சித்தஸங்க³ஹ-பரமத்த²தீ³பனீ

17. இதா³னி உத்³தே³ஸக்கமேன சித்தம் தாவ நித்³தி³ஸந்தோ தத்த² சித்தந்திஆதி³மாஹ. தத்தா²தி தேஸு சதூஸு அபி⁴த⁴ம்மத்தே²ஸு. தாவ பத²மம். சத்தாரோ விதா⁴ பகாரா யஸ்ஸ தம் சதுப்³பி³த⁴ம்.

18. காமாவசரந்தி ஏத்த² காமீயதீதி காமோ. காமேந்திவா ஏத்த² ஸத்தா அவிக்க²ம்பி⁴தகாமராக³த்தா காமரதியாஏவ ரமந்தி. ந உபரிபூ⁴மீஸு விய ஜா²னரதியாதி காமோ. ஏகாத³ஸவிதா⁴ காமபூ⁴மி. நனு சேத்த² ஜா²னலாபி⁴னோபி ஸந்தீதி. ந ந ஸந்தி. தேபன கதா³சி தே³வாதி நத்தே²த்த² தோ³ஸோ. அவீசினிரயாத³யோ கத²ம் காமீயந்தி. கத²ஞ்ச தத்த² ஸத்தா காமரதியா ரமந்தீதி. நிமித்தஸ்ஸாத³வஸேனவா ப⁴வனிகந்திவஸேனவாதி. மரணகாலே ஹி உபட்டி²தா நிரயக்³கி³ஜாலா ஸுவண்ணவண்ணாவிய கா²யந்தி. ஏகோ கிர மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ப்³ராஹ்மணோ மரணமஞ்சே நிப்பன்னோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஆசரியப்³ராஹ்மணா ஸமீபே ட²த்வா ப்³ரஹ்மலோகம் போ⁴ க³ச்சா²தி வத³ந்தி. தஸ்ஸபன அவீசினிரயே அக்³கி³ஜாலா உபட்ட²ஹந்தி. ததா³ ஸோ போ⁴ ஆசரியா ஸுவண்ணவண்ணா பஞ்ஞாயந்தீதி ஆஹ. ஏஸ போ⁴ ப்³ரஹ்மலோகோ. தத்த² க³ச்சா²தி வத³ந்தி. ஸோ காலங்கத்வா அவீசிம்ஹி உப்பஜ்ஜி. ஏவம் நிமித்தஸ்ஸாத³வஸேன தே காமீயந்தி. தத்த² உப்பன்னானம்பி ப⁴வனிகந்தினாம ஹோதீதி. அபிச, தத்த² உப்பன்னா அவிக்க²ம்பி⁴தகாமராகா³ஏவ ஹோந்தி, ஓகாஸே ஸதி காமரதியா ரமிஸ்ஸந்தி யேவாதி. தஸ்மிம் காமே அவசரதீதி காமாவசரம். ஏத்த²ச அவசரதீதி பத³ஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ² ந க³ஹேதப்³போ³. ஸோ ஹி அத்தோ² பாளியாச நஸமேதி. நானாதோ³ஸயுத்தோச ஹோதீதி. யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே ஏத்தா²வசரா ஏத்த² பரியாபன்னாதி ஹி பாளியம் வுத்தம். யதி³ சேத்த² ஸோ அத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ ஸியா. ஏவம் ஸபி⁴ ஏத்தா²வசரா ஏத்து²ப்பன்னாதி வுத்தம் ஸியா. நபன வுத்தம். நச பரியாபன்னஸத்³தோ³ உப்பன்னஸத்³தே³ன ஸஹ ஸமானத்தோ²தி ஸக்கா வத்தும். ந ஹி லோகுத்தரசித்தானி தீஸு ப⁴வேஸு உப்பன்னா நிபி தத்ர பரியாபன்னானியேவ ஹோந்தீதி. ஏவம் தாவ பாளியா நஸமேதீதி.

யதி³ச ஸோ அத்தோ² க³ஹிதோ ஸியா. ஏவஞ்ச ஸதி தஸ்மிம் காமே யே மஹக்³க³த லோகுத்தரத⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி. தேஸம்பி காமா வசரதாபத்திதோ³ஸோ ரூபாவசரதாதி³ முத்திதோ³ஸோச ஆபஜ்ஜதி. யேச காமாவசரத⁴ம்மா ரூபாரூபபூ⁴மீஸு உப்பஜ்ஜந்தி. தேஸஞ்ச ரூபாரூபா வசரதா பத்திதோ³ஸோ காமாவசரதா முத்திதோ³ஸோச ஆபஜ்ஜதீதி. நனு யேபு⁴ய்யவுத்திவஸேனபி கேஸஞ்சி நாமலாபோ⁴ ஹோதி. யதா² வனசரகோ ஸங்கா³மாவசரோதி. தஸ்மா இத⁴பி தேஸம் த⁴ம்மானம் அத்தனோ அத்தனோ பு⁴ம்மீஸு உப்பன்னப³ஹுலத்தா காமாவசராதி³ நாமலாபே⁴ ஸதி ந கோசி தோ³ஸோதி.ந. ஏவஞ்ஹி ஸதி லோகுத்தர த⁴ம்மானம் காமாவசரதாதி³ முச்சனத்த²ம் யேபு⁴ய்யேன உப்பன்னபூ⁴மி விஸும் வத்தப்³பா³ ஸியா. ந ச ஸா நாமபூ⁴மி அத்தி². யத்த² தே யேபு⁴ய்யேன உப்பஜ்ஜந்தீதி. தேஹி உப்பஜ்ஜந்தா தீஸு ப⁴வேஸு ஏவ உப்பஜ்ஜந்தி. தஸ்மா தேஸம் காம ரூபாரூபாவசரதாபத்திதோ³ஸோ து³ன்னிவாரோ ஸியாதி. ஏவம் நானாதோ³ஸயுத்தோ ஹோதீதி. தஸ்மாஸ்ஸ ததா² அத்த²ம் அக்³க³ஹேத்வா ஏத்தா²வசரா ஏத்த² பரியாபன்னாதி ப⁴க³வதா ஸம்வண்ணிதேன பாளினயேனேவஸ்ஸ அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³தி. அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ². காமே அவசரதி பரியாபன்னபா⁴வேன தஸ்மிம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா சரதி பவத்ததீதி காமாவசரந்தி. பரியாபன்னபா⁴வோசனாம அத்தனோ ஆதா⁴ரபூ⁴தேன தேன காமேன ஸஹ ஸமானஜாதிகோ³த்தனாமதா ஸங்கா²தேஹி பரிதோபா⁴கே³ஹி தஸ்மிம் காமே ஆபன்னபா⁴வோ அனுப்பவிட்ட² பா⁴வோ. அந்தோக³த⁴பா⁴வோதி வுத்தம் ஹோதி. ஸோச ததா² பரியாபன்னபா⁴வோ பரிக்³கா³ஹினியா காமதண்ஹாய கதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஏத்தாவதா யேத⁴ம்மா ரூபாரூபஸத்தஸந்தானபூ⁴தாபி மய்ஹம் ஏதேதி காம தண்ஹாய பரிக்³க³ஹிதா காமே பரியாபன்னாவ ஹோந்தி. தே காமாவசரானாமாதி ஸித்³தா⁴ ஹோந்தி. ரூபாரூபா வசரேஸுபி அயம் நயோ நேதப்³போ³. தேஸுபன ரூபதண்ஹா அரூபதண்ஹாச பரிக்³கா³ஹினீ தண்ஹா த³ட்ட²ப்³பா³.

யேபன த⁴ம்மா திண்ணம் தண்ஹானம் பரிக்³க³ஹவிமுத்தா ஹோந்தி. தே தீஸு ப⁴வேஸு உப்பன்னாபி தத்ர அபரியாபன்னாஏவ ஹோந்தீதி லோகுத்தரா நாம ஜாதாதி வேதி³தப்³பா³. ஏத்த²ச பட்டா²னே ஆருப்பே காமச்ச²ந்த³ம் நீவரணம் படிச்ச உத்³த⁴ச்சனீவரணந்திஆதி³னா அரூபஸத்தஸந்தானேபி காமச்ச²ந்த³ஸங்கா²தாய காமதண்ஹாய உப்பத்தி வுத்தா. தஸ்மா ரூபாரூப பூ⁴மீஸு உப்பன்னானம் காமத⁴ம்மானம் பரிக்³கா³ஹினீதண்ஹா ரூபாரூபஸத்தஸந்தான க³தாபி த³ட்ட²ப்³பா³. பாளியம் காமச்ச²ந்த³னீவரணந்தி இத³ம் நீவரணஜாதிகத்தா வுத்தம். ந ஹி ஜா²னபூ⁴மீஸு ஏகந்தனீவரணகிச்சானி நீவரணானி ஸக்கா லத்³து⁴ந்தி. அத்ர காமபே⁴தோ³ வத்தப்³போ³. த்³வேகாமா கிலே ஸகாமோச, வத்து²காமோசாதி. தத்த² த²பேத்வா ரூபாரூபராகே³ அஞ்ஞோ ஸப்³போ³பி லோபோ⁴ இமஸ்மிம் சதுப்³பூ⁴மிபரிச்சே²தே³ கிலே ஸகாமோனாம. த²பேத்வாச ரூபாரூபாவசரத⁴ம்மே அஞ்ஞே ஸப்³பே³பி தீஸு பூ⁴மீஸு உப்பன்னா காமாவசரத⁴ம்மா வத்து²காமோனாமாதி. யம்பன அட்ட²ஸாலினியம் ஸப்³பே³பி தேபூ⁴மகா த⁴ம்மா வத்து²காமோதி வுத்தம். தம் மஹானித்³தே³ஸே நித்³தி³ட்டே²ன ஸுத்தந்திகபரியாயேன வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். ந ஹி ரூபாரூபாவசரத⁴ம்மா அபி⁴த⁴ம்மே காமனாமேன வுத்தா அத்தீ²தி. [காமாவசரபத³ம்]

19. ரூபாவசரம் அரூபாவசரந்தி ஏத்த² ரூபாரூபஸத்³தா³ தாஸு பூ⁴மீஸு நிருள்ஹாதி த³ட்ட²ப்³பா³. அபிச த்³வே பூ⁴மியோ ரூபபூ⁴மி, அரூபபூ⁴மீதி. தத்த² ருப்பனலக்க²ணம் ரூபம் யத்த² நத்தி², ஸா சதுப்³பி³தா⁴ பு⁴ம்மி அரூபபூ⁴மினாம. ஸேஸா ஸத்தவீஸதிவிதா⁴ பு⁴ம்மி ரூபபூ⁴மினாம. தத்த²ச ஹேட்டா² ஏகாத³ஸவிதா⁴ பு⁴ம்மி ஓளாரிகேன காமேன விஸேஸேத்வா காம பூ⁴மீதி வுத்தா. உபரி ஸோளஸவிதா⁴ பு⁴ம்மி ரூபபூ⁴மிஇச்சேவ வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. யத்த²பன தண்ஹாவா ஜா²னானிவா ரூபாரூபஸத்³தே³ஹி வுத்தானி. தத்த² நிஸ்ஸயஸ்ஸனாமம் நிஸ்ஸிதே ஆரோபனவஸேன நிஸ்ஸயோபசாரோ வேதி³தப்³போ³. யத்த²ச காமாவசராதி³ஸத்³தே³ஹி பூ⁴மிஏவ வுத்தா. தத்த² நிஸ்ஸிதஸ்ஸ நாமம் நிஸ்ஸயே ஆரோபனவஸேன நிஸ்ஸிதோ பசாரோதி. யமேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் காமாவசரபதே³ வுத்தனயமேவாதி. அயமேத்த² தேபூ⁴மக பரிச்சே²தே³ பாளிஅனுக³தா பரமத்த²தீ³பனா. யதா²ஹ –

கதமே த⁴ம்மா காமாவசரா. ஹேட்ட²தோ அவீசினிரயம் பரியந்தம் கரித்வா உபரிதோ பரனிம்மிதவஸவத்தீதே³வே அந்தோ கரித்வா யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே ஏத்தா²வசரா ஏத்த² பரியாபன்னா க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனா ரூபா வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா விஞ்ஞாணம். இமேத⁴ம்மா காமாவசரா. கதமே த⁴ம்மா ரூபாவசரா. ஹேட்ட²தோ ப்³ரஹ்மலோகம் பரியந்தம் கரித்வா உபரிதோ அகனிட்டே² தே³வே அந்தோ கரித்வா யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே ஏத்தா²வசரா ஏத்த² பரியாபன்னா ஸமாபன்னஸ்ஸவா உபபன்னஸ்ஸவா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரிஸ்ஸவா சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா, இமே த⁴ம்மா ரூபாவசரா. கதமே த⁴ம்மா அரூபாவசரா. ஹேட்ட²தோ ஆகாஸானஞ்சாயதனுபகே³ தே³வே பரியந்தம் கரித்வா உபரிதோ நேவஸஞ்ஞா நாஸஞ்ஞா யதனுபகே³ தே³வே அந்தோ கரித்வா யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே. ல. இமே த⁴ம்மா அரூபாவசராதி.

[19] டீகாஸு பன

யதா²வுத்தம் ஸுவிஸத³ம் பாளினயம் அக்³க³ஹேத்வா அஞ்ஞதா² வசனத்தா²ச வினிச்ச²யாச ஏத்த² வுத்தா. ஸப்³பே³ தே ஸாரதோ ந பச்சேதப்³பா³தி.

நனு அட்ட²ஸாலினியமேவ தேச அஞ்ஞேச அத்தா² வுத்தாதி. ஸச்சம். பூ⁴தம்பன ஸுவிஸத³ம் பாளிஅனுக³தம் அத்த²ம் ஞத்வா கிம்விக்கே²பேனாதி.

20. லோகுத்தரந்தி ஏத்த² லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன லோகோ வுச்சதி யதா²வுத்தோ தேபூ⁴மகத⁴ம்மோ. யதா²ஹ லுஜ்ஜதி பலுஜ்ஜதீதி கோ² பி⁴க்க²வே தஸ்மா லோகோதி வுச்சதீதி. ஏவம் ஸந்தே லோகுத்தரத⁴ம்மானம்பி நிப்³பா³னவஜ்ஜானம் லோகதாபத்தி ஸியா. கஸ்மா, தேஸம்பி லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனத⁴ம்மத்தாதி. நஸியா. யத்த² ஹி நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோதி மஹாஜனஸ்ஸ மிச்சா²கா³ஹோ நிவிஸதி. தத்தே²வ தஸ்ஸ நிவாரணத்த²ம் அயம் லோகஸமஞ்ஞா நியமீயதி. தஸ்மா ஸப்³ப³ஸோ மிச்சா²கா³ஹவிமுத்தானம் தேஸம் லோகதாபத்தி நத்தீ²தி வத³ந்தி. யேஸம்வா லுஜ்ஜனம்பலுஜ்ஜனஞ்ச மஹாஜனஸ்ஸ பாகடம். தேஸஞ்ஞேவ லோகதாஸித்³தீ⁴தி நத்தி² லோகுத்தரானம் லோகத்தப்பஸங்கோ³தி. லோகதோ உத்தரதீதி லோகுத்தரம். மக்³க³சித்தம். ததோ உத்திண்ணந்தி லோகுத்தரம். ப²லசித்தம். நிப்³பா³னம்பன இத⁴ நலப்³ப⁴தீதி. உத்தரணஞ்சேத்த² தண்ஹாத்தயக்³கா³ஹ விமுத்தியா தீஸு லோகேஸு அபரியாபன்னபா⁴வோயேவ. ஸோச அபரியாபன்னபா⁴வோ கேஸம் த⁴ம்மானம் அதி⁴ட்டா²ன பூ⁴தோவிய க³ய்ஹதீதி விஸும் ஏகா சதுத்தீ² அவத்தா²பூ⁴மினாமாதி.

சதுப்³பூ⁴மிவிபா⁴க³ஸ்ஸ பரமத்த²தீ³பனா நிட்டி²தா.

21. ஏவம் சித்தம் பூ⁴மிபே⁴தே³ன ஹீனபணீதா நுக்கமதோ சதுதா⁴ நித்³தி³ஸித்வா இதா³னி ததே³வ சதுப்³பி³த⁴ம் சித்தம் யதா²னித்³தி³ட்ட²க்கமேன விப⁴ஜந்தோ பத²மம் காமாவசரசித்தம். தத்த²ச ஹீனம் அஸோப⁴ணசித்தம். தத்த²ச ஸப்³ப³ஹீனம் அகுஸலசித்தம் தாவ த³ஸ்ஸேதும் ஸோமனஸ்ஸஸஹ க³தந்திஆதி³மாஹ. ஏத்த²ச காமாவசரசித்தஸ்ஸபி அகுஸலாஹேதுக ஸஹேதுகானுக்கமோ ஹீன பணீதானுக்கமவஸேன வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³.

[20] விபா⁴வனியம் பன

உபரி வுச்சமானானம் ப³ஹூனம் சித்தானம் ஸோப⁴ணஸஞ்ஞாகரணஸுக²த்த²ம் அப்பகே பாபாஹேதுகேயேவ பத²மம் த³ஸ்ஸேந்தோதி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.

தத³த்தோ² ஹி யதா²வுத்தஹீனாதி³க்கமேனேவ ஸித்³தோ⁴தி.

[21] யஞ்ச தத்த²

தேஸு தேஸுச ப⁴வேஸு க³ஹிதப்படிஸந்தி⁴கஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ ஆதி³தோ வீதி²சித்தவஸேன லோப⁴ஸஹக³த சித்துப்பாதா³ன மேவ ஸம்ப⁴வதோ தேயேவ பத²மந்தி வுத்தம். தம்பி நயுஜ்ஜதி.

