ஆவஜ்ஜேதிவா ஆரம்மணந்தரே ஆபோ⁴க³ம் கரோதீதி ஆவஜ்ஜனம். த³ஸ்ஸனாதீ³னி பாகடானி. வோட்ட²ப்³ப³னந்தி விஸும் அவச்சி²ந்தி³த்வா த²பனம் இத³ம் நீலந்திவா பீதகந்திவா ஸுப⁴ந்திவாஅஸுப⁴ந்திவா அஸங்கரதோத²பனம் நியமனந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஜவனந்திவா ஜவோதிவா வேகோ³திவா அத்த²தோ ஏகம். அஸனினிபாதோ விய வேக³ஸஹிதஸ்ஸ ஏகேகஸ்ஸ பித்தஸ்ஸ பவத்தி ஜவனகிச்சம்.
[89] யம்பன விபா⁴வனியம்
‘‘ஆரம்மணே தம்தம்கிச்சஸாத⁴னவஸேன அனேகக்க²த்தும் ஏகக்க²த்தும்வா ஜவமானஸ்ஸ விய பவத்தி ஜவனகிச்ச’’ந்தி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.
ந ஹி ஜவமானஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ஏகவாரமத்தேன நிவத்தினாம அத்தி². மக்³கா³திஞ்ஞாஜவனானிபி ஹி ஏகாவஜ்ஜனபரிகம்மசித்ததோ பட்டா²ய ஏகவேகே³ன பவத்தஜவமானசித்தஸந்தானபதிதானி ஏவ ஹோந்தி. ந பன தானி விஸும் ஸித்³தே⁴ன ஜவேன ஜவந்தீதி.
[90] தத்த² ச
ஜவமானஸ்ஸ விய பவத்தீதி ஏதேன விஸும் விஸும் உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³தா⁴ நம் க²ணிகத⁴ம்மானம் ஸீக⁴க³மனஸங்கா²தோ ஜவோனாம விஸும் நத்தி². ப³ஹுக்க²த்தும் பவத்திவஸேன பன ஸீக⁴க³ச்ச²ந்தபுரிஸ ஸதி³ஸத்தா ஏவ ஜவனந்தி வுச்சதீதி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. தம்பி ந ஸுந்த³ரம்.
அஸனினிபாதோ விய வேக³ஸஹிதஸ்ஸ ஏகேகஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ பவத்திஜவனகிச்சந்தி ஹி ஹேட்டா² வுத்தம். ப⁴வங்க³சித்தஞ்ஹி தீ³க⁴ம் அத்³தா⁴னம் பூரேத்வா பவத்தம்பி நதி³ஸோதே வுய்ஹமானம் ஸுக்க²பண்ணம் விய வேக³ரஹிதம் ஹோதி. ஜவனசித்தம் பன ஏகமேகம்பி ஸமானம் இந்தே³ன விஸ்ஸட்ட² வஜிரம் விய வேக³ஸஹிதமேவ பவத்ததீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தம் ஆரம்மணம் ஏதஸ்ஸாதி ததா³ரம்மணம். யம் ஜவனேன க³ஹிதம், ததே³வஸ்ஸ ஆரம்மணந்தி வுத்தம் ஹோதி. யம் ஜவனேன க³ஹிதாரம்மணம், தஸ்ஸேவ க³ஹிதத்தா ததா³ரம்மணம் நாமாதி ஹி வுத்தம். தஸ்ஸவா ஜவனஸ்ஸ ஆரம்மணம் அஸ்ஸ ஆரம்மணந்தி ததா³ரம்மணம். இத⁴ பன ததா³ரம்மணபா⁴வோ அதி⁴ப்பேதோ. நிப்³ப³த்தமானப⁴வதோ வசனம் முச்சனம் பரிக³ளனம் சுதி. இதா³னி தானி கிச்சானி அனியமதோ ந பவத்தந்தி. டா²னனியமேனேவ பவத்தந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் டா²னபே⁴தோ³ வுத்தோ. திட்ட²தி பவத்ததி தம்தம் கிச்சவந்தம் சித்தம் ஏத்தா²தி டா²னம். ஓகாஸோ. தம்தம் அந்தராகாலோதி வுத்தம் ஹோதி. காலோபி ஹி காலவந்தானம் பவத்திவிஸயத்தா டா²னந்தி வுச்சதி. படிஸந்தி⁴யா டா²னம் படிஸந்தி⁴ட்டா²னம். படிஸந்த⁴காலோ படிஸந்தி⁴க்க²ணோதி வுத்தம் ஹோதி. ஏவம் ஸேஸேஸுபி.
[91] விபா⁴வனியம் பன
‘‘படிஸந்தி⁴யா டா²னம் படிஸந்தி⁴ட்டா²னந்தி வத்வா காமம் படிஸந்தி⁴வினி முத்தம் டா²னம்னாம நத்தி². ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம் பன ஸிலா புத்தகஸ்ஸ ஸரீரந்திஆதீ³ஸு விய அபே⁴தே³பி பே⁴த³பரிகப்பனாதி த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம்.
காலோ ஹி நாம ஸபா⁴வதோ அவிஜ்ஜமானோபி சித்தஸ்ஸ விஸும் ஆரம்மணபூ⁴தோ ஏகோ பஞ்ஞத்தித⁴ம்மோ. ததா² ஹி அட்ட²கதா²யம் இமேஸம் அட்ட²ன்னம் மஹாவிபாகசித்தானம் விபச்சனட்டா²னம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏதானி ஹி சதூஸு டா²னேஸு விபச்சந்தி. படிஸந்தி⁴யம் ப⁴வங்கே³ சுதியம் ததா³ரம்மணேதி வத்வா தம் வித்தா²ரேந்தேன படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணகாலே படிஸந்தி⁴ஹுத்வா விபச்சந்தி. அஸங்க்²யேய்யம்பி ஆயு காலம் ப⁴வங்க³ம் ஹுத்வா மரண காலே சுதி ஹுத்வாதி காலோவ வுத்தோதி. இதரதா² கிச்சானி விய டா²னானிபி சுத்³த³ஸவிதா⁴னிஏவ வத்தப்³பா³னி ஸியுந்தி. டா²னானம் வித்தா²ரபே⁴தோ³ பன உபரி த்³வீஸு பவத்திஸங்க³ஹேஸு சித்தபவத்திவிதா⁴னானுஸாரேன வேதி³தப்³போ³தி. யஸ்மா ஓமகம் த்³விஹேதுககுஸலம் ஸயம் ஸோ மனஸ்ஸயுத்தம்பி ஸமானம் அதிது³ப்³ப³லத்தா ஸோமனஸ்ஸ படிஸந்தி⁴ம் தா³தும் நஸக்கோதி. தஸ்மா ஸோமனஸ்ஸஸந்தீரணம் படிஸந்தி⁴ட்டா²னம் நக³ச்ச²தீதி வுத்தம் த்³வேஉபேக்கா²ஸஹக³தஸந்தீரணானிசேவாதி. ததா² ஹி பட்டா²னே பீதிஸஹக³தத்திகே படிச்சவாரே ஹேதுபச்சனிகே தம் படி ஸந்தி⁴ட்டா²னேன உத்³த⁴டந்தி. மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் பரித்தாரம்மணேவா அவிபூ⁴தா ரம்மணேவா த்³வத்திக்க²த்தும் பவத்தமானம்பி விபாக ஸந்தானதோ லத்³த⁴பச்சயபா⁴வேன து³ப்³ப³லத்தா ஜவனவேக³ரஹிதமேவ ஹோதீதி வுத்தம் ஆவஜ்ஜன த்³வய வஜ்ஜிதானீதி.
[92] விபா⁴வனியம் பன
‘‘ஆரம்மணரஸானுப⁴வனா பா⁴வதோ’’தி காரணம் வுத்தம். தம் அ காரணம்.
ந ஹி ஆரம்மண ரஸானுப⁴வனம் ஜவனகிச்ச ஸித்³தி⁴யா ஜவனனாம லாப⁴ஸ்ஸச காரணம் ஹோதி. தம் பன ஜவனகிச்சஸித்³தி⁴யா ப²லமே வஹோதீதி. யஸ்மா பன ப²லசித்தம் ஆஸேவனபா⁴வரஹிதம்பி மக்³க³ சேதனாய மஹானுபா⁴வத்தா பரிகம்மபா⁴வனாப³லேன ச பவத்தத்தா ஆரம்மணே வேக³ஸஹிதமேவ பததீதி தஸ்ஸஜவனேஸு க³ஹணம்கதம்.
