6. ஆக்²யாதகண்ட³

ஸுத்³த⁴கத்துரூப

அத² தா⁴துபச்சயஸம்ஸித்³த⁴ம் கால, காரக, புரிஸ, ஸங்க்²யாபே⁴த³தீ³பகம் லிங்க³பே⁴த³ரஹிதம் க்ரியாபதா⁴னவாசகம் த்யாத்³யந்தனாமகம் ஆக்²யாதபத³ம் தீ³பியதே.

தத்த² க்ரியம் தா⁴ரேதீதி தா⁴து. ஸா பகதிதா⁴து, விகதிதா⁴து, நாமதா⁴துவஸேன திவிதா⁴.

தத்த² பூ⁴, ஹூ, க³மு, பச இச்சாதி³ பகதிதா⁴து நாம ஸபா⁴வேன ஸித்³த⁴த்தா.

திதிக்க², திகிச்ச², பு³பு⁴க்க², ஜிக⁴ச்ச²இச்சாதி³ விகதிதா⁴து நாம ஸங்க²தவஸேன ஸித்³த⁴த்தா.

புத்தீய, பப்³ப³தாய இச்சாதி³ நாமதா⁴து நாம நாமபூ⁴தஸ்ஸ ஸதோ க்ரியவாசீபச்சயயோகே³ன தா⁴துட்டா²னே டி²தத்தா.

பகதிதா⁴து ச ஸகம்மிகா’கம்மிகவஸேன து³விதா⁴.

தத்த²யா தா⁴து கம்மாபேக்க²ம் க்ரியம் வத³தி, ஸா ஸகம்மிகா நாம. கா³மம் க³ச்ச²தி, ஓத³னம் பசதி இச்சாதி³.

யா கம்மனிரபேக்க²ம் க்ரியம் வத³தி, ஸா அகம்மிகா நாம. ப⁴வதி, ஹோதி, திட்ட²தி, ஸேதி இச்சாதி³.

ஸகம்மிகா ச ஏககம்மிக, த்³விகம்மிகவஸேன து³விதா⁴.

தத்த² யா ஏககம்மாபேக்க²ம் க்ரியம் வத³தி, ஸா ஏககம்மிகா நாம. கா³மம் க³ச்ச²தி, ஓத³னம் பசதி இச்சாதி³.

யா பதா⁴னா’பதா⁴னவஸேன கம்மத்³வயாபேக்க²ம் க்ரியம் வத³தி, ஸா த்³விகம்மிகா நாம.

ஸா ச ந்யாதி³, து³ஹாதி³வஸேன து³விதா⁴.

தத்த² யா தா⁴து பாபனத்தா² ஹோதி, ஸா ந்யாதி³ நாம. அஜம் கா³மம் நேதி, பா⁴ரம் கா³மம் வஹதி, ஸாக²ம் கா³மம் ஆகட்³ட⁴தி.

ஸேஸா த்³விகம்மிகா து³ஹாதி³ நாம. கா³விம் கீ²ரம் து³ஹதி, ப்³ராஹ்மணம் கம்ப³லம் யாசதி, தா³யகம் பி⁴க்க²ம் பி⁴க்க²தி, கோ³ணம் வஜம் ருந்த⁴தி, ப⁴க³வந்தம் பஞ்ஹம் புச்ச²தி, ஸிஸ்ஸம் த⁴ம்மம் அனுஸாஸதி, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஏதம் [வசனம்] அவோச, ராஜா அமச்சம் வசனம் ப்³ரவீதி இச்சாதி³.

தத்த² யதா³ கம்மஸ்மிம் ரூபம் ஸிஜ்ஜ²தி, ததா³ விப⁴த்தி, பச்சயா ந்யாதி³ம்ஹி பதா⁴னகம்மம் வத³ந்தி, து³ஹாதி³ம்ஹி அபதா⁴னகம்மம், ஸப்³ப³தா⁴தூஸு காரிதயோகே³ காரிதகம்மந்தி, ஸப்³ப³ஞ்சேதம் தா⁴தூனம் பகதிஅத்த²வஸேன வுத்தம், அனேகத்த²த்தா பன தா⁴தூனம் அத்த²ந்தரவசனே வா நானுபஸக்³க³யோகே³ வா அகம்மிகாபி ஸகம்மிகா ஹோந்தி, ஸகம்மிகாபி அகம்மிகா ஹோந்தி.

அத்த²ந்தரவசனே தாவ –

வித³ – ஸத்தாயம், த⁴ம்மோ விஜ்ஜதி, ஸம்விஜ்ஜதி.

வித³ – ஞாணே, த⁴ம்மம் வித³தி.

வித³ – லாபே⁴, த⁴னம் விந்த³தி.

வித³ – அனுப⁴வனே, ஸுக²ம் வேதே³தி, விபாகம் படிஸம்வேதே³தி [ம. நி. 3.303].

வித³ – ஆரோசனே, வேத³யாமஹம் ப⁴ந்தே வேத³யதீதி மம் தா⁴ரேது [சூளவ. அட்ட². 102], காரணம் நிவேதே³தி, த⁴ம்மம் படிவேதே³தி இச்சாதி³.

நானுபஸக்³க³யோகே³ –

பத³-க³தியம், மக்³க³ம் பஜ்ஜதி, படிபஜ்ஜதி, மக்³கோ³ உப்பஜ்ஜதி, நிபஜ்ஜதி, ஸம்பஜ்ஜதி, போ⁴கோ³ ப⁴வதி, ஸம்ப⁴வதி, போ⁴க³ம் அனுப⁴வதி, தண்ஹம் அபி⁴ப⁴வதி, பரிப⁴வதி, அதி⁴ப⁴வதி, அரஞ்ஞம் அபி⁴ஸம்ப⁴வதி, அஜ்ஜோ²கா³ஹதீதி அத்தோ². க³ச்ச²ந்தம் மக்³கே³ அபி⁴ஸம்ப⁴வதி, ஸம்பாபுணாதீதி அத்தோ² இச்சாதி³.