ஆதி³தோ வீதி²சித்தவஸேன மனோத்³வாரா வஜ்ஜனஸ்ஸேவ ஸப்³ப³பத²மம் உப்பஜ்ஜனதோதி. அகுஸலேஸு பன லோப⁴மூல சித்தம் ப³ஹுகஞ்ச ஹோதி. த்³வீஹி வட்டமூலேஹி யுத்தத்தா பதா⁴னம் பாகடஞ்ச ஹோதீதி ததே³வ பத²மம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

22. தத்த² ஸுந்த³ரம் மனோதி ஸுமனோ. ஸினித்³த⁴சித்தம். ந ஹி அனவஜ்ஜட்டே²ன ஸுந்த³ரதா இத⁴ யுத்தாதி. ஸுந்த³ரம் மனோ ஏதஸ்ஸாபி⁴வா ஸுமனோ. ஸினித்³த⁴சித்தஸமங்கீ³ புக்³க³லோ. ஸுமனஸ்ஸ பா⁴வோ ஸோமனஸ்ஸ. மானஸிகஸுக²வேத³னாயேதம் நாமம். ஏத்த²ச ஸுமனஸ்ஸ பா⁴வோதி தஸ்மிம் சித்தே புக்³க³லேவா ஸுமனாபி⁴தா⁴னஸ்ஸவா அயம் ஸோ ஸுமனோதி ஸுமனபு³த்³தி⁴யாவா பவத்தினிமித்தந்தி அத்தோ². பா⁴வோதி ஹி அபி⁴தா⁴னபு³த்³தீ⁴னம் பவத்தினிமித்தம் வுச்சதி. ப⁴வந்தி பவத்தந்தி அபி⁴தா⁴னபு³த்³தி⁴யோ ஏதஸ்மிந்தி கத்வா. ஏதஸ்மிந்தி ச நிமித்தே பு⁴ம்மம். யதா² நாகோ³ த³ந்தேஸு ஹஞ்ஞதேதி. யதா² ஹி தத்த² அத்தனோ த³ந்தனிமித்தம் த³ந்தயுத்தே நாகே³ ஹனனப்பவத்தி ஹோதி, ஏவமித⁴பி தம் வேத³னானிமித்தம் வேத³னாயுத்தே மனஸ்மிம் புக்³க³லேவா அபி⁴தா⁴னபு³த்³தி⁴யோ பவத்தந்தீதி. ப⁴வந்தி பு³த்³தி⁴ஸத்³தா³ ஏதேனாதி பா⁴வோதிச வத³ந்தி. ஏதஸ்மாதி ச அபரே. ஸோமனஸ்ஸேன ஸஹ ஏகதோ க³தம் பவத்தந்தி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம். ஸோமனஸ்ஸவேத³னாஸம்பயுத்தந்தி அத்தோ². த³ஸ்ஸனம் தி³ட்டி². ஸா பன ஸம்மாதி³ட்டி², மிச்சா²தி³ட்டி²வஸேன து³விதா⁴. இத⁴ மிச்சா²தி³ட்டி²யுத்தா. அகுஸலாதி⁴காரத்தா. தி³ட்டி²யேவ தி³ட்டி²க³தம். யதா² கூ³த²க³தம் முத்தக³தந்தி. தி³ட்டி²க³தேன ஸமம் பகாரேஹி யுத்தந்தி தி³ட்டி²க³த ஸம்பயுத்தம். தி³ட்டி²க³தேன ஏகுப்பாத³தாதீ³ஹி பகாரேஹி ஸமம் ஏகீபூ⁴த மிவ யுத்தம் ஸம்ஸட்ட²ந்தி அத்தோ². அஸங்கா²ரிகமேகம் ஸஸங்கா²ரிகமேகந்தி ஏத்த² ஸங்கா²ரோதி புப்³பா³திஸங்கா²ரோ. ஸோச து³விதோ⁴ பயோகோ³, உபாயோசாதி. தத்த² ஆணத்தியாவா அஜ்ஜே²ஸனாயவா தஜ்ஜேத்வா வா இத³ம் கரோஹீதி பரேஹி கதோ காயவசீபயோகோ³ பயோகோ³னாம. ஆணத்தாதி³னாபன வினாவ கம்மஸ்ஸ கரணத்த²ம் தம் தம் உபாயம் பரே ஆசிக்க²ந்தி. அகரணே ஆதீ³னவம் கரணேச ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேந்தி, கதிகம்வா கரோந்தி, த³ண்ட³ம்வா த²பேந்தி, ஸயமேவ வா தம் தம் காரணம் அனுஸ்ஸரதி, பச்சவேக்க²தி. ஏவமாதி³னா நயேன உபாயோ அனேகவிதோ⁴. ஸோ து³விதோ⁴பி இத⁴ ஸங்கா²ரோ நாம. ஸங்க²ரோதி அத்தனோ பகதியா காதும் அனிச்ச²மானம் சித்த ஸந்தானம் அகாதும் அத³த்வா கரணத்தா²ய ஸம்வித³ஹதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் கம்மே பயோஜேதீதி கத்வா. யோபன பச்சயக³ணோ தேன ஸங்கா²ரேன விரஹிதோ ஹோதி. ஸோ அஸங்கா²ரோ. யோபன தேனஸஹிதோ ஹோதி. ஸோ ஸஸங்கா²ரோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் அட்ட²கதா²யம் –

ஸஹ ஸங்கா²ரேனாதி ஸஸங்கா²ரோ. தேன ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன ஸஉபாயேன பச்சயக³ணேனாதி அத்தோ²தி.

ஏத்த²ச பச்சயக³ணோதி ஆரம்மணாதி³கோ ஸாதா⁴ரணோ பச்சய க³ணோ அட்ட²கதா²யம் வுத்தோ. அஸாதா⁴ரணோபன குஸலகம்மேஸு ஸப்புரிஸுபனிஸ்ஸயாதி³கோ அகுஸலகம்மேஸு அஸப்புரிஸுபனிஸ்ஸயாதி³கோ பச்சயக³ணோ விஸேஸேத்வா யோஜேதும் யுத்தோ. ஸோபன யதா³ து³விதே⁴ன ஸங்கா²ரேன வினா ஸயமேவ சித்தம் அஸம்ஸீத³மானம் கத்வா உட்டா²பேதி ஸமுட்டா²பேதி, ததா³ ஸோஅஸங்கா²ரோனாம. யதா³பன தேன வினா ஸயமேவ சித்தம் உட்டா²பேதும் ஸமுட்டா²பேதும் நஸக்கோதி, ஸங்கா²ரம் ஸஹாயம் லபி⁴த்வாவ ஸக்கோதி, ததா³ ஸோ ஸஸங்கா²ரோனாம. இதி அஸங்கா²ரோ ஸஸங்கா²ரோதிச இத³ம் பச்சய க³ணஸ்ஸேவ நாமம். ந சித்தஸ்ஸ. சித்தம்பன அஸங்கா²ரேன ஸுத்³தே⁴ன பச்சயக³ணேன உப்பன்னம் அஸங்கா²ரிகம். ஸஸங்கா²ரேன பச்சயக³ணேன உப்பன்னம் ஸஸங்கா²ரிகம், உப்பன்னத்தே² ஹி அயம் இகபச்சயோதி. யஸ்மிம் ஸமயே அகுஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் தி³ட்டி²க³தஸம்பயுத்தம் ஸஸங்கா²ரேனாதி ஹி பாளியம் வுத்தந்தி. ஏத்த²ச ஸஸங்கா²ரேன பச்சயக³ணேன உப்பன்னம் ஹோதீதி யோஜேதப்³ப³ந்தி. அயமேத்த² அஸங்கா²ரிகஸஸங்கா²ரிகபதே³ஸு பரமத்த²தீ³பனா.

[22] டீகாஸு பன

இமமத்த²ம் அஸல்லக்கே²த்வா சித்தமேவ அஸங்கா²ரம் ஸஸங்கா²ரந்தி ச க³ஹேத்வா யம் வுத்தம், ‘‘நத்தி² ஸங்கா²ரோ அஸ்ஸாதி அஸங்கா²ரம். ததே³வ அஸங்கா²ரிகம். ஸஹ ஸங்கா²ரேன வத்ததீதி ஸஸங்கா²ரம். ஸஸங்கா²ரமேவ ஸஸங்கா²ரிகந்தி ச. ஸோ யஸ்ஸ நத்தி². தம் அஸங்கா²ரம். ததே³வ அஸங்கா²ரிகம். ஸங்கா²ரேன ஸஹிதம் ஸஸங்கா²ரி கந்தி ச’’. ஸப்³ப³மேதம் ந யுஜ்ஜதியேவ.

[23] யஞ்ச விபா⁴வனியம்

ஸங்க²ரோதி சித்தம் திக்க²பா⁴வஸங்கா²தமண்ட³னவிஸேஸேன ஸஜ்ஜேதி. ஸங்க²ரீயதிவா தம் ஏதேன யதா²வுத்தனயேன ஸஜ்ஜீயதீதி ஸங்கா²ரோதி வுத்தம். தம்பி ந ஸுந்த³ரம்.

ஏவஞ்ஹி ஸதி ஸஸங்கா²ரிகபி சித்தம் திக்க²ம்னாம ஸியாதி.

[24] யஞ்ச தத்த²

‘‘ஸோ பன அத்தனோ புப்³ப³பா⁴க³ப்பவத்தே சித்தஸந்தானேசேவ பரஸந்தானேச பவத்ததீதி தம் நிப்³ப³த்திதோ சித்தஸ்ஸ திக்க²பா⁴வ ஸங்கா²தோ விஸேஸோவ இத⁴ ஸங்கா²ரோதி’’ வுத்தம். தம்பி அஸங்கா²ரிக ஸஸங்கா²ரிகபதா³னம் வசனத்தே²ஸு விரஜ்ஜி²த்வா தத³னு ரூபஸ்ஸ ஸங்கா²ரஸ்ஸ பரிகப்பனாவஸேன வுத்தத்தா நயுத்தமேவ.

[25] ஏதேன

புப்³ப³ப்பயோக³ஸம்பூ⁴தோ, விஸேஸோ சித்தஸம்ப⁴பீ;

ஸங்கா²ரோ தம் வஸேனேத்த², ஹோத்யாஸங்கா²ரிகாதி³தாதி.

ஸாத⁴ககா³தா²பி படிக்கி²த்தா ஹோதீதி.

[26] யஞ்ச தத்த²

‘‘அத²வா, ஸஸங்கா²ரிகம் அஸங்கா²ரிகந்தி சே தம் கேவலம்ஸங்கா²ரஸ்ஸ பா⁴வாபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். நதஸ்ஸ ஸஹபவத்திஸப்³பா⁴ வா பா⁴வதோதி. பி⁴ன்னஸந்தானப்பவத்தினோபி ஸங்கா²ரஸ்ஸ இத⁴மத்தி²தாய தம் வஸேன நிப்³ப³த்தம் சித்தம் ஸங்கா²ரோ அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸஸங்கா²ரிகம். ஸலோமகோ ஸபக்க²கோத்யாதீ³ஸுவிய ஸஹ ஸத்³த³ஸ்ஸ விஜ்ஜமானத்த²பரிதீ³பனதோ. தப்³பி³பரீதம்பன தத³பா⁴வதோ வுத்தனயேன அஸங்கா²ரிக’’ந்தி வுத்தம். தம்பி பாளிஅட்ட²கதா²ஸித்³த⁴ம் உஜும் விஸத³ம் அத்த²ம் முஞ்சித்வா அத்தனோ பரிகப்பனா வஸேன வுத்தத்தா ந க³ஹேதப்³ப³மேவ.

ஏத்த²ச அத்தனோ இச்சா²ய வினா பரேஸம் ஆணத்தியாவா அஜ்ஜே² ஸனாயவா யாசனாயவா பவத்திதம் சித்தம் பயோக³ஸமுட்டி²தம் நாம. ததா² அத்தனோ இச்சா²ய வினா பரேஸம் ப⁴யேனவா லஜ்ஜாயவா கா³ரவேனவா கதி²காயவா த³ண்ட³ப⁴யேனவா பவத்திதம் உபாயஸமுட்டி²தம் நாம. ஸயமேவவா அத்தனோ லீனம் சித்தம் ஞத்வா தேன தேன உபாயேன அத்தானம் ஓவதி³த்வாவா தம் தம் உபாயம் அனுஸ்ஸரித்வாவா பவத்திதம் சித்தம் உபாயஸமுட்டி²தம் நாம. இத³ஞ்ச நயத³ஸ்ஸனமேவாதி. தி³ட்டி²க³தேன விப்பயுத்தம் தி³ட்டி²க³தவிப்பயுத்தம். உதா³ஸினபா⁴வேன பேக்க²தி அனுப⁴வனாகாரேன ஆரம்மணம் பஸ்ஸதீதி உபேக்கா². உபபத்திதோ யுத்திதோ இக்க²தி பஸ்ஸதீதிவா உபேக்கா². யதா²ஹி ஸோமனஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸானி ஆரம்மணம் அதி⁴மத்ததோ பஸ்ஸந்தி. யதோ ஸோமனஸ்ஸிதோ புக்³க³லோ தேன ஆரம்மணேன வியோகே³ விகாரபத்தோ ஹோதி. தோ³மனஸ்ஸிதோச தேன ஆரம்மணேன ஸம்யோகே³ விகாரபத்தோ ஹோதி. ந ததா² அயம், அயம் பன யுத்திதோவ பஸ்ஸதி ந ஆரம்மணஸம்யோக³ வியோக³ஹேது புக்³க³லம் விகாரம் பாபேதீதி. கேசிபன உபபத்திதோ யுத்திதோ இக்க²தீதி இத³ம் இத⁴ நஸம்ப⁴வதி. ந ஹி அகுஸலம் யுத்தரூபம் நாம ஹோதீதி வத³ந்தி. உபேக்கா²ய ஸஹக³தந்தி ஸமாஸோ.

23. ஏத்த²ச கிஞ்சாபி ப²ஸ்ஸாத³யோ விதக்காத³யோ மோஹாத³யோச த⁴ம்மா இமினா ஸகலேன அட்ட²விதே⁴ன சித்தேன ஸஹ க³தா ஸம்பயுத்தாச ஹோந்தி, ந பன தே வேத³னாவிய ஸயம்பி பே⁴த³வந்தா ஹோந்தி. நச தி³ட்டி²ஸங்கா²ரானம் வியதேஸம் இமஸ்மிம் சித்தே கத்த²சி ஹோந்தி கத்த²சினஹோந்தீதி அயம் விகப்போ அத்தி². தஸ்மாதே இமஸ்ஸசித்தஸ்ஸ பே⁴த³கரா நஹோந்தீதி இத⁴ நக³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. லோபோ⁴பன அஞ்ஞேஹி இமஸ்ஸ அட்ட²வித⁴ஸ்ஸ பே⁴த³கரோ ஹோதி. வேத³னாதி³ட்டி² ஸங்கா²ராச இமஸ்ஸ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ பே⁴த³கரா ஹோந்தீதி தேஏவ இத⁴ க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. நனு பீதி மான தி²னமித்³தா⁴னிபி பே⁴த³கரானி ஹோந்தீதி தானிபி இத⁴ ஸபீதிகம் அபீதிகந்தி மானஸம்பயுத்தம் மானவிப்பயுத்தந்தி தி²னமித்³த⁴ஸம்பயுத்தம் தி²னமித்³த⁴விப்பயுத்தந்தி ச க³ஹேதப்³பா³ நீதி. ந. தேஸு ஹி ஸோமனஸ்ஸே க³ஹிதே பீதி க³ஹிதாவ ஹோதி. இதரானிச தீணி அனியதயோகீ³னிச ஹோந்தி, யேவாபன கானிசாதி நக³ஹிதானீதி.

[27] விபா⁴வனியம் பன

ப²ஸ்ஸாதி³விதக்காதி³மோஹாதி³த⁴ம்மா இதோ அஞ்ஞேஹிபி சித்தே ஹி யுத்தா ஹோந்தீதி நதே அஞ்ஞேஹி இமஸ்ஸ விஸேஸம் கரோந்தி. தஸ்மா தே இத⁴ ந க³ஹிதாதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன யம் வுத்தம் ‘‘கஸ்மா பனேத்த² அஞ்ஞேஸுபி ப²ஸ்ஸாதீ³ஸு ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு விஜ்ஜமானேஸு ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாதி³பா⁴வோவ வுத்தோதி. ஸோமனஸ்ஸாதீ³னமேவ அஸாதா⁴ரண பா⁴வதோதி. ப²ஸ்ஸாத³யோஹி கேசி ஸப்³ப³சித்த ஸாதா⁴ரணா கேசி குஸலாதி³ ஸாதா⁴ரணா. மோஹாத³யோச ஸப்³பா³ குஸலஸாதா⁴ரணாதி ந தேஹி ஸக்கா சித்தம் விஸேஸேது’’ந்தி. தம் விசாரேதப்³ப³ம்.

ஏவஞ்ஹி ஸதி ஸோமனஸ்ஸுபேக்கா² ஸங்கா²ராபி அஞ்ஞேஸு தி³ஸ்ஸந்தீதி தேபி அஞ்ஞேஹி இமஸ்ஸ விஸேஸம் நகரோந்தி. தஸ்மா தேபி இத⁴ நக³ஹேதப்³பா³ ஸியுந்தி.