[93] விபா⁴வனியம் பன
மக்³கா³பி⁴ஞ்ஞாஜவனானம் ஏகவாரமேவ பவத்தத்தா ஜவனகிச்சம் ந ஸம்பஜ்ஜதீதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘ஏகசித்தக்க²ணிகம்பி லோகுத்தர மக்³கா³தி³தம் தம்ஸபா⁴வவந்ததாய ஜவனகிச்சம் நாமா’’தி வத்வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணோபமாய தமத்த²ம் விபா⁴வேதி. தம் ந யுஜ்ஜதியேவ.
இதா³னி ஸமானகிச்சக³ணனானி சித்தானி ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேதும் தேஸு பனாதிஆதி³மாஹ. படிஸந்தா⁴த³யோ நாம சித்துப்பாதா³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.
[94] விபா⁴வனியம் பன
நாமகிச்சபே⁴தே³னாதிபி யோஜேதி. தம் ந ஸுந்த³ரம்.
நாமபே⁴த³ஸ்ஸ விஸும் வத்தப்³பா³பா⁴வதோதி. ஏககிச்சட்டா²ன த்³விகிச்சட்டா²ன திகிச்சட்டா²ன சதுகிச்சட்டா²ன பஞ்சகிச்சட்டா²னானி சித்தானி யதா²க்கமம் அட்ட²ஸட்டி²ச ததா² த்³வேச நவச அட்ட²ச த்³வேச நித்³தி³ஸேதி யோஜனா.
133. சக்கா²தீ³னம் த்³வாரானம் பே⁴தே³ன சித்தசேதஸிகானம் ஸங்க³ஹோ த்³வாரஸங்க³ஹோ.
[95] விபா⁴வனியம் பன
‘‘த்³வாரானஞ்ச த்³வாரபவத்தசித்தானஞ்ச பரிச்சே²த³வஸேன ஸங்க³ஹோ த்³வாரஸங்க³ஹோ’’தி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.
த்³வே ஜனா அரந்தி க³ச்ச²ந்தி ஏதேனாதி த்³வாரம். நக³ரஸ்ஸ அந்தோ ஜனா ப³ஹிஜனாச யேன சி²த்³த³மக்³கே³ன நிக்க²மந்தி பவிஸந்திச, தஸ்ஸேதம் நாமம். த்³வே ஜனா அரந்தி க³ச்ச²ந்தி ஏத்தா²தி த்³வாரந்திபீ வத³ந்தி. அபிச, து³வித⁴ம் த்³வாரம் ஆகாஸத்³வாரம் மண்ட³த்³வாரந்தி. தத்த² ஆகாஸத்³வாரம்னாம யதா²வுத்தோ சி²த்³த³மக்³கோ³. மண்ட³த்³வாரம்னாம ஆதா³ஸ பட்டமயோ ஆலோகமக்³கோ³. தம் பன புஞ்ஞவந்தானம் கே³ஹேஸு யோஜீயதி. யதா² ச தேஸு, ததா² ஸத்தானம் ஸரீரேஸுபி த்³வேஏவ ஹோந்தி. நவத்³வாரோ மஹாவணோதி ஹி சி²த்³த³த்³வாரம் வுத்தம். நவனவுதிலோமகூபஸஹஸ்ஸா நிபி சி²த்³த³த்³வாரானிஏவ. இத⁴ பன ஆதா³ஸபட்டஸதி³ஸம் மண்ட³த்³வாரம் அதி⁴ப்பேதம். தம்பி ஹி ஆரம்மணிகத⁴ம்மானம் ஆரம்மணத⁴ம்மானஞ்ச நிக்³க³மன பவிஸன முக²பத²பா⁴வதோ த்³வாரஸதி³ஸத்தா த்³வாரந்தி வுச்சதீதி. தம் பன ரூபமண்ட³ த்³வாரம் அரூபமண்ட³த்³வாரந்தி து³வித⁴ம். ரூபமண்ட³த்³வாரம்பி கம்மவிஸேஸமஹாபூ⁴த விஸேஸஸித்³தே⁴ன மண்ட³பா⁴வவிஸேஸேன பஞ்சவித⁴ந்தி த³ஸ்ஸேதும் சக்கு²த்³வாரந்திஆதி³மாஹ. தத்த² சக்கு²மேவசக்கு²த்³வாரந்தி யஸ்மிம் சக்கு²ம்ஹி சந்த³ மண்ட³லாதீ³னி ரூப நிமித்தானி பஞ்ஞாயந்தி. ஆவஜ்ஜனாதீ³னிச யம்ஹி பஞ்ஞாதானி தானி நிமித்தானி க³ண்ஹந்தி. தஸ்மா ததே³வ சக்கு² தேஸம் த்³வின்னம் விஸயவிஸ யிபா⁴வுபக³மனஸ்ஸ முக²பத²பூ⁴தத்தா சக்கு²த்³வாரம்னாமாதி அத்தோ². அத²வா, யேன சக்கு²மண்டே³ன ப³ஹித்³தா⁴ சந்த³மண்ட³லாதீ³னி ரூபானி அந்தோ ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் விஸயபா⁴வம் உபக³ச்ச²ந்தி. யேனச அந்தோ ஆவஜ்ஜனாதீ³னி ப³ஹித்³தா⁴ தேஸம் ரூபானம் விஸயிபா⁴வம் உபக³ச்ச²ந்தி. தமேவ யதா²வுத்த காரணேன சக்கு²த்³வாரம் நாமாதி அத்தோ². ஏவம் ஸேஸேஸுபி.
[96] டீகாஸு பன
‘‘ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் அரூபத⁴ம்மானம் பவத்திமுக²பா⁴வதோ த்³வாரஸதி³ஸத்தா த்³வாரானீ’’தி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.
ரூபாதீ³னம் ஆரம்மணானம்பி பவத்திமுக²பூ⁴தத்தா. வக்க²தி ஹி ச²ப்³பி³தா⁴ விஸயபவத்தியோதி. ஏத்த²ச விஸயானம் ரூபாதீ³னம் ஆரம்மணானம் த்³வாரேஸு ஆபாதா க³மன ஸங்கா²தா பவத்தியோ விஸயபவத்தியோதி வுச்சந்தீதி. தத்த² சக்கு²மேவ சக்கு²த்³வாரந்தி ஏதேன சக்கு²ஸ்ஸ த்³வாரம் சக்கு²த்³வாரந்தி அத்த²ம் நிவத்தேதி. ததா² ஸோதாத³யோ ஸோத த்³வாராதீ³னீதி ஏதேன ஸோத மேவ ஸோதத்³வாரம்.ல. மனோஏவ மனோத்³வாரம். ந மனானம் த்³வாரம் மனோத்³வாரந்தி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸ்ஸதி. தஸ்ஸ பன மனஸ்ஸ ப³ஹுவித⁴த்தா இத⁴ அதி⁴ப்பேதம் மனம் த³ஸ்ஸேந்தோ மனோத்³வாரம் பன ப⁴வங்க³ந்தி பவுச்சதீதி வுத்தம்.
[97] விபா⁴வனியம் பன
‘‘ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் மனானம் த்³வாரந்தி மனோத்³வார’’ந்திபி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.
காரணம் வுத்தமேவ. தத்த² ஸப்³ப³ம் ஏகூனனவுதிவித⁴ம்பி சித்தம் மனோத்³வார மேவனாம ஹோதி. இத⁴ பன உபபத்தித்³வாரமேவ அதி⁴ப்பேதந்தி கத்வா ப⁴வங்க³ந்தி பவுச்சதீதி வுத்தம். படிஸந்தி⁴தோ பட்டா²ய யாவதாயுகம் நதி³ஸோதமிவ பவத்தமானம் ஏகூனவீஸதிவித⁴ம் ப⁴வங்க³சித்தமேவ இத⁴ மனோத்³வாரந்தி வுச்சதி, கதீ²யதீதி அத்தோ².
[98] விபா⁴வனியம் பன
யதா² கா³மஸ்ஸ த்³வாரம்னாம கா³மானந்தரமேவ ஹோதி. ஏவம் ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் மனானம் பவத்திமுக²ட்டே²ன த்³வாரம்னாம ஆவஜ்ஜனானந்தரம் ப⁴வங்க³மேவ ஸியா. ந ததோ புரிமானி ப⁴வங்கா³னீதி அதி⁴ப்பாயேன யம் வுத்தம் ‘‘ப⁴வங்க³ந்தி ஆவஜ்ஜானானந்தரம் ப⁴வங்க³’’ந்தி. தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம்.