பதா³னம் ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா வா அத்த²ஸம்பத்தியா வா உபகாரகா விப⁴த்தி, பச்சயா பச்சயா நாம.

தத்த² விப⁴த்தியோ த்யாதி³, த்வாதி³இச்சாதி³னா அட்ட²விதா⁴ ப⁴வந்தி, ஸரூபதோ ச²ன்னவுதிவிதா⁴.

தத்த² புப்³ப³ச²க்கபூ⁴தானி அட்ட²சத்தாலீஸரூபானி பரஸ்ஸபதா³னி நாம. பரச²க்கபூ⁴தானி அட்ட²சத்தாலீஸரூபானி அத்தனோபதா³னி நாம.

தத்த² பரஹிதபடிஸம்யுத்தேஸு டா²னேஸு பவத்திப³ஹுலானி பதா³னி பரஸ்ஸபதா³னி நாம. அத்தஹிதபடிஸம்யுத்தேஸு பவத்திப³ஹுலானி அத்தனோபதா³னி நாமாதி ஏகே.

பரோ வுச்சதி கத்தா ஸப்³ப³க்ரியாஸாதா⁴ரணத்தா, அத்தா வுச்சதி கம்மம் ஸகஸகக்ரியாஸாதா⁴ரணத்தா, பரஸ்ஸ அபி⁴தா⁴யகானி பதா³னி பரஸ்ஸபதா³னி, அத்தனோ அபி⁴தா⁴யகானி பதா³னி அத்தனோபதா³னீதி அஞ்ஞே.

அத்தா வுச்சதி பத³த்தா²னம் ஸரீரபூ⁴தா க்ரியா, கத்துனா பன ஸாத்⁴யட்டே²ன க்ரியரூபானி பா⁴வ, கம்மானிபி அத்தாதி வுச்சந்தி. ஸாத⁴கட்டே²ன தேஹி பரபூ⁴தோ கத்தா பரோ நாமாதி அபரே.

அத்தா வுச்சதி அம்ஹத்தோ², பரோ வுச்சதி தும்ஹ, நாமத்தோ², புப்³ப³ச²க்கானி பரப³ஹுலத்தா பரஸ்ஸபதா³னி நாம, பரச²க்கானி பன ரூள்ஹீவஸேன அத்தனோபதா³னி நாமாதிபி வத³ந்தி. இத³ம் ந யுஜ்ஜதி பரச²க்கேஸு தப்³ப³ஹுலமத்தஸ்ஸாபி அஸித்³த⁴த்தா. பாளிபா⁴ஸம் பன பத்வா த்³வின்னம் ச²க்கானம் அத்தஹித, பரஹிதேஸு வா தீஸு காரகேஸு வா பவத்தினானாத்தம் ந தி³ஸ்ஸதியேவ, தஸ்மா இமஸ்மிம் க³ந்தே² தம் நாமத்³வயம் ந க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பச்சயா பன சதுப்³பி³தா⁴ விகரண, கிச்ச, காரித, தா⁴துபச்சயவஸேன.

தத்த² யே தா⁴துஸித்³தா⁴னி த்யாதி³பதா³னி தப்³பா³தி³பதா³னி ச க³ணவிபா⁴க³வஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸதி³ஸரூபானி கரோந்தி, தே விகரணபச்சயா நாம, ல, ய, ணோஇச்சாத³யோ.

பா⁴வ, கம்மவிஸயோ க்யோ கிச்சபச்சயோ நாம.

பரேஸம் ஆணாபனஸங்கா²தே பயோஜகப்³யாபாரே பவத்தா ணி, ணாபிபச்சயா காரிதபச்சயா நாம.

விஸும் தம்தம்க்ரியவாசீபா⁴வேன தா⁴துரூபா க², ச², ஸஇச்சாதி³கா பச்சயா தா⁴துபச்சயா நாம.

‘‘கால, காரக, புரிஸ, ஸங்க்²யாபே⁴த³தீ³பக’’ந்தி ஏத்த² அதீத, பச்சுப்பன்னா’நாக³த, காலவிமுத்தவஸேன காலபே⁴தோ³ சதுப்³பி³தோ⁴.

தத்த² ஹிய்யத்தனீ, அஜ்ஜத்தனீ [அஜ்ஜதனீ (ப³ஹூஸு)], பரோக்கா²தி இமா திஸ்ஸோ விப⁴த்தியோ அதீதே காலே வத்தந்தி.

வத்தமானா, பஞ்சமீதி த்³வே பச்சுப்பன்னே.

ஏகா ப⁴விஸ்ஸந்தீ அனாக³தே.

ஸத்தமீ, காலாதிபத்தீதி த்³வே காலவிமுத்தே வத்தந்தி, அயம் கிர போராணிகோ விப⁴த்தீனம் கமோ, ஸோ ச பாளியா ஸமேதியேவ.

‘‘ஸப்³பே³ ஸத்³த⁴ம்மக³ருனோ, விஹம்ஸு விஹரந்தி ச.

