7. கிதகண்ட³

தா⁴த்வந்தவிகாரராஸி

விஸம்யோக³ரூபராஸி

அத² தா⁴துபச்சயஸம்ஸித்³த⁴ம் கால, காரக, லிங்க³, ஸங்க்²யா, க்ரியாபே⁴த³தீ³பகம் த³ப்³ப³ப்பதா⁴னவாசகம் கிதகபத³ம் தீ³பியதே.

தத்த² அதீதாத³யோ காலபே⁴தோ³ நாம.

கத்தா ச கம்மஞ்ச கரணஞ்ச ஸம்பதா³னஞ்ச அபாதா³னஞ்ச அதி⁴கரணஞ்ச பா⁴வோ சாதி ஸத்த ஸாத⁴னானி காரகபே⁴தோ³ நாம.

இத்தி²லிங்கா³தீ³னி லிங்க³பே⁴தோ³ நாம.

ஏகத்த, ப³ஹுத்தபே⁴தோ³ ஸங்க்²யாபே⁴தோ³ நாம.

தஸ்ஸீலக்ரியா, தத்³த⁴ம்மக்ரியா, தஸ்ஸாது⁴காரக்ரியா, அத்தமானக்ரியா, அபி⁴க்க²ஞ்ஞக்ரியா, அரஹக்ரியா, ஸக்கக்ரியா, பேஸனக்ரியா, அதிஸக்³க³க்ரியா, பத்தகாலாரோசனக்ரியா, அவஸ்ஸம்பா⁴வீக்ரியாத³யோ க்ரியாபே⁴தோ³ நாம.

‘‘க³மனம் ப⁴வதி, பசனம் ஜானாதி’’ இச்சாதீ³ஸு பச்சயத்த²பூ⁴தோ பா⁴வோ நாம ஸாத⁴னரூபோ ஹோதி. ஜாதி விய ஸங்க²தத⁴ம்மஸ்ஸ தா⁴த்வத்த²பூ⁴தாய ஸாத்⁴யக்ரியாய ஸாத⁴கத்தா லிங்க³த்தயயுத்தோ ச ஹோதி, க்ரியா, காரோ, கரணந்தி ஸித்³த⁴த்தா ஸங்க்²யாபே⁴த³யுத்தோ ச ஹோதி-நானாதா⁴த்வத்தா²னஞ்ச கத்து, கம்மானஞ்ச காலாதீ³னஞ்ச பே⁴தே³ன ஸரூபபே⁴த³ஸப்³ப⁴வதோ, தஸ்மா ஸோபி த³ப்³பே³ ஏவ ஸங்க³ய்ஹதீதி கத்வா ‘த³ப்³ப³ப்பதா⁴னவாசக’ந்தி வுத்தம். ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் த்யாதி³கண்டே³ பா⁴வஸாத⁴னவினிச்ச²யே வுத்தமேவ.

‘ப³ஹுல’ந்தி ச ‘க்ரியத்தா²’தி ச வத்தந்தே –

715. கத்தரி பூ⁴தே க்த க்தவந்து க்தாவீ [க. 555; ரூ. 612; நீ. 1142; சம். 1.2.66 …பே… 3.2.102].

அப⁴வீதி பூ⁴தோ, அதீதோ, பூ⁴தே வத்தப்³பே³ க்ரியத்தா² கத்தரி கானுப³ந்தா⁴ த, தவந்து, தாவீபச்சயா ஹோந்தி, கானுப³ந்தா⁴ ‘ந தே கானுப³ந்த⁴னாக³மேஸூ’தி ஸுத்தே விஸேஸனத்தா².

716. க்தோ பா⁴வகம்மேஸு [க. 556; ரூ. 622; நீ. 1143; சம். 1.2.67 …பே… 3.2.102; 3.4.70].

பூ⁴தே வத்தப்³பே³ க்ரியத்தா² பா⁴வ, கம்மேஸு கானுப³ந்தோ⁴ தபச்சயோ ஹோதி.

அப⁴வீதி பூ⁴தோ-புரிஸோ, பூ⁴தா-இத்தீ², பூ⁴தம்-குலம், காரிதே தா⁴துதோ ணானுப³ந்தா⁴னம் பட²மம் ஸம்பத்தத்தா ‘ந தே கானுப³ந்த⁴னாக³மேஸூ’தி படிஸேதோ⁴ ந பாபுணாதி, ‘யுவண்ணானமேஓ பச்சயே’தி ஓவுத்³தி⁴, ‘ஆவாயா ணானுப³ந்தே⁴’தி ஓஸ்ஸ ஆவத்தம், ததோ தபச்சயோ.

717. ஞீ ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ [க. 605; ரூ. 547; நீ. 1210].

ப்³யஞ்ஜனாதி³பச்சயஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹி ஞானுப³ந்தோ⁴ ஈகாரோ ஆக³ச்ச²தி.