ஏவஞ்ஹி ஸதி யேஸு சக்கு²பஸாதா³தீ³ஸு ரூபாதீ³னி ஆபாதம் நாக³ச்ச²ந்தி. தானிபி ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் வீதி²சித்தானம் பவத்திமுகா²னி ஏவ ந ஹோந்தீதி கத்வா த்³வாரானினாம நஸியும். ந ச ததா² ஸக்கா வத்தும். பாளியமேவ தேஸம் த்³வாரரூபபா⁴வஸ்ஸ வுத்தத்தா. இத⁴ச வக்க²தி பஸாத³விஞ்ஞத்திஸங்கா²தம் ஸத்தவித⁴ம்பி த்³வாரரூபம்னாமாதி.
[99] யஞ்ச தத்த²
ஸாவஜ்ஜனம் ப⁴வங்க³ந்து, மனோத்³வாரந்தி வுச்சதீதி –
ஸாத⁴கவசனம் ஆஹடம்; தம்பி இத⁴ நயுஜ்ஜதியேவ.
தஞ்ஹி ஆவஜ்ஜனம்பி மனோத்³வாரபக்கி²கம் கத்வா தீ³பேதீதி. யத்த² பன சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபேச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம். ஸோதஞ்ச. ல. மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மேச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணந்தி வுத்தம். தத்தே²வ தம் யுத்தம். தத்த² ஹி சக்கு²விஞ்ஞாணுப்பத்தியா சதூஸு பச்சயேஸு சக்கு²ரூபானி ஏவ ஸரூபதோ வுத்தானீதி இதரே ஆவஜ்ஜனஞ்ச ஸம்பயுத்தக்க²ந்தா⁴ சாதி த்³வே பச்சயா சஸத்³தே³ன க³ஹிதா, ஏவம் ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³ஸுபி. மனோவிஞ்ஞாணே பன மனஞ்சாதி ஏத்த² ப⁴வங்க³சித்தேன ஸஹ ஆவஜ்ஜனம் க³ஹேத்வா சஸத்³தே³ன ஸம்பயுத்தக்க²ந்தா⁴ க³ஹிதா. ஏவஞ்ஹி ஸதி சத்தா ரோபச்சயா ஹோந்தீதி. வுத்தஞ்ஹேதம் தா⁴துவிப⁴ங்க³ட்ட²கதா²யம் படிச்சாதி நாம ஆக³தட்டா²னே ஆவஜ்ஜனம் விஸும் நகாதப்³ப³ம். ப⁴வங்க³னிஸ்ஸிதகமேவ காதப்³ப³ந்தி. தஸ்மா இத⁴ மனோதி ஸஹாவஜ்ஜனகம் ப⁴வங்க³ம். மனோ விஞ்ஞாணந்தி ஜவனமனோவிஞ்ஞாணந்தி. ஏத்த²ச படிச்சாதினாம ஆக³தட்டா²னேதி ஏதேன அஞ்ஞத்த² பன ஆவஜ்ஜனம் த்³வாரபக்கி²கம் நகாதப்³ப³ந்தி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. படிச்சாதி ஆக³தத்தாயேவச ப⁴வங்க³ம்பி ஆவஜ்ஜனா நந்தரம் ப⁴வங்க³த்³வயமேவ இமிஸ்ஸம் பாளியம் க³ஹேதப்³ப³ம். ஸன்னிஹிதபச்சயானம் ஏவ தத்த² அதி⁴ப்பேதத்தாதி. இத⁴ பன த்³வாரபா⁴வா ரஹஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸ உபபத்தித⁴ம்மஸ்ஸ பரிக்³க³ஹிதத்தா ஸப்³ப³ம் ப⁴வங்க³ம் அதி⁴ப்பேதம். ந ஹி கிஞ்சி ப⁴வங்க³ம் நாம அத்தி². யம் மனோத்³வாரபா⁴வாரஹம் ந ஸியாதி நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ந்தி. தத்தா²தி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம், தேஸு ச²ஸு த்³வாரேஸு சக்கு² த்³வாரேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யதா²ரஹந்தி ஆரம்மணபூ⁴மிபுக்³க³லமனஸிகாரா தீ³னம் அனுரூபவஸேன. ஸப்³ப³தா²பீதி விஸும் விஸும் ச²சத்தாலீஸ பே⁴த³ஸங்கா²தேன ஸப்³ப³பகாரேனபி அக³ஹித க³ஹண வஸேன, சதுபஞ்ஞா ஸாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸப்³ப³தா²பீதிவா ஆவஜ்ஜனாதி³ ததா³ரம்மண பரியோ ஸானவஸேன அனேககிச்சபே⁴த³யுத்தேன ஸப்³ப³பகாரேனபி, காமாவசரானேவாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யானி ஆவஜ்ஜனாதீ³னி கிச்சானி த்³வாரவிகாரம் படிச்ச பவத்தந்தி, தம் கிச்சவந்தானிஏவ த்³வாரே நியுத்தானீதி அத்தே²ன த்³வாரிகானினாம ஹோந்தி. படிஸந்தி⁴ ப⁴வங்க³ சுதி கிச்சானிபன த்³வாரவிகாரேன வினா கேவலம் கம்மவஸேனேவ ஸிஜ்ஜ²ந்தி. தஸ்மா தம்கிச்சவந்தானி த்³வாரிகானினாம நஹோந்தீதி வுத்தம் ஏகூன.ல. த்³வாரவிமுத்தானீதி ஏத்த² ச த்³வாரவிகாரோனாம அத்தனி ஆரம்மணானம் ஆபாதாக³மனவஸேன ப⁴வங்க³ஸ்ஸ சலனம், சக்கா²தீ³னஞ்ச அத்தனி விஞ்ஞாணுப்பாத³ன ஸத்திவிஸேஸ யோகோ³ த³ட்ட²ப்³போ³.
[100] விபா⁴வனியம் பன
‘‘சக்கா²தி³த்³வாரேஸு அபவத்தனதோ மனோத்³வாரஸங்கா²த ப⁴வங்க³தோ ஆரம்மணந்தரக³ஹணவஸேன அபவத்திதோச த்³வாரவிமுத்தானீ’’தி வுத்தம், தம் அட்ட²கதா²யபி ஸஹ நஸமேதி.
படிஸந்தி⁴ ப⁴வங்க³ சுதி வஸேனாதி ஹி வுத்தம். ஏதேன ஹி கிச்சஸீஸேனேவ சித்தானம் த்³வாரிக த்³வாரவிமுத்தபா⁴கோ³ தே²ரேன த³ஸ்ஸிதோ. தேனேவ ஹி ஹேட்டா²பி பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜன.ல. ததா³ரம்மணவஸேனாதிஆதி³னா கிச்சஸீஸேனேவ சித்தானம் சக்கு²த்³வாரிகாதி³பா⁴வோ வுத்தோதி. நனு சக்கா²தி³த்³வாரேஸு அபவத்தனதோதி இமினா ஏதத³த்தோ²வ வுத்தோதி சே. ந. அதி⁴ப்பேதத்த²விரஹஸ்ஸ அபஸங்க³ நிவத்தகஸ்ஸச ஸம்வண்ணனா வாக்யஸ்ஸ பயோஜனாபா⁴வதோதி. ச²த்³வாரிகானிசேவ ஸந்தீரண ததா³ரம்மணகிச்சானம் வஸேன த்³வாரவிமுத்தானிச படிஸந்தா⁴தி³கிச்சானம் வஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. பஞ்சத்³வாரிகானிச ச²த்³வாரிகானிச பஞ்சச²த்³வாரிகானி. கதா³சி ச²த்³வாரிகானிசேவ தானி கதா³சி த்³வாரவிமுத்தானிசாதி ச²த்³வாரிகவிமுத்தானி. த்³வாரஸத்³தோ³ சேத்த²அதி⁴காரவஸேன யோஜீயதி.
[101] விபா⁴வனியம் பன
‘‘ச²த்³வாரிகானிச ச²த்³வாரிகவிமுத்தானிசா’’திபி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.
ஹேட்டா² சுண்ணியவாக்யே ததா² அஸுதத்தாதி. ஏகத்³வாரிகசித்தானி. ல. ஸப்³ப³தா² த்³வாரவிமுத்தானிச யதா²க்கமம் ச²த்திம்ஸதி.ல. நவதா⁴ சேதி பஞ்சதா⁴ பரிதீ³பயேதி யோஜனா.
134. ரூபாதீ³னம் ஆரம்மணானம் பே⁴தே³ன சித்தசேதஸிகானம் ஸங்க³ஹோ ஆரம்மணஸங்க³ஹோ.