24. ஏத்த²ச ஸோமனஸ்ஸப்படிஸந்தி⁴கதா, அக³ம்பீ⁴ரப்பகதிதா, இட்டா²ரம்மணஸமாயோகோ³, ப்³யஸனமுத்திச ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ காரணம். ஸோமனஸ்ஸப்படிஸந்தி⁴கோஹி ஸதா³ ப⁴வங்க³ஸோமனஸ்ஸேன பரிபா⁴வித ஸந்தானோ ஹோதீதி தஸ்ஸ சித்தம் உப்பஜ்ஜமானம் யேபு⁴ய்யேன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் உப்பஜ்ஜதீதி. அக³ம்பீ⁴ரப்பகதிகோச ஹீனஜ்ஜா²ஸயோ அப்பகம்பி மஹந்தம் மஞ்ஞதி. ஹீனம்பி பணீதம் மஞ்ஞதி. தஸ்மா தஸ்ஸபி சித்தம் உப்பஜ்ஜமானம் யேபு⁴ய்யேன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஹோதீதி. இட்டா²ரம்மணஸமாயோகோ³தி அத்தனா இச்சி²தேன ஹீனேனவா பணீதேனவா ஆரம்மணேன ஸமாயோகோ³. ப்³யஸனமுத்தீதி ஞாதிப்³யஸனாதி³தோ முத்தி. உபேக்கா²படிஸந்தி⁴கதா, க³ம்பீ⁴ரப்பகதிதா, மஜ்ஜ²த்தாரம்மணஸமாயோகோ³, ப்³யஸனமுத்திச உபேக்கா²ய காரணம். ஏத்த²ச க³ம்பீ⁴ரப்பகபி⁴தானாம மஹஜ்ஜா²ஸயதா. தாதி³ஸோ ஹி புக்³க³லோ மஹந்தம்பி அப்பகம் மஞ்ஞதி, பணீதம்பி ஹீனம் மஞ்ஞதீதி. தி³ட்ட²ஜ்ஜா²ஸயதா, தி³ட்டி²விபன்னபுக்³க³லஸேவனா, ஸத்³த⁴ம்மவிமுக²தா, மிச்சா²விதக்கப³ஹுலதா, அயோனிஸோ உம்முஜ்ஜனஞ்ச தி³ட்டி²யா காரணம். தத்த² தி³ட்ட²ஜ்ஜா²ஸயதாதி காணாரிட்ட²ஸ்ஸவிய ஸுனக்க²த்தஸ்ஸவியச புரிமப⁴வே தி³ட்டி² க³திகபா⁴வேன ஆக³தத்தா இமஸ்மிம் ப⁴வேபி ஸஸ்ஸதுச்சே²தா³ஸய பா⁴வோ. ஸத்³த⁴ம்மவிமுக²தாதி சிரம்பி காலம் ஸத்³த⁴ம்மேன வினா ஆக³ததா. மிச்சா²விதக்கப³ஹுலதாதி அத்தனோ அவிஸயேஸு ஸப்³ப³ஞ்ஞுவிஸயேஸு டா²னேஸு அத்தனோ பமாணம் அஜானித்வா சிந்தாபஸுதவஸேன மிச்சா²விதக்கப³ஹுலபா⁴வோ. அயோனிஸோ உம்முஜ்ஜனந்தி அத்தனாதி³ட்ட²காரணமேவ ஸாரதோ ஸச்சதோ உம்முஜ்ஜனம். தப்³பி³பரீதேன தி³ட்டி²விப்பயுத்தகாரணம் வேதி³தப்³ப³ம். அஸங்கா²ரிககம்மஜனிதப்படிஸந்தி⁴ கதா, கல்லகாய சித்ததா, க²ந்தி ப³ஹுலதா, புரிஸகாரேஸு தி³ட்டா²னிஸம்ஸதா, கம்மப்பஸுததா, உதுபோ⁴ஜனாதி³ ஸப்பாய லாபோ⁴தி இத³ம் அஸங்கா²ரிககாரணம். தத்த² க²ந்திப³ஹுலதாதி ஸீதுண்ஹாதீ³னம் க²மனப³ஹுலதா. புரிஸகாரேஸூதி புரிஸேஹி கத்தப்³பே³ஸு கம்மேஸு. கம்மப்பஸுதபா⁴தி கம்மேஸு சிண்ணவஸிதா. தப்³பி³பரீ தேன ஸஸங்கா²ரிககாரணம் வேதி³தப்³ப³ம். இமேஸம்பன சித்தானம் உப்பத்தி விதா⁴னம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ க³ஹேதப்³ப³ம். அட்ட²பீதி பிஸத்³தே³ன நேஸம் லப்³ப⁴மானகம்மபத²பே⁴த³தோ கால ஸந்தானா ரம்மணாதி³ பே⁴த³தோச அனேகவித⁴த்தம் ஸம்பிண்டே³தீதி.

லோப⁴மூலசித்தஸ்ஸ பரமத்த²தி³பனா நிட்டி²தா.

25. தோ³ஸமூலசித்தே து³ட்டு²மனோபி⁴ து³ம்மனோ. விரூபம் சித்தம். து³ட்டு²மனோ ஏதஸ்ஸாதிவா து³ம்மனோ. விரூபசித்தஸமங்கீ³புக்³க³லோ. து³ம்மனஸ்ஸ பா⁴வோ தோ³மனஸ்ஸம். மானஸிகது³க்க²வேத³னாயேதம் அதி⁴வசனம். ஸா ஹி அத்தனா ஸஹக³தே சித்தேவா தம் ஸமங்கீ³புக்³க³லேவா து³ம்மனா பி⁴தா⁴னஸ்ஸவா அயம் ஸோ து³ம்மனோதி து³ம்மனபு³த்³தி⁴யாவா பவத்தினிமித்தம் ஹோதீதி. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. தோ³மனஸ்ஸேன ஸஹ க³தந்தி ஸமாஸோ. படிஹஞ்ஞதீதி படிகோ⁴. தோ³ஸோ. ஸோஹி உப்பஜ்ஜமானோ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேபி படிஹனதி. லூகே² ஸந்தத்தே கரோதி. அத்தனோ வத்து²ம்பி படிஹனதி. ஹத³யப்பதே³ஸம் த³ஹதி. தம் புக்³க³லம் து³ம்முக²ம் கரோதி, அத்தனோ ஆரம்மணம்பி படிஹனதி. தம் பா³த⁴ய மானோ க³ண்ஹாதி. தஸ்மா படிகோ⁴தி வுச்சதீதி.

26. ஏத்த² ஸியா. ஸங்கா²ரோ தாவ இமஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ பே⁴த³ கரோதி தஸ்ஸ இத⁴ க³ஹணம் யுத்தம். வேத³னா படிகா⁴பன பே⁴த³கரா ந ஹோந்தீதி தே இத⁴ ந க³ஹேதப்³பா³தி. வுச்சதே, தோ³மனஸ்ஸக்³க³ஹணம் தாவ இமஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ கதா³சி அஞ்ஞவேத³னாயோக³தா பஸங்க³னிவத்தனத்த²ந்தி. யதா³ஹி ராஜானோ ஹஸமானாயேவ சோரவத⁴ம் பேஸேந்தி. யதா³ச ஜனா அத்தனோ வேரீனம் மரணே துட்டி²ம் பவேதே³ந்தி. மரணம் அபி⁴னந்த³ந்தி. யதா³ச பா³லஜனா ஹஸமானாவ மிக³பக்கி²னோ மாரேந்தி. ததா³ இத³ம் நுகோ² ஸோமனஸ்ஸேன யுத்தந்தி அத்தே²வ பஸங்கோ³. உபேக்கா²யோகே³பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². தப்பஸங்க³னிவத்தனத்த²ம் தோ³மனஸ்ஸக்³க³ஹணந்தி. படிக⁴க்³க³ஹணம்பி அஞ்ஞத⁴ம்மஸம்பயுத்ததா பஸங்க³னிவத்தனத்த²ம். ததா²ஹி யே நத்தி²காஹேதுகா கிரியமிச்சா² தி³ட்டி²கா பாணவதே⁴ அபுஞ்ஞம்னாம நத்தீ²தி க³ண்ஹந்தி. யேச மனுஸ்ஸபாண வதே⁴ஏவ அபுஞ்ஞம் ஹோதி, திரச்சா²னக³தபாணவதே⁴ அபுஞ்ஞம் நத்தீ²தி க³ண்ஹந்தி. யேச பாணவத⁴ம் கத்வா யஞ்ஞம் யஜந்தானம் மஹந்தம் புஞ்ஞம் ஹோதி, தி³ப்³ப³ஸம்வத்தனிகந்தி க³ண்ஹந்தி. தே ஸக்காயதி³ட்டி²யா விஸ்ஸட்டா² பாணவத⁴ம் ஸயம்வா கரோந்தி. அஞ்ஞேவா பேஸேந்தி. ததா³ இத³ம் தி³ட்டி²யாபி ஸம்பயுத்தம் ஸியாதி பஸங்கோ³ ஹோதியேவ. யேபன ஸம்மாதி³ட்டி²கேஸு பா³லா அப்³யத்தா, தே கதா³சி தேஸம் மிச்சா²தி³ட்டி²கானம் லத்³தி⁴ம் க³ஹேத்வா பாணம் வத⁴ந்தா ஆதி³தோ வேமதிகஜாதாவ ஹோந்தி. ததா³தேஸம் இத³ம் விசிகிச்சா²யபி யுத்தம் ஸியாதி பஸங்கோ³ ஹோதி. தப்பஸங்க³ நிவத்தனத்த²ம் படிக⁴க்³க³ஹணந்தி. இதரதா² புரிம சித்தஸ்ஸ லோப⁴ஸஹக³தபா⁴வோவிய இமஸ்ஸ படிக⁴ஸம்பயுத்தபா⁴வோ சூளனிக³மேனேவ ஸித்³தோ⁴தி தேஸம் க³ஹணம் நிரத்த²கம் ஸியாதி. ஏத்த²ச இஸ்ஸாமச்ச²ரியகுக்குச்சானம் தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸச அக்³க³ஹணம் புரிமசித்தே மானதி²னமித்³த⁴னயேன வேதி³தப்³ப³ம். அயமேத்த² பரமத்த²தீ³பனா.

[28] விபா⁴வனியம் பன மஹாடீகாயஞ்ச

‘‘அஸாதா⁴ரண த⁴ம்மவஸேன சித்தஸ்ஸ உபலக்க²ணத்த²ம் தோ³மனஸ்ஸக்³க³ஹண’’ந்தி வுத்தம். தத்த² அஸாதா⁴ரணத⁴ம்மவஸேனாதி இத³ம் தாவ நயுஜ்ஜதி.

[29] ஸதிபி இமஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸுபேக்கா²ஸஹக³தபா⁴வே அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணேனேவ தோ³மனஸ்ஸேன இமஸ்ஸ உபலக்க²ணத்த²ந்தி அத்த²ஸ்ஸ ஆபஜ்ஜனதோ. யதா²தம் ஸதிபி புரிமஸ்ஸ இமஸ்ஸச சித்தஸ்ஸ மோஹஸஹக³தபா⁴வே அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணேனேவ லோபே⁴ன படிகே⁴னச உபலக்க²ணத்த²ம் லோப⁴ஸஹக³தபடிக⁴ ஸம்பயுத்தக்³க³ஹணந்தி. உபலக்க²ணத்த²ந்தி ச ந வத்தப்³ப³ம்.

ஏவஞ்ஹி ஸதி பாகடேன தோ³மனஸ்ஸேன அபாகடானம் அஞ்ஞவேத³னா நம்பி இத⁴ லத்³த⁴பா⁴வம் உபலக்கே²தீதி ஆபஜ்ஜதி. யதா² லத்³தா⁴தபத்தோ ராஜகுமாரோதி.

[30] யஞ்ச விபா⁴வனியம்

‘‘படிக⁴ஸம்பயுத்தபா⁴வோபன உபி⁴ன்னம் ஏகந்த ஸஹசாரிதா த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தோ’’தி வுத்தம். தம்பி ந ஸுந்த³ரம்.

இமஸ்ஸ சூளனிக³மேனேவ தத³த்த²ஸித்³தி⁴தோதி.

27. ஏத்த²ச தோ³ஸஜ்ஜா²ஸயதா, அக³ம்பீ⁴ரப்பகதிதா, அப்பஸ்ஸுகதா, ஆகா⁴தவத்து²ஸமாயோகோ³வா, அனிட்டா²ரம்மணஸமாயோ கோ³வா தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ படிக⁴ஸ்ஸச காரணம். தத்த² தோ³ஸ ப³ஹுல பா⁴வதோ ஆக³தவஸேன தோ³ஸஜ்ஜா²ஸயதா த³ட்ட²ப்³பா³. அக³ம்பீ⁴ரப்பகதிதா ஹீனஜ்ஜா²ஸயதா. அப்பஸ்ஸுதஸ்ஸச அனிட்ட² லோக த⁴ம்மேஹிபு²ட்ட²ஸ்ஸ தம்குதேத்த²லப்³பா⁴தி பச்சவேக்க²னா நத்தீ²தி. இமேஸம்பி த்³வின்னம் உப்பத்திவிதா⁴னம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ க³ஹேதப்³ப³ம். பிஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ²பி வுத்தனயோஏவாதி.

தோ³ஸமூலசித்தஸ்ஸ பரமத்த²தி³பனா நிட்டி²தா.

28. மோஹமூலசித்தே விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சானம் பத³த்தோ² உபரி ஆக³மிஸ்ஸதி. யஸ்மாபன இத³ம் சித்தம் மூலந்தரவிரஹேன லத்³தோ⁴காஸேன ஸுட்டு²ப³லவந்தேன மோஹேனசேவ ஸம்ஸப்பமானவிக்கி²பமானேஹி விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சேஹி ச யுத்தம் ஹோதி. தஸ்மா இத⁴ வேத³னாபி ஆரம்மணம் அதி⁴மத்ததோ அனுப⁴விதும் ந ஸக்கோதீதி உபேக்கா²வேத³னாவ யுத்தா ஹோதி. ஏவம் ஸந்தேபி இத³ம் சித்தம் ஸோமனஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸ ஸஹக³தானம்பி அனந்தரே உப்பஜ்ஜதி. தஸ்மா தது³ப⁴யவேத³னாஹிபி இத³ம் யுத்தம் ஸியாதி பஸங்கோ³ ஹோதீதி தப்பஸங்க³னிவத்தனத்த²ம் இத⁴ உபேக்கா²க³ஹணம் கதம். அனஞ்ஞசித்தஸாதா⁴ரணேன த⁴ம்மேன சித்தஸ்ஸ நியமனத்த²ம் விசிகிச்சா²க³ஹணம். உத்³த⁴ச்சம் பன ஸப்³பா³குஸலேஸு யுத்தம்பி இத⁴ லத்³தோ⁴காஸம் ஹுத்வா ஸுட்டு² ப³லவம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் இதே⁴வ க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனேவஹி த⁴ம்மஸங்க³ணியம் த⁴ம்முத்³தே³ஸவாரே உத்³த⁴ச்சம் அஞ்ஞேஸு பாபசித்தேஸு ஸரூபதோ அனுத்³த⁴ரித்வா யேவாபனகபா⁴வேனேவ வுத்தம். இமஸ்மிம் அந்திமசித்தேஏவ ஸரூபதோ உத்³த⁴டந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யஸ்மாச இத³ம்சித்தத்³வயம் ஸத்தானம் பகதிஸபா⁴வபூ⁴தந்தி பயோகே³ன வா உபாயேன வா கேனசி உப்பாதே³தப்³ப³ம் நாம நத்தி². ஸப்³ப³காலம்பி ப⁴வங்க³சித்தம்விய அனோஸக்கமானம் அஸம்ஸீத³மானம் அகிச்சே²ன அகஸிரேன பவத்ததி. தஸ்மா ஏகந்தேன அஸங்கா²ரிகமேவ ஹோதீதி கத்வா இத⁴ ஸங்கா²ரபே⁴தோ³ ந க³ஹிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனேவச பாளியம்பி புரிமசித்தேஸுவிய இத⁴ ஸஸங்கா²ரேனாதி து³தீயசித்தவாரோ நவுத்தோதி. அயமேத்த² பரமத்த²தீ³பனா.

[31] விபா⁴வனியம் பன

இமானி த்³வே சித்தானி அதிஸம்முள்ஹதாய அதிசஞ்சலதாய ச ஸப்³ப³த்த²பி ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனரஹிதானி ஹோந்தி. தஸ்மா உபேக்கா² ஸஹக³தானேவ பவத்தந்தீதி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.

ரஜ்ஜன ஸஹிதானம்பி லோப⁴மூல சித்தானம் உபேக்கா² யோக³ஸ்ஸ தி³ட்ட²த்தாதி.

[32] யஞ்ச தத்த² மஹாடீகாயஞ்ச

‘‘ததோயேவச ஸபா⁴வதிக்க²தாய உஸ்ஸாஹேதப்³ப³தாயச அபா⁴வதோ ஸங்கா²ரபே⁴தோ³பி நேஸம் நத்தீ²’’தி வுத்தம். தத்த² ஸபா⁴வதிக்க²தாய அபா⁴வதோதி இமினா இமஸ்ஸ அஸங்கா²ரிகபா⁴வம் படிக்கி²பதி. உஸ்ஸாஹேதப்³ப³தாய அபா⁴வதோதி இமினா ஸஸங்கா²ரிகபா⁴வம் படிக்கி²பதி. தது³ப⁴யே பன இத³ம் சித்தத்³வயம் ஸப்³ப³ஸோ ஸங்கா²ரவிமுத்தம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. தம் அட்ட²கதா²யபி தாவ ந ஸமேதி.