கத்தரி-அபா⁴வயித்தா²தி பா⁴விதோ-புரிஸோ, பா⁴விதாஇத்தீ², பா⁴விதம்-குலம்.

கம்மே-அனுபூ⁴யித்தா²தி அனுபூ⁴தோ-போ⁴கோ³, அனுபூ⁴தாஸம்பத்தி, அனுபூ⁴தம்-ஸுக²ம்.

காரிதே-பா⁴வீயித்தா²தி பா⁴விதோ-மக்³கோ³, பா⁴விதாபடிபதா³, பா⁴விதம்-சித்தம்.

தவந்து, தாவீஸு-அப⁴வீதி பூ⁴தவா-புரிஸோ, பூ⁴தவந்தீ, பூ⁴தவதீ-இத்தீ², பூ⁴தவம்-குலம், கு³ணவந்துஸமம். பூ⁴தாவீ-புரிஸோ. பூ⁴தாவினீ-இத்தீ², பூ⁴தாவி-சித்தம், த³ண்டீ³, த³ண்டி³னீஸமம். புரிஸோ போ⁴க³ம் அனுபூ⁴தோ, புரிஸேன போ⁴கோ³ அனுபூ⁴தோ.

ஏத்த² ச கிதபச்சயானம் அத்தோ² து³விதோ⁴ வாச்சத்தோ², அபி⁴தே⁴ய்யத்தோ² சாதி ஸப்³ப³ம் த்யாதி³கண்டே³ வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம்.

புரிமேஸு பன ச²ஸு ஸாத⁴னேஸு பச்சயானம் அபி⁴தே⁴ய்யத்தோ² பத³ந்தரேன ஆசிக்கீ²யதி, பா⁴வஸாத⁴னே பன அத்தனோ தா⁴துனா ஏவ.

தத்த² ச கத்துஸத்தி, கம்மஸத்தி, கரணஸத்தி, ஸம்பதா³னஸத்தி, அபாதா³னஸத்தி, அதி⁴கரணஸத்திஸங்கா²தம் வாச்சத்த²ம் உஜும் வத³ந்தா கிதபச்சயா அத்தனோ அபி⁴தே⁴ய்யபதே³ன ஸமானலிங்க³, விப⁴த்தி, ஸங்க்²யாயுத்தா ஹுத்வா வத³ந்தி.

தம் யதா²? –

கத்தரி தாவ-புரிஸோ போ⁴க³ம் அனுபூ⁴தோ, புரிஸா போ⁴க³ம் அனுபூ⁴தா…பே… புரிஸேஸு போ⁴க³ம் அனுபூ⁴தேஸு, இத்தீ² போ⁴க³ம் அனுபூ⁴தா, இத்தி²யோ போ⁴க³ம் அனுபூ⁴தாயோ…பே… இத்தீ²ஸு போ⁴க³ம் அனுபூ⁴தாஸு, குலம் போ⁴க³ம் அனுபூ⁴தம், குலானி போ⁴க³ம் அனபூ⁴தானி…பே… குலேஸு போ⁴க³ம் அனுபூ⁴தேஸு.

கம்மே-போ⁴கோ³ புரிஸேன அனுபூ⁴தோ, போ⁴கா³ புரிஸேன அனுபூ⁴தா…பே… போ⁴கே³ஸு புரிஸேன அனுபூ⁴தேஸு, ஸம்பத்தி புரிஸேன அனுபூ⁴தா, ஸம்பத்தியோ புரிஸேன அனுபூ⁴தாயோ…பே… ஸம்பத்தீஸு புரிஸேன அனுபூ⁴தாஸு, ஸுக²ம் புரிஸேன அனுபூ⁴தம், ஸுகா²னி புரிஸேன அனுபூ⁴தானி…பே… ஸுகே²ஸு புரிஸேன அனுபூ⁴தேஸு. ஏஸ நயோ கரணாதீ³ஸுபி.

ஏவம் கிதவாசகா அத்தனோ அபி⁴தே⁴ய்யபதே³ன ஸமானலிங்க³, விப⁴த்தி, ஸங்க்²யாயுத்தா ஹுத்வா தம் தம் ஸாத⁴னம் வத³ந்தி.

‘இத்தி²யமணதிகயக்யா சா’தி இத்தி²யம் திபச்சயோ, அனுப⁴வனம், அனுபூ⁴யதே வா அனுபூ⁴தி. ‘‘திஸ்ஸஸ்ஸ அனுபூ⁴தி, பு²ஸ்ஸஸ்ஸ அனுபூ⁴தி’’ இச்சாதி³கா ப³ஹூ அனுபூ⁴தியோபி ஸிஜ்ஜ²ந்தி, தஸ்மா ‘‘அனுபூ⁴தி, அனுபூ⁴தியோ, அனுபூ⁴திம், அனுபூ⁴தியோ…பே… அனுபூ⁴தீஸூ’’தி யுஜ்ஜதி.