[102] டீகாஸு பன
‘‘ஆரம்மணானம் ஸரூபதோ விபா⁴க³தோ தம்விஸயசித்ததோ ச ஸங்க³ஹோ ஆரம்மணஸங்க³ஹோ’’தி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.
அயஞ்ஹி சித்தசேதஸிகானம் ஏவ ஸங்க³ஹோ. ந ஆரம்மணானந்தி. ரூபாதீ³னம் வசனத்தோ² உபரி ஆக³மிஸ்ஸதி. து³ப்³ப³லபுரிஸேன த³ண்டா³தி³விய சித்தசேதஸிகேஹி ஆலம்பீ³யதி அமுஞ்சமானேஹி க³ண்ஹீயதீதி ஆலம்ப³ணம். ஆரம்மணஸத்³தே³ பன ஸதி சித்தசேதஸிகானி ஆக³ந்த்வா ஏத்த² ரமந்தீதி ஆரம்மணம்.
[103] யம்பன விபா⁴வனியம்
‘‘து³ப்³ப³லபுரிஸேன த³ண்டா³தி³விய சித்தசேதஸிகேஹி ஆலம்பீ³யதி. தானிவா ஆக³ந்த்வா ஏத்த² ரமந்தீதி ஆலம்ப³ண’’ந்தி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.
விஸும் ஸித்³தா⁴னி ஹி ஏதானி பதா³னீதி. ரூபமேவாதி வண்ணாயதனமேவ. பஞ்சாரம்மணவிமுத்தம் யம்கிஞ்சி த⁴ம்மஜாதம் விஜ்ஜமானம்பிஅவிஜ்ஜமானம்பி பூ⁴தம்பி அபூ⁴தம்பி த⁴ம்மாரம்மணமேவ. தம் பன ஸபா⁴க³ கோட்டா²ஸதோ ஸங்க³ய்ஹமானம் ச²ப்³பி³த⁴ம் ஹோதீதி வுத்தம் த⁴ம்மாரம்மணம் பன.ல. ச²தா⁴ ஸங்க³ய்ஹதீதி. தத்தா²தி தேஸு ரூபாதீ³ஸு ச²ஸு. சக்கு²த்³வாரே க⁴ட்டயமான ரூபானுஸாரேனேவ உப்பன்னானி சக்கு²த்³வாரிகசித்தானி அஞ்ஞானி ஆரம்மணானி ஆலம்பி³தும் நலப⁴ந்தி. ரூபானிபி க⁴ட்டனரஹிதானி அதீதானாக³தானி ஆலம்பி³தும் நலப⁴ந்தீதி வுத்தம் சக்கு²த்³வாரிகசித்தானம் ஸப்³பே³ஸம்பி ரூபமேவ ஆரம்மணம். தஞ்ஹ பச்சுப்பன்னந்தி. ஸோதத்³வாரிகா தீ³ஸுபி ஏஸேவனயோ. தத்த² தம் தம் காரணம் படிச்ச உப்பன்னம் பச்சுப்பன்னம். வத்தமானந்தி அத்தோ². ச²ப்³பி³த⁴ம்பீதி ரூபாதி³வஸேன ச²ப்³பி³த⁴ம்பி. அதிக்கந்தபா⁴வம் இதம் க³தம் பவத்தந்தி அதீதம். ஆக³ச்ச²தி ஆக³ச்சி²த்தா²தி ஆக³தம். பச்சுப்பன்னம், அதீதஞ்ச. ந ஆக³தந்தி அனாக³தம். உப்பாத³ஜாதிகா ஸங்க²தத⁴ம்மாஏவ தீஸு காலேஸு அனுபதந்தி. தஸ்மா உப்பாத³ரஹிதா அஸங்க²தபூ⁴தா நிப்³பா³னபஞ்ஞத்தியோ காலவிமுத்தம்னாமாதி வேதி³தப்³பா³.
[104] விபா⁴வனியம் பன
‘‘வினாஸாபா⁴வதோ அதீதாதி³காலவஸேன நவத்தப்³ப³த்தா நிப்³பா³னம் பஞ்ஞத்திச காலவிமுத்தம்னாமா’’தி வுத்தம். தம் விசாரேதப்³ப³ம்.
ஸப்³பே³பி ஹி ஸங்க²தத⁴ம்மா அனாக³தபா⁴வ புப்³ப³காஏவ ஹோந்தி. தஸ்மா தே யதா³ பச்சயஸாமக்³கி³ம் லபி⁴த்வா உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தீதி வத்தப்³ப³பக்கே² திட்ட²ந்தி, ததா³ அனாக³தானாம. யதா³ பச்சயஸாமக்³கி³ம் லபி⁴த்வா உப்பன்னா, யதா³ பச்சுப்பன்னானாம. யதா³ நிருத்³தா⁴, ததா³ அதீதானாம. ஏவம் உப்பாத³ஜாதிகானஞ்ஞேவ உப்பாத³மூலிகா தேகாலிகதா ஸித்³தா⁴. உப்பாத³ரஹிதானம் பன அனாக³தாவத்தா²பி நத்தி². குதோ பச்சுப்பன்னாதீதா வத்தா²தி. தஸ்மா நிப்³பா³னபஞ்ஞத்தீனம் காலத்தய விமுத்ததா ஹோதீதி. வினாஸாபா⁴வதோதி இத³ம் பன அதீதகாலவிமுத்தியாஏவ காரணந்தி ந தேன தாஸம் இதரகாலவிமுத்திம் ஸாதே⁴தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதா²ரஹவிபா⁴கோ³ பன இதே⁴வ தேஸூதிஆதி³னா பச்சா² ஆக³மிஸ்ஸதி. த்³வாரவிமுத்தானஞ்ச ச²ப்³பி³த⁴ம்பி ஆரம்மணம் ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யதா² பன ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் ச²த்³வாரிகசித்தானம் ஆரம்மணம் ப⁴வந்தரேபி இமஸ்மிம் ப⁴வேபி புரிமபா⁴கே³ கேனசி த்³வாரேன க³ஹிதம்பி அக³ஹிதம்பி ஹோதி. ந ததா² இமேஸந்தி த³ஸ்ஸேதும் ப⁴வந்தரே ச²த்³வாரக³ஹிதந்தி வுத்தம். ப⁴வவிஸேஸஞ்ஹி பத்தே²த்வா கம்மம் கத்வா தத்த² நிப்³ப³த்தானம் ஆரம்மணம் ப⁴வந்தரேபி கேனசி த்³வாரேன க³ஹிதம்பி ஹோதி யேவாதி.
[105] விபா⁴வனியம் பன
‘‘தம் பன நேஸம் ஆரம்மணம் ந ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ விய கேனசி அக³ஹிதமேவ கோ³சரபா⁴வம் க³ச்ச²தீதி த³ஸ்ஸேதும் ச²த்³வார க³ஹிதந்தி வுத்த’’ந்தி வுத்தம். தம் ந யுஜ்ஜதி.
பஞ்சத்³வாரா வஜ்ஜனஸ்ஸபி ஹி ஆரம்மணம் புப்³பே³ கேனசி த்³வாரந்தரேன க³ஹிதம்பி அக³ஹிதம்பி ஹோதியேவ. ததா² ஹி இத³ம் நாம லபி⁴ஸ்ஸாமி பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமி பஸ்ஸிஸ்ஸாமீதி புப்³பே³ க³ஹிதம் பச்சா² ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ ஆரம்மணம் ந ந ஹோதீதி. நச ஏகாவஜ்ஜனவீதி²யம் புப்³பே³ கேனசி சித்தேன அக³ஹிதபா⁴வோ இத⁴ பமாணந்தி. யதா² ச பஞ்சத்³வாரிகசித்தானம் ஆரம்மணம் ஏகந்தபச்சுப்பன்னமேவ ஹோதி. யதா² ச மனோத்³வாரிகசித்தானம் ஆரம்மணம் தேகாலிகம்வா காலவிமுத்தஸா மஞ்ஞம்வா ஹோதி. ந ததா² இமேஸந்தி த³ஸ்ஸேதும் பச்சுப்பன்னமதீதம் பஞ்ஞத்திபூ⁴தம்வாதி வுத்தம். யதா² ச ச²த்³வாரிகசித்தானம் ஆரம்மணம் ஆக³மஸித்³த⁴வோஹாரயுத்தம்பி தப்³போ³ஹாரவினிமுத்தம்பி ஹோதி. ந ததா² இமேஸந்தி த³ஸ்ஸேதும் கம்ம கம்ம நிமித்த க³தினிமித்த ஸம்மதந்தி வுத்தம்.