அதோ²பி விஹரிஸ்ஸந்தி, ஏஸா பு³த்³தா⁴ன த⁴ம்மதா’’தி [அ. நி. 4.21] ச –

‘‘அப்³ப⁴தீதா ச யே பு³த்³தா⁴, வத்தமானா அனாக³தா’’தி ச [அப. தே²ர 1.1.588] பாளீ. இமஸ்மிம் கமே பஞ்சமீ, ஸத்தமீதி நாமத்³வயம்பி அன்வத்த²வஸேன ஸித்³த⁴ம் ப⁴வதி. பச்சா² பன க³ருனோ வத்திச்சா²வஸேன விப⁴த்தீனம் நானாகமம் கரோந்தி.

கத்து, கம்ம, பா⁴வா பன காரகபே⁴தோ³ நாம. தத்த² பா⁴வோ து³விதோ⁴ ஸாத்⁴ய, ஸாத⁴னவஸேன விஸேஸன, விஸேஸ்யவஸேன ச. தத்த² தா⁴த்வத்த²க்ரியா ஸாத்⁴யபா⁴வோ நாம. பச்சயத்த²க்ரியா ஸாத⁴னபா⁴வோ நாம.

தேஸு ஸாத்⁴யபா⁴வோ நானாதா⁴தூனம் வஸேன நானாவிதோ⁴ ஹோதி. ஸாத⁴னபா⁴வோ நானாதா⁴த்வத்தா²னம் பவத்தாகாரஸங்கா²தேன ஏகட்டே²ன ஏகோவ ஹோதி. ஸோ பன யதா² ஜாதி நாம அனுப்பன்னபக்கே² டி²தே ஸங்க²தத⁴ம்மே உப்பாதே³ந்தீ விய கா²யதி, ததா² வோஹாரவிஸயமத்தே டி²தே ஸப்³ப³தா⁴த்வத்தே² பாதுபோ⁴ந்தே கரோந்தோ விய கா²யதி, தஸ்மா ஸோ ஸாத⁴னந்தி ச காரகந்தி ச வுச்சதி. யதா² ச ஜாதிவஸேன உப்பன்னா ஸங்க²தத⁴ம்மா ‘‘சிந்தனம் ஜாதம், பு²ஸனம் ஜாத’’ மிச்சாதி³னா ஏகந்தமேவ ஜாதிம் விஸேஸேந்தி, ததா² பச்சயத்த²வஸேன பாதுபோ⁴ந்தா நானாதா⁴த்வத்தா²பி ‘‘பு⁴ய்யதே, க³ம்யதே, பச்சதே, ப⁴வனம், க³மனம், பசன’’ மிச்சாதி³னா ஏகந்தமேவ பச்சயத்த²ம் விஸேஸேந்தி. வத்திச்சா²வஸேன பன பா⁴வஸாத⁴னபதே³ஸு தா⁴த்வத்த², பச்சயத்தா²னம் அபே⁴தோ³பி வத்தும் யுஜ்ஜதியேவ. இத⁴ பன த்³வீஸு பா⁴வேஸு ஸாத⁴னபா⁴வோ அதி⁴ப்பேதோதி.

பட²ம, மஜ்ஜி²மு’த்தமபுரிஸா புரிஸபே⁴தோ³. ‘புரிஸோ’தி ச ‘‘யம்கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா’’தி [ம. நி. 3.1] ஏத்த² அத்தா ஏவ வுச்சதி, ஸோ ச அத்தா ‘‘ஸோ கரோதி, ஸோ படிஸம்வேதே³தீ’’தி [அ. நி. 6.43; விஸுத்³தி⁴. 2.580] ஏத்த² காரகோதி வுச்சதி. இதி ‘புரிஸோ’தி காரகோ ஏவ.

ஸோ ச திவிதோ⁴ நாமத்தோ², தும்ஹத்தோ², அம்ஹத்தோ² சாதி. தத்த² அத்தனோ அஜ்ஜ²த்தஸந்தானபூ⁴தத்தா அம்ஹத்தோ² உத்தமபுரிஸோ நாம, ஸேஸா பன கமேன பட²மபுரிஸோ, மஜ்ஜி²மபுரிஸோதி வுச்சந்தி. விப⁴த்தியோ பன தத்³தீ³பகத்தா பட²மபுரிஸாதி³னாமம் லப⁴ந்தி. இத³ஞ்ச நாமம் காரகபே⁴தே³ அந்தோக³த⁴மேவாதி கத்வா இமஸ்மிம் க³ந்தே² ந க³ஹிதந்தி.

ஸங்க்²யாபே⁴தோ³ து³விதோ⁴ ஏகத்த, ப³ஹுத்தவஸேன.

‘லிங்க³பே⁴த³ரஹித’ந்தி ‘‘புரிஸோ க³ச்ச²தி, இத்தீ² க³ச்ச²தி, குலம் க³ச்ச²தி’’ இச்சாதீ³ஸு ‘புரிஸோ’இச்சாதீ³னம் அபி⁴தே⁴ய்யபதா³னம் லிங்கா³னுக³தோ ரூபபே⁴தோ³ ஆக்²யாதபதே³ நத்தி².

‘க்ரியாபதா⁴னவாசக’ந்தி ஏத்த² க்ரியம் ஏவ பதா⁴னதோ அபி⁴தா⁴தி, ந நாமபத³ம் விய த³ப்³ப³ம் பதா⁴னதோ அபி⁴தா⁴தீதி அதி⁴ப்பாயோ.

தத்த² க்ரியா நாம தா⁴த்வத்த²பா⁴வோ வுச்சதி, ஸா ச காலவஸேன அதீதக்ரியா, பச்சுப்பன்னக்ரியா, அனாக³தக்ரியா, காலவிமுத்தக்ரியாதி சதுப்³பி³தா⁴ ஹோதி.