படிச்சஸமுப்பாத³விப⁴ங்க³அட்ட²கதா²யஞ்ஹி ஸங்கா²ரபே⁴தே³ன அவிஜ்ஜாய து³வித⁴பா⁴வோவ வுத்தோ. யதி³ச இத³ம்த்³வயம் ஸங்கா²ரமுத்தம் ஸியா. ஏவம் ஸதி இத⁴ மோஹோபி ஸங்கா²ரமுத்தோ ஸியா. ஸோச அவிஜ்ஜாயேவாதி திவித⁴பா⁴வோவ அவிஜ்ஜாய தத்த² வத்தப்³போ³. நச வுத்தோதி. ஏவம் தாவ அட்ட²கதா²ய நஸமேதி.

[33] யஸ்மாச இத⁴ திக்க²பா⁴வோனாம வினா ஸங்கா²ரேன கேவலம் பகதி பச்சய க³ண வஸேனேவ பவத்தனஸமத்த²தா வுச்சதி. இத³ஞ்ச சித்தம் ததே²வ பவத்ததி. தஸ்மா இத³ம் ஸபா⁴வதிக்க²ம் ந ஹோதீதி ந ஸக்கா வத்துந்தி.

லத்³தோ⁴காஸேன மோஹேன ஸுட்டு² முய்ஹந்தீதி மோஹமூஹானீதி வத்தப்³பே³ நிருத்தனயேன மோமூஹானீதி வுத்தம்.

29. இச்சேவந்திஆதி³ மஹானிக³மனம். தத்த² இச்சேவந்தி இதி ஏவம். நிபாதஸமுதா³யோ ஹேஸ. பச்சி²மோவா ஏவம் ஸத்³தோ³ புரிமஸ்ஸ இதிஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²வசனோ. இச்சேவந்திவா விஸும் ஏகோ நிபாதோ. ஸப்³ப³தா²பி இமினா ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தந்திஆதி³னா வுத்தப்பகாரே நாதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. இத³ஞ்ச த்³வாத³ஸாதி ஏத்த² விஸேஸனம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸப்³ப³தா²பீதி த⁴ம்மஸங்க³ணீயம் வுத்தேன பகாரேனாபி த்³வாத³ஸேவ. விப⁴ங்கே³ விப⁴த்தேன பகாரேனாபி த்³வாத³ஸேவ. தா⁴துகதா²தீ³ஸு வுத்தேன பகாரேனாபி த்³வாத³ஸேவ. தேஸு தேஸு ஸுத்தந்தேஸு வுத்தேன பகாரேனாபி த்³வாத³ஸேவ. காலதே³ஸ ஸந்தானாதி³ பே⁴த³பி⁴ன்னேன பகாரேனாபி த்³வாத³ஸேவ. கத²ம் த்³வாத³ஸேவாதி. இச்சேவம் த்³வாத³ஸேவாதி யோஜேதப்³ப³ம்.

[34] விபா⁴வனியம் பன

ஹேட்டா² வுத்தோ ஸம்பயோகா³தி³ ஆகாரோவ விபா⁴விதோ. ஸோபன இச்சேவந்தி இமினாவ ஸித்³தோ⁴தி.

அகுஸலசித்தானீதி குஸலபடிவிருத்³த⁴ஸபா⁴வத்தா ஏவம் லத்³த⁴னா மானி சித்தானி. ஏத்த²ச ஏகந்தேன ஸத்³தா⁴த³யோஏவ குஸலானாம. மோஹாத³யோஏவ அகுஸலா நாம. சித்தம்பன ப²ஸ்ஸாத³யோ விய அஞ்ஞஸமானமேவ ஹோதி, ந ஹி ஆரம்மண விஜானனம்வா ஏகந்தேன முய்ஹனாதி³விய ஸாவஜ்ஜம்வா ஹோதி. ஸத்³த³ஹனாதி³விய அனவஜ்ஜம்வாதி. தம்பன அகுஸலேஹி யுத்தம் அகுஸலந்தி வுச்சதி. குஸலேஹி யுத்தம் குஸலந்தி. ஸத்³தா⁴தீ³னம்பன மோஹாதீ³னஞ்ச படிவிருத்³த⁴பா⁴வோ யதா²க்கமம் பஹாயகபஹாதப்³ப³பா⁴வேன வேதி³தப்³போ³. அகுஸலத⁴ம்மாஹி து³ப்³ப³லா ஹோந்தி. ஸுவண்ணப்படிரூபகாவிய பே²க்³கு³பூ⁴தா அபா⁴வனாரஹா புனப்புனம் ஆஸேவீயமானாபி சஞ்சலந்தியேவ விக்கிரந்தியேவ. நியாமம் ஓக்கமந்தாபி ஏகஸ்மிம்ப⁴வே ஏவ அபாயபா⁴கி³தாய ஓக்கமந்தி. நபன குஸலமூலானி ஸப்³ப³ஸோ பச்சி²ந்தி³த்வா ஸத்தே வட்டஸோதனியதே காதும் ஸக்கோந்தி. குஸலத⁴ம்மாபன ப³லவந்தா ஹோந்தி. ஜாதிஸுவண்ணாவிய ஸாரபூ⁴தா பா⁴வனாரஹா புனப்புனம் ஆஸேவீயமானா தி²ரதரபத்தா லோகியேஸு யாவ இத்³தி⁴விதா⁴னா லோகுத்தரேஸுச யாவ அரஹத்தமக்³கா³ வுத்³தி⁴விருள்ஹீத⁴ம்மா ஹோந்தி. நியாமம் ஓக்கமந்தா அபாயஸோதம்வா வட்டஸோ தம்வா ஸப்³ப³ஸோ ஸமுச்சி²ந்தி³த்வா அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னபா⁴கி³தாய ஓக்கமந்தி. தஸ்மா குஸல த⁴ம்மாஏவ பஹாயகானாம. இதரேபன பஹாதப்³பா³ஏவ நாமாதி வேதி³தப்³பா³. அபிச குஸலத⁴ம்மானாம அந்தமஸோ ஆலோபபி⁴க்கா² தா³னமத்தாபி லோகேபே⁴ஸஜ்ஜவிதா⁴னானிவியஅகுஸலப்பஹானாய ஏவ பண்டி³தேஹிபஞ்ஞபீயந்தி கரீயந்தி ச, தஸ்மா தேஏவ பஹாயகா. அகுஸலத⁴ம்மாபன லோகே நானாரோக³ஜாதியோவிய ஸகலலோகஸ்ஸ பகதிஸபா⁴வபூ⁴தாஏவ ஹோந்தீதி தே பஹாதப்³பா³ஏவாதி. ஸமந்ததோ அனவஸேஸதோ ஆதி³யிம்ஸு க³ண்ஹியிம்ஸூதி ஸமத்தானி. அபிச ஸமத்தானீதி நிட்டி²தானி பரிபுண்ணானிவா. அட்ட²தா⁴திஆதி³ஸங்க³ஹகா³தா². லோபோ⁴மூலம் ஏதேஸந்தி ஸமாஸோ. த்³வாத³ஸா குஸலா ஸியுந்தி ஏத்த² ஸியுந்தி நிபாதபத³ம் இத⁴ த³ட்ட²ப்³ப³ம். அகுஸல சித்தானி த்³வாத³ஸ ப⁴வந்தீதி அத்தோ².

இதி பரமத்த²தீ³பனியானாம அபி⁴த⁴ம்மத்த²ஸங்க³ஹஸ்ஸ

சதுத்த²வண்ணனாய அகுஸலசித்தஸ்ஸ

பரமத்த²தி³பனா நிட்டி²தா.

31. ஏவம் ஸப்³ப³னிஹீனம் அகுஸலம் ஸங்க³ஹேத்வா இதா³னி அஹேதுகம் ஸங்க³ண்ஹந்தோ தத்த²ச ஸப்³ப³னிஹீனம் அகுஸலவிபாகம் தாவ த³ஸ்ஸேதும் உபேக்கா²ஸஹக³தந்திஆதி³மாஹ.

[35] விபா⁴வனியம் பன

தம் அகுஸல விபாகத்தாயேவ அகுஸலானந்தரம் பத²மம் த³ஸ்ஸிதந்தி அதி⁴ப்பாயேன யம் வுத்தம் ‘‘தேஸம் அகுஸலவிபாகா தி³வஸேன திவித⁴பா⁴வேபி அகுஸலானந்தரம் அகுஸலவிபாகேயேவ விப⁴ஜிது’’ந்தி. தம் ந ஸுந்த³ரம்.

ஏவஞ்ஹி ஸதி குஸலவிபாகானிபி குஸலா நந்தரேஏவ வத்தப்³பா³னி ஸியுந்தி.

31. சக்கு²ஸோதாதீ³னம் பத³த்தோ² உபரி ஆக³மிஸ்ஸதி. விஜானாதீதி விஞ்ஞாணம். யதா²ஹ-விஜானாதி விஜானாதீதி கோ² பி⁴க்க²வே தஸ்மாவிஞ்ஞாணந்தி வுச்சதீதி. சக்கு²ம் நிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணம். சக்கு²னாவா பச்சயபூ⁴தேன ஜனிதம் விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணம். கம்மேனவா சக்கு²ஸ்ஸ உபனீதம் விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணம். சக்கு²தோவா ஜாதம் விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணம். சக்கு²ஸ்ஸவா இந்த்³ரியபா⁴வேன ஸாமி பூ⁴தஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணம். சக்கு²ஸ்மிம்வா உப்பன்னம்விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணம். ஏஸனயோ ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³ஸுபி. பாளியம்பன மஹா தண்ஹாஸங்க²யஸுத்தே –

ஸேய்யதா²பி பி⁴க்க²வே கட்ட²ஞ்ச படிச்ச அக்³கி³ ஜலதி. கட்ட²க்³கீ³த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. ஸகலிகஞ்ச படிச்ச அக்³கி³ ஜலதி. ஸகலி கக்³கீ³த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. திணஞ்ச படிச்ச அக்³கி³ ஜலதி. திணக்³கீ³ த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. கோ³மயஞ்ச படிச்ச அக்³கி³ ஜலதி. கோ³மயக்³கீ³த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. து²ஸஞ்ச படிச்ச அக்³கி³ ஜலதி. து²ஸக்³கீ³த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. ஸங்காரஞ்ச படிச்ச அக்³கி³ ஜலதி. ஸங்காரக்³கீ³த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. ஏவமேவகோ² பி⁴க்க²வே சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபேச உப்பஜ்ஜதி விஞ்ஞாணம். சக்கு²விஞ்ஞாணந்தேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. ஸோதஞ்ச படிச்ச ஸத்³தே³ ச உப்பஜ்ஜதி விஞ்ஞாணம். ஸோதவிஞ்ஞாணந்தேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. கா⁴னஞ்ச படிச்ச க³ந்தே⁴ச உப்பஜ்ஜதி விஞ்ஞாணம். கா⁴னவிஞ்ஞாணந்தேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. ஜிவ்ஹஞ்ச படிச்ச ரஸேச உப்பஜ்ஜதி விஞ்ஞாணம். ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணந்தேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. காயஞ்ச படிச்ச போ²ட்ட²ப்³பே³ச உப்பஜ்ஜதி விஞ்ஞாணம். காயவிஞ்ஞாணந்தேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மேச உப்பஜ்ஜதி விஞ்ஞாணம். மனோ விஞ்ஞாணந்தேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தீதி வுத்தம்.

ததா²தி இமினா உபேக்கா²ஸஹக³தந்தி பத³ம் ஆகட்³ட⁴தி. து³க்க²யதீதி து³க்க²ம். ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே தம் ஸமங்கி³புக்³க³லம்வா பா³த⁴தி ஹிம்ஸதீதி அத்தோ². து³ட்டு²வா க²னதி காயிகஸுக²ந்தி து³க்க²ம். து³க்கரேனவா க²மிதப்³ப³ந்தி து³க்க²ம். து³க்கரம் ஓகாஸதா³னம் ஏதஸ்ஸாதிவா து³க்க²ம். காயிகது³க்க²வேத³னாயேவ நாமம். ஸுட்டு² படிமுக²ஞ்ச இச்ச²தீதி ஸம்படிச்ச²னம். ஸுட்டூ²தி அமுஞ்சமானம். படிமுக²ந்தி அனஞ்ஞாபேக்க²ம். இச்ச²தீதி காமேதி அபி⁴னந்த³தி படிக்³க³ண்ஹதி. தேனேவஹி பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி ஏத்த² ஸம்படிச்சி²ம் ஸூதி வண்ணயிம்ஸு. ஸுட்டு² தீரேதி துலேதி விசாரேதீதி ஸந்தீரணம். டீகாயம் தீரேதி நிட்டா²பேதீதி வுத்தம். விபா⁴வனியம் தீரேதி வீமம்ஸதீதி வுத்தம்.

32. ஏத்த²ச சக்கு²ஸ்ஸ அஸம்பி⁴ன்னதா, ஆலோக ஸன்னிஸ்ஸயப்படிலாபோ⁴, ரூபானம் ஆபாதாக³மனம், மனஸிகாரோதி சத்தாரோ பச்சயா சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பத்திகாரணானி. ஸோதஸ்ஸ அஸம்பி⁴ன்னதா ஆகாஸஸன்னிஸ்ஸயப்படிலாபோ⁴, ஸத்³தா³னம் ஆபாதாக³மனம் மனஸிகாரோதி ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ. கா⁴னஸ்ஸ அஸம்பி⁴ன்னதா, வாஸுஸன்னிஸ்ஸயப்படிலாபோ⁴, க³ந்தா⁴னம் ஆபாதாக³மனம் மனஸிகாரோதி கா⁴னவிஞ்ஞாணஸ்ஸ. ஜிவ்ஹாய அஸம்பி⁴ன்னதா ஆபோஸன்னிஸ்ஸயப்படிலாபோ⁴. ரஸானம் ஆபாதாக³மனம், மனஸிகாரோதி ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ. காயஸ்ஸ அஸம்பி⁴ன்னதா, பத²விஸன்னிஸ்ஸயப்படிலாபோ⁴, திண்ணம் போ²ட்ட²ப்³பா³னம் அஞ்ஞதரஸ்ஸ ஆபாதாக³மனம், மனஸிகாரோதி காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸாதி. ஏத்த²ச ஆலோக ஆகாஸாதீ³னம் ஸன்னிஸ்ஸயானம் க³ஹணம் தேஹி வினா ரூபாதீ³னம் பஸாதே³ஸு ஆபாதாக³மனஸ்ஸேவ அபா⁴வதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம், ந ஹி ஆலோகே ஸதி ரூபானி ஸன்னிஹிதானிபி சக்கு²ம்ஹி ஆபாதமாக³ச்ச²ந்தி. ஏஸனயோ ஸேஸேஸுபீதி. யம்பன அட்ட²கதா²யம் -

சக்கு²ஸ்மிம்பன அஸம்பி⁴ன்னேபி ப³ஹித்³தா⁴ரூபாரம்மணே ஆபாதம் அனா க³ச்ச²ந்தே சக்கு²விஞ்ஞாணம் நுப்பஜ்ஜதி. தஸ்மிம் பன ஆபாதம் ஆக³ச்ச²ந்தேபி ஆலோகஸன்னிஸ்ஸயே அஸதி நுப்பஜ்ஜதீதி வுத்தம்.

தம் வினா ஆலோகேன விஞ்ஞாணுப்பத்தியா அபா⁴வத³ஸ்ஸனபரம். நபன ஆபாகாக³மனம்னாம ஆலோகே அஸதிபி ஸம்ப⁴வதீதி த³ஸ்ஸனபரந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். இதரதா² ரத்தந்த⁴காரேபி ரூபானி சக்கு²ம்ஹி ஆபாதம் ஆக³ச்ச²ந்தீதி ஆபஜ்ஜதீதி. அகுஸலஸ்ஸ விபாகானி அகுஸல விபாகானி.

33. ஏத்தா² கேனட்டே²ன விபாகம்னாமாதி. விபச்சனட்டே²ன. கிஞ்ச விபச்சனந்தி. யதா² லோகே அம்ப³ப²லாதீ³னம் தருணபா⁴வம் அதிக்கம்ம பரிணதபா⁴வப்பத்திவிபச்சனந்தி வுச்சதி. ஏவமேவம் இத⁴பி விபச்சனம் வேதி³தப்³ப³ந்தி. அயஞ்ச அத்தோ² சதூஹி ஸமங்கீ³தாஹி தீ³பேதப்³போ³. சதஸ்ஸோஹி ஸமங்கீ³தானாம சேதனாஸமங்கி³தா, கம்மஸமங்கி³தா, உபட்டா²னஸமங்கி³தா, விபாகஸமங்கி³தாதி. தத்த² புப்³பே³ தம் தம் கம்மாயூஹனகாலேயா குஸலாகுஸலசேதனாய க²ணத்தயஸமங்கி³தா. அயம் சேதனாஸமங்கீ³தானாம. ஸாபன சேதனா நிருஜ்ஜ²மானா ஸப்³ப³ஸோ அபா⁴வம் பத்வா நனிருஜ்ஜ²தி. ஆயதிம்பன விபாகபாதுபா⁴வாய அத்தனோ ஸப்³பா³காரபரிபூரம் க்ரியாவிஸேஸம் தஸ்மிம் சித்தஸந்தானே நித³ஹித்வாவ நிருஜ்ஜ²தி. ஸோச க்ரியாவிஸேஸோ யாவ ஓகாஸம் நலப⁴தி. தாவ கப்பஸம்தஸஹஸ்ஸம்பி தம்ஸந்தானம் அனுக³தோயேவ ஹோதி. யம் ஸந்தா⁴ய த⁴ம்மபதே³ –

ந ஹி பாபம் கதம் கம்மம், ஸஜ்ஜுகீ²ரம்வ முச்சதி;

த³ஹந்தம் பா³லமன்வேதி, ப⁴ஸ்மா ச²ன்னோவ பாவகோதி வுத்தம்.