503. 718. கத்தரி ல்துணகா [க. 527, 530; ரூ. 568, 590; நீ. 1109, 1114; சம். 1.1.139; பா. 3.1.133, 134].

கத்துகாரகே க்ரியத்தா² ல்து, ணகா ஹோந்தி, லானுப³ந்தோ⁴ துஸ்ஸ கத்தரி நிப³ந்த⁴னத்தோ², ‘ல்துபிதாதீ³னமா’தி விஸேஸனத்தோ² ச.

அனுப⁴வதீதி அனுபூ⁴தா, அனுபூ⁴தாரோ, ஸத்து²ஸமம்.

ஸாமஞ்ஞவிதா⁴னத்தா அரஹத்தே² ஸத்திஅத்தே² தஸ்ஸீல, தத்³த⁴ம்ம, தஸ்ஸாது⁴கார, அத்தமானேஸு ச காலத்தயே ச ப⁴வந்தி.

அரஹத்தே²-ப்³ரஹ்மணோ ப்³ரஹ்மணியா பரிக்³க³ஹிதா.

ஸத்திஅத்தே²-ப⁴க³வா அனுப்பன்னஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாதே³தா.

தஸ்ஸீலாதீ³ஸு-பஸய்ஹபவத்தா.

அத்தமானே-அத்தானம் பண்டி³தம் மஞ்ஞதீதி பண்டி³தமானிதா.

719. புப்³பே³ககத்துகானம் [க. 564; ரூ. 640; நீதி. 1150-6; சம். 1.3.131; பா. 3.4.21].

யாஸம் விஸேஸன, விஸேஸ்யானம் த்³வின்னம் புப்³பா³’பரக்ரியானம் கத்தா ஏகோவ ஹோதி. தாஸு புப்³ப³க்ரியாயம் பா⁴வத்தே² துன, த்வான, த்வாபச்சயா ஹோந்தி. ‘ஏஓனமயவா ஸரே’தி ஈகாரே பரே ஓவுத்³தி⁴யா அவத்தம்.

போ⁴க³ம் அனுப⁴விதுன, அனுபு⁴த்வான, அனுபு⁴த்வா.

ஏககத்துகானந்தி கிம்? தே³வத³த்தோ பு⁴ஞ்ஜி, யஞ்ஞத³த்தோ க³ச்ச²தி.

புப்³பே³தி கிம்? பச்சா² பு⁴ஞ்ஜதி, பட²மம் பசதி.

ப³ஹுலாதி⁴காரா ஸமானா’பரக்ரியாஸுபி நானாகத்துகாஸுபி துனாத³யோ ப⁴வந்தி. த²க்கச்ச த³ண்டோ³ பததி, த்³வாரம் ஸம்வரித்வா நிக்க²மதி, புரிஸோ ஸீஹம் தி³ஸ்வா ப⁴யம் உப்பஜ்ஜதீதி.

யஸ்மிம் வாக்யே அபரக்ரியாபத³ம் ந தி³ஸ்ஸதி. யதா²? பப்³ப³தம் அதிக்கம்ம நதீ³, அதிக்கம்ம நதி³ம் பப்³ப³தோ, யே தே ஸந்தா விமோக்கா² அதிக்கம்ம ரூபே அரூபாதி, தத்த²பி ஸத்தாக்ரியா விஞ்ஞாயதேவ ஸப்³ப³பத³த்தா²னம் ஸத்தானாதிவத்தனதோ. அபரக்ரியாரஹிதே அஸமானகத்துகே ச வாக்யே பட²மந்தயோக³ஸ்ஸ தி³ட்ட²த்தா கத்தரிபி துனாதீ³னம் ஸம்ப⁴வோ யுத்தோ.

720. படிஸேதா⁴லம்க²லூனம் துன த்வான த்வா வா [படிஸேதே⁴லம்க²லூனம் துனத்த்வான த்த்வா வா’ (ப³ஹூஸு)].

படிஸேத⁴த்தா²னம் அலம், க²லூனம் யோகே³ துனாத³யோ ஹோந்தி வா.

அலம் பு⁴த்வா, க²லு பு⁴த்வா, அலம் பு⁴த்தேன, க²லு பு⁴த்தேன வா.

721. தும்தாயேதவே பா⁴வே ப⁴விஸ்ஸதிக்ரியாயம் தத³த்தா²யம் [க. 561-2-3; ரூ. 636, 638-9; நீ. 1148-9].

தஸ்ஸா தஸ்ஸா க்ரியாய அத்த²பூ⁴தாய ப⁴விஸ்ஸமானக்ரியாய க³ம்யமானாய பா⁴வத்தே² தும், தாயே, தவேபச்சயா ப⁴வந்தி. ஸுத்தபத³வட்³ட⁴னேன துயேபச்சயோபி.