[106] விபா⁴வனியம் பன
‘‘நாபி நேஸம் ஆரம்மணம் மரணாஸன்னதோ புரிமபா⁴க³ஜவனானம் விய கம்மகம்மனிமித்தாதி³வஸேன ஆக³மஸித்³த⁴வோஹாரவினிமுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதும் கம்ம.ல. ஸம்மதந்தி ஆஹா’’தி வுத்தம். தம்பி ந ஸுந்த³ரம்.
மரணா ஸன்னதோ புரிமபா⁴கே³பி ஹி ஸத்தா அத்தனா கதகம்மம்வா சேதியாதீ³னி கம்ம, பகரணானிவா ஆரம்மணம் கரோந்தியேவ. ததா³பி ஹி கம்மம் கம்மமேவ, கம்முபகரணானிச கம்மனிமித்தானியேவ. கம்ம ஸித்³தி⁴யானிமித்தம் காரணம் கம்மனிமித்தந்தி கத்வா. கம்மஸ்ஸ நிமித்தம் ஆரம்மணம் கம்மனிமித்தந்திபி வத³ந்தி. அஜாதஸத்துராஜா வியச ஸுபினத³ஸ்ஸனாதி³வஸேன க³தினிமித்தானிபி ஆரம்மணம் கரோந்தியேவ. ராஜா ஹி த்³வீஸு ப⁴வேஸு பிதரம் மாரேதி. மாரிதகாலதோச பட்டா²ய தஸ்ஸ நித்³தா³யந்தஸ்ஸ க³தினிமித்தானி உபட்ட²ஹந்தீதி. தத்த² யதா²ஸம்ப⁴வந்தி தம் தம் படிஸந்தா⁴தீ³னம் ச²த்³வாரக³ஹிதாதி³வஸேன ஸம்ப⁴வந்தஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ அனுரூபதோ. யதா²ஸம்ப⁴வவிபா⁴கோ³ பன உபரி மரணுப்பத்தியம் ஆக³மிஸ்ஸதி. யேபு⁴ய்யேனாதி பா³ஹுல்லேன. ப⁴வந்தரேதி அதீதானந்தரப⁴வே தத்த²ச மரணாஸன்னகாலே. ச²த்³வார க³ஹிதந்தி ச²ஹி த்³வாரேஹி மரணாஸன்னஜவனேஹி க³ஹிதம். ஏத்த² ச யேபு⁴ய்யேனாதி ஏதேன ப⁴வந்தரே ச²த்³வாரக³ஹிதந்தி இமஸ்ஸ விதா⁴னஸ்ஸ அனேகம்ஸபா⁴வம் விஸேஸேதி. கஸ்மா. அக³ஹிதஸ்ஸபி ஸம்ப⁴வதோ. யஞ்ஹி அஸஞ்ஞிப⁴வதோ சுதானம் கம்ம கம்மனிமித்த க³தினிமித்த ஸம்மதம் அரூபப⁴வதோ சுதானஞ்ச க³தினிமித்தஸம்மதம் காமபடிஸந்தி⁴ ப⁴வங்க³சுதீனம் ஆரம்மணம். தம் ப⁴வந்தரே கேனசி த்³வாரேன அக³ஹித மேவ ஹோதீதி. ஏத்த²ச யஸ்மா பட்டா²னே அரூபப⁴வே து³விதோ⁴பி புரேஜாதபச்சயோ படிஸித்³தோ⁴. அட்ட²கதா²ஸுச ததோ சுதானம் காமபடிஸந்தி⁴யா பச்சுப்பன்னக³தினிமித்தாரம்மணதாபி வுத்தா. க³தினிமித்தஞ்ச நாம ரூபாரம்மணமேவ தீ³பேந்தி. தஸ்மா தேஸம் காமபடிஸந்தி⁴யாபி க³தினிமித்தஸம்மதம் ப⁴வந்தரே கேனசி த்³வாரேன அக³ஹிதமேவ ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். அபிச, மரணாஸன்னகாலே கம்மப³லேன கம்மாதீ³னம் உபட்டா²னம்னாம யேபு⁴ய்யேன ஸம்முள்ஹமரணேன மரந்தானமேவ ஹோதி. இதரேஸம் பன பரேஸம் பயோக³ப³லேனபி அத்தனா பகதியா ஸுட்டு² ஆஸேவிதானம் அனுஸ்ஸரணப³லேனபி த⁴ம்மிகஉபாஸகாதீ³னம் விய தே³வலோகதோ ஆக³ந்த்வா க³ண்ஹந்தானம் தே³வானம் ஆனுபா⁴வேனபி ஹோதியேவ. நிரயபாலாபி நிரயதோ ஆக³ந்த்வா க³ண்ஹந்தியேவ. ரேவதிவிமானஞ்சேத்த² வத்தப்³ப³ம். தஞ்ஹி த்³வே நிரயபாலா க³ஹேத்வா பத²மம் தாவதிம்ஸாப⁴வனம் நேத்வா பச்சா² நிரயம் நயிம்ஸு. தே ஹி யக்க² ஜாதிகத்தா வேஸ்ஸவணபரிஸாவிய தாவதிம்ஸா ப⁴வனம்பி க³ந்தும் ஸக்கோந்தியேவ. யமஸ்ஸ தூ³தா த்³வே யக்கா²தி ஹி பாளியம் வுத்தம். வேஸ்ஸவணதூ³தா இத⁴ யமஸ்ஸ தூ³தாதி வுத்தாதிபி வத³ந்தி. தஸ்மா யே கஸிணாஸுபா⁴தீ³னி ஸமத²னிமித்தானி ஸுட்டு² ஆஸேவித்வா உபசாரஜ்ஜா²னே ட²த்வா தானேவ நிமித்தானி க³ஹேத்வா மரந்தி. தேஸம்பி காமபடிஸந்தி⁴யா ஆரம்மணம் ப⁴வந்தரே கேனசி த்³வாரேன அக³ஹிதமேவ ஸியா. உபசாரஜ்ஜா²னப³லேனேவ ப்³ரஹ்மலோகதோ இத⁴உப்பஜ்ஜந்தானம்பி ஏஸேவனயோதி.
யம்பன விபா⁴வனியம்
‘‘கேவலம் கம்மப³லேனேவ தேஸம் அஸஞ்ஞிப⁴வதோ சுதானம் படிஸந்தி⁴யா கம்மனிமித்தாதி³கம் ஆரம்மணம் உபட்டா²தீ’’தி வுத்தம்.
தத்த² கம்மனிமித்தாதி³கந்தி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன கம்மம்பி க³ஹேதப்³ப³ மேவ. ந ஹி தஸ்ஸ அக³ஹணே காரணம் அத்தீ²தி. தானி பன ஸப்³பா³னிபி கேவலம் படிஸந்தி⁴ஜனகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேனேவ படிஸந்தி⁴யம் உபட்ட²ஹந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். அனாக³தம் பன நிமித்தம் உபட்ட²ஹமானம் க³தினிமித்தமேவ ஸியா. நச தஸ்ஸ விஸும் உபட்டா²தப்³ப³கிச்சம் அத்தி². பச்சுப்பன்ன க³தினிமித்தே ஸித்³தே⁴ ஸித்³த⁴மேவ ஹோதீதி வுத்தம் பச்சுப்பன்னமதீதம் பஞ்ஞத்தி பூ⁴தம்வாதி.
[107] விபா⁴வனியம் பன
‘‘அனாக³தம்னாம அதீதம் விய அனுபூ⁴தஞ்ச ந ஹோதி. நச பச்சுப்பன்னக³தினிமித்தம் விய ஆபாதமாக³த’’ந்தி காரணம் வுத்தம். தம் அகாரணம்.