ஸோபன விஸும் ஏகோ பரமத்த²த⁴ம்மோதிபி ஸங்க்²யம் நக³ச்ச²தி, அனுஸயதா⁴துயோவியாதி. அயம் கம்மஸமங்கி³தானாம. ஸோபன யதா³ அத்தனோ அனுரூபே பச்சயே லப⁴தி. ததா³ விபச்சனத்தா²ய ஓகாஸம் கரோதி. கத²ம் கரோதீதி. ஸோ ஆஸன்னமரணஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ அத்தானம்வா பச்சுபட்டா²பேதி. அத்தனோ நிமித்தம்வா பச்சுபட்டா²பேதி. க³தினிமித்தம்வா பச்சுபட்டா²பேதி. ஸோச ஸத்தோ தம் அமுஞ்சமானோ யதி³ க³ண்ஹாதி. ததா³ ஓகாஸம் லப⁴தி. அயம் உபட்டா²னஸமங்கி³தானாம. தம் அமுஞ்சித்வா சுதஸ்ஸபன சுதிஅனந்தரமேவ ஸோ கம்மஸங்கா²தோ க்ரியா விஸேஸோ விஸும் ஏகோ ஸஸம்பயுத்தோ பரமத்த²த⁴ம்மராஸி ஹுத்வா ஏகம் ப⁴வம் பூரயமானோ விபச்சதி, ஏகம் ப⁴வம் பூரயமானோதிச யாவ தாயுகம் ப⁴வங்க³கிச்சம் ச²ஸு த்³வாரேஸு தம் தம் த்³வாரிகவிபாககிச்சானி பரியோஸானே சுதிகிச்சஞ்ச ஸாத⁴யமானோதி அத்தோ². தத்த² புரிமா திஸ்ஸோ ஸமங்கீ³தா தருணா வத்தா²னாம ஹோந்தி. பச்சி²மா விபாகஸமங்கீ³தா பரிணதாவத்தா²னாமாதி வேதி³தப்³பா³. இதி விபச்சந்தீதி விபாகானி முது³தருணாவத்த²ம் அதிக்கமித்வா பரிணகாவத்த²ஸங்கா²தம் விபக்கபா⁴வம் ஆபஜ்ஜந்தீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஏவஞ்ச கத்வா பாளியம் குஸலாகுஸலகம்மஸமுட்டா²னானம்பி கடத்தாரூபானம் விபாகபதே³ அக்³க³ஹணம் ஹோதீதி. தானிஹி கம்மஸந்தானதோ விஸும் ஸித்³த⁴த்தா விஸும் கம்மதோ ஜாதானியேவ நாம ஹோந்தி, நவிபக்கானி நாமாதி. அஞ்ஞம்ஹி அரூபத⁴ம்மானம் ஸந்தானம். அஞ்ஞம் ரூபத⁴ம்மானந்தி. அயமேத்த² விபாகபதே³ பரமத்த²தீ³பனா.

யேபன அரூபபா⁴வேன ஸாரம்மணபா⁴வேனச கம்மேன ஸதி³ஸ தாமத்தம் க³ஹேத்வா அரூபத⁴ம்மானமேவ விபாகத்தம் ஸாதே⁴ந்தி. தேஸம் விபாகஸத்³தோ³ அரூபத⁴ம்மேஸு ருள்ஹீவஸேன பவத்தோதி ஆபஜ்ஜதீதி. யஞ்ச தத்த² ஸாலிபீ³ஜனிப்³ப³த்தேஸு நாளபத்தபுப்ப²ப²லேஸு பீ³ஜஸதி³ஸானம் ப²லானமேவ ஸாலிப²லஸாலிபக்கனாமம் ஸித்³த⁴ம் வியாதி உபமம் த³ஸ்ஸேந்தி, ஸாபி நஸமேதி. ந ஹி ப²லானிபி தருணகாலே பாகனாமம் லப⁴ந்தி. நச நாளபத்தபுப்பா²னிபி பரிணதகாலே பாகனாமம் நலப⁴ந்தீதி. தானி பிஹி ததா³ நாளம் பக்கம், பத்தம் பக்கம், புப்ப²ம் பக்கந்தி ந நவுச்சந்தீதி. ஸுக²யதீதி ஸுக²ம், ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லம்வா லத்³த⁴ஸாதம் கரோதீதி அத்தோ².

34. ஸுட்டு²வா க²னதி காயிகது³க்க²ம். ஸுகே²னச க²மிதப்³ப³ம். ஸுகரம் ஓகாஸதா³னம் ஏதஸ்ஸாதிவா ஸுக²ம். குஸலஸ்ஸ விபாகானி ஸம்பயுத்த ஹேதுவிரஹதோ அஹேதுகானிசாதி குஸலவிபாகா ஹேதுக சித்தானி.

[36] விபா⁴வனியம் பன

புப்³ப³கம்மஸஹஜாதேன நிப்³ப³த்தகஹேதுனாபி இத⁴ விபாகஸ்ஸ ஸஹேதுகதாபஸங்கோ³கதோ. ஸோ ந ஸுந்த³ரோ.

ந ஹி அபி⁴த⁴ம்மே கத்த²சி புப்³ப³கம்மஸஹஜாதேன நிப்³ப³த்தகஹேதுனா விபாகஸ்ஸ ஸஹேதுகாஹேதுகதா ஸம்ப⁴வோனாம அத்தி². அஸதிச ஸம்ப⁴வே ப்³யபி⁴சாரஸ்ஸபி அபா⁴வதோ ஸோ பஸங்கோ³ நிரத்த²கோவாதி. தத்த² ப்³யபி⁴சாரஸ்ஸாதி பஸங்க³ஸ்ஸ இச்சேவத்தோ². ஏத்த²ச அகுஸலவிபாகானம் ஸயம் அப்³யாகதத⁴ம்மத்தா லோபா⁴தீ³ஹி அகுஸலஹேதூஹிச ஸயம் அகுஸலவிபாகத்தா அலோபா⁴தீ³ஹி அனவஜ்ஜஹேதூஹிச ஸஹேதுகதா ஸம்ப⁴வோ நத்தி². அஸதி ச தம் ஸம்ப⁴வே தேஸம் அஹேதுகபா⁴வோ அப்³யபி⁴சாரோயேவ ஹோதீதி தத்த² அஹேதுகக்³க³ஹணம் ந கதம். குஸலவிபாகானம் பன ஸயம் குஸலவிபாகத்தாயேவ அலோபா⁴தீ³ஹி குஸலா ப்³யாகதயோகீ³ஹி அனவஜ்ஜஹேதூஹி ஸஹேதுகதா ஸம்ப⁴வோ அத்தி²யேவ. ஸதிச தஸ்மிம் ஸம்ப⁴வே தேஸம் அஹேதுகபா⁴வோ ப்³யபி⁴சாரஸஹிதோ ஹோதீதி தத்தே²வ அஹேதுகக்³க³ஹணம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

35. சக்கா²தி³கே பஞ்சத்³வாரே உப்பன்னம் ஆவஜ்ஜனம் பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜனம், தஞ்ஹி பஞ்சத்³வாரே க⁴ட்டிதம் ஆரம்மணம் க³ஹேத்வா ஆவஜ்ஜனம் உப்பஜ்ஜதீதி. ப⁴வங்க³ஸங்கா²தே மனோத்³வாரே உப்பன்னம் ஆவஜ்ஜனம் மனோத்³வாராவஜ்ஜனம். தஞ்ஹி தஸ்மிம் ஆபாதம் ஆக³ச்ச²ந்தம் ஆரம்மணம் க³ஹேத்வா ஆவஜ்ஜந்தம் பவத்ததீதி. ஏத்த²ச மனோத்³வாரந்தி ஸகலம் ப⁴வங்க³சித்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

[37] யம்பன டீகாயம்

தாவ ‘‘மனோத்³வாரந்தி ஏத்த² ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ அனந்தர பச்சயபூ⁴தம் ப⁴வங்க³சித்தம் மனோதி வுச்சதி. ததே³வ த்³வாரம் ஆவஜ்ஜனஜவனாதி³ தி²சித்த பவத்தியா முக²த்தா’’தி வுத்தம்.

யஞ்ச விபா⁴வனியம்

‘‘ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ அனந்தர பச்சயபூ⁴தம் ப⁴வங்க³சித்தம் மனோத்³வாரம், பீதி²சித்தானம் பவத்திமுக²பா⁴வதோ’’தி வுத்தம். தம் ஸப்³ப³ம்பி ந யுஜ்ஜதியேவ.

யதி³ஹி யஸ்ஸ ப⁴வங்க³ஸ்ஸ அனந்தரம் வீதி²சித்தானி பவத்தந்தி. ததே³வ ஏகந்தேன தேஸம் பவத்திமுக²த்தா மனோத்³வாரம்னாம ஹோதி. ந ததோ புரிமானீதி அயமத்தோ² ஸியா. ஏவஞ்சஸதி யேஸு சக்கா²தீ³ஸு ரூபா தீ³னம் க⁴ட்டிதத்தா ஆவஜ்ஜனாதீ³னி வீதி²சித்தானி பவத்தந்தி. தானேவ ஏகந்தேன தேஸம் பவத்திமுக²த்தா த்³வாரானினாம ஹோந்தி. ந ததோ அஞ்ஞானீதி அயமத்தோ² ஆபஜ்ஜதி. நச தானி சக்கா²தீ³னி நாம அத்தி². யானி சக்கா²தீ³னி த்³வாரரூபானினாம ந ஹோந்தீதி. ஸப்³ப³மேதம் உபரி த்³வார ஸங்க³ஹே ஆவிப⁴விஸ்ஸதீதி. ஹஸனம் ஹஸிதம். முக²ஸ்ஸ பஹட்டா²காரப்பவத்தி. தம் உப்பாதே³தி ஜனேதீதி ஹஸிதுப்பாதோ³. தம்வா உப்பாதே³ந்தி கீ²ணாஸவா ஏதேனாதி ஹஸிபு⁴ப்பாதோ³. தம்வா உப்பஜ்ஜதி ஏதேனாதி ஹஸிதுப்பாதோ³. ஸோஏவ சித்தந்தி ஸமாஸோ. கீ²ணாஸவானம் அனோளாரிகேஸு ஆரம்மணேஸு யேன சித்தேன ஸிதம் பாதுகரோந்தி, தஸ்ஸேதம் நாமம். ந ஹி கீ²ணாஸவா லோகிய மஹா ஜனாவிய ரஜ்ஜனீயாதி³ பா⁴வேன ஓளாரிகேஸு ஹஸனிய வத்தூ²ஸு ஹஸந்தீதி. டீகாஸு பன சித்தம் அபேக்கி²த்வா ஹஸிதுப்பாத³ந்தி நித்³தி³ட்ட²ம் ஸியாதி. வுத்தனயேன அஹேதுகானிச தானி விபச்சன விபாகுப்பாத³ன கிச்சரஹிதத்தா தம் தம் க்ரியாமத்தபூ⁴தானி சித்தானிசாதி அஹேதுகக்ரியசித்தானி. ஏத்த²ச வீதி²முத்தசித்தானி கிச்சது³ப்³ப³லத்தா பஞ்சவிஞ்ஞாணானி வத்து²து³ப்³ப³லத்தா ஸம்படிச்ச²னாதீ³னிச கிச்சட்டா²னது³ப்³ப³லத்தா அத்தனோ உஸ்ஸாஹேன வினா கேவலம் விபச்சனமத்தேன பவத்தந்தீதி தானி ஸப்³பா³னி விபாகானிஏவ ஹோந்தி. யானிபன ப³லவகிச்சத்தா அத்தனோ உஸ்ஸாஹேன பவத்தந்தி. ஆயதிம்ச விபாகுப்பாத³னத்த²ம் உஸ்ஸாஹஸஹிதானி ஹோந்தி. தானி குஸலாகுஸலானினாம ஹோந்தி. யானி பன சித்தானி விபச்சனமத்தம் அதிக்கம்ம அத்தனோ உஸ்ஸாஹேனேவ பவத்தந்தி. தேஸு ஆவஜ்ஜனத்³வயம் விபாகஸந்தானதோ லத்³த⁴பச்சயத்தா தோ²கம் து³ப்³ப³லபா⁴வதோ இதரானிச நிரானுஸயஸந்தானே பவத்தத்தா ஸப்³ப³ஸோ விபாகுப்பாத³னத்த²ம் உஸ்ஸாஹரஹிதானிஏவ ஹோந்தீதி தானி ஸப்³பா³னி க்ரியானினாம ஜாதானீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

36. இதா³னி ஆதி³தோ பட்டா²ய வேத³னாவிசாரணா வுச்சதி. ததா²ஹி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் தாவ வத்தூ²னிச ஆரம்மணானிச உபாதா³ரூபானேவ ஹோந்தி, உபாதா³ரூபானஞ்ச விசுபிண்ட³கானம்விய அஞ்ஞமஞ்ஞஸங்க⁴ட்டனம் து³ப்³ப³லமேவாதி தானி இட்டே² அனிட்டே²ச ஆரம்மணே உபேக்கா² ஸஹக³தானேவ ஹோந்தீதி. காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸபன ஆரம்மணானி மஹாபூ⁴தானி ஹோந்தீதி யதா² அதி⁴கரணிமத்த²கே த²பிதம் பிசுபிண்ட³கம் அயோகூடேன பஹரந்தானம் அயோகூடஸ்ஸ பிசுபிண்ட³கம் அதிக்கம்ம அகி²கரணிக⁴ட்டனம் ப³லவதரம் ஹோதி. ததா² தேஸம் ஆரம்மபூ⁴தானம் காயவத்து²ம் அதிக்கம்ம காயனிஸ்ஸய பூ⁴தேஸு ஸங்க⁴ட்டனம் ப³லவதரம். தஸ்மா காயவிஞ்ஞாணம் இட்டே² ஸுக²ஸஹக³தம் அனிட்டே² து³க²ஸஹக³தம் ஹோதீதி. ஸம்படிச்ச²னசித்தம்பன ஸப்³ப³து³ப்³ப³லானம் பஞ்சவிஞ்ஞாணானம் அனந்தரம் உப்பஜ்ஜதீதி நிச்சம் து³ப்³ப³லம் ஹுத்வா ஸப்³ப³த்த² உபேக்கா²ஸஹக³தமேவாதி. விபா⁴வனியம் பன அஸமானனிஸ்ஸயே ஹி தேஹி லத்³த⁴பச்சயதாவஸேன அயமத்தோ² விபா⁴விதோ, ஸந்தீரணம்பன ஸயம்பி ப³லவவத்து²ம் நிஸ்ஸாய பவத்ததி. தாதி³ஸேனச ப³லவவத்து²னிஸ்ஸயேன புரிமசித்தேன லத்³த⁴பச்சயம் ஹோதீதி தோ²கம் ப³லவம் ஹோதி. தஸ்மா தம் குஸலவிபாகம் இட்டே² உபேக்கா²ஸஹக³தம் அபி⁴இட்டே² ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஹோதி. அகுஸலவிபாகம்பன அனிட்டே²பி அபி⁴அனிட்டே²பி உபேக்கா²ஸஹக³தமேவ ஹோதி. கஸ்மா இதிசே. யதி³ஹி தம் அதிஅனிட்டா²ரம்மணவஸேன வேத³னா பே⁴த³யுத்தம் ஸியா. து³க்கே²னவா தோ³மனஸ்ஸேனவா யுத்தம் ஸியா. தத்த² து³க்கே²ன தாவ ந யுஜ்ஜதி, கஸ்மா, ஏகந்தகாயிகத்தா து³க்க²ஸ்ஸாதி. தோ³மனஸ்ஸேனபி ந யுஜ்ஜதி. கஸ்மா, படிகே⁴ன படிஹஞ்ஞத்தாஏவ தோ³மனஸ்ஸபா⁴வம் பத்தா தோ³மனஸ்ஸவேத³னா படிகே⁴ன வினா நப்பவத்ததீதி. ஏகந்தாகுஸலபூ⁴தேன படிகே⁴ன நிச்சயோகி³னோ தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ அப்³யாகதேஸு அஸம்ப⁴வதோதி. ஆவஜ்ஜனத்³வயம்பன ஸந்தீரணதோபி தோ²கம் ப³லவம் ஹோதி. விபாகானஞ்ஹி பவத்திதும்பி அத்தனோ உஸ்ஸாஹப³லம்னாம நத்தி². ப³லவந்தேஹிபன கம்மாதி³பச்சயேஹி ஜாதானி ப³லவந்தானினாம ஹோந்தி. து³ப்³ப³லேஹி ஜாதானி து³ப்³ப³லானி நாமாதி. ஏவம் ஸந்தேபி தம் ஆவஜ்ஜனத்³வயம் கம்மானுபா⁴வதோச முச்சித்வா விபாகஸந்தானதோச பச்சயம் க³ஹேத்வா உட்டி²தத்தா து³ப்³ப³லமேவ ஹோதீதி ஸதா³பி உபேக்கா²ஸஹக³தமேவாதி.

[38] விபா⁴வனியம் பன

பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜனம் புப்³பே³ கேனசி அக்³க³ஹிதே ஆரம்மணே ஏகவா ரமேவ பவத்தத்தா மனோத்³வாராவஜ்ஜனஞ்ச விஸதி³ஸசித்தஸந்தானபராவத்தனவஸேன ப்³யாபாரந்தரஸாபேக்க²த்தா ஆரம்மணரஸம் அதி⁴மத்ததோ அனுப⁴விதும் நஸக்கோதீதி ஸப்³ப³த்த²பி மஜ்ஜ²த்த வேத³னாயுத்தமேவாதி வுத்தம். தத்த² ப்³யாபாரந்தரஸாபேக்க²த்தாதி இத³ம் ந யுஜ்ஜதி.