அனுப⁴விதும் க³ச்ச²தி, அனுப⁴விதாயே க³ச்ச²தி, அனுப⁴விதவே க³ச்ச²தி, அனுப⁴விதும் இச்ச²தி, காமேதி, ஸக்கோதி, ஜானாதி. ததா² காலோ அனுப⁴விதும், ஸமயோ அனுப⁴விதும், வேலா அனுப⁴விதும். ததா² அனுப⁴விதும் மனோ, அனுப⁴விதும் ஸோகோ, சக்கு² த³ட்டு²ம், ஸோதம் ஸோதும், மனோ விஞ்ஞாதும், ஹத்தோ² காதும், பாதோ³ க³ந்தும், த⁴னு யுஜ்ஜி²தும், ஜளோ வத்தும், மந்தோ³ க³ந்தும், அலஸோ கத்துந்தி.

ஏத்த² ச ‘‘காலோ அனுப⁴விது’’ந்திஆதீ³ஸு ஸத்தாவஸேன ஹேதுக்ரியா ஸிஜ்ஜ²தி, தஸ்மா ‘‘அனுப⁴விதும் காலோ ப⁴வதீ’’திஆதி³னா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

இமே பனேத்த² தாயே, துயேபயோகா³ – ஆக³தாம்ஹ இமம் த⁴ம்மஸமயம், த³க்கி²தாயே அபராஜிதஸங்க⁴ம் [தீ³. நி. 2.332]. அலஞ்ஹி தே ஜக்³கி⁴தாயே, மமம் தி³ஸ்வான ஏதி³ஸம் [ஜா. 1.5.137]. கோ தாதி³ஸம் அரஹதி கா²தி³தாயே [ஜா. 1.16.92], அத்தி² ஹேஹிதி ஸோ மக்³கோ³, ந ஸோ ஸக்கா ந ஹோதுயே [பு³. வம். 2.9 ‘ஹேதுயே’], அரஹஸி நம் யாசிதுயே துவம்பி, அரஹஸி நோ ஜானிதுயே கதானி இச்சாதி³.

722. பா⁴வகம்மேஸு தப்³பா³னீயா [க. 540; ரூ. 545; நீ. 1125].

பா⁴வே கம்மனி ச தப்³ப³, அனீயா ஹோந்தி. ஸுத்தபத³வட்³ட⁴னேன தப்³ய, தாய, தேய்யபச்சயாபி ஹோந்தி.

அனுப⁴விதப்³போ³-போ⁴கோ³, அனுப⁴விதப்³பா³-ஸம்பத்தி, அனுப⁴விதப்³ப³ம்-ஸுக²ம்.

ப³ஹுலாதி⁴காரா கத்தாதீ³ஸ்வபி ப⁴வந்தி, தபந்தீதி தபனீயாபாபத⁴ம்மா, உபட்டா²தீதி உபட்டா²னீயோ-ஸிஸ்ஸோ. பவுச்சதி ஏதேனாதி பவசனீயோ-உபஜ்ஜா²யோ, நிய்யந்தி ஏதேனாதி நிய்யானீயோ, ஸோ ஏவ நிய்யானிகோ.

ஸினா-ஸோசேய்யே, ஸினாயந்தி ஏதேனாதி ஸினானீயம்சுண்ணம், தீ³யதே அஸ்ஸாதி தா³னீயோ-ப்³ராஹ்மணோ. ஸம்மா வத்ததி ஏத்தா²தி ஸம்மாவத்தனீயோ-கு³ரு.

இத⁴ கா³தா² வுச்சதி –

அரஹத்தே² ச ஸக்கத்தே², பத்தகாலே ச பேஸனே;

தப்³பா³த³யோ அதிஸக்³கே³, அவஸ்ஸாத⁴மிணேஸு ச.

தத்த² ‘‘அரஹ ஸக்க விஸிட்டே² கத்தரீ’’தி வுத்தியம் வுத்தம், தஸ்மா ப⁴வதீதி ப⁴ப்³போ³, ப⁴விதும் அரஹதீதி அத்தோ², மஜ்ஜதீதி மஜ்ஜம், மத³னீயம், மஜ்ஜிதும் ஸக்கோதீதி அத்தோ², ஏவம்பி யுஜ்ஜதி.

பத்தகாலே-கத்தப்³போ³ ப⁴வதா கடோ, ஏஸ காலோ கடகரணஸ்ஸாதி தீ³பேதி.

பேஸனே-க³ந்தப்³போ³ ப⁴வதா கா³மோ, க³ச்ச²து ப⁴வம் கா³மந்தி தீ³பேதி.