பஸங்க³ஸ்ஸ அனிவத்திதத்தா. க³தினிமித்தஞ்ஹி நாம பச்சுப்பன்னம்பி அனுபூ⁴தம் ந ஹோதி. தம்பி கம்மப³லேனேவ ஆபாதமாக³தம். ஏவம்ஸந்தே அனாக³தம்பி கம்மப³லேன ஆபாதமாக³தமேவ ஸியாதி அயம் பஸங்கோ³ பாகதிகோஏவ ஹோதீதி. தேஸூதி யதா²வுத்தேஸு ஆரம்மணிகசித்தேஸு. ரூபாதீ³ஸு பஞ்சஸு ஏகேகம் ஆரம்மணம் ஏதேஸந்தி ஸமாஸோ. ரூபாதீ³னி பஞ்ச ஆரம்மணானி ஏதஸ்ஸாதி விக்³க³ஹோ. ஸேஸானீதி பஞ்சவிஞ்ஞாணஸம்படிச்ச²ன த்³வயதோ ஸேஸானி ஸந்தீரண மஹாவிபாகானி. ஸப்³ப³தா²பி காமாவசரா லம்ப³ணானேவாதி படிஸந்தா⁴தீ³ஹி நானாகிச்சேஹி ரூபாதீ³ஸு நானாரம்மணேஸு பவத்தேன ஸப்³ப³ பகாரேனபி காமாவசராலம்ப³ணிகானியேவ. தானி ஹி ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தா⁴னம் உப்பன்னானிபி விகப்பஸத்திரஹிதத்தா அவிஜ்ஜமானே பஞ்ஞத்தித⁴ம்மேச ஸுகு²மே மஹக்³க³தத⁴ம்மேச க³ம்பீ⁴ரே லோகுத்தரத⁴ம்மேச ஆலம்பி³தும் ந ஸக்கோந்தீதி. தத்த² ஸந்தீரணத்தயம் தாவ ஸந்தீரணகிச்சவஸேன ரூபாதி³பஞ்சாலம்ப³ணே பவத்ததி. ததா³ரம்மணாதி³வஸேன பன ஸப்³பா³னிபி ஏகாத³ஸவிபாகானி ச²ஸு பரித்தாரம்மணேஸு பவத்தந்தீதி.
[108] விபா⁴வனியம் பன
‘‘விபாகானி தாவ ஸந்தீரணாதி³வஸேன ரூபாதி³பஞ்சாலம்ப³ணே’’தி வுத்தம். தத்த² ஸந்தீரணாதி³வஸேனாதி நவத்தப்³ப³ம். ஸந்தீரணவஸேன இச்சேவ வத்தப்³ப³ந்தி.
யோ பனேத்த² சித்தானம் ஆரம்மணேஸு பவத்திவிபா⁴கோ³ வத்தப்³போ³. ஸோ அட்ட²கதா²கண்டே³ க³ஹேதப்³போ³. லோகுத்தரத⁴ம்மா அதிக³ம்பீ⁴ரத்தா ஞாணஸ்ஸேவ விஸயபூ⁴தாதி வுத்தம். அகுஸல.ல. லோகுத்தர வஜ்ஜித ஸப்³பா³ ரம்மணானீதி. தத்த² தானி லத்³த⁴ஸமாபத்தீனம் உப்பன்னகாலேஏவ மஹக்³க³தாரம்மணானி. தேஸுச த்³வே தோ³ஸமூலசித்தானி பரிஹீனஜ்ஜா²னானி ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னகாலேதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஞாணம்பி அனதி⁴க³தானி லோகுத்தரானி ஆலம்பி³தும் ந ஸக்கோதீதி வுத்தம் ஞாணஸம்பயுத்த.ல. வஜ்ஜிதஸப்³பா³ ரம்மணானீதி. தத்த² ஞாணஸம்பயுத்தகாமகுஸலானி புது²ஜ்ஜனானம் அஜ்ஜா²னலாபீ⁴னம் உப்பன்னகாலே பஞ்ஞத்தியா ஸஹ காமாவசராரம்மணானி. தானேவ ஸோதாபத்திமக்³க³தோ புரே கோ³த்ரபு⁴க்க²ணே புது²ஜ்ஜனானம் நிப்³பா³னாரம்மணானி. ஜா²னலாபீ⁴னம் தானேவ அபி⁴ஞ்ஞாகுஸலஞ்ச மஹக்³க³தாரம்மணானிபி. ஹேட்டி²மப²லட்டா²னம் அத்தனா அதி⁴க³த மக்³க³ப²லனிப்³பா³னா ரம்மணானிபீதி வேதி³தப்³பா³னி. யதா² சேத்த² அரியா அத்தனா அதி⁴க³த மக்³க³ப²லானியேவ ஆலம்பி³தும் ஸக்கோந்தி. ததா² ஜா²னலாபி⁴னோபி அத்தனா அதி⁴க³தஜ்ஜா²னானிஏவ ஆலம்பி³தும் ஸக்கோந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்த² ஸியா-யே ச ஜா²னானி பத்தே²ந்தி. ஜா²னபரிகம்மம்பி கரோந்தி. யேச ஜா²னஸுத்தானி ஸம்வண்ணேந்தி. தே அலாபி⁴னோ மஹக்³க³தஜ்ஜா²னானி ஆலம்பி³தும் ஸக்கோந்தி, நஸக்கோந்தீதி. ந ஸக்கோந்தி. தே ஹி ஜா²னானினாம ஏவம் மஹானுபா⁴வானி ஏவம் மஹானிஸம்ஸானீதி ஸுத்வாவா ஸுதபரியத்திப³லேன ஸித்³தே⁴ ஆகார ஸல்லக்க²ணஞ்ஞாணே ட²த்வா வா அனுமானவஸேனேவ தானி பத்தே²ந்தி. பரிகம்மம்பி கரோந்தி. ஸுத்தானிபி ஸம்வண்ணேந்தீதி. இதரதா² புது²ஜ்ஜனாபி லோகுத்தரத⁴ம்மே பத்தே²ந்தி, மக்³க³பரிகம்மம்பி கரோந்தி. மக்³க³ப²ல நிப்³பா³னவசனானிவிகதே²ந்தி ஸம்வண்ணேந்தீதி தேஸம்பி தே ஆரம்மணபூ⁴தா ஏவ ஸியுந்தி. தேஸம் பன சித்தானி ஜா²னாதீ³னம் பஞ்ஞத்திகு³ணே ஏவ அனுபோ⁴ந்தீதி வேதி³தப்³பா³னி. பணீதத⁴ம்மானஞ்ஹி பஞ்ஞத்தியோபி பணிதரூபாஏவ ஹோந்தீதி. மஹித்³தி⁴கோ ஹி பரசித்தவிதூ³. மாரோ தே³வ புத்தோபி ரூபஜ்ஜா²னசித்தம் வட்டனிஸ்ஸிதமேவ பஸ்ஸதி. விவட்டனிஸ்ஸிதம் ந பஸ்ஸதி. அரூபஜ்ஜா²னசித்தம் பன வட்டனிஸ்ஸிதம்பி நபஸ்ஸதீதி அங்கு³த்தரே நவனிபாதே அட்ட²கதா²யம் வுத்தம். யே பன அக்³க³மக்³க³ப²லானி படிவிஜ்ஜ²ந்தி. தேஸம் உப்பன்னானிஞ்ஞணஸம்பயுத்தகாமக்ரியஜவனானி க்ரியாபி⁴ஞ்ஞாஜவனஞ்ச புக்³க³லானுரூபம் பஞ்ஞத்தியா ஸஹ சதுப்³பூ⁴மகத⁴ம்மேஸு கிஞ்சி ஆரம்மணம் காதும் நஸக்கோந்தீதி நத்தி². ததா² தேஸம் புரேசாரி கமனோத்³வாராவஜ்ஜனஞ்சாதி வுத்தம் டா²ணஸம்பயுத்த.ல. ஸப்³ப³தா²பிஸப்³பா³ ரம்மணானீதி. தத்த² ஸப்³ப³தா²பீதி ஸப்³ப³காமாவசர ஸப்³ப³மஹக்³க³த ஸப்³ப³லோகுத்தர ஸப்³ப³பஞ்ஞத்தி ஸப்³ப³பச்சுப்பன்னாதி³ பகாரேனபீதிஅத்தோ². இத³ஞ்ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தா⁴னம் உப்பன்னானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். இதரானி பன பச்சேக பு³த்³தா⁴னம் உப்பன்னானிபி பதே³ஸஸப்³பா³ரம்மணானிஏவ ஹோந்தி. தானி ஹி ஏகம் பத²விதா⁴தும்பி ஸப்³பே³ஹி அனவஸேஸபகாரேஹி ஜானிதும் நஸக்கோந்தீதி. ஆருப்பேஸு து³தீயசதுத்தா²னி பத²மததீயாருப்ப விஞ்ஞாணா ரம்மணத்தா மஹக்³க³தா ரம்மணானி. ஸேஸானீதி அபி⁴ஞ்ஞா த்³வய து³தீயசதுத்தா²ருப்பேஹி அவஸேஸானி ஸப்³பா³னிபி ஏகவீஸதிவிதா⁴னி மஹக்³க³தசித்தானி கஸிணாதி³ பஞ்ஞத்தாரம்மணானீதி அத்தோ². பஞ்சவீஸாதி பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜன தேவீஸதி காமவிபாக ஹஸனசித்தானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பரித்தம்ஹீதி காமாவசரா லம்ப³ணே ஏவாதி அத்தோ². தஞ்ஹி அப்பானுபா⁴வதோ படிப³ந்த⁴கத⁴ம்மேஹி பரிஸமந்ததோ தீ³யதி அவக²ண்டீ³யதி நித்தேஜபா⁴வம் பாபீயதீதி பரித்தந்தி வுச்சதி.