ஆணத்திக்ரியா, ஆஸிட்ட²க்ரியா, அனுமதிக்ரியா, பரிகப்பக்ரியா, அரஹ, ஸக்க, விதி⁴, நிமந்தனா’மந்தனாதி³க்ரியாதி ப³ஹுவிதோ⁴ க்ரியாபே⁴தோ³தி.

பூ⁴-ஸத்தாயம், ஸந்தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸத்தா, தஸ்ஸம் ஸத்தாயம், பூ⁴தா⁴து ஸத்தாயமத்தே² வத்ததே, ஸப்³ப³பத³த்தா²னம் ஸத்³த³, பு³த்³தி⁴விஸயபா⁴வேன விஜ்ஜமானபா⁴வே வத்ததேத்யத்தோ².

561. க்ரியத்தா² [க. 432, 455; ரூ. 362, 530; நீ. 905, 936; பா. 3.1.91].

அதி⁴காரஸுத்தமித³ம், க்ரியத்தா² பரம் விப⁴த்தி, பச்சயா ப⁴வந்தீதி அத்தோ². க்ரியா அத்தோ² யஸ்ஸாதி க்ரியத்தோ². பகதிதா⁴து, விகதிதா⁴து, நாமதா⁴துவஸேன திவிதோ⁴ தா⁴து, காரிதபச்சயந்தரூபம்பி விகதிதா⁴தும்ஹி ஸங்க³ய்ஹதி.

562. வத்தமானேதி அந்தி ஸி த² மி ம தே அந்தே ஸே வ்ஹே ஏ ம்ஹே [க. 414; ரூ. 428; நீ. 872; சம். 1.2.82; பா. 3.2.123].

ஆரபி⁴த்வா நிட்ட²ம் அனுபக³தோ பா⁴வோ வத்தமானோ நாம, தம்ஸம்ப³ந்தீ⁴காலோபி ததூ³பசாரேன வத்தமானோதி வுச்சதி. வத்தமானே காலே க்ரியத்தா² பரம் த்யாதி³விப⁴த்தியோ ப⁴வந்தி. அயஞ்ச விப⁴த்தி த்யாதீ³தி ச வத்தமானகாலவிஸயத்தா வத்தமானாதி ச ஸிஜ்ஜ²தி.

563. புப்³பா³பரச²க்கானமேகானேகேஸு தும்ஹம்ஹஸேஸேஸு த்³வே த்³வே மஜ்ஜி²முத்தமபட²மா [க. 408; ரூ. 431; நீ. 867].

தும்ஹனாமம், அம்ஹனாமம், தது³ப⁴யதோ ஸேஸனாமந்தி தீஸு நாமேஸு பயுஜ்ஜமானேஸு வா க³ம்யமானேஸு வா ஏகஸ்மிம் வா அனேகேஸு வா அத்தே²ஸு புப்³ப³ச²க்க, பரச²க்கானம் த்³வே த்³வே மஜ்ஜி²ம, உத்தம, பட²மா விப⁴த்தியோ ப⁴வந்தி. ‘‘உத்தமந்தி உத்தரம் அந்திம’’ந்தி சூளமோக்³க³ல்லானே வுத்தம்.

ஏத்த² ச விப⁴த்திவிதா⁴னமுகே²ன தம்தம்ஸஞ்ஞாவிதா⁴னம்பி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி.

கத²ம்?தி, அந்தி, ஸி, த², மி, ம இதி புப்³ப³ச²க்கம் நாம.

தே, அந்தே, ஸே, வ்ஹே, ஏ, ம்ஹே இதி பரச²க்கம் நாம.

புப்³ப³ச²க்கே ச-தி, அந்தித்³வயம் பட²மது³கம் நாம, ஸி, த²த்³வயம் மஜ்ஜி²மது³கம் நாம, மி, மத்³வயம் உத்தமது³கம் நாம. ஏவம் பரச²க்கே.

தத்த² துல்யாதி⁴கரணபூ⁴தே ஸேஸனாமே பயுஜ்ஜமானே வா க³ம்யமானே வா பட²மது³கம் ப⁴வதி. ததா² தும்ஹனாமே மஜ்ஜி²மது³கம், அம்ஹனாமே உத்தமது³கம். து³கேஸு ச ஏகஸ்மிம் அத்தே² வத்தப்³பே³ ஏகவசனம், ப³ஹும்ஹி வத்தப்³பே³ ப³ஹுவசனம்.

ஏத்த² ச நாமானம் அத்த²னிஸ்ஸிதா கத்வத்த², கம்மத்தா² இத⁴ நாமத்தா²தி வுச்சந்தி. கத்து, கம்மஸங்கா²தே யஸ்மிம் நாமத்தே² த்யாதி³விப⁴த்தியோ ப⁴வந்தி, ஸோ நாமத்தோ² த்யாதி³வாசகானம் ஏவ வாச்சபூ⁴தோ வுத்தத்தோ² நாம ஹோதி, ந ஸ்யாதி³விப⁴த்தீனம்.

வுத்தகத்து, கம்மாதி⁴ட்டா²னஸ்ஸ ச லிங்க³த்த²ஸ்ஸ வாசகம் நாமபத³ம் அபி⁴தே⁴ய்யபத³ம் நாம, ஏததே³வ துல்யாதி⁴கரணபத³ந்தி ச வுச்சதி.