அதிஸஜ்ஜனம் ஸம்போ³த⁴னம் அதிஸக்³கோ³, உபதே³ஸோ சேவ விதி⁴ ச. தத்த² கத்தப்³பா³’கத்தப்³ப³ஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ஆசிக்க²ணம் உபதே³ஸோ, தா³னம் தா³தப்³ப³ம், ஸீலம் ரக்கி²தப்³ப³ம், பாணோ ந ஹந்தப்³போ³, அதி³ன்னம் ந ஆதா³தப்³ப³ம் [தீ³. நி. 3.85]. கத்தப்³பா³’கத்தப்³பா³காரத³ஸ்ஸனம் விதி⁴, ஸக்கச்சம் தா³னம் தா³தப்³ப³ம், நோ அஸக்கச்சம்.

அவஸ்ஸகே-க³மனீயோ அபி⁴ஸம்பராயோ, அவஸ்ஸம் க³ந்தப்³போ³தி அத்தோ².

யம் இணம் அதே³ந்தஸ்ஸ த³ண்டோ³ ஆக³ச்ச²தி, இத³ம் அத⁴மிணம் நாம, ஸதம் மே தா³தப்³ப³ம் ப⁴வதாதி.

இமே பனேத்த² தப்³ய, தாய, தேய்யபயோகா³ – ந ப்³ராஹ்மணே அத்³தி⁴கே திட்ட²மானே, க³ந்தப்³யமாஹு த்³விபதி³ந்த³ ஸேட்ட² [ஜா. 1.10.13 (க³ந்தப்³ப³)]. பூ⁴தகா³மபாதப்³யதா, காமேஸு பாதப்³யதா [பாசி. 90], அலஜ்ஜிதாயே லஜ்ஜந்தி [த⁴. ப. 316], லஜ்ஜிதாயே ந லஜ்ஜரே. கா⁴தேதாயம் வா கா⁴தேதும், பப்³பா³ஜேதாயம் வா பப்³பா³ஜேதும் [ம. நி. 1.357], ஞாதேய்யம், தி³ட்டே²ய்யம், பத்தேய்யம், வித்³தே⁴ய்யம் மம் அமஞ்ஞத² [ஜா. 2.22.297].

த,தி, து, தவந்து, தாவீ, த்வா, த்வான, துன, தும், தவே, தாயே, துயே, தப்³ப³. இமே தகாரபச்சயா நாம.

கர, க²னு, கா³, க³மு, ஜன, டா², தனு, த²ர, தா⁴, த⁴ர, நமு, பா, ப²ர, ப⁴ர, மன, மர, ரமு, ஸர, ஹர, ஹன.

723. க³மாதி³ரானம் லோபோந்தஸ்ஸ [க. 586-7; ரூ. 600, 632; நீ. 1190, 1191].

க³மாதீ³னம் மகார, நகாரந்தானம் ரகாரந்தானஞ்ச தா⁴தூனம் அந்தஸ்ஸ லோபோ ஹோதி கானுப³ந்தே⁴ தபச்சயே பரே த்வாதி³வஜ்ஜிதே.

கர-கரணே, கரீயித்தா²தி கதோ-விஹாரோ, கதாகூ³ஹா, கதம்-கே³ஹம், ஸக்கரீயித்தா²தி ஸக்கதோ, மஹாவுத்தினா ஸந்தஸ்ஸ ஸோ.

‘கரோதிஸ்ஸ கோ²’தி பாதி³தோ கரஸ்ஸ கஸ்ஸ கோ², ஸங்க²ரீயித்தா²தி ஸங்க²தோ, அபி⁴ஸங்க²தோ, விஸங்க²ரித்த² விகிரீயித்தா²தி விஸங்க²தோ, உபகரீயித்த² ஸஜ்ஜீயித்தா²தி உபக்க²டோ, ‘தத²னரானம் டட²ணலா’தி தஸ்ஸ டோ. ஏவம் து³க்கடம்.

பரிதோ கரீயித்தா²தி பரிக்க²தோ, புரதோ கரீயித்தா²தி புரக்க²தோ, புரேக்க²தோ வா, மஹாவுத்தினா புரஸ்ஸ ஏத்தம்.

க²னு-அவதா³ரணே, க²ஞ்ஞித்தா²தி க²தோ-ஆவாடோ.

கா³-ஸத்³தே³.

724. கா³பானமீ [க. 588; ரூ. 620; நீ. 1192].

கா³, பானம் அந்தோ ஈகாரோ ஹோதி கானுப³ந்தே⁴ தபச்சயே பரே த்வாதி³வஜ்ஜிதே.

கா³யித்தா²தி கீ³தம், ஸமோதா⁴னேத்வா கா³யித்தா²தி ஸங்கீ³தோபரியத்தித⁴ம்மோ.

க³மு-க³திம்ஹி அக³ச்சீ²தி க³தோ, அக³ச்சீ²யித்தா²தி வா க³தோ. ஏவம் ஆக³தோ, உக்³க³தோ, து³க்³க³தோ, நிக்³க³தோ, விக³தோ, ஸுக³தோ, ஸங்க³தோ, அனுக³தோ, அபக³தோ, அவக³தோ, உபக³தோ, அதி⁴க³தோ.