135. சக்கா²தீ³னம் வத்தூ²னம் பே⁴தே³ன தப்³ப³த்து²கானம் சித்தசேதஸி கானம் ஸங்க³ஹோ வத்து²ஸங்க³ஹோ.
[109] விபா⁴வனியம் பன
‘‘வத்து²விபா⁴க³தோ தப்³ப³த்து²கசித்தபரிச்சே²த³வஸேனச ஸங்க³ஹோ வத்து²ஸங்க³ஹோ’’தி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.
வஸந்திபதிட்ட²ஹந்தி சித்தசேதஸிகாஏதேஸூதிவத்தூ²னி, சக்கு²வத்து²ச. ல. காயவத்து²சஹத³யவத்து²சாதியோஜனா. சக்கு²மேவ சக்கு²வத்து² ததா² ஸோதாதீ³னியேவ ஸோதவத்தா²தீ³னி. வாக்யஸங்கே²போ ஹேஸ பாடோ². பேய்யாலனயோதிபி அந்ததீ³பகனயோதிபி வத்தும் யுஜ்ஜதி. கேசி பன த்³வந்த³ஸமாஸம் மஞ்ஞந்தி. தேஸம் சஸத்³தோ³ நயுஜ்ஜதி. பரதோ வத்து²ஸத்³தோ³ சஸத்³தோ³ச புப்³ப³பதே³ஸு ஆனேதப்³போ³திபி வத³ந்தி. தேஸம் ஹத³யவத்தூ²தி ஸமாஸபத³ம் நயுஜ்ஜதி. அவிப⁴த்திகனித்³தே³ஸோதிபி அபரே. தானி காமலோகே ஸப்³பா³னிபி லப்³ப⁴ந்தீதி காமதண்ஹா தி⁴ன கம்மனிப்³ப³த்தானம் அத்தபா⁴வானம்ஏவ பரிபுண்ணிந்த்³ரியதா ஸம்ப⁴வதோ ஸப்³பா³னிபி தானி ச² வத்தூ²னி காமலோகேஏவ லப்³ப⁴ந்தி. ததா² ஹி சக்கா²தீ³ஸு வத்தூ²ஸு ஸந்தேஸு ஏவரூபாதீ³னம் பரிபோ⁴கோ³ ஸம்பஜ்ஜதி. தஸ்மா ரூபாதீ³ஸு காமவத்தூ²ஸு அபி⁴ரதா காமதண்ஹா ஸதா³ சக்கா²தீ³னம் பஞ்சன்னம் வத்தூ²னம்பி ஸம்பத்திம் பத்தே²தியேவ. யதா²ச ஸப்³ப³கம்மிகோ அமச்சோ ஸதா³ ரஞ்ஞோ இச்ச²மேவ பூரயமானோ ஸப்³பா³னி ராஜகம்மானி ஸம்பாதே³தி. ஏவமேவ காமாவசரகம்மம்பி ஸதா³ காமதண்ஹாய இச்ச²மேவ பூரயமானம் பரிபுண்ணிந்த்³ரியம் அத்தபா⁴வம் நிப்³ப³த்தேதி. தஸ்மா காமதண்ஹாதி⁴னகம்மனிப்³ப³த்தா காமஸத்தாஏவ பரிபுண்ணிந்த்³ரியா ஹோந்தீதி. யதா² ச த³ஸ்ஸனஸவனானுத்தரிய த⁴ம்மபூ⁴தானி சக்கு²ஸோதானி பு³த்³த⁴த³ஸ்ஸன த⁴ம்மஸ்ஸவனா தி³வஸேன ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யாபி ஹோந்தி, ந ததா² கா⁴னாதி³த்தயம். தம் பன கேவலம் காமபரிபோ⁴க³த்தா²யஏவ ஹோதி. தஸ்மா தம் காமவிராக³பா⁴வனா கம்மனிப்³ப³த்தேஸு ப்³ரஹ்மத்தபா⁴வேஸு நஉபலப்³ப⁴தீதி வுத்தம் ரூபலோகே பன கா⁴னாதி³த்தயம் நத்தீ²தி. இத³ஞ்ச பஸாத³ரூபத்தயம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸஸம்பா⁴ரகா⁴ன ஜிவ்ஹா காய ஸண்டா²னானிபன ஸுட்டு²பரிபுண்ணானிஏவ ஹோந்தீதி. அரூபலோகேபன ஸப்³பா³னிபி நஸம்விஜ்ஜந்தீதி ரூபவிராக³ பா⁴வனா கம்மனிப்³ப³த்தே தஸ்மிம் லோகே அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ஸந்தானேஸுபி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ரூபபவத்தியாஏவ அபா⁴வதோ. தத்த² நிப்³ப³த்தா ஹி ஸத்தா ஸுத்³தே⁴ ஆகாஸதலேஏவ சித்தபப³ந்த⁴மத்தா ஹுத்வா திட்ட²ந்தீதி. இமஸ்மிம் ஸங்க³ஹே பன சித்தானி ஸத்தவிஞ்ஞாண தா⁴துவஸேன க³ஹேதும் தத்த² பஞ்சவிஞ்ஞாணதா⁴துயோதிஆதி³ வுத்தம். தத்தா²தி தேஸு ச²ஸு வத்தூ²ஸு. பஞ்சவிஞ்ஞாணானி ஏவ நிஸத்தனிஜீவட்டே²ன தா⁴துயோதி விக்³க³ஹோ. ஏவம் ஸேஸேஸுபி. விஜானனகிச்சாபா⁴வதோ மனனமத்தா தா⁴தூதி மனோதா⁴து. பஞ்சத்³வாரே ஆவஜ்ஜனமத்த ஸம்படிச்ச²னமத்த கிச்சானி ஹி விஸேஸஜானன கிச்சானி நஹோந்தீதி. பஞ்சவிஞ்ஞாணானி பன பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸனாதி³வஸேன தோ²கம் விஸேஸஜானனகிச்சானி ஹோந்தி. அவஸேஸா பன ஸந்தீரணாத³யோ ஆரம்மணஸபா⁴வ விசாரணா தி³வஸேன அதிரேக விஸிட்ட²ஜானனகிச்சயுத்தத்தா ந மனோதா⁴துயோ விய மனனமத்தா ஹோந்தி. நாபி பஞ்சவிஞ்ஞாணதா⁴துயோவிய விஜானன மத்தா. அத²கோ² மனனட்டே²ன மனோச தம் விஜானனட்டே²ன விஞ்ஞாணஞ்சாதி கத்வா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயோனாம. அதிஸய விஸேஸஜானன தா⁴துயோதி அத்தோ². பரியாயபதா³னஞ்ஹி விஸேஸன ஸமாஸே அதிஸயத்தோ² விஞ்ஞாயதி. யதா² பத³ட்டா²னந்தி.
[110] விபா⁴வனியம் பன
‘‘மனோயேவ விஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணந்தி வா. மனஸோ விஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாண’’ந்தி வா வுத்தம். தத்த² மனோயேவ விஞ்ஞாணந்தி இத³ம் தாவ ந யுஜ்ஜதி.
ந ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸேஸேத்வா அபி⁴ரேகட்ட²தீ³பகே பத³ட்டா²னந்திஆதி³கே விஸேஸனஸமாஸே அவதா⁴ரண விக்³க³ஹோ கத்த²சி தி³ஸ்ஸதி யுஜ்ஜதிசாதி.
[111] மனஸோ விஞ்ஞாணந்தி இத³ம்பி நயுஜ்ஜதியேவ.