அமாத³யோ ச அத்த²வாசகவிப⁴த்தியோ ஏதஸ்மிம் ஓகாஸம் ந லப⁴ந்தி, லிங்க³த்த²மத்தஜோதிகா பட²மாவிப⁴த்தி ஏவ ஓகாஸம் லப⁴தி. ஏவரூபானி துல்யாதி⁴கரணபூ⁴தானி அபி⁴தே⁴ய்யபதா³னி ஸந்தா⁴ய ஸுத்தே ‘தும்ஹம்ஹஸேஸேஸூ’தி வுத்தம்.

இத³ஞ்ச ஸுத்தம் ஸுத்³தே⁴ஹி தும்ஹ’ம்ஹ, ஸேஸனாமேஹி யுத்தவாக்யே ச மிஸ்ஸகேஹி யுத்தவாக்யே சாதி த்³வீஸு த்³வீஸு வாக்யேஸு வேதி³தப்³ப³ம்.

தத்த² ஸுத்³தே⁴ஹி யுத்தே பச்சேகம் து³கானி வத்தந்தி. யதா²? ஸோ க³ச்ச²தி, தே க³ச்ச²ந்தி, த்வம் க³ச்ச²ஸி, தும்ஹே க³ச்ச²த², அஹம் க³ச்சா²மி, மயம் க³ச்சா²மாதி.

ததா² ஸுத்³த⁴த்³வந்தே³பி. யதா²? ஸோ ச ஸோ ச க³ச்ச²தி, க³ச்ச²ந்தி வா. தே ச தே ச க³ச்ச²ந்தி, ஸோ ச தே ச க³ச்ச²ந்தி, த்வஞ்ச த்வஞ்ச க³ச்ச²ஸி, க³ச்ச²த² வா. தும்ஹே ச தும்ஹே ச க³ச்ச²த², த்வஞ்ச தும்ஹே ச க³ச்ச²தா²தி.

மிஸ்ஸகேஹி யுத்தே த்³வந்த³வாக்யே பன ‘விப்படிஸேதே⁴’தி ஸங்கேதத்தா பரது³கானி ஏவ ஓகாஸம் லப⁴ந்தி, தேஸு ச ப³ஹுவசனானி ஏவ. யதா²? ஸோ ச த்வஞ்ச க³ச்ச²த², ஸோ ச அஹஞ்ச க³ச்சா²ம, த்வஞ்ச அஹஞ்ச க³ச்சா²ம, ஸோ ச த்வஞ்ச அஹஞ்ச க³ச்சா²ம. ஏகவசனசதுக்கம்.

தே ச தும்ஹே ச க³ச்ச²த², தே ச மயஞ்ச க³ச்சா²ம, தும்ஹே ச மயஞ்ச க³ச்சா²ம, தே ச தும்ஹே ச மயஞ்ச க³ச்சா²ம. ப³ஹுவசனசதுக்கம்.

ஸோ ச தும்ஹே ச க³ச்ச²த², ஸோ ச மயஞ்ச க³ச்சா²ம, த்வஞ்ச மயஞ்ச க³ச்சா²ம, ஸோ ச த்வஞ்ச மயஞ்ச க³ச்சா²ம. ஏகவசனமூலசதுக்கம்.

தே ச த்வஞ்ச க³ச்ச²த², தே ச அஹஞ்ச க³ச்சா²ம, தும்ஹே ச அஹஞ்ச க³ச்சா²ம, தே ச தும்ஹே ச அஹஞ்ச க³ச்சா²ம. ப³ஹுவசனமூலசதுக்கம்.

அபி ச த்வஞ்ச ஸோ ச க³ச்ச²த², அஹஞ்ச ஸோ ச க³ச்சா²ம, த்வஞ்ச அஹஞ்ச ஸோ ச க³ச்சா²ம, தும்ஹே ச ஸோ ச க³ச்ச²த², மயஞ்ச ஸோ ச க³ச்சா²ம, த்வஞ்ச தே ச க³ச்ச²த², அஹஞ்ச தே ச க³ச்சா²மஇச்சாதீ³னிபி சதுக்கானி வேதி³தப்³பா³னி.

அத்ரிமா பாளீ – துவஞ்ச புத்தோ ஸுணிஸா ச நத்தா, ஸம்மோத³மானா க⁴ரமாவஸேத² [ஜா. 1.8.7]. அஹஞ்ச புத்தோ ஸுணிஸா ச நத்தா, ஸம்மோத³மானா க⁴ரமாவஸேம [ஜா. 1.8.7].

அஹஞ்ச தா³னி ஆயஸ்மா ச ஸாரிபுத்தோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸாம [ம. நி. 2.160].

அஹஞ்ச இமே ச பி⁴க்கூ² ஸமாதி⁴னா நிஸீதி³ம்ஹா.

அஹஞ்ச ப⁴ரியா ச தா³னபதீ அஹும்ஹா [ஜா. 2.22.1593].

அஹஞ்ச ஸாமிகோ ச தா³னபதீ அஹும்ஹா [ஜா. 2.22.1617] இச்சாதி³.

யம் பன ‘‘ஸோ ச க³ச்ச²தி, த்வஞ்ச க³ச்ச²ஸீ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘தும்ஹே க³ச்ச²தா²’’தி வா ‘‘ஸோ ச க³ச்ச²தி, அஹஞ்ச க³ச்சா²மீ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘மயம் க³ச்சா²மா’’தி வா வசனம், தம் பகதிப³ஹுவசனமேவ, ந பரோபுரிஸப³ஹுவசனம்.

யஞ்ச கச்சாயனே – ‘‘ஸப்³பே³ஸமேகாபி⁴தா⁴னே பரோ புரிஸோ’’தி [நீ. 216 பிட்டே²] ஸுத்தம், தத்த²பி ஸப்³பே³ஸம் த்³வின்னம் வா திண்ணம் வா மிஸ்ஸகபூ⁴தானம் நாம, தும்ஹ’ம்ஹானம் ஏகதோ அபி⁴தா⁴னே மிஸ்ஸகத்³வந்த³வாக்யே பரோ புரிஸோ யோஜேதப்³போ³தி அத்தோ² ந ந ஸம்ப⁴வதீதி.

564. கத்தரி லோ [க. 455; ரூ. 433; நீ. 925].

அபரோக்கே²ஸு மான, ந்த, த்யாதீ³ஸு பரேஸு க்ரியத்தா² பரம் கத்தரி லானுப³ந்தோ⁴ அபச்சயோ ஹோதி. லானுப³ந்தோ⁴ ‘ஊலஸ்ஸே’தி ஸுத்தே விஸேஸனத்தோ².

ஏதேன யத்த² மான, ந்த, த்யாத³யோ கத்தரி வத்தந்தி, தத்த² அயம் லபச்சயோதி லபச்சயேன தேஸம் கத்துவாசகபா⁴வம் ஞாபேதி, ஏஸ நயோ ‘‘க்யோ பா⁴வகம்மேஸு…’’ இச்சாதீ³ஸுபி.

ஏத்த² ச விகரணபச்சயா நாம ப்³யஞ்ஜனபூரணா ஏவ ஹோந்தி, ந அத்த²பூரணா, தஸ்மா யஸ்மிம் பயோகே³ தேஹி வினா பத³ரூபம் ந ஸிஜ்ஜ²தி, தத்தே²வ தே வத்தந்தி. யத்த² ஸிஜ்ஜ²தி, தத்த² ந வத்தந்தி, அயம்பி லபச்சயோ தா⁴துதோ பரம் விப⁴த்திஸரே வா ஆக³மஸரே வா அஸந்தே வத்ததி, ஸந்தே பன ‘‘பசாமி, பசாம, பசாஹி, க³மேதி, க³மேந்தி, வஜ்ஜேதி, வஜ்ஜேந்தி’’-இச்சாதீ³ஸு காரியந்தரத்தா²ய வத்ததி. யத்த² ச பச்சயானம் லோபோ விஹிதோ, தத்த² க³ணந்தர, ரூபந்தரப்பஸங்க³படிஸித்³தா⁴ய வத்ததி, அஞ்ஞத்த² ந வத்ததி.

565. யுவண்ணானமேஓ பச்சயே [க. 485; ரூ. 434; நீ. 975; சம். 1.1.82; பா. 3.1.60].

விப⁴த்தி, பச்சயா பச்சயோ நாம. இ, கீ, கி², சி, ஜி இச்சாத³யோ இவண்ணா நாம. சு, ஜு, பூ⁴, ஹூ இச்சாத³யோ உவண்ணா நாம. பச்சயே பரே ஏகக்க²ரதா⁴த்வந்தானம் இவண்ணு’வண்ணானம் கமேன ஏ, ஓவுத்³தி⁴யோ ஹோந்தி. ‘பரோ க்வசீ’தி பரஸரலோபோ.

ஸம்புப்³போ³-ஸம்போ⁴தி, ஸம்போ⁴ந்தி, ஸம்போ⁴ஸி, ஸம்போ⁴த², ஸம்போ⁴மி, ஸம்போ⁴ம.

அனுபுப்³போ³-அனுப⁴வனே, ஸோ போ⁴க³ம் அனுபோ⁴தி, தே போ⁴க³ம் அனுபோ⁴ந்தி, த்வம் போ⁴க³ம் அனுபோ⁴ஸி, தும்ஹே போ⁴க³ம் அனுபோ⁴த², அஹம் போ⁴க³ம் அனுபோ⁴மி, மயம் போ⁴க³ம் அனுபோ⁴ம.

தத்த² யதா² ‘‘நீலோ படோ’’தி ஏத்த² நீலஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² து³விதோ⁴ வாச்சத்தோ², அபி⁴தே⁴ய்யத்தோ²தி.

தத்த² கு³ணஸங்கா²தோ ஸகத்தோ² வாச்சத்தோ² நாம.

கு³ணனிஸ்ஸயோ த³ப்³ப³த்தோ² அபி⁴தே⁴ய்யத்தோ² நாம.

நீலஸத்³தோ³ பன வச்சாத்த²மேவ உஜும் வத³தி, நீலஸத்³த³மத்தம் ஸுணந்தோ நீலகு³ணமேவ உஜும் ஜானாதி, தஸ்மா ‘‘படோ’’ இதி பத³ந்தரேன நீலஸத்³த³ஸ்ஸ அபி⁴தே⁴ய்யத்தோ² ஆசிக்கீ²யதி.

ததா² ‘‘அனுபோ⁴தீ’’தி ஏத்த² திஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² து³விதோ⁴ வாச்சத்தோ², அபி⁴தே⁴ய்யத்தோ²தி.

தத்த² கத்துஸத்திஸங்கா²தோ ஸகத்தோ² வாச்சத்தோ² நாம.

ஸத்தினிஸ்ஸயோ லிங்க³த்தோ² அபி⁴தே⁴ய்யத்தோ² நாம.

திஸத்³தோ³ பன வாச்சத்த²மேவ உஜும் வத³தி, ந அபி⁴தே⁴ய்யத்த²ம். ‘‘அனுபோ⁴தீ’’தி ஸுணந்தோஸாத்⁴யக்ரியாஸஹிதம் கத்தாரமேவ உஜும் ஜானாதி, ந கிஞ்சி த³ப்³ப³ந்தி அத்தோ². தஸ்மா ‘‘ஸோ’’ இதி பத³ந்தரேன திஸத்³த³ஸ்ஸ அபி⁴தே⁴ய்யத்தோ² ஆசிக்கீ²யதி, வாச்சத்த²ஸ்ஸ பன திஸத்³தே³னேவ உஜும் வுத்தத்தா ததியாவிப⁴த்தியா புன ஆசிக்கி²தப்³ப³கிச்சம் நத்தி², லிங்க³த்த²ஜோதனத்த²ம் அபி⁴தே⁴ய்யபதே³ பட²மாவிப⁴த்தி ஏவ பவத்ததீதி. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

566. ஏஓனமயவா ஸரே [க. 513, 514; ரூ. 435, 491; நீ. 1027, 1028].

ஸரே பரே ஏ, ஓனம் கமேன அய, அவா ஹோந்தி. ய, வேஸு அ-காரோ உச்சாரணத்தோ².

ப⁴வதி, ப⁴வந்தி, ப⁴வஸி, ப⁴வத².

567. ஹிமிமேஸ்வஸ்ஸ [க. 478; ரூ. 438; நீ. 959].

ஹி, மி, மேஸு பரேஸு அ-காரஸ்ஸ தீ³கோ⁴ ஹோதி.

ப⁴வாமி, ப⁴வாம.

பரச²க்கே – ப⁴வதே, ப⁴வந்தே, ப⁴வஸே, ப⁴வவ்ஹே, ப⁴வே, ப⁴வம்ஹே.

பபுப்³போ³ பூ⁴-பவத்தியம், நதீ³ பப⁴வதி.

அத்⁴யா’பி⁴, பரிபுப்³போ³ ஹிம்ஸாயம், அதி⁴ப⁴வதி, அபி⁴ப⁴வதி, பரிப⁴வதி.

விபுப்³போ³ வினாஸே, பாகடே, ஸோப⁴ணே ச, விப⁴வதி.

பராபுப்³போ³ பராஜயே, பராப⁴வதி.

அபி⁴, ஸம்புப்³போ³ பத்தியம், அஜ்ஜோ²கா³ஹே ச, அபி⁴ஸம்ப⁴வதி, ததா² பாதுப்³ப⁴வதி, ஆவிப⁴வதி இச்சாதி³.

இதி ஸுத்³த⁴கத்துரூபம்.

ஸுத்³த⁴பா⁴வகம்மரூப

568. க்யோ பா⁴வகம்மேஸ்வபரோக்கே²ஸு மான ந்த த்யாதீ³ஸு [க. 440; ரூ. 445; நீ. 920; சம். 1.1.80; பா. 3.1.67].

பரோக்கா²வஜ்ஜிதேஸு மான, ந்தபச்சயேஸு த்யாதீ³ஸு ச பரேஸு க்ரியத்தா² பா⁴வஸ்மிம் கம்மனி ச கானுப³ந்தோ⁴ யபச்சயோ ஹோதி, ப³ஹுலாதி⁴காரா க்வசி கத்தரி ச.

ரூபம் விபு⁴ய்யதி, ஸோ பஹீயிஸ்ஸதி [ஸம். நி. 1.249], ப⁴த்தம் பச்சதி, கி³ம்ஹே உத³கம் சி²ஜ்ஜதி, குஸூலோ பி⁴ஜ்ஜதி.

569. ந தே கானுப³ந்த⁴னாக³மேஸு.

கானுப³ந்தே⁴ நாக³மே ச இவண்ணு’வண்ணானம் அஸ்ஸ ச தே ஏ, ஓ,-ஆ ந ஹோந்தீதி க்யம்ஹி வுத்³தி⁴ நத்தி².

கம்மே-தேன புரிஸேன போ⁴கோ³ அனுபூ⁴யதி, தேன போ⁴கா³ அனுபூ⁴யந்தி, தேன த்வம் அனுபூ⁴யஸி, தேன தும்ஹே அனுபூ⁴யத², தேன அஹம் அனுபூ⁴யாமி, தேன மயம் அனுபூ⁴யாம. யஸ்ஸ த்³வித்தம் ரஸ்ஸத்தஞ்ச, அனுபு⁴ய்யதி, அனுபு⁴ய்யந்தி.

தத்த² ‘‘அனுபூ⁴யதீ’’தி ஏத்த² க்யபச்சயஸஹிதஸ்ஸ திஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² து³விதோ⁴ வாச்சத்தோ², அபி⁴தே⁴ய்யத்தோ²தி.

தத்த² கம்மஸத்திஸங்கா²தோ ஸகத்தோ² வாச்சத்தோ² நாம.

ஸத்தினிஸ்ஸயோ லிங்க³த்தோ² அபி⁴தே⁴ய்யத்தோ² நாம.

திஸத்³தோ³ பன க்யபச்சயஸஹிதோ வாச்சத்த²மேவ உஜும் வத³தி, ந அபி⁴தே⁴ய்யத்த²ம். ‘‘அனுபூ⁴யதீ’’தி ஸுணந்தோ ஸாத்⁴யக்ரியாஸஹிதம் கம்மஸத்திம் ஏவ உஜும் ஜானாதி, ந கிஞ்சி த³ப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸேஸம் புப்³பே³ வுத்தனயமேவ.

அனுபூ⁴யதே, அனுபு⁴ய்யதே, அனுபூ⁴யந்தே, அனுபு⁴ய்யந்தே, அனுபூ⁴யஸே, அனுபூ⁴யவ்ஹே, அனுபூ⁴யே, அனுபு⁴ய்யே, அனுபூ⁴யம்ஹே, அனுபு⁴ய்யம்ஹே.

570. க³ருபுப்³பா³ ரஸ்ஸா ரே ந்தேந்தீனம் [க. 517; ரூ. 488; நீ. 1105; ‘கு³ரு…’ (ப³ஹூஸு)].

க³ருபுப்³ப³ம்ஹா ரஸ்ஸதோ ந்தே, ந்தீனம் ரேஆதே³ஸோ ஹோதி.

ஜாயரே, ஜாயந்தி, ஜாயரே, ஜாயந்தே, க³ச்ச²ரே, க³ச்ச²ந்தி, க³ச்ச²ரே, க³ச்ச²ந்தே, க³மிஸ்ஸரே, க³மிஸ்ஸந்தி, க³மிஸ்ஸரே, க³மிஸ்ஸந்தே.

க³ருபுப்³பா³தி கிம்? பசந்தி, பசந்தே.

ரஸ்ஸாதி கிம்? பாசேந்தி, பாசந்தே.

ஏத்த² ச ஸுத்தவிபா⁴கே³ன ‘‘ஸப்³ப³ம் ஹித³ம் ப⁴ஞ்ஜரே காலபரியாயம் [ஜா. 1.15.370], முஞ்சரே ப³ந்த⁴னஸ்மா [ஜா. 2.22.1648], ஜீவரே’ வாபி ஸுஸ்ஸதீ’’தி [ஜா. 2.22.840] ஏதானி பாளிபதா³னி ஸிஜ்ஜ²ந்தி.

தத்த² ‘ப⁴ஞ்ஜரே’தி பி⁴ஜ்ஜதி, ‘முஞ்சரே’தி முஞ்சந்து, ‘ஜீவரே’ வாபீ’தி ஜீவந்தோ’வாபி. அனுபூ⁴யரே, அனுபூ⁴யந்தி, அனுபூ⁴யரே, அனுபூ⁴யந்தே.

பா⁴வோ நாம ப⁴வன, க³மனாதி³கோ க்ரியாகாரோ, ஸோ தா⁴துனா ஏவ துல்யாதி⁴கரணபா⁴வேன விஸேஸீயதி, ந நாமபதே³ன, தஸ்மா தத்த² தும்ஹ’ம்ஹ, ஸேஸனாமவஸேன த்யாதி³து³கவிஸேஸயோகோ³ நாம நத்தி², பட²மது³கமேவ தத்த² ப⁴வதி, த³ப்³ப³ஸ்ஸேவ ச தஸ்ஸ அப்³யத்தஸரூபத்தா ஸங்க்²யாபே⁴தோ³பி நத்தி², ஏகவசனமேவ ப⁴வதி.

தேன போ⁴க³ம் அனுபூ⁴யதி, அனுபு⁴ய்யதி, அனுபூ⁴யதே, அனுபு⁴ய்யதே, அனுப⁴வனம் ஹோதீதி அத்தோ².

இதி ஸுத்³த⁴பா⁴வகம்மரூபானி.

ஹேதுகத்துரூப

571. பயோஜகப்³யாபாரே ணாபி ச [க. 438; ரூ. 540; நீ. 914].

யோ ஸுத்³த⁴கத்தாரம் பயோஜேதி, தஸ்ஸ பயோஜகஸ்ஸ கத்துனோ ப்³யாபாரே க்ரியத்தா² ணி ச ணாபி ச ஹோந்தி. ணானுப³ந்தா⁴ வுத்³து⁴த்தா².

தேஸு ச ஆகாரந்ததோ [‘அதோ’ (மோக³.)] ணாபியேவ ஹோதி, தா³பேதி, தா³பயதி.

உவண்ணந்ததோ ணியேவ, ஸாவேதி, ஸாவயதி.

ஸேஸதோ த்³வேபி, பாசேதி, பாசயதி, பாசாபேதி, பாசாபயதி.

பயோஜகப்³யாபாரோபி க்ரியா ஏவாதி தத³த்த²வாசீஹி ணி,-ணாபீஹி பரம் விப⁴த்தி, பச்சயா ப⁴வந்தி, தா⁴த்வந்தஸ்ஸ ச ணி, ணாபீனஞ்ச வுத்³தி⁴.

ஸோ மக்³க³ம் பா⁴வேதி, தே மக்³க³ம் பா⁴வேந்தி, த்வம் மக்³க³ம் பா⁴வேஸி, தும்ஹே மக்³க³ம் பா⁴வேத², அஹம் மக்³க³ம் பா⁴வேமி, மயம் மக்³க³ம் பா⁴வேம.

572. ஆயாவா ணானுப³ந்தே⁴ [க. 515; ரூ. 541; நீ. 1029].

ஏ, ஓனம் கமேன ஆய, ஆவா ஹோந்தி ஸராதோ³ ணானுப³ந்தே⁴ பச்சயே பரே, ஸுத்தவிப⁴த்தியா அணானுப³ந்தே⁴பி ஆயா’வா ஹோந்தி.

கே³-ஸத்³தே³, கா³யதி, கா³யந்தி.

அபபுப்³போ³ சே-பூஜாயம், அபசாயதி, அபசாயந்தி.

ஜே²-சிந்தாயம், ஜா²யதி, ஜா²யந்தி, உஜ்ஜா²யதி, நிஜ்ஜா²யதி இச்சாதி³.

573. ணிணாப்யாபீஹி ச [‘‘…வா’’ (ப³ஹூஸு)].

ணி, ணாபி, ஆபீஹி ச கத்தரி லோ ஹோதி வா.