ஜன-ஜாதியம்.

725. ஜனிஸ்ஸா [க. 585; ரூ. 619; நீ. 1189].

ஜனிஸ்ஸ நஸ்ஸ ஆ ஹோதி கானுப³ந்தே⁴ தபச்சயே பரே த்வாதி³வஜ்ஜிதே.

அஜாயித்தா²தி ஜாதோ, து³ஜ்ஜாதோ, ஸுஜாதோ, ஸஞ்ஜாதோ, அனுஜாதோ, அவஜாதோ, அதிஜாதோ.

ஸுத்தவிப⁴த்தேன அஞ்ஞஸ்மிம்பி வண்ணே பரே நஸ்ஸ ஆ ஹோதி, புத்தம் விஜாயித்வா, விஜாயிதும், விஜாயனம், விஜாயந்தீ-இத்தீ², விஜாயமானா, புத்தம் ஜனேதீதி ஜாயா இச்சாதி³, ஸப்³ப³த்த² மஹாவுத்தினா ஸரே பரே யாக³மோ, மஹாவுத்தினா வா ஸப்³ப³த்த² நஸ்ஸ யாதே³ஸோ ஆதி³தீ³கோ⁴ ச.

டா²-க³தினிவத்தியம்.

726. டா²ஸ்ஸி [க. 588; ரூ. 620; நீ. 1192].

டா²ஸ்ஸ இ ஹோதி கானுப³ந்தே⁴ தகாரே த்வாதி³வஜ்ஜிதே.

அட்டா²ஸீதி டி²தோ, உட்டி²தோ, நிட்டி²தோ, ஸண்டி²தோ, அதி⁴ட்டி²தோ.

தனு-வித்தா²ரே, ஆதஞ்ஞித்தா²தி ஆததம், விததம், ஆததவிததம், தூரியபே⁴தோ³.

த²ர-ஸந்த²ரணே, ஸந்த²ரீயித்தா²தி ஸந்த²தோ, வித்த²தோ.

தா⁴-தா⁴ரணே.

727. தா⁴ஸ்ஸ ஹி [க. 517; ரூ. 488; நீ. 1105].

தா⁴தா⁴துஸ்ஸ த⁴ஸ்ஸ ஹி ஹோதி கானுப³ந்தே⁴ தகாரே த்வாதி³வஜ்ஜிதே.

ஆதீ⁴யித்தா²தி ஆஹிதோ, ஆக்³யாஹிதோ, விதீ⁴யித்தா²தி விஹிதோ, நிதீ⁴யித்தா²தி நிஹிதோ, ஸந்தீ⁴யித்தா²தி ஸம்ஹிதோ, ஓதீ⁴யித்தா²தி ஓஹிதோ, அபி⁴தீ⁴யித்தா²தி அபி⁴ஹிதோ, பிதீ⁴யித்தா²தி பிஹிதோ, அபிஹிதோ. த்³வித்தே புப்³ப³ஸ்ஸ ததியத்தம், ‘தா⁴ஸ்ஸ ஹோ’தி ஸுத்தேன பரஸ்ஸ ஹத்தம், ஆத³ஹிதோ, வித³ஹிதோ, நித³ஹிதோ, ஸம்த³ஹிதோ, ஸத்³த³ஹிதோ வா, ஸன்னித³ஹிதோ, ஓத³ஹிதோ, பித³ஹிதோ, அபித³ஹிதோ, பரித³ஹிதோ.

த⁴ர-தா⁴ரணே, உத்³த⁴ரீயித்தா²தி உத்³த⁴டோ, ஸமுத்³த⁴டோ, நித்³த⁴டோ, தஸ்ஸ டத்தம்.

நமு-நமனே, நமித்தா²தி நதோ, உன்னதோ, ஸமுன்னதோ, ஓனதோ, அவனதோ.

பா-பானே, ‘கா³பானமீ’தி ஈத்தம், பீயித்தா²தி பீதம்.

ப²ர-ப²ரணே, ப²ரித்த², ப²ரீயித்தா²தி வா பு²டோ, விப்பு²டோ, ஸம்பு²டோ, ஓபு²டோ, மஹாவுத்தினா ப²ஸ்ஸ உத்தம், தஸ்ஸ டத்தம்.

ப⁴ர-தா⁴ரணே, ப⁴ரீயித்தா²தி ப⁴தோ, ஆப⁴தோ, ஆப⁴டோ வா. உத³காதலமுப்³ப⁴தோ, உப்³ப⁴தம் ஸங்கே⁴ன கதி²னம் [மஹாவ. 317], ஸம்ப⁴தம் த⁴னம்.

மன-ஞாணே, மதோ, மஹாஜனேன ஸம்மதோதி மஹாஸம்மதோ, ஸம்மதா ஸீமா [மஹாவ. 139], அனுமதோ, அபி⁴மதோ.