மனஸோதி ஹி மனோதா⁴துத்திகஸங்கா²தஸ்ஸ மனஸ்ஸ. தத்த² ஸம்படிச்ச²னத்³வயம் ஸந்தீரணாதி³கஸ்ஸ மனோவிஞ்ஞாணபப³ந்த⁴ஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் ஹோதி. பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜனம் பன பரதோ த்³வாரந்தரே பவத்தமானம் தஸ்ஸேவ மனோவிஞ்ஞாணபப³ந்த⁴ஸ்ஸ பச்சயுப்பன்னபூ⁴தம் ஹோதீதிகத்வா ஆதி³ம்ஹி பச்சயபூ⁴தஸ்ஸ சேவ அந்தே த்³வாரந்தரே பச்சயுப்பன்னபூ⁴தஸ்ஸ ச மனஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தி⁴விஞ்ஞாணந்தி அத்தோ². அத²வா, பஞ்சவிஞ்ஞாணவஜ்ஜிதானி ஸப்³பா³னி விஞ்ஞாணானி மனனகிச்சத்தா மனோனாம. ஆரம்மணே பன அபி⁴னிபாத மத்தானி பஞ்சவிஞ்ஞாணானி மனனகிச்சானி நஹோந்தீதி த³ஸ்ஸனாதீ³னி ஏவ நாம. பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜனஞ்ச மனதோ ஜாதம்பி மனஸ்ஸ பச்சயோ நஹோதி. த³ஸ்ஸனாதீ³னம் ஏவ பச்சயோ. ஸம்படிச்ச²னத்³வயஞ்ச மனஸ்ஸ பச்சயோ ஹோந்தம்பி மனதோ ஜாதம் நஹோதி. த³ஸ்ஸனாதி³தோ ஏவ ஜாதம். ஸந்தீரணாதீ³னி பன அத்தனோ புரே பச்சா²பவத்தானம் த்³வின்னம் த்³வின்னம் மனானம் ஏவ மஜ்ஜே² ஜாதானீதி அத்தனோ பச்சய பச்சயுப்பன்னபூ⁴தஸ்ஸ மனஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தி⁴விஞ்ஞாணந்தி அத்தோ². ஏவஞ்ச ஸதி பஞ்சவிஞ்ஞாணம்பி த்³வின்னம் மனோதா⁴தூனம் அந்தரே பவத்தத்தா மனஸோ பச்சய பச்சயுப்பன்னபூ⁴தஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தி⁴விஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணந்தி வத்தப்³ப³மேவ ஸியாதி.
[112] டீகாயம் பன
மனதோ ஜாதம் விஞ்ஞாணந்திபி வுத்தம். தம்பி வுத்தனயேன நயுஜ்ஜதியேவ.
அவஸேஸா பன மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸங்கா²தாச ஸந்தீரண.ல. பன்னரஸரூபாவசரவஸேன திம்ஸத⁴ம்மா ஹத³யம் நிஸ்ஸாயேவ பவத்தந்தீதி யோஜனா. சஸத்³தோ³ பனேத்த² அவஸேஸானம் ச²ஸத்ததி த⁴ம்மானம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துபா⁴வம் ஸம்பா⁴வேதி.
[113] விபா⁴வனியம் பன
ஸம்பிண்ட³னத்த²ம் க³ஹேத்வா ‘‘ந கேவலம் மனோதா⁴துயேவா’’தி வுத்தம். தம் ந யுஜ்ஜதி.
ஏவஞ்ஹி ஸதி அவஸேஸாச மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸங்கா²தாதி வுத்தம் ஸியாதி.
[114] யாச டீகாஸு
ஸந்தீரண.ல. ரூபாவசரவஸேன பவத்தா, அவஸேஸா மனோவிஞ்ஞாண தா⁴துஸங்கா²தாச திம்ஸ த⁴ம்மாதி யோஜனா. ஸாபி ந ஸுந்த³ரா.
அத்த²க³தியா அவிஸத³த்தாதி. தத்த² கஸ்மா தே நிஸ்ஸாயேவ பவத்தந்தீதி. ஆருப்பேஸு அனுப்பஜ்ஜனதோ, கஸ்மாச தத்த² நுப்பஜ்ஜந்தீதி வுச்சதே. ஸந்தீரணமஹாவிபாகானி தாவ தத்த² நுப்பஜ்ஜந்தி பஞ்சன்னம் த்³வாரானம் அத்தனோ கிச்சானஞ்ச தத்த² அபா⁴வதோ. படிக⁴சித்தத்³வயம்பி நுப்பஜ்ஜதி. அனீவரணாவத்த²ஸ்ஸ படிக⁴ஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ஏகந்த நீவரணானஞ்ச ஜா²னபூ⁴மீஸு அஸம்ப⁴வதோ. ஏத்த² பன யதி³ அனீவரணாவத்தோ² படிகோ⁴ நத்தி². பாளியம் து³தீயஜ்ஜா²னேஏவ தோ³மஸ்ஸிந்த்³ரியஸ்ஸ அபரிஸேஸனிரோத⁴வசனம் அட்ட²கதா²ஸுச து³தீயஜ்ஜா²னூபசாரே தஸ்ஸ உப்பத்திஸம்ப⁴வவசனம் விருத்³த⁴ம் ஸியா. தஸ்மா அத்தனோ ஸஹாயபச்சய பூ⁴தஸ்ஸ ஓளாரிகஸ்ஸ காமராக³ஸ்ஸ ஜா²னபூ⁴மீஸு அபா⁴வதோ படிக⁴சித்தத்³வயம் தத்த² நுப்பஜ்ஜதீதி யுத்தந்திபி வத³ந்தி. டீகாகாராபன து³தீயஜ்ஜா²னூபசாரே தஸ்ஸ உப்பத்திஸம்ப⁴வ வசனம் பரிகப்பவசனமத்தந்தி கத்வா புரிமகாரணமேவ இச்ச²ந்தி. யதி³ பனேதம் பரிகப்பவசனமத்தம் ஸியா பாளிவசனம்பி பரிகப்பவசனமத்தமேவ ஸியா. தஸ்மா பச்சி²மகா ரணமேவ யுத்தரூபந்தி அம்ஹாகம் க²ந்தி. ஹஸனசித்தம்பி நுப்பஜ்ஜதி அரூபீனம் ஹஸனகிச்சஸ்ஸ அபா⁴வதோ. காயாபா⁴வதோதிபி யுஜ்ஜதி. ஸோதாபத்திமக்³க³சித்தம்பி நுப்பஜ்ஜதி. பரதோகோ⁴ஸாபா⁴வேன தத்து²ப்பன்னஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயாபா⁴வதோ பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³தா⁴னஞ்ச தத்த² அனுப்பஜ்ஜனதோ. தேனேவ ஹி தத்து²ப்பன்னோ புது²ஜ்ஜனோ அட்ட²ஸு அக்க²ணயுத்தேஸு வுத்தோதி. ரூபாவசரசித்தானிபி தத்த² நுப்பஜ்ஜந்தி ரூபவிராக³பா⁴வனாய ரூபனிமித்தாரம்மணானம் தேஸம் ஸமதிக்கந்தத்தாதி.
அவஸேஸா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸங்கா²தா குஸலாகுஸலக்ரியானுத்தரவஸேன த்³வே சத்தாலீஸத⁴ம்மா ஹத³யம் நிஸ்ஸாயவா அனிஸ்ஸாயவா பவத்தந்தீதி யோஜனா. நிஸ்ஸாயவா பஞ்சவோகாரே அனிஸ்ஸாயவா சதுவோகாரேதி அதி⁴ப்பாயோ. குஸலானிச அகுஸலானிச க்ரியானிச அனுத்தரானிசாதி விக்³க³ஹோ. தத்த² குஸலானீதி பஞ்சரூப குஸலதோ அவஸேஸானி த்³வாத³ஸலோகியகுஸலானி. அகுஸலானீதி படிக⁴த்³வயதோ அவஸேஸானி த³ஸஅகுஸலானி. க்ரியானீதி பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜன ஹஸன பஞ்சரூபக்ரிதோ அவஸேஸானி தேரஸக்ரியசித்தானி. அனுத்தரானீதி பத²மமக்³க³தோ அவஸேஸானி ஸத்தஅனுத்தரசித்தானி. காமே ச²வத்து²ம் நிஸ்ஸிதா ஸத்ததா⁴துயோ மதா. ரூபே திவத்து²ம் நிஸ்ஸிதா சதுப்³பி³தா⁴ தா⁴துயோ மதா. ஆருப்பே கிஞ்சிவத்து²ம் அனிஸ்ஸிதா ஏகா தா⁴து மதாதி யோஜனா. தேசத்தாலீஸாதி பஞ்சவிஞ்ஞாண மனோதா⁴துத்திகேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸந்தீரணாதி³கே திம்ஸத⁴ம்மே ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி.
இதி பரமத்த²தீ³பனியானாம அபி⁴த⁴ம்மத்த²ஸங்க³ஹஸ்ஸ
சதுத்த²வண்ணனாய பகிண்ணகஸங்க³ஹஸ்ஸ
பரமத்த²தீ³பனா நிட்டி²தா.