ந ஹி சித்தானம் ப³லவது³ப்³ப³லதாவிஸேஸோஅத்தனோபச்சா² பவத்தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ வஸேன ஸக்கா வத்தும். அத்தனோபன பச்சயேஹிஏவ ஸோ ஸக்கா வத்துந்தி. இதரதா² ஸந்தீரணஸ்ஸபி ப்³யாபாரந்தரஸாபேக்க²தா ஸியா. தம்பி ஹி விஸதி³ஸசித்தஸந்தானம் அத்தனாபரம் வத்தேதி யேவாதி.

37. இமானி சித்தானி அத்தனோ பகதி பச்சயக³ணஸமாயோகே³ ஸதி நுப்பஜ்ஜந்தீதி நத்தி². தஸ்மா அஸங்கா²ரிகானேவாதி வத³ந்தி. மூலடீகாயம் பன விபாகுத்³தா⁴ரே –

அஹேதுகவிபாகானம் அபரிப்³யத்தகிச்சத்தா ஸஸங்கா²ரிக கம்ம விருத்³தோ⁴ அஸங்கா²ரிகபா⁴வோபி நத்தி². அஸங்கா²ரிககம்மவிருத்³தோ⁴ ஸஸங்கா²ரிககாவோபி நத்தி². தஸ்மா தேஸம் உப⁴யகம்மேனபி உப்பத்தி தே²ரேன அனுஞ்ஞாதாதி வுத்தம்.

ஏதேன திண்ணம் க்ரியசித்தானம்பி தது³ப⁴யபா⁴வாபா⁴வோ வுத்தோ ஹோதி. தானிபிஹி அபரிப்³யத்தகிச்சானியேவாதி. அத²வா. ரூபத³ஸ்ஸ ந ஸத்³த³ஸ்ஸவனாதீ³னி ஸத்தா கதா³சி அத்தனோ இச்சா²ய கரோந்தி. கதா³சி பரேஹி உஸ்ஸாஹிதா கரோந்தீதி பச்சக்க²தோவ ஸித்³த⁴மேதம். தத்த² யதா³ அத்தனோ இச்சா²ய கரோந்தி. ததா³ பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜனாதீ³னி ஸப்³பா³னி வீதி²சித்தானி அஸங்கா²ரிகானினாம ஹோந்தி. யதா³ பரேஹி உஸ்ஸாஹிதா கரோந்தி. ததா³ ஸஸங்கா²ரிகானினாம ஹோந்தி. த்³வார விமுத்தேஸுபன த்³வீஸு உபேக்கா²ஸந்தீரணேஸு அட்ட²மஹாவிபாகேஸுவிய வத்தப்³போ³. இதி ஸப்³பா³னி அஹேதுகசித்தானி தேன பரியாயேன ஸங்கா²ரபே⁴தே³ன பச்சேகம் பி⁴ன்னானிஏவ ஹோந்தி. ஏவம் ஸந்தேபி அபரி ப்³யத்தகிச்சத்தாயேவ தேஸம் ஸங்கா²ரபே⁴தோ³ பாளியம் நவுத்தோதி வேதி³தப்³போ³.

38. யஸ்மாபன ஹேதுயோனாம மஹந்தத⁴ம்மா ஹோந்தி. தஸ்மா தே து³ப்³ப³லகம்மனிப்³ப³த்தேஸு து³ப்³ப³லவத்து²கிச்சட்டா²னேஸுச இமேஸு சித்தேஸு நுப்பஜ்ஜந்தி. தத்த² ஸப்³ப³ம் பாபகம்மம் விக்கே²பயுத்தம் ஸயம்பி சஞ்சலதி து³ப்³ப³லம் ஹோதி. தஸ்மா தம் கப்பட்டி²திகம்பி ஸமானம் காலந்தரே ஹேதுயுத்தம் விபாகம் ஜனேதும் நஸக்கோதி. திஹேதுககம்மம்பி ஸமானம் து³ப்³ப³லேஸு சக்கா²தி³வத்தூ²ஸுச த³ஸ்ஸனாதீ³ஸு கிச்சட்டா²னேஸுச ஹேதுயுத்தம் விபாகம் ஜனேதும் நஸக்கோதி. ஆவஜ்ஜனஹஸனகிச்சா நிச து³ப்³ப³லகிச்சானிஏவ ஹோந்தி. தஸ்மா இமானி ஸப்³பா³னி ஸம்பயுத்தஹேதுரஹிதானி ஜாதானீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

39. ஸப்³ப³தா²பீதி பத³ஸ்ஸ அத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

[39] விபா⁴வனியம் பன

ஸப்³ப³தா²பீதி அகுஸலவிபாக குஸலவிபாக க்ரியபே⁴தே³ நாதி வுத்தம். தம் ந ஸுந்த³ரம்.

ஸோஹி பே⁴தோ³ இச்சேவந்தி இமினாவ க³ஹிதோதி. ஸங்க³ஹகா³தா²யம் அகுஸலவிபாகானி வத்து²கிச்சபே⁴தே³ன ஸத்த, புஞ்ஞபாகானி வத்து²கிச்சவேத³னாபே⁴தே³ன அட்ட²தா⁴, க்ரியசித்தானி கிச்சத்³வாரபே⁴தே³ன தீணீதி அஹேதுகசித்தானி அட்டா²ரஸ ஹோந்தீதி யோஜனா. ஏத்த²ச புஞ்ஞபாகேஸு வேத³னாபே⁴தோ³பி வத்தப்³போ³. இதரதா² ஸந்தீரணஸ்ஸ அபே⁴தோ³ ஸியா. ததா² க்ரியாஸு த்³வாரபே⁴தோ³பி வத்தப்³போ³. அஞ்ஞதா² ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ அபே⁴தோ³ ஸியாதி. டீகாஸுபன ஸோ ந வுத்தோதி.

அஹேதுகசித்தஸ்ஸ பரமத்த²தீ³பனா.

40. இதா³னி ஹேட்டா² வுத்தானம் சித்தானம் அஸோப⁴ணனாமம் உபரி வுச்சமானானஞ்ச ஸோப⁴ணனாமம் த²பேந்தோ கா³த²மாஹ. உபரி வுச்சமானானஞ்ஹி ஸோப⁴ணத்தே வுத்தே ஹேட்டா² வுத்தானம் அஸோப⁴ணதா அவுத்தாபி ஸித்³தா⁴ ஹோதீதி. தத்த² பாபாஹேதுகமுத்தானீதி பாபேஹி அஹேதுகேஹிச முத்தானி ஏகூனஸட்டி²சித்தானி. அத²வா. ஏகனவுதிசித்தானிபி ஸோப⁴ணானீதி வுச்சரே வுச்சந்தீதி யோஜனா. தத்த² பாபேஹீதி அகுஸலேஹி. அகுஸலானிஹி அத்தஸமங்கி³னோ ஸத்தே அனிச்ச²ந்தேயேவ அபாயம் பாபேந்தி. தஸ்மா பாபானீதி வுச்சந்தி. ஏதேன புஞ்ஞானம்பி ஸுக³திபாபனட்டே²ன பாபதா பஸங்கோ³ நிவத்திதோ ஹோதி. ந ஹி இச்ச²ந்தானம் பாபனே பாபனப்³யாபாரோ பாகடோ ஹோதீதி. லாமகட்டே²னவா தானியேவ பாபானீதி வுச்சந்தீதி. ஸோப⁴ணேஹி ஸத்³தா⁴தி³கு³ணத⁴ம்மேஹி யுத்தியா ததோயேவ ச ஸயம்பி ஸோப⁴க்³க³பத்தியா ஸோப⁴ணானீதி.

41. இதா³னி தானி ஸோப⁴ணானி ஹீன பணீதா நுக்கமேன த³ஸ்ஸேந்தோ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஜானாதீதி ஞாணம், யாதா²வதோ படிவிஜ்ஜ²தீதி அத்தோ². ஞாணேன ஸம்பயுத்தம் விப்பயுத்தந்தி ஸமாஸோ. நத்தி² ஸங்கா²ரோ அஸ்ஸாதி அஸங்கா²ரோ. ஸம்விஜ்ஜதி ஸங்கா²ரோ அஸ்ஸாதி ஸஸங்கா²ரோ. ஸப்புரிஸுபனிஸ்ஸ யாதி³கோ குஸலுப்பத்தியா பகதிபச்சயக³ணோ. ஸோஹி யதா³ து³விதே⁴ன ஸங்கா²ரேன வினா கேவலம் அத்தனோ ப³லேன குஸலசித்தம் ஸமுட்டா²பேதி. ததா³ அஸங்கா²ரோனாம. ஸோயேவ யதா³ அத்தனோ ப³லேன குஸலசித்தம் ஸமுட்டா²பேதும் ந ஸக்கோதி. ஸங்கா²ரஸஹாயம் லபி⁴த்வாவ தம் ஸமுட்டா²பேதி. ததா³ ஸஸங்கா²ரோனாம. அஸங்கா²ரேன உப்பன்னம் அஸங்கா²ரிகம். ஸஸங்கா²ரேன உப்பன்னம் ஸஸங்கா²ரிகந்தி ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. ஏத்த²ச ஸோமனஸ்ஸாதீ³னம் உப்பத்திகாரணம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. அபிச ஸத்³தா⁴ஸம்பத்தி த³ஸ்ஸனஸம்பத்தி தே³ய்யத⁴ம்ம படிக்³கா³ஹக ஸம்பத்தீதி ஏவமாதி³ ஸோமனஸ்ஸகாரணம், தப்³பி³பரீதம் உபேக்கா²காரணம். யானிச பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸச காரணானிஅட்ட²கதா²ஸு வுத்தானி. தானிபி இமஸ்மிம் டா²னே வத்தப்³பா³னீதி. பஞ்ஞா ஸம்வத்தனிக கம்முபனிஸ்ஸயதா, அப்³யாபஜ்ஜலோகுபபத்திதா இந்த்³ரியபரிபாகதா, கிலேஸதூ³ரதாச ஞாணுப்பத்தியா காரணம். திஹேதுகபடிஸந்தி⁴கதா, அமோஹஜ்ஜா²ஸயதா, பஞ்ஞவந்தபுக்³க³லஸேவனா. ஸுதசிந்தாபஸுதாதிபிவத்தும் யுஜ்ஜதி. யானிசத⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ காரணானி அட்ட²கதா²ஸு வுத்தானி. தானிபி இத⁴ வத்தப்³பா³னி. தப்³பி³பரீதம் ஞாணவிப்பயுத்தகாரணம். ஸங்கா²ரகாரணம்பி புப்³பே³ வுத்தமேவ. யானிச வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸச காரணானி அட்ட²கதா²ஸு வுத்தானி. தானிபி இத⁴ வத்தப்³பா³னீதி. இமேஸம்பி உப்பத்தி விதா⁴னம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ க³ஹேதப்³ப³ந்தி.

42. அட்ட²பீதி ஏத்த² பிஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ². தேன இமேஸம் இத⁴ வுத்தப்பகாரதோ அஞ்ஞேஹி பகாரேஹி அனேகவித⁴தம் ஸம்பிண்டே³தி. தத்ராயம் நயோ. இமானி அட்ட²சித்தானி த³ஸஹி புஞ்ஞக்ரியாவத்தூ²ஹி கு³ணிதானி அஸீதி ஹோந்தி. புன தானி ச²ஹி ஆரம்மணேஹி கு³ணிதானி சத்தாரிஸதானிசேவ அஸீதி ச ஹோந்தி. புன தானி தீஹி கம்மேஹி கு³ணிதானி ஸஹஸ்ஸம் சத்தாரி ஸதானி சத்தாலீஸம்ச ஹோந்தி. புன தானி தீஹி ஹீனமஜ்ஜி²மபணீதேஹி கு³ணிதானி சத்தாரி ஸஹஸ்ஸானி தீணி ஸதானி வீஸதிச ஹோந்தி. தானி இமானி ஸுத்³தி⁴கானீதி கத்வா த்³வீஸு டா²னேஸு த²பேதப்³பா³னி. ததோ ஏகம் டா²னம் க³ஹேத்வா த்³விதா⁴ கரோந்தஸ்ஸ ஞாணஸம்பயுத்தானி த்³வேஸஹஸ்ஸானி ஸதம் ஸட்டி²ச ஹோந்தி. ததா² ஞாணவிப்பயுத்தானீதி. புன தத்த² ஞாணஸம்பயுத்தானி சதூஹி அதி⁴பதீஹி கு³ணிதானி அட்ட²ஸஹஸ்ஸானி ச²ஸதானி சத்தாலீஸம்ச ஹோந்தி. ஞாணவிப்பயுத்தானிபன வீமம்ஸாவஜ்ஜிதேஹி தீஹி அதி⁴பதீஹி கு³ணிதானி ச²ஸஹஸ்ஸானி சத்தாரிஸதானி அஸீதிச ஹோந்தி. புன தது³ப⁴யானி ஸம்பிண்டி³தானி த³ஸஸஹஸ்ஸம் பஞ்சஸஹஸ்ஸானி ஸதம் வீஸதிச ஹோந்தி. புன தானி புப்³பே³ விஸும் த²பிதேஹி ஸுத்³தி⁴கேஹி ஸம்பிண்டி³தானி த³ஸஸஹஸ்ஸம் நவஸஹஸ்ஸானி சத்தாரி ஸதானி சத்தாலீஸஞ்ச ஹோந்தீதி. யம்பன டீகாயம் இத⁴ வுத்தனயேன ஸுத்³தி⁴கானிச ஞாணவிப்பயுத்தானி ச விஸும் அகத்வா ஸப்³பா³னி புஞ்ஞக்ரியாதீ³ஹி ஸமம் கு³ணிதானி ஸத்தரஸ ஸஹஸ்ஸானி த்³வே ஸதானி அஸீதிச ஹோந்தீதி வுத்தம்.

[40] யஞ்ச விபா⁴வனியம்

ஸுத்³தி⁴கானி விஸும் அகத்வா ஞாணவிப்பயுத்தானிஏவ விஸும் கத்வா ததா² கு³ணிதானி வீஸ ஸதாதி⁴க பன்னரஸ ஸஹஸ்ஸானி ஹோந்தீதி வுத்தம். தம் ஸப்³ப³ம் ந யுத்தம்.

ஏவஞ்ஹி ஸதி இமானி காமாவசரகுஸலானி நிச்சம் ஸாதி⁴பதிகானி ஹுத்வா நியதாதி⁴பதிகானினாம ப⁴வேய்யும். நச இமானி உபரி மஹக்³க³த குஸலானி விய லோகுத்தரானி விய ச நியதா தி⁴பதிகானி ஹோந்தீதி. டீகானயேனபன ஞாணவிப்பயுத்தானிபி வீமம்ஸாஸஹக³தானீதி ஆபஜ்ஜதீதி. யதா²வா கோஸல்லஸம்பூ⁴தட்டே²ன குஸலாதிஏத்த² ஞாணவிப்பயுத்தானிபி கோஸல்லேன நானாவஜ்ஜனவீதி²யம் பவத்தேன உபனிஸ்ஸயஞாணேன ஸம்பூ⁴தத்தா குஸலானி ஏவ நாம ஹோந்தி. ஏவமித⁴பி தானி தேனேவ வீமம்ஸாதி⁴பதிபூ⁴தேன ஸம்பூ⁴தத்தா வீமம்ஸாதி⁴பதேய்யானிபி நாம ஹோந்தீதி ந நஸக்கா வத்துந்தி இமினா அதி⁴ப்பாயேன தானி விஸும் அகதானி ஸியுந்தி. ஏவம்ஸந்தேபி காமகுஸலானினாம அதி⁴பதிவிமுத்தானி ஏவ ப³ஹுதரானி ஹோந்தி. தஸ்மா நஸக்கா ஸப்³பா³னி காமகுஸலானி வீமம்ஸாதி⁴பதிமூலிகானி ப⁴விதுந்தி.

43. காமாவசரானிச தானி குஸலானி சித்தானிசாதி விக்³க³ஹோ. தத்த² கேனட்டே²ன குஸலானீதி. ஆரோக்³யட்டே²ன, ஸுந்த³ரட்டே²ன, சே²கட்டே²ன, அனவஜ்ஜட்டேன, ஸுக²விபாகட்டே²னசாதி. ராகா³த³யோஹி த⁴ம்மா சித்தஸந்தானஸ்ஸ ருஜ்ஜனட்டே²ன ரோகா³னாம. அஹிதட்டே²ன அஸுந்த³ரா நாம. அனிபுணட்டே²ன அசே²கானாம. கா³ரய்ஹட்டே²ன வஜ்ஜானாம. அனிட்ட² விபாகட்டே²ன து³க்க²விபாகானாம ஹோந்தி. இமானிபன தேஹி வுட்டி²தத்தா குஸலானினாம அரோகா³னி நாமாதி அத்தோ². தப்படிபக்க²த்தாச ஸுந்த³ரானி சே²கானி அனவஜ்ஜானி ஸுக²விபாகானி ச நாம ஹோந்தீதி. குச்சி²தே பாபத⁴ம்மே ஸலயந்தி சாலேந்தி கம்பேந்தி வித்³த⁴ம்ஸேந்தீதி குஸலானி. குச்சி²தேனவா ஆகாரேன ஸத்தஸந்தானே ஸேந்தி அனுஸேந்தீதி குஸா. ராகா³த³யோ. தே லுனந்தி சி²ந்த³ந்தீதி குஸலானி. குஸம்வா வுச்சதி ஞாணம் குச்சி²தானம் ஸானட்டே²ன தனுகரணட்டே²ன அந்தகரணட்டே²னவா. குஸேன லாதப்³பா³னீதி குஸலானி. குஸாவிய ஹத்த²ப்பதே³ஸம் ஸம்கிலேஸபக்க²ம் லுனந்தீதிவா குஸலானி. அபிச, குச்சி²தே பாபத⁴ம்மே ஸரந்தி ஹிம்ஸந்தீதி குஸலானி. ரகாரஸ்ஸ லகாரோ. கோஸல்லஸம்பூ⁴தட்டே²னவா குஸலானீதி.

