17. ஸஹ
யதா²க்கமமாக³மனகிரியாய தூ²லத்தகு³ணேன கோ³மந்தத³ப்³பே³ன ச ஸம்ப³ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘தம் யதே²’ச்சாதி³மாஹ, உதா³ஹரணமத்தம் த³ஸ்ஸேந்தோபி இமினா அதி⁴ப்பாயேனாபி த³ஸ்ஸேதீதி வுத்தம் ‘ஸப்³ப³த்தே²வ வா’திஆதி³, புத்தேன ஸஹாக³தோதிஆதீ³ஸு ஆக³மனாதி³கிரியம்படிச்ச த்³வே கத்தாரோ பதா⁴னாப்பதா⁴னவஸேன, தேஸு பதா⁴னே காரியஸம்பச்சயஞாயேன வா ப³ஹுலம்வசனேன வா பதா⁴னே கத்தரி பச்சயோ, இதரே’கத்தரி ததியா’த்யேவ ததியா ஸித்³தா⁴, ததோ-யம் வசனாரம்போ⁴-நத்த²கோதி மஞ்ஞமானோசோ தே³தி ‘நன்வி’ச்சாதி³னா, த்தேனாபி⁴தீ⁴யதே பிதேதி பதா⁴னகத்தா, துல்யோபி கிரியாஸம்ப³ந்தே⁴ பிதாபுத்தானம் பிதாத்ர பதா⁴னம் ஸத்³த³சோதி³தத்தா, புத்தோ-ப்பதா⁴னமஸத்³த³சோதி³தத்தா, ஸத்³த³ப்³யாபாராபேக்கா²ய ஹி பதா⁴னாப்பதா⁴னாய வவத்தா²னம், பிதுரேவாத்ராக³தாதி³ஸத்³த³ஸாமானாதி⁴கரண்யா ஆக³மனகிரியா ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஸத்³தே³னோச்சதே, நேதரஸ்ஸ ஸத்³த³ஸத்திஸபா⁴வதோ, ததா² விதா⁴ ஹி ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸத்தி யதோ பிதுரேவாத்ர கிரியா ஸம்ப³ந்த⁴ம் ஸக்கோதி படிபாதே³தும், ந புத்தஸ்ஸ, ஏவஞ்சாக³தோச்சாதோ³ ஏகவசனமுபஜ்ஜதே, அஞ்ஞதா² ஹி ப³ஹுவசனம் ஸியா, ‘பிதா புத்தா ஆக³தா’தி. (யதி³) வுத்தனயேன ததியா ஸித்³தா⁴ ‘ஸித்³தே⁴ ஸத்யாரம்போ⁴ நியமாய வா விகப்பாய வா’ ந சேத்த² நியமோ, நாபி விகப்போ, ததோ கிமனேன யோகே³னா த்யாஸயேனாஹ-‘அப்பதா⁴னேயேவ’ச்சாதி³. நயித³மேவமிச்சாதி³ பரிஹாரோ. ஸஹபா⁴வமத்தம் வத்துமிட்ட²ம் வாதி யோஜனா, ஸாமத்தி²யாதி பே⁴தா³தி⁴ட்டா²னத்தா ஸஹத்த²யோக³ஸ்ஸ புத்தஸ்ஸாபி கிரியாபி⁴ஸம்ப³ந்தோ⁴ விஞ்ஞாயதி கத²மஞ்ஞதா² ஸஹத்த²யோகோ³ ஸியாதி இமினா அத்த² ப³லேன. அத்த²க்³க³ஹணந்தி ஸுத்தே ‘‘ஸஹத்தே²னே’’தி அத்த²க்³க³ஹணம். பரியாயத்த²ந்தி பரிதோ அயந்தி அவக³ச்ச²ந்தி அத்த²மனேனேதி பரியாயோ அத்தோ² பயோஜனம் யஸ்ஸாதி விக்³க³ஹோ, ஏத்த² ச பரியாயத்த²மேவாதி நாவதா⁴ரணம், அதோயேவ வினாபி ஸஹஸத்³த³ப்பயோக³ம் தப்பரியாயப்பயோக³ம் வா ஸஹத்தே²ன யோகே³ விதா⁴னதோ அஸத்யபி ஸஹாதி³ஸத்³த³ப்பயோகே³ யத்த² தத³த்தோ² க³ம்யதே தத்தா²பி ப⁴வத்யேவ ததியா… க³ம்யமானேன ஸஹத்தே²ன யோகா³, யதா²‘‘ஸ்யாதி³ ஸ்யானே’’தி. (3-1) ஸஹ பரியாயேனாதி ஸஹஸத்³த³ஸ்ஸ பரியாயதோ. விஸேஸானுபாதா³னதோதி ‘‘ஸஹயுத்தே-ப்பதா⁴னே’’தி (2-3-19) பாணினீய ஸுத்தே விய அப்பதா⁴னேதி விஸேஸஸ்ஸானுபாதா³னதோ.