மர-பாணசாகே³, மரித்தா²தி மதோ, காலங்கதோ.

ரமு-கீளாயம், ரமித்தா²தி ரதோ, அபி⁴ரதோ.

ரமு-உபரமே, விரதோ, படிவிரதோ, உபரதோ.

ஸர-க³தி, சிந்தாஸு, ப³ஹுலாதி⁴காரா காலத்தயேபி தபச்சயோ, ஸரதி, அஸரி, ஸரிஸ்ஸதீதி ஸதோ, அனுஸ்ஸதோ, பதிஸ்ஸதோ.

ஹர-ஹரணே, ஹரீயித்தா²தி ஹதோ, ஆஹதோ, நிஹதோ.

தஸ்ஸ டத்தே-ஆஹடோ, நிஹடோ, உதா³ஹடோ, ஸமுதா³ஹடோ, அவஹடோ.

ஹன-ஹிம்ஸாயம், ஹஞ்ஞித்தா²தி ஹதோ, விஹதோ, ஸமூஹதோ அவிப்பவாஸோ [மஹாவ. 145], ஸமூஹதா ஸீமா [மஹாவ. 146].

திபச்சயம்ஹி ப³ஹுலாதி⁴காரா அகானுப³ந்தே⁴பி அந்தலோபோ. பட²மம் கரீயதீதி பகதி, ஆகாரோ ஆகதி, விகாரோ விகதி, கா³யனம் கீ³தி, உக்³கீ³தி, ஸங்கீ³தி, அனுகா³யனம் அனுகீ³தி, க³மனம் க³தி, க³ந்தப்³பா³தி வா க³தி, க³ச்ச²ந்தி ஏத்தா²தி வா க³தி, ஆக³மனம் ஆக³தி, ஸுக³தி, து³க்³க³தி, ஸமாக³மனம் ஸங்க³தி, ஜனனம் ஜாதி, ஜாயந்தி ஏதாய, ஏத்தா²தி வா ஜாதி, டா²னம் டி²தி, ஸண்டி²தி, அவட்டி²தி, புனப்புனம் தனனம் ஸந்ததி, தா⁴ரேந்தி ஏதாயாதி தீ⁴தி, மஹாவுத்தினா ஈத்தம்.

நமனம் நதி, உன்னதி, ஸமுன்னதி, ஓனதி, அவனதி, ப⁴ரிதப்³பா³தி ப⁴தி, மனதி ஜானாதி ஏதாயாதி மதி, விவிதா⁴ மதி விமதி, ரமணம் ரதி, ஆரமணம் ஆரதி, விரமணம் விரதி, அபி⁴ரமணம் அபி⁴ரதி, படிவிரமணம் பதிவிரதி, ஸரணம் ஸதி, ஸரந்தி ஏதாயாதி வா ஸதி, அனுஸ்ஸதி, படிஸ்ஸதி, உபஹனனம் உபஹதி.

தவந்துபச்சயம்ஹி-அகாஸீதி கதவா, அஹனீதி ஹதவா.

தாவீபச்சயம்ஹி-கதாவீ, ஹதாவீ.

த்வாதீ³ஸு –

728. தும்துனதப்³பே³ஸு வா.

கரதா⁴துஸ்ஸ ர-காரஸ்ஸ ஆ ஹோதி வா தும், துன, தப்³பே³ஸு. துனஸத்³தே³ன த்வான, த்வாபி ஸங்க³ய்ஹந்தி.

729. கரஸ்ஸா தவே.

கரஸ்ஸ ர-காரஸ்ஸ ஆ ஹோதி தவேபச்சயம்ஹி.

காதும், காதவே, காதுன, காதப்³ப³ம்.

யதா² கரஸ்ஸ, ததா² மஹாவுத்தினா ஹரஸ்ஸ ரூபம் ஸிஜ்ஜ²தி, ஹாது²ம், ஹாதவே, ஹாதுன. தேஸம் துண்டே³ன ஹாதூன, முஞ்சே புப்³ப³கதம் இணம் [ஜா. 1.14.10].

த்வாம்ஹி ஆஸ்ஸ இத்தம், ஆஹித்வா, ஸோண்டா³யுத³கமாஹித்வா [ஜா. 1.10.9 (…ஹத்வா)].

இதி விஸம்யோக³ரூபராஸி.

ஸதி³ஸஸம்யோக³ரூபராஸி

அத² ஸதி³ஸஸம்யோக³ரூபராஸி வுச்சதே.

துபச்சயம்ஹி –

730. பரரூபமயகாரே ப்³யஞ்ஜனே.

யகாரவஜ்ஜிதே ப்³யஞ்ஜனபச்சயே பரே ஸப்³ப³தா⁴தூனம் அந்தப்³யஞ்ஜனோ பரரூபம் ஆபஜ்ஜதே.

