(6) 1. கோ³தமீவக்³கோ³

1. கோ³தமீஸுத்தம்

51. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸக்கேஸு விஹரதி கபிலவத்து²ஸ்மிம் நிக்³ரோதா⁴ராமே. அத² கோ² மஹாபஜாபதீ [மஹாபஜாபதி (ஸ்யா.) சூளவ. 402] கோ³தமீ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, லபே⁴ய்ய மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. ‘‘அலம், கோ³தமி! மா தே ருச்சி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி.

து³தியம்பி கோ² மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, லபே⁴ய்ய மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. ‘‘அலம், கோ³தமி! மா தே ருச்சி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி. ‘‘ததியம்பி கோ² மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴ ப⁴ந்தே, லபே⁴ய்ய மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. ‘‘அலம், கோ³தமி! மா தே ருச்சி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி.

அத² கோ² மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ ‘‘ந ப⁴க³வா அனுஜானாதி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி து³க்கீ² து³ம்மனா அஸ்ஸுமுகீ² ருத³மானா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி.

அத² கோ² ப⁴க³வா கபிலவத்து²ஸ்மிம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன வேஸாலீ தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன வேஸாலீ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ கேஸே சே²தா³பேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா ஸம்ப³ஹுலாஹி ஸாகியானீஹி ஸத்³தி⁴ம் யேன வேஸாலீ தேன பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன யேன வேஸாலீ மஹாவனம் கூடாகா³ரஸாலா தேனுபஸங்கமி. அத² கோ² மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ ஸூனேஹி பாதே³ஹி ரஜோகிண்ணேன க³த்தேன து³க்கீ² து³ம்மனா அஸ்ஸுமுகீ² ருத³மானா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே அட்டா²ஸி.

அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ மஹாபஜாபதிம் கோ³தமிம் ஸூனேஹி பாதே³ஹி ரஜோகிண்ணேன க³த்தேன து³க்கி²ம் து³ம்மனம் அஸ்ஸுமுகி²ம் ருத³மானம் ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே டி²தம். தி³ஸ்வான மஹாபஜாபதிம் கோ³தமிம் ஏதத³வோச – ‘‘கிம் நு த்வம், கோ³தமி, ஸூனேஹி பாதே³ஹி ரஜோகிண்ணேன க³த்தேன து³க்கீ² து³ம்மனா அஸ்ஸுமுகீ² ருத³மானா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே டி²தா’’தி? ‘‘ததா² ஹி பன, ப⁴ந்தே ஆனந்த³, ந ப⁴க³வா அனுஜானாதி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. ‘‘தேன ஹி த்வம், கோ³தமி, முஹுத்தம் இதே⁴வ தாவ ஹோஹி, யாவாஹம் ப⁴க³வந்தம் யாசாமி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏஸா, ப⁴ந்தே, மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ ஸூனேஹி பாதே³ஹி ரஜோகிண்ணேன க³த்தேன து³க்கீ² து³ம்மனா அஸ்ஸுமுகீ² ருத³மானா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே டி²தா – ‘ந ப⁴க³வா அனுஜானாதி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’ந்தி. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, லபே⁴ய்ய மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. ‘‘அலம், ஆனந்த³! மா தே ருச்சி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி.

து³தியம்பி கோ²…பே… ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, லபே⁴ய்ய மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. ‘‘அலம், ஆனந்த³! மா தே ருச்சி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ந ப⁴க³வா அனுஜானாதி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜம். யம்னூனாஹம் அஞ்ஞேனபி பரியாயேன ப⁴க³வந்தம் யாசேய்யம் மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ப⁴ப்³போ³ நு கோ², ப⁴ந்தே, மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா ஸோதாபத்திப²லம் வா ஸகதா³கா³மிப²லம் வா அனாகா³மிப²லம் வா அரஹத்தப²லம் வா ஸச்சி²காது’’ந்தி? ‘‘ப⁴ப்³போ³, ஆனந்த³, மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா ஸோதாபத்திப²லம்பி ஸகதா³கா³மிப²லம்பி அனாகா³மிப²லம்பி அரஹத்தப²லம்பி ஸச்சி²காது’’ந்தி. ‘‘ஸசே, ப⁴ந்தே, ப⁴ப்³போ³ மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா ஸோதாபத்திப²லம்பி…பே… அரஹத்தப²லம்பி ஸச்சி²காதும், ப³ஹுகாரா, ப⁴ந்தே, மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ ப⁴க³வதோ மாதுச்சா² ஆபாதி³கா போஸிகா கீ²ரஸ்ஸ தா³யிகா; ப⁴க³வந்தம் ஜனேத்தியா காலங்கதாய த²ஞ்ஞம் பாயேஸி. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, லபே⁴ய்ய மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி.

‘‘ஸசே, ஆனந்த³, மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ அட்ட² க³ருத⁴ம்மே படிக்³க³ண்ஹாதி, ஸாவஸ்ஸா ஹோது உபஸம்பதா³ –

[பாசி. 149; சூளவ. 403] ‘‘வஸ்ஸஸதூபஸம்பன்னாய பி⁴க்கு²னியா தத³ஹூபஸம்பன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் கத்தப்³ப³ம். அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா [க³ருகத்வா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘ந பி⁴க்கு²னியா அபி⁴க்கு²கே ஆவாஸே வஸ்ஸம் உபக³ந்தப்³ப³ம். அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘அன்வட்³ட⁴மாஸம் பி⁴க்கு²னியா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴தோ த்³வே த⁴ம்மா பச்சாஸீஸிதப்³பா³ [பச்சாஸிம்ஸிதப்³பா³ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] – உபோஸத²புச்ச²கஞ்ச, ஓவாதூ³பஸங்கமனஞ்ச. அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘வஸ்ஸம்வுட்டா²ய பி⁴க்கு²னியா உப⁴தோஸங்கே⁴ தீஹி டா²னேஹி பவாரேதப்³ப³ம் – தி³ட்டே²ன வா ஸுதேன வா பரிஸங்காய வா. அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘க³ருத⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னாய பி⁴க்கு²னியா உப⁴தோஸங்கே⁴ பக்க²மானத்தம் சரிதப்³ப³ம். அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘த்³வே வஸ்ஸானி ச²ஸு த⁴ம்மேஸு ஸிக்கி²தஸிக்கா²ய ஸிக்க²மானாய உப⁴தோஸங்கே⁴ உபஸம்பதா³ பரியேஸிதப்³பா³. அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘ந கேனசி பரியாயேன பி⁴க்கு²னியா பி⁴க்கு² அக்கோஸிதப்³போ³ பரிபா⁴ஸிதப்³போ³. அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘அஜ்ஜதக்³கே³ ஓவடோ பி⁴க்கு²னீனம் பி⁴க்கூ²ஸு வசனபதோ², அனோவடோ பி⁴க்கூ²னம் பி⁴க்கு²னீஸு வசனபதோ². அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘ஸசே, ஆனந்த³, மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ இமே அட்ட² க³ருத⁴ம்மே படிக்³க³ண்ஹாதி, ஸாவஸ்ஸா ஹோது உபஸம்பதா³’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே இமே அட்ட² க³ருத⁴ம்மே உக்³க³ஹேத்வா யேன மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா மஹாபஜாபதிம் கோ³தமிம் ஏதத³வோச –

‘‘ஸசே கோ² த்வம், கோ³தமி, அட்ட² க³ருத⁴ம்மே படிக்³க³ண்ஹேய்யாஸி, ஸாவ தே ப⁴விஸ்ஸதி உபஸம்பதா³ –

‘‘வஸ்ஸஸதூபஸம்பன்னாய பி⁴க்கு²னியா தத³ஹூபஸம்பன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் கத்தப்³ப³ம். அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ…பே….

‘‘அஜ்ஜதக்³கே³ ஓவடோ பி⁴க்கு²னீனம் பி⁴க்கூ²ஸு வசனபதோ², அனோவடோ பி⁴க்கூ²னம் பி⁴க்கு²னீஸு வசனபதோ². அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ. ஸசே கோ² த்வம், கோ³தமி, இமே அட்ட² க³ருத⁴ம்மே படிக்³க³ண்ஹேய்யாஸி, ஸாவ தே ப⁴விஸ்ஸதி உபஸம்பதா³’’தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே ஆனந்த³, இத்தீ² வா புரிஸோ வா த³ஹரோ யுவா மண்ட³னகஜாதிகோ [மண்ட³னகஜாதியோ (ஸீ. பீ.)] ஸீஸம்ன்ஹாதோ [ஸீஸம்னஹாதோ (ஸீ. பீ.), ஸீஸனஹாதோ (ஸ்யா.)] உப்பலமாலம் வா வஸ்ஸிகமாலம் வா அதி⁴முத்தகமாலம் [அதிமுத்தகமாலம் (ஸீ.)] வா லபி⁴த்வா உபோ⁴ஹி ஹத்தே²ஹி படிக்³க³ஹேத்வா உத்தமங்கே³ ஸிரஸ்மிம் பதிட்டா²பேய்ய; ஏவமேவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே ஆனந்த³, இமே அட்ட² க³ருத⁴ம்மே படிக்³க³ண்ஹாமி யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயே’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘படிக்³க³ஹிதா, ப⁴ந்தே, மஹாபஜாபதியா கோ³தமியா அட்ட² க³ருத⁴ம்மா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயா’’தி.

‘‘ஸசே, ஆனந்த³, நாலபி⁴ஸ்ஸ மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜம், சிரட்டி²திகம், ஆனந்த³, ப்³ரஹ்மசரியம் அப⁴விஸ்ஸ, வஸ்ஸஸஹஸ்ஸமேவ ஸத்³த⁴ம்மோ திட்டே²ய்ய. யதோ ச கோ², ஆனந்த³, மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ, ந தா³னி, ஆனந்த³, ப்³ரஹ்மசரியம் சிரட்டி²திகம் ப⁴விஸ்ஸதி. பஞ்சேவ தா³னி, ஆனந்த³, வஸ்ஸஸதானி ஸத்³த⁴ம்மோ ட²ஸ்ஸதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, யானி கானிசி குலானி ப³ஹுத்தி²கானி [ப³ஹுகித்தி²கானி (ஸீ. பீ.), ப³ஹுஇத்தி²கானி (ஸ்யா.)] அப்பபுரிஸகானி, தானி ஸுப்பத⁴ம்ஸியானி ஹோந்தி சோரேஹி கும்ப⁴த்தே²னகேஹி; ஏவமேவம் கோ², ஆனந்த³, யஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே லப⁴தி மாதுகா³மோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜம், ந தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சிரட்டி²திகம் ஹோதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, ஸம்பன்னே ஸாலிக்கே²த்தே ஸேதட்டி²கா நாம ரோக³ஜாதி நிபததி, ஏவம் தம் ஸாலிக்கே²த்தம் ந சிரட்டி²திகம் ஹோதி; ஏவமேவம் கோ², ஆனந்த³, யஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே லப⁴தி மாதுகா³மோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜம், ந தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சிரட்டி²திகம் ஹோதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, ஸம்பன்னே உச்சு²க்கே²த்தே மஞ்ஜிட்டி²கா [மஞ்ஜேட்டி²கா (ஸீ. ஸ்யா.)] நாம ரோக³ஜாதி நிபததி, ஏவம் தம் உச்சு²க்கே²த்தம் ந சிரட்டி²திகம் ஹோதி; ஏவமேவம் கோ², ஆனந்த³, யஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே லப⁴தி மாதுகா³மோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜம், ந தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சிரட்டி²திகம் ஹோதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, புரிஸோ மஹதோ தளாகஸ்ஸ படிகச்சேவ [படிக³ச்சேவ (ஸீ. பீ.)] ஆளிம் ப³ந்தே⁴ய்ய யாவதே³வ உத³கஸ்ஸ அனதிக்கமனாய; ஏவமேவம் கோ², ஆனந்த³, மயா படிகச்சேவ பி⁴க்கு²னீனம் அட்ட² க³ருத⁴ம்மா பஞ்ஞத்தா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயா’’தி. பட²மம்.

2. ஓவாத³ஸுத்தம்

52. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னோவாத³கோ ஸம்மன்னிதப்³போ³’’தி?

[பாசி. 147] ‘‘அட்ட²ஹி கோ², ஆனந்த³, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னோவாத³கோ ஸம்மன்னிதப்³போ³. கதமேஹி அட்ட²ஹி? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி…பே… ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு; ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி…பே… தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴; உப⁴யானி கோ² பனஸ்ஸ பாதிமோக்கா²னி வித்தா²ரேன ஸ்வாக³தானி ஹோந்தி ஸுவிப⁴த்தானி ஸுப்பவத்தீனி ஸுவினிச்சி²தானி ஸுத்தஸோ அனுப்³யஞ்ஜனஸோ; கல்யாணவாசோ ஹோதி கல்யாணவாக்கரணோ, போரியா வாசாய ஸமன்னாக³தோ விஸ்ஸட்டா²ய [விஸட்டா²ய (க.)] அனேலக³ளாய [அனேளக³ளாய (ஸீ. க.)] அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா; படிப³லோ ஹோதி பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸ த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதும் ஸமாத³பேதும் ஸமுத்தேஜேதும் ஸம்பஹம்ஸேதும்; யேபு⁴ய்யேன பி⁴க்கு²னீனம் பியோ ஹோதி மனாபோ; ந கோ² பனேதம் ப⁴க³வந்தம் உத்³தி³ஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதாய காஸாயவத்த²னிவஸனாய க³ருத⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னபுப்³போ³ ஹோதி; வீஸதிவஸ்ஸோ வா ஹோதி அதிரேகவீஸதிவஸ்ஸோ வா. இமேஹி கோ², ஆனந்த³, அட்ட²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னோவாத³கோ ஸம்மன்னிதப்³போ³’’தி. து³தியம்.

3. ஸம்கி²த்தஸுத்தம்

53. [சூளவ. 406] ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² ஸா மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யமஹம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஏகா வூபகட்டா² அப்பமத்தா ஆதாபினீ பஹிதத்தா விஹரேய்ய’’ந்தி. ‘‘யே கோ² த்வம், கோ³தமி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி – ‘இமே த⁴ம்மா ஸராகா³ய ஸம்வத்தந்தி, நோ விராகா³ய; ஸம்யோகா³ய ஸம்வத்தந்தி, நோ விஸம்யோகா³ய; ஆசயாய ஸம்வத்தந்தி, நோ அபசயாய; மஹிச்ச²தாய ஸம்வத்தந்தி, நோ அப்பிச்ச²தாய; அஸந்துட்டி²யா ஸம்வத்தந்தி, நோ ஸந்துட்டி²யா; ஸங்க³ணிகாய ஸம்வத்தந்தி, நோ பவிவேகாய; கோஸஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தி, நோ வீரியாரம்பா⁴ய; து³ப்³ப⁴ரதாய ஸம்வத்தந்தி, நோ ஸுப⁴ரதாயா’தி, ஏகம்ஸேன, கோ³தமி, தா⁴ரேய்யாஸி – ‘நேஸோ த⁴ம்மோ, நேஸோ வினயோ, நேதம் ஸத்து²ஸாஸன’’’ந்தி.

‘‘யே ச கோ² த்வம், கோ³தமி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி – ‘இமே த⁴ம்மா விராகா³ய ஸம்வத்தந்தி, நோ ஸராகா³ய; விஸம்யோகா³ய ஸம்வத்தந்தி, நோ ஸம்யோகா³ய; அபசயாய ஸம்வத்தந்தி, நோ ஆசயாய; அப்பிச்ச²தாய ஸம்வத்தந்தி, நோ மஹிச்ச²தாய; ஸந்துட்டி²யா ஸம்வத்தந்தி, நோ அஸந்துட்டி²யா; பவிவேகாய ஸம்வத்தந்தி, நோ ஸங்க³ணிகாய; வீரியாரம்பா⁴ய ஸம்வத்தந்தி, நோ கோஸஜ்ஜாய; ஸுப⁴ரதாய ஸம்வத்தந்தி, நோ து³ப்³ப⁴ரதாயா’தி, ஏகம்ஸேன, கோ³தமி, தா⁴ரேய்யாஸி – ‘ஏஸோ த⁴ம்மோ, ஏஸோ வினயோ, ஏதம் ஸத்து²ஸாஸன’’’ந்தி. ததியம்.

4. தீ³க⁴ஜாணுஸுத்தம்

54. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோலியேஸு விஹரதி கக்கரபத்தம் நாம கோலியானம் நிக³மோ. அத² கோ² தீ³க⁴ஜாணு கோலியபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² தீ³க⁴ஜாணு கோலியபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மயம், ப⁴ந்தே, கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ [காமபோ⁴கீ³ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனம் அஜ்ஜா²வஸாம, காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ம, மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரயாம, ஜாதரூபரஜதம் ஸாத³யாம. தேஸம் நோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அம்ஹாகம் ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேது யே அம்ஹாகம் அஸ்ஸு த⁴ம்மா தி³ட்ட²த⁴ம்மஹிதாய தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுகா²ய, ஸம்பராயஹிதாய ஸம்பராயஸுகா²யா’’தி.

‘‘சத்தாரோமே, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, த⁴ம்மா குலபுத்தஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மஹிதாய ஸம்வத்தந்தி தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுகா²ய. கதமே சத்தாரோ? உட்டா²னஸம்பதா³, ஆரக்க²ஸம்பதா³, கல்யாணமித்ததா, ஸமஜீவிதா [ஸமஜீவிகதா (ஸீ.) அ. நி. 8.75]. கதமா ச, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, உட்டா²னஸம்பதா³? இத⁴, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, குலபுத்தோ யேன கம்மட்டா²னேன ஜீவிகம் [ஜீவிதம் (க.)] கப்பேதி – யதி³ கஸியா, யதி³ வணிஜ்ஜாய, யதி³ கோ³ரக்கே²ன, யதி³ இஸ்ஸத்தேன [இஸ்ஸத்தே²ன (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], யதி³ ராஜபோரிஸேன, யதி³ ஸிப்பஞ்ஞதரேன – தத்த² த³க்கோ² ஹோதி அனலஸோ, தத்ருபாயாய வீமம்ஸாய ஸமன்னாக³தோ, அலம் காதும் அலம் ஸம்விதா⁴தும். அயம் வுச்சதி, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, உட்டா²னஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, ஆரக்க²ஸம்பதா³? இத⁴, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, குலபுத்தஸ்ஸ போ⁴கா³ ஹோந்தி உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தா பா³ஹாப³லபரிசிதா, ஸேதா³வக்கி²த்தா, த⁴ம்மிகா த⁴ம்மலத்³தா⁴. தே ஆரக்கே²ன கு³த்தியா ஸம்பாதே³தி – ‘கிந்தி மே இமே போ⁴கே³ நேவ ராஜானோ ஹரேய்யும், ந சோரா ஹரேய்யும், ந அக்³கி³ ட³ஹேய்ய, ந உத³கம் வஹேய்ய, ந அப்பியா தா³யாதா³ ஹரேய்யு’ந்தி! அயம் வுச்சதி, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, ஆரக்க²ஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, கல்யாணமித்ததா? இத⁴, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, குலபுத்தோ யஸ்மிம் கா³மே வா நிக³மே வா படிவஸதி, தத்த² யே தே ஹோந்தி – க³ஹபதீ வா க³ஹபதிபுத்தா வா த³ஹரா வா வுத்³த⁴ஸீலினோ, வுத்³தா⁴ வா வுத்³த⁴ஸீலினோ, ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னா, ஸீலஸம்பன்னா, சாக³ஸம்பன்னா, பஞ்ஞாஸம்பன்னா – தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்ட²தி ஸல்லபதி ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜதி; யதா²ரூபானம் ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னானம் ஸத்³தா⁴ஸம்பத³ம் அனுஸிக்க²தி, யதா²ரூபானம் ஸீலஸம்பன்னானம் ஸீலஸம்பத³ம் அனுஸிக்க²தி, யதா²ரூபானம் சாக³ஸம்பன்னானம் சாக³ஸம்பத³ம் அனுஸிக்க²தி, யதா²ரூபானம் பஞ்ஞாஸம்பன்னானம் பஞ்ஞாஸம்பத³ம் அனுஸிக்க²தி. அயம் வுச்சதி, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, கல்யாணமித்ததா.

‘‘கதமா ச, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, ஸமஜீவிதா? இத⁴, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, குலபுத்தோ ஆயஞ்ச போ⁴கா³னம் விதி³த்வா, வயஞ்ச போ⁴கா³னம் விதி³த்வா, ஸமம் ஜீவிகம் [ஸமஜீவிகம் (ஸ்யா.), ஸமஜீவிதம் (க.)] கப்பேதி நாச்சோகா³ள்ஹம் நாதிஹீனம் – ‘ஏவம் மே ஆயோ வயம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி, ந ச மே வயோ ஆயம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதீ’தி. ஸேய்யதா²பி, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, துலாதா⁴ரோ வா துலாதா⁴ரந்தேவாஸீ வா துலம் பக்³க³ஹேத்வா ஜானாதி – ‘ஏத்தகேன வா ஓனதம் [ஓணதம் (க.)], ஏத்தகேன வா உன்னத’ந்தி [உண்ணதந்தி (க.)]; ஏவமேவம் கோ², ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, குலபுத்தோ ஆயஞ்ச போ⁴கா³னம் விதி³த்வா, வயஞ்ச போ⁴கா³னம் விதி³த்வா, ஸமம் ஜீவிகம் கப்பேதி நாச்சோகா³ள்ஹம் நாதிஹீனம் – ‘ஏவம் மே ஆயோ வயம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி, ந ச மே வயோ ஆயம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதீ’தி. ஸசாயம், ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, குலபுத்தோ அப்பாயோ ஸமானோ உளாரம் ஜீவிகம் [ஜீவிதம் (க.)] கப்பேதி, தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘உது³ம்ப³ரகா²தீ³வாயம் [உது³ம்ப³ரகா²தி³கம் வாயம் (ஸீ. பீ.), உது³ம்ப³ரகா²த³கம் சாயம் (ஸ்யா.)] குலபுத்தோ போ⁴கே³ கா²த³தீ’தி. ஸசே பனாயம், ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, குலபுத்தோ மஹாயோ ஸமானோ கஸிரம் ஜீவிகம் [ஜீவிதம் (க.)] கப்பேதி, தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘அஜேட்ட²மரணம்வாயம் [அஜத்³து⁴மாரிகம் வாயம் (ஸீ. பீ.), அத்³த⁴மாரகம் சாயம் (ஸ்யா.), ஏத்த² ஜத்³தூ⁴தி அஸனம் = ப⁴த்தபு⁴ஞ்ஜனம், தஸ்மா அஜத்³து⁴மாரிகந்தி அனஸனமரணந்தி வுத்தம் ஹோதி. ம. நி. 1.379 அதோ⁴லிபியா ‘‘அஜத்³து⁴க’’ந்தி பத³ம் த³ஸ்ஸிதம்] குலபுத்தோ மரிஸ்ஸதீ’தி. யதோ ச கோ²யம், ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, குலபுத்தோ ஆயஞ்ச போ⁴கா³னம் விதி³த்வா, வயஞ்ச போ⁴கா³னம் விதி³த்வா, ஸமம் ஜீவிகம் கப்பேதி நாச்சோகா³ள்ஹம் நாதிஹீனம் – ‘ஏவம் மே ஆயோ வயம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி, ந ச மே வயோ ஆயம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதீ’தி. அயம் வுச்சதி, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, ஸமஜீவிதா.

‘‘ஏவம் ஸமுப்பன்னானம், ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, போ⁴கா³னம் சத்தாரி அபாயமுகா²னி ஹோந்தி – இத்தி²து⁴த்தோ, ஸுராது⁴த்தோ, அக்க²து⁴த்தோ, பாபமித்தோ பாபஸஹாயோ பாபஸம்பவங்கோ. ஸேய்யதா²பி, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, மஹதோ தளாகஸ்ஸ சத்தாரி சேவ ஆயமுகா²னி, சத்தாரி ச அபாயமுகா²னி. தஸ்ஸ புரிஸோ யானி சேவ ஆயமுகா²னி தானி பித³ஹேய்ய, யானி ச அபாயமுகா²னி தானி விவரேய்ய; தே³வோ ச ந ஸம்மா தா⁴ரம் அனுப்பவேச்சே²ய்ய. ஏவஞ்ஹி தஸ்ஸ, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, மஹதோ தளாகஸ்ஸ பரிஹானியேவ பாடிகங்கா², நோ வுத்³தி⁴; ஏவமேவம், ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, ஏவம் ஸமுப்பன்னானம் போ⁴கா³னம் சத்தாரி அபாயமுகா²னி ஹோந்தி – இத்தி²து⁴த்தோ, ஸுராது⁴த்தோ, அக்க²து⁴த்தோ, பாபமித்தோ பாபஸஹாயோ பாபஸம்பவங்கோ.

‘‘ஏவம் ஸமுப்பன்னானம், ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, போ⁴கா³னம் சத்தாரி ஆயமுகா