44. மஹாவிபாகேஸு பத³த்த²தோ வத்தப்³ப³ம் நத்தி². வேத³னாபே⁴தோ³ ஆரம்மணவஸேன வத்தப்³போ³. தானிஹி அதிஇட்டே² இட்ட²மஜ்ஜ²த்தே ச ஆரம்மணே யதா²க்கமம் ஸோமனஸ்ஸேன உபேக்கா²ய ச யுத்தானீதி. ஸம்பயோக³பே⁴தோ³ கம்மவஸேன ஜவனவஸேனச வத்தப்³போ³. தானிஹி ப³லவகம்மேன ஜனிதானி ஞாணஸம்பயுத்தானி ஹோந்தி. து³ப்³ப³லகம்மேன ஜனிதானி ஞாணவிப்பயுத்தானி. கதா³சிபன ததா³ரம்மணவஸேன பவத்திகாலே யேபு⁴ய்யேன திஹேதுகஜவனானுப³ந்தா⁴னி ஞாணஸம்பயுத்தானி ஹோந்தி. இதரஜவனானுப³ந்தா⁴னி ஞாணவிப்பயுத்தானீதி. ஸங்கா²ரபே⁴தோ³பி கேஹிசி ஆசரியேஹி கம்மவஸேனேவ கதி²தோ. அஸங்கா²ரிககம்மஜனிதானி அஸங்கா²ரிகானி. ஸஸங்கா²ரிககம்மஜனிதானி ஸஸங்கா²ரிகானீதி. ஸங்க³ஹகாரேனபன ஸன்னிஹிதபச்சயவஸேன வுத்தோ. தானிஹி படிஸந்தி⁴யம் புரிமப⁴வே மரணாஸன்னகாலே ஞாதகாதீ³ஹி தேன தேன பயோகே³ன உபட்டா²பிதானி கம்மாதீ³னி ஆரம்மணானி க³ஹேத்வா பவத்தானி ஸஸங்கா²ரிகானினாம ஹோந்தி. தாதி³ஸேன பயோகே³ன வினா ஸயமேவ கம்மப³லேன உபட்டி²தானி க³ஹேத்வா பவத்தானி அஸங்கா²ரிகானினாம ஹோந்தி. ததா³ரம்மண காலேபன அஸங்கா²ரிகஜவனானுப³ந்தா⁴னி அஸங்கா²ரிகானினாம. ஸஸங்கா²ரிக ஜவனானுப³ந்தா⁴னி ஸஸங்கா²ரிகானி நாமாதி. ஏத்த²பி ஸம்பிண்ட³னத்தோ² விஸத்³தோ³. தேன ஆரம்மணச²க்க ஹீனத்திகவஸேனேவ காலதே³ஸ ஸந்தானாதி³வஸேனச தேஸம் அனேகபே⁴த³த்தம் ஸம்பிண்டே³தி. யஸ்மா பனேதானி தா³னாதி³வஸேன காயகம்மாதி³வஸேன ச²ந்தா³தீ³னி து⁴ரம் கத்வா ச ந பவத்தந்தி. தஸ்மா தானி புஞ்ஞக்ரியாவத்தூ²னம் கம்மாதி⁴பதீனஞ்ச வஸேன வட்³ட⁴னம் நலப⁴ந்தீதி.

[41] விபா⁴வனியம் பன

இமானி விஞ்ஞத்திஸமுட்டா²பனாபா⁴வதோ கம்மத்³வார வஸேன ந பவத்தந்தி. அவிபாகஸபா⁴வதோச கம்மவஸேன நபவத்தந்தீதி வுத்தம். தம் விசாரேதப்³ப³ம்.

ஹேட்டா²ஹி குஸலேஸு கம்மத்திகவஸேனேவ வட்³ட⁴னம் வுத்தம். நபன விஸும் கம்மத்³வாரவஸேன. கம்மத்திகஞ்சனாம திவித⁴ கம்மத்³வார வஸேனேவ ஸித்³த⁴ந்தி. நனு அட்ட²கதா²யம் யோஹி காமாவசரகுஸலேஸு கம்மத்³வார கம்மபத² புஞ்ஞக்ரியாவத்து²பே⁴தோ³ வுத்தோ. ஸோ இத⁴ நத்தி². கஸ்மா. அவிஞ்ஞத்திஜனகதோ அவிபாக த⁴ம்மதோ ததா² அப்பவத்தியாசாதி வுத்தந்தி. ஸச்சம். தத்த² பன அவிஞ்ஞத்திஜனகதோ கம்மத்³வார பே⁴தோ³ இத⁴ நத்தீ²தி ஏதேன காயகம்மம் வசீகம்மம் மனோகம்மந்தி ஏவம் பே⁴த³ஸ்ஸ அபா⁴வம் வத³தி. அவிபாகத⁴ம்மதோ கம்மபத²பே⁴தோ³ இத⁴ நத்தீ²தி ஏதேன த³ஸவித⁴ஸ்ஸ கம்மபத²பே⁴த³ஸ்ஸ அபா⁴வம் வத³தி. இத⁴பன குஸலேஸுபி கம்மபத²பே⁴த³ம் அக்³க³ஹேத்வா திவித⁴கம்மத்³வார பே⁴த³பி⁴ன்னம் கம்மத்திகமேவ க³ஹிதம். தஞ்ச விஞ்ஞத்தி ஸமுட்டா²பனா பா⁴வதோ திவித⁴கம்மத்³வாரவஸேன நபவத்தந்தீதி இமினாவ ஸித்³த⁴ம். யதி³ச ஹேட்டா² குஸலேஸுபி த³ஸவித⁴கம்மபத²பே⁴த³வஸேன விஸும் வட்³ட⁴னம் வுத்தம் ஸியா. ஏவம்ஸதி இத⁴பி அவிபாகஸபா⁴வதோ கம்மபத²வஸேன நபவத்தந்தீதி இத³ம் வத்தப்³ப³மேவாதி.

45. மஹாக்ரியசித்தேஸுபி மஹாவிபாகேஸுவிய ஆரம்மண வஸேனேவ வேதே³னாபே⁴தோ³ உபரி ஸயமேவ வக்க²தி. ஞாணஸம்பயுத்த, விப்பயுத்த, அஸங்கா²ரிக, ஸஸங்கா²ரிகபே⁴தோ³பன யதா²ரஹம் குஸலேஸு வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³.

[42] விபா⁴வனியம் பன

ததா² அவிசாரேத்வா க்ரியசித்தானம்பி குஸலே வுத்தனயேன யதா²ரஹம் ஸோமனஸ்ஸ ஸஹக³தாதி³தா வேதி³தப்³பா³தி வுத்தம். தம் ந யுஜ்ஜதி.

இச்சேவம் ஸப்³ப³தா²பீதி பதா³னம் அத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோயேவ. ஸஹேதுக காமாவசர குஸல விபாக க்ரிய சித்தானீதி ஏத்த² ஸஹேது கக்³க³ஹணம் குஸல ஸத்³த³ ஸம்ப³ந்தே⁴ பூ⁴தகத²ன விஸேஸனம். தேனேவஹி தம் குஸலசித்தானம் சூளனிக³மேன க³ஹிதம். விபாக க்ரிய ஸத்³த³ஸம்ப³ந்தே⁴பன ப்³யவச்சே²த³கவிஸேஸனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

[43] விபா⁴வனியம் பன

ஸக்க²ரகத²லிகம்பி மச்ச²கு³ம்ப³ம்பி திட்ட²ந்தம்பி சரந்தம்பி பஸ்ஸதீதி ஸுத்தபதே³ விய இத⁴ யதா²லாப⁴ யோஜனாதி வுத்தம். தம் ந ஸமேதி. தத்த²ஹி ஸக்க²ரகத²லிகம்னாம நசரதீதி யுத்தம். இத⁴பன குஸலம் ஸஹேதுகம் நஹோதீதி நயுத்தமேதந்தி.

46. ஸங்க³ஹகா³தா²யம் வேத³னா ஞாண ஸங்கா²ர பே⁴தே³னாதி வேத³னாபே⁴தே³ன, ஞாணபே⁴தே³ன, ஸங்கா²ரபே⁴தே³னச. தத்த² வேத³னா பே⁴தே³னாதி வேத³னாபே⁴த³ஸித்³தே⁴ன சித்தபே⁴தே³ன, ஞாணபே⁴தே³னாதி ஞாணயோகா³ யோக³ஸித்³தே⁴னசித்தபே⁴தே³ன. ஸங்கா²ரபே⁴தே³னாதி ஸங்கா²ரேன வினா ஸஹச பவத்தபச்சயக³ணபே⁴த³ஸித்³தே⁴ன சித்தபே⁴தே³னாதி அத்தோ². இத³ஞ்ஹி ஸமாஸபதா³னம் ஸாமத்தி²யம், யதி³த³ம் ஸுவிஞ்ஞாதானம் நானாப்பகாரானம் பத³த்தா²னம் அப்பகேன ப்³யஞ்ஜனேன தீ³பனஸமத்த²தாதி.

[44] ஏதேன விபா⁴வனியம்

ஸயம் அபி⁴ன்னானம் ஞாணஸங்கா²ரானம் பே⁴த³வசனே சித்தஸ்ஸ பே⁴த³கர பா⁴வே ச சோத³னாய அனோகாஸதா ஸாதி⁴தா ஹோதீதி.

தத்ராயம் யோஜனா. ஸஹேது காமாவசர புஞ்ஞபாகக்ரியா வேத³னாஞாணஸங்கா²ரபே⁴தே³ன யதா²க்கமம் ச²ச த்³வாத³ஸச சதுவீஸதி ச மதாதி. ஏத்த²ச –

வேத³னாஞாணஸங்கா²ர, பே⁴தே³னேதானி அட்ட²தா⁴;

புஞ்ஞபாகக்ரியாபே⁴தா³, சதுவீஸதிவிதா⁴ மகா திபி.

வத்தப்³பா³. ஏவஞ்ஹி ஸதி அத்த²க³திச விஸதா³ ஹோதி. உபரி வக்க², மானாஹிச ஸங்க³ஹகா³தா²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸமேதீதி.

47. காமேதிஆதி³ ஸப்³பே³ஸம் காமசித்தானம் ஸங்க³ஹகா³தா². தத்த² காமே காமபூ⁴மியம் பாகானி ஸஹேதுகாஹேதுகவஸேன ஸப்³பா³னி விபாகசித்தானி தேவீஸ. புஞ்ஞாபுஞ்ஞானி குஸலாகுஸலசித்தானிச வீஸதி. க்ரியாச ஸஹேதுகாஹேதுகவஸேன ஸப்³பா³னி க்ரியசித்தானி பன ஏகாத³ஸ ஹோந்தி. இச்சேவம் ஸப்³ப³தா²பி சதுப்பஞ்ஞாஸ ஹோந்தீதி யோஜனா. ஸப்³ப³தா²தி சேத்த² விஸத்³தோ³ லுத்த நித்³தி³ட்டோ². த⁴ம்மஸங்க³ணியம் வுத்தேன ஸப்³ப³ப்பகாரேனபி சதுப்பஞ்ஞாஸஏவ. விப⁴ங்கே³ விப⁴த்தேன ஸப்³ப³ப்பகாரேனபி சதுப்பஞ்ஞாஸ ஏவாதிஆதி³னா தஸ்ஸ அத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோயேவாதி.

[45] ஏதேன விபா⁴வனியம்

இத⁴ வுத்தானம் குஸலாதீ³னம் அந்தோக³த⁴பே⁴த³வஸேன தஸ்ஸ அத்த²விபா⁴வனா படிஸித்³தா⁴ ஹோதி.

[46] யஞ்ச விபா⁴வனியம்

காமே ப⁴வேதி வுத்தம். தம்பி விசாரேதப்³ப³ம்.

ப⁴வஸத்³தோ³ ஹி குஸலாகுஸலகம்மேஸு கம்மனிப்³ப³த்தேஸுச விபாக கடத்தாரூபேஸு வத்தமானோ அபி⁴த⁴ம்மே தி³ட்டோ². ந தத³ஞ்ஞேஸு நாமரூபத⁴ம்மேஸூதி². பூ⁴மிபரியாயோச இத⁴ காமஸத்³தோ³. பூ⁴மீதிச ஸஹோகாஸோ இந்த்³ரியா நிந்த்³ரியப³த்³த⁴த⁴ம்மஸமூஹோ வுச்சதீதி காமே காமபூ⁴மியந்தி அயமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ப⁴வோதிவா பூ⁴மிஏவ வுச்சதி ஸுத்தந்தபரியாயேன ப⁴வந்தி ஏத்த² ஸத்தா ஸங்கா²ராசாதி கத்வா. ஏஸனயோ பரத்த²பீதி.

இதி பரமத்த²தீ³பனியானாம அபி⁴த⁴ம்மத்த²ஸங்க³ஹஸ்ஸ

சதுத்த²வண்ணனாய காமசித்தஸ்ஸ

பரமத்த²தீ³பனா நிட்டி²தா.

48. ஏவம் காமசித்தஸங்க³ஹம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யதா²னுப்பத்தம் ரூபசித்தஸங்க³ஹம் த³ஸ்ஸேந்தோ விதக்கவிசாரபீதிஸுகே²கக்³க³தாஸஹிதந்திஆதி³மாஹ. விதக்கோச விசாரோச பீதிச ஸுக²ஞ்ச ஏகக்³க³தாசாதி த்³வந்தோ³. தாஹி ஸஹிதந்தி ஸமாஸோ. விதக்கவிசாரபீதிஸுகே² கக்³க³தா ஸங்கா²தேனஸமுதி³தேனபத²மஜ்ஜா²னேன ஸம்பயுத்தம்குஸலசித்தம் பத²மஜ்ஜா²னகுஸலசித்தம். தத்த² கேனட்டே²னபத²மம், கேனட்டே²னச ஜா²னந்தி. ஆதி³தோ படிபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா பத²மம். கஸிணாதி³கஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ அனிச்சாதி³லக்க²ணஸ்ஸச உபனிஜ்ஜா²யனதோ பச்சனீகத⁴ம்மானஞ்ச ஜா²பனதோ த³ய்ஹனதோ ஜா²னம். இமேஸு த்³வீஸு அத்தே²ஸு ஏகக்³க³தாஏவ ஸாதி ஸயயுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. ஸாஹி ஏகத்தாரம்மணஸங்கா²தோ ஏகோ அக்³கோ³கோடிகோட்டா²ஸோவா அஸ்ஸாதி அத்தே²ன ஏகக்³க³ஸங்கா²தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ததா²பவத்தனே ஆதி⁴பச்சகு³ணயோகே³ன ஏகக்³க³தாதி ச வுச்சதி. ஸாயேவ சித்தம் நானாரம்மணேஸு விக்கி²பிதும் அத³த்வா ஏகஸ்மிம் யேவாரம்மணே படிபக்க²த⁴ம்மானம் தூ³ரீபா⁴வேன ஸம்மாச ஆதி⁴யதி த²பேதி. இந்த்³ரியானஞ்ச ஸமபா⁴வம் கத்வா தத்தே²வ லீனுத்³த⁴ச்சாபா⁴வாபாத³னேன ஸமஞ்ச ஆதி⁴யதி த²பேதீதி அத்தே²ன ஸமாதீ⁴திச வுச்சதி. ஸாயேவச பாளியம் அவிக்கே²போ அவிஸாஹாரோ ஸண்டி²தி அவட்டி²தீதி நித்³தி³ட்டா²தி. விதக்காத³யோபி பன தஸ்ஸா ஸாதிஸயம் உபகாரகத்தா ஜா²னந்தேவ வுத்தா. ததா² ஹி விதக்கோ தாவ சித்தம் தி²னமித்³த⁴வஸேன ஓஸக்கிதும் அத³த்வா த³ள்ஹம் ஆரம்மணாபி⁴முக²மேவ கரோதி. ஆரம்மணாபி⁴னிரோபன லக்க²ணோஹி விதக்கோ. தி²ன மித்³த⁴னீவரணஸ்ஸச உஜுப்படிபக்கோ²தி. விசாரோச நம் விசிகிச்சா²வஸேன ஸம்ஸப்பிதும் அத³த்வா த³ள்ஹம் ஆரம்மணானுப³ந்த⁴மேவ கரோதி. ஆரம்மணானுமஜ்ஜனலக்க²ணோ ஹி விசாரோ பஞ்ஞாபகதிகோ. விசிகிச்சா²னீவரணஸ்ஸச உஜுப்படிபக்கோ²தி. பீதிச சித்தம் ப்³யாபாத³வஸேன உக்கண்டி²தும் அத³த்வா ஆரம்மணே பரிதுட்ட²மேவ கரோதி. ஆரம்மணஸம்பி யாயனலக்க²ணா ஹி பீதி. ப்³யாபாத³னீவரணஸ்ஸச உஜுப்படிபக்கா²தி. ததா² ஸுக²ஞ்ச நம் உத்³த⁴ச்ச குக்குச்சவஸேன அவூபஸமிதும் அத³த்வா ஆரம்மணே லத்³த⁴ஸாதம் உபப்³ரூஹிதம் கரோதி. ஸாகலக்க²ணஞ்ஹி ஸுக²ம், உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சனீவரணஸ்ஸச உஜுப்படிபக்க²ந்தி.