கரோதீதி கத்தா, காதும் அரஹதி, காதும் ஸக்கோதி, கரணஸீலோ, கரணத⁴ம்மோ, ஸக்கச்சம் வா கரோதீதி அத்தோ². ப⁴ரதீதி ப⁴த்தா, ஹரதீதி ஹத்தா.

த்வாதீ³ஸு ர-காரஸ்ஸ ஆத்தம், ஸம்யோகே³ பரே ரஸ்ஸத்தஞ்ச, கத்வா, கத்வான.

பரரூபத்தம், கத்துன, கத்தும், கத்தப்³ப³ம், ப⁴ரணம் ப⁴த்தும், ப⁴த்தவே, ஹரணம் ஹத்தும், அபி⁴ஹத்தும், ஹத்தவே.

ஆப, ணாப, கி²ப, கு³ப, சஜ, ஞப, ஞாப, தப, தீ³ப, தூ⁴ப, பத³, ப⁴ஜ, பு⁴ஜ, மத³, மித³, யுஜ, ரிச, ரன்ஜ, லிப, லுப, வச, வது, வத³, வப, விச, ஸன்ஜ, ஸிச, ஸம்பு⁴, ஸூச, ஸூத³, ஸுப.

தா⁴த்வந்தப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ பரரூபத்தம், தபச்சயம்ஹி விபுப்³போ³ ஆபப்³யாபனே, ப்³யாபயதி கி²ப்பம் ஞாணப்³யாபனேன ப்³யாபிதும் ஸக்கோதீதி ப்³யத்தோ, வியத்தோ.

பரிபுப்³போ³ பரியாபுணனே பஹுத்தே ச, பரியத்தோ.

ஸம்புப்³போ³ பரிபுண்ணபா⁴வே, ஸமாபயித்தா²தி ஸமத்தோ, பரிஸமத்தோ.

ஆபுப்³போ³ ணாப-பேஸனே, ஆணாபீயித்தா²தி ஆணத்தோ.

கி²ப-கி²பனே, கி²பீயித்தா²தி கி²த்தோ-த³ண்டோ³, கி²த்தா-மத்திகா, கி²த்தம்-லேட்டு. ஏவம் ஸப்³ப³த்த². பக்கி²த்தோ, உக்கி²த்தோ, நிக்கி²த்தோ, விக்கி²த்தோ, ஓக்கி²த்தோ, ஸம்கி²த்தோ.

கு³ப-கு³த்தியம், கோ³பீயித்தா²தி கு³த்தோ, ஸம்கு³த்தோ.

சஜ-சாகே³, சஜீயித்தா²தி சத்தோ.

உப-பஞ்ஞாபனே, பஞ்ஞபீயித்தா²தி பஞ்ஞத்தோ-வினயோ, பஞ்ஞத்தம்ஸிக்கா²பத³ம், பஞ்ஞத்தம்-ஆஸனம்.

ஞாப-ஞாபனே, விகதிதா⁴து நாமேஸா காரிதந்தத்தா, பஞ்ஞாபீயித்தா²தி பஞ்ஞத்தோ, ஸஞ்ஞாபீயித்தா²தி ஸஞ்ஞத்தோ, விஞ்ஞாபீயித்தா²தி விஞ்ஞத்தோ.

தப-ஸந்தாபே, அதப்பீதி தத்தோ, ஸந்தத்தோ.

தீ³ப-தி³த்தியம், அதீ³பித்தா²தி தி³த்தோ, பதி³த்தோ, ஆதி³த்தோ.

தூ⁴ப-ஸோண்டி³யே, தூ⁴பதி, அதூ⁴பி, தூ⁴பிஸ்ஸதீதி து⁴த்தோ, ஸுராது⁴த்தோ, அக்க²து⁴த்தோ [ஸு. நி. 106].

பத³-க³தியம், அபஜ்ஜீதி பத்தோ, நிபத்தோ, ஸம்பத்தோ.

ப⁴ஜ-ஸம்ப⁴த்தியம், ப⁴ஜதீதி ப⁴த்தோ, ஸம்ப⁴த்தோ.

விபுப்³போ³ புத²க்கரணே, விப⁴ஜித்தா²தி விப⁴த்தோ.

பு⁴ஜ-பாலன, ப்³யவஹரணேஸு, பு⁴ஞ்ஜித்த², பு⁴ஞ்ஜீயித்தா²தி வா பு⁴த்தோ, பரிபு⁴த்தோ.

மத³-உம்மாதே³, மஜ்ஜித்தா²தி மத்தோ, ஸம்மத்தோ, பமத்தோ, உம்மத்தோ.

மித³-ஸினேஹனே, மிஜ்ஜதீதி மித்தோ.

யுஜ-யோகே³, யுஞ்ஜதீதி யுத்தோ, பயுத்தோ, உய்யுத்தோ, நியுத்தோ, வியுத்தோ, ஸம்யுத்தோ, ஸஞ்ஞுத்தோ.