உபேக்கா²ச ஸந்தஸபா⁴வத்தா ஸுகே²ஏவ ஸங்க³ஹிதாதி. ஏவம் கரோந்தாச தே த⁴ம்மா தஸ்மிம் ஆரம்மணே தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ஸுட்டு² ஏகக்³க³பா⁴வத்தா²யச ஹோந்தி. ஏகக்³க³பா⁴வோதிச ஏகக்³க³தாயேவ. ஸாச ஏகக்³க³தா தேஹி த⁴ம்மேஹி ததா² அனுக்³க³ஹிதா ஸுட்டு² ப³லவதீ ஹுத்வா ஸயம் காமச்ச²ந்த³வஸேன நானாரம்மணேஸு சித்தவிதா⁴வனம் நீவாரேத்வா கஸிணனிமித்தாதி³கே தஸ்மிம் ஆரம்மணே நிச்சலம் ட²த்வா தம்ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா நிஜ்ஜா²யதி ஓலோகேதி. தஸ்மா தே ஸப்³பே³பி த⁴ம்மா உபனிஜ்ஜா²யனட்டே²னபி ஜா²னந்தி வுத்தாதி. தேஸுச ததா² பவத்தமானேஸு தப்பச்சனீகா நீவரணத⁴ம்மா ஓகாஸம் அலபி⁴த்வா மனஸ்மிம்பி பரியுட்டி²தும் நஸக்கோந்தி. ஜா²பிதானாம ஹோந்தி. தஸ்மா தே பச்சனீகஜ்ஜா²பனட்டே²னபி ஜா²னந்தி வுத்தாதி. ஏவம் ஸந்தேபி யஸ்மா ஜா²ன மக்³க³ ஸம்போ³தி⁴ஸங்கா²தேஸு தீஸு டா²னேஸு த⁴ம்மஸாமக்³கீ³ பதா⁴னம் ஹோதி. அங்கா³னம் ஸமக்³க³பா⁴வேஏவ அப்பனாபத்திவஸேன உபனிஜ்ஜா²ய நாதி³ கிச்சஸம்ஸித்³தி⁴தோ. யஸ்மாச ஏதே த⁴ம்மா வுத்தனயேன விஸும்விஸும் அத்தனோ கிச்சம் கரோந்தாபி சித்தஸ்ஸ ஆரம்மணே நிச்சலப்பவத்தி ஸங்கா²தம் ஏகமேவ உபனிஜ்ஜா²னகிச்சம் ஸாதே⁴ந்தி. தஸ்மா ரத²ங்கா³னம் ஸமுதா³யேஏவ ரத²வோஹாரோவிய தேஸம் ஸமுதா³யேஏவ ஜா²ன வோஹாரோ ஸித்³தோ⁴தி வேதி³தப்³போ³. அபரேபன பஞ்சன்னம்பி தேஸம் ஆரம்மணாபி⁴னிரோபனாதீ³னி யதா²ஸகம் கிச்சானியேவ விஸும் விஸும் உபனிஜ்ஜா²னகிச்சானினாம ஹோந்தீதி பட்டா²னே ஜா²னபச்சயம் பத்வா ஸப்³பே³பேதே விஸும் விஸும் ஜா²னபச்சயம் ஸாதே⁴ந்தியேவ. தஸ்மா தே விஸும் விஸும்பி ஜா²னானியேவ ஹோந்தீதி ஸக்கா வத்தும். யதா²ச பஞ்சங்கி³கம் ஸீலம் த³ஸங்கி³கம் ஸீலந்தி ஏத்த² பஞ்சஸமுதி³தாதீ³னி தேஸம் ஸீலானம் பஞ்சங்கி³கா தி³னாமலாப⁴ஸ்ஸேவ காரணானி ஹோந்தி. ந ஸீலபா⁴வஸ்ஸ. ந ஹி பாணாதிபாதா வேரமணாதி³கம் ஏகம்பி ஸமானம் ஸீலம்னாம ந ஹோதீதி. ஏவமேவம் இத⁴பி பஞ்சஸமுதி³தாதீ³னி பஞ்சங்கி³காதி³ பா⁴வஸ்ஸேவ பத²மஜ்ஜா²னாதி³ பா⁴வஸ்ஸேவச காரணானி. நபன ஜா²னபா⁴வஸ்ஸாதி நஸக்கா விஞ்ஞாதும். இதரதா² ஜா²னபச்சயே ஜா²னங்கா³னி பச்சனியானியேவ ஸியுந்திபி வத³ந்தி. ஏத்தாவதா ஸதிபி இமஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ப²ஸ்ஸாதீ³ஹிபி ஸஹிதபா⁴வே தேஸம் ததா²வித⁴கிச்சவிஸேஸாபா⁴வா இத⁴ அக்³க³ஹணந்திபி ஸித்³த⁴ம் நஹோதீதி. விசாரபீதிஸுகே²கக்³க³தா ஸங்கா²தேன து³தீயஜ்ஜா²னேன ஸம்பயுத்தம் குஸலசித்தம் து³தீயஜ்ஜா²ன குஸலசித்தம், ஏவம் ஸேஸேஸுபி.

49. ஏத்த² ஸியா. கேனபன இமேஸம் ஜா²னானம் அங்க³பே⁴தோ³ கதோதி. புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயேன கதோதி. யோஹி விதக்கஸஹாயோ ஹுத்வா பஞ்சங்கி³கம் பத²மஜ்ஜா²னம் உப்பாதே³த்வா தத்த² வஸீபா⁴வம் கத்வா புனவிதக்கே நிப்³பி³ந்த³தி. தஸ்ஸ விதக்கம் ஸமதிக்கமித்வா அவிதக்கம் சதுரங்கி³கம் ஜா²னம் அதி⁴க³ந்தும் அஜ்ஜா²ஸயோ ஸண்டா²தி. ததா³ ஸோ தமேவ பத²மஜ்ஜா²னம் பாத³கபா⁴வத்தா²ய த³ள்ஹம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய தேன அஜ்ஜா²ஸயேன ஸஹேவ புனபா⁴வனம் அனுயுஞ்ஜந்தோ அவிதக்கம் சதுரங்கி³கம் ஜா²னம் அதி⁴க³ச்ச²தி. தத்த² ஸா பா⁴வனாஸயம் விதக்கயுத்தாபி தேன அஜ்ஜா²ஸயேன பரிபா⁴விதத்தா விதக்கவிராக³ பா⁴வனானாம ஹோதி. தஸ்ஸா பா⁴வனாய. ப³லேன தம் ஜா²னம் உப்பஜ்ஜ மானம் அவிதக்கம் சதுரங்கி³கம் உப்பஜ்ஜதி. ஸேஸஜ்ஜா²னாதி⁴க³மேஸுபி ஏஸேவனயோதி. ஏவம் புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயேன தேஸம் ஜா²னானம் அங்க³பே⁴தோ³ கதோதி வேதி³தப்³போ³. ஏத்த²ச உத்தருத்தரஜ்ஜா²னா தி⁴க³மனே பாத³கபா⁴வத்தா²ய புரிமபுரிமஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஸமாபஜ்ஜனம் அவஸ்ஸம் இச்சி²தப்³ப³ம். ஹேட்டி²மம் ஹேட்டி²மம் பகு³ணஜ்ஜா²னம் உபரிமஸ்ஸ உபரிமஸ்ஸ பத³ட்டா²னம் ஹோதீதி அட்ட²கதா²யம் வுத்தம். அஜ்ஜா²ஸயப³லேனபன உத்தரஜ்ஜா²னம் உப்பஜ்ஜமானம் பாத³கஜ்ஜா²னஸதி³ஸம் நஹோதி. பாத³கஜ்ஜா²னதோஹி புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயோவ ப³லவதரோ. தேனாஹ ப⁴க³வா இஜ்ஜ²தி பி⁴க்க²வே ஸீலவதோ சேதோபணிதி⁴ விஸுத்³த⁴த்தாதி. அயஞ்ச அத்தோ² உபரி லோகுத்தரசித்தம் பத்வா ஆவி ப⁴விஸ்ஸதீதி.

50. ஏத்த² ஸியா. கஸ்மா இத⁴ ஸங்கா²ரபே⁴தோ³ நவுத்தோதி. பாளியமேவ அவுத்தத்தா. கஸ்மாச ஸோ பாளியம் அவுத்தோதி. படிபதா³ பே⁴த³வசனேனேவ ஸித்³த⁴த்தாதி. ததா²ஹி ஸப்³பே³ஸம்பி லோகிய லோகுத்தரஜ்ஜா²னானம் ஸுக²ப்படிபத³பா⁴வே ஸித்³தே⁴ அஸங்கா²ரிகபா⁴வோ ஸித்³தோ⁴யேவ ஹோதி. து³க்க²ப்படிபத³பா⁴வேச ஸித்³தே⁴ தேஸம் ஸஸங்கா²ரிகபா⁴வோ ஸித்³தோ⁴யேவ ஹோதீதி. கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே. அட்ட²கதா²த³ஸ்ஸனதோ. வுத்தஞ்ஹேதம் அட்ட²ஸாலினியம் -

யோ ஆதி³தோ கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ து³க்கே²ன ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன கிலமந்தோ விக்க²ம்பே⁴தி. தஸ்ஸ து³க்கா² படிபதா³ ஹோதி. யோ கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ ஸுகே²ன அகிலமந்தோ விக்க²ம்பே⁴தி. தஸ்ஸ ஸுகா²படிபதா³ ஹோதீதி.

ததா² ஸம்மோஹவினோத³னீ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ஸுபீதி. ஏத்த²ச புப்³ப³வாக்யே து³க்கே²ன ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³னாதி தி³ட்ட²த்தா பரவாக்யேபி ஸுகே² ந அஸங்கா²ரேன அப்பயோகே³னாதி தி³ட்ட²மேவ ஹோதி. தத்த² ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³னாதி ஸங்கா²ரப்பயோக³ஸஹிதேன காமாதீ³னவத³ஸ்ஸனாதி³னா பச்சயக³ணேனாதி அத்தோ². ஏதேன ஸப்³பே³ஸம் து³க்க²ப்படிபத³ஜ்ஜா²னானம் ஸஸங்கா²ரிகபா⁴வோ வுத்தோ ஹோதி. அஸங்கா²ரேன அப்பயோகே³னாதி ஸங்கா²ரப்பயோக³ரஹிதேன தேனேவ பச்சயக³ணேன. ஏதேன ஸப்³பே³ஸம் ஸுக²ப்படிபத³ஜ்ஜா²னானம் அஸங்கா²ரிகபா⁴வோ வுத்தோ ஹோதீதி. கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞஜ்ஜா²னானம்பிஹி து³க்க²ப்படிபத³பா⁴வே ஸதி ஸஸங்கா²ரிகதாவ விஞ்ஞாயதி. த³ந்த⁴பி⁴ஞ்ஞஜ்ஜா²னானம்பி ஸுக²ப்படிபத³பா⁴வே ஸதி அஸங்கா²ரிகதாவ விஞ்ஞாயதீதி. யதி³ஏவம் படிபதா³ரஹிதானம் மக்³க³ ஸித்³த⁴உபபத்திஸித்³த⁴ஜ்ஜா²னானம் கத²ம் ஸங்கா²ரபே⁴தோ³ ஸித்³தோ⁴தி. தேஸம்பி வளஞ்ஜனகாலே ஸமாபத்திப்படிப³ந்த⁴கானம் பச்சயானம் ஸன்னிஹிதா ஸன்னிஹிதவஸேன து³க்க²ஸுக²ப்படிபத³பா⁴வஸம்ப⁴வோ ஹோதியேவாதி. தத்த² மக்³க³ஸித்³த⁴ஜ்ஜா²னம்னாம ஸுத்³த⁴விபஸ்ஸனாயானிகானம் மக்³க³ப்படிலாபே⁴ன ஸஹேவ ஸித்³த⁴ஜ்ஜா²னம். தம் து³வித⁴ம் ஹேட்டி²மமக்³க³ஸித்³த⁴ம், அரஹத்தமக்³க³ஸித்³த⁴ந்தி. தத்த² மஹாஸமயஸுத்தே ஆக³தானம் பஞ்சஸதானம் பி⁴க்கூ²னம் ஜா²னம் ஹேட்டி²ம மக்³க³ஸித்³த⁴ம். ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ ஜா²னம் அரஹத்தமக்³க³ஸித்³த⁴ம். யம்பி அனாகா³மீனம் அஜானந்தானஞ்ஞேவ ஸத்தே²ன ஹனித்வா ஸஹஸா மரந்தானம் உப்பன்னம். தம்பி மக்³க³ஸித்³த⁴க³திகம். யோபன அட்ட²ஸமாபத்தியோ பா⁴வேத்வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் ரூபி ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தி. தஸ்ஸ தா ஸமாபத்தி யோ தத்த² பாகதிகாஏவ ஹோந்தி. இத³ம் உபபத்திஸித்³த⁴ந்தி. ஏகஸ்மிம் ப⁴வேபி ஹி லத்³த⁴ஜ்ஜா²னானி வளஞ்ஜனகாலே ஸன்னிஹிதபச்சயவஸேன நானாபடிபதா³யுத்தானி ஹோந்தீதி. ஜா²னுப்பத்திப்படிபதா³ ரஹிதத்தாவா அஸங்கா²ரிகஜ்ஜா²னேஸு தேஸம் ஸங்க³ஹோ யுத்தோ ஸியாதி. அபிச, நேத்திபாளியம் ஸப்³பே³ஸம் லோகிய லோகுத்தரஸமாதீ⁴னம் ஸங்கா²ரபே⁴தோ³ ஸரூபதோவ நித்³தி³ட்டோ². யதா²ஹ-த்³வே ஸமாத⁴யோ ஸஸங்கா²ரோ ஸமாதி⁴ அஸங்கா²ரோ ஸமாதீ⁴தி. அட்ட²கதா²யஞ்ச ஸுக²ப்படிபதா³ புப்³ப³கானம் த்³வின்னம் த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞகி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞஸமாதீ⁴னம் அஸங்கா²ரபா⁴வோ து³க்க²ப்படிபதா³ புப்³ப³கானம் த்³வின்னம் ஸஸங்கா²ரபா⁴வோச வுத்தோதி. ஏத்தாவதா ஸப்³பே³ஸம் மஹக்³க³தலோகுத்தரஜ்ஜா²னசித்தானம் அஸங்கா²ரிக ஸஸங்கா²ரிகவஸேன விஸும் விஸும் து³வித⁴பா⁴வோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. யஸ்மாபன அயம் ஸங்கா²ரவோஹாரோ அகுஸலானம்பி ஸாதா⁴ரணோ. படிபதா³வோஹாரோபன விஸேஸேன படிபத்தித⁴ம்மேஸ்வேவ பாகடோ. மஹக்³க³த லோகுத்தரத⁴ம்மாச ஏகந்தம் படிபத்தித⁴ம்மாஏவ. தஸ்மா தேஸம் பே⁴த³ம் ஸங்கா²ரவஸேன அவத்வா படிபதா³வஸேனேவ த⁴ம்மஸங்க³ணி பாளியம்பி வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³. அயமேத்த² பரமத்த²தீ³பனா.

51. [47] யம்பன விபா⁴வனியம்

‘‘ஸப்³ப³ஸ்ஸபி ஜா²னஸ்ஸ பரிகம்மஸங்கா²தபுப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரேன வினா கேவலம் அதி⁴காரவஸேன அனுப்பஜ்ஜனதோ அஸங்கா²ரிகந்திபி. அதி⁴காரேனச வினா கேவலம் பரிகம்மாபி⁴ஸங்காரவஸேனேவ அனுப்பஜ்ஜனதோ ஸஸங்கா²ரிகந்திபி நஸக்கா வத்து’’ந்தி வுத்தம். தத்த² பரிகம்மஸங்கா²த.ல. அஸங்கா²ரிகந்திபி நஸக்கா வத்துந்தி இத³ம் தாவ நயுஜ்ஜதி.

ந ஹி பரிகம்மஸங்கா²த புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரோ இமஸ்மிம் ஸங்கா²ரபே⁴தே³ ஸங்கா²ரோ ஏவனாம ஹோதி. கஸ்மா, ஜா²னுப்பத்தியா பகதிபச்சய பூ⁴தத்தா, ததா²ஹி லோகே ஸாஸனேச ஸப்³ப³ம்பி குஸலாகுஸல கம்மம் அத்தனோ அனுரூபேன பரிகம்மஸங்கா²த புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரேன வினா உப்பன்னம்னாம நத்தி². அந்தமஸோ ஆலோபபி⁴க்கா²தா³னமத்தம்பீதி. யஞ்ச சித்தம் யேன அத்தனோ அனுரூபேன பரிகம்மஸங்கா²தபுப்³பா³ பி⁴ஸங்கா²ரேன வினா ந உப்பஜ்ஜதி. ஸோ தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ பகதிபச்சயக³ணேஏவஅந்தோ க³தோ⁴ ஹோதி. ஜா²னானிச லோகிய லோகுத்தர பூ⁴தானி ஸப்³பா³னி அத்தனோ அனுரூபேன பரிகம்மஸங்கா²த புப்³ப³பா⁴க³பா⁴வனா பி⁴ஸங்கா²ரேன வினா உப்பன்னானினாம நத்தீ²தி ஸோ தேஸம் பகதிபச்சயக³ணேஸுஏவ அந்தோக³தோ⁴ ஹோதீதி. இதரதா² ஸப்³ப³ம்பி குஸலாகுஸல கம்மம் அஸங்கா²ரிகம் நாமனத்தீ²தி ஆபஜ்ஜதீதி.

[48] யஞ்ச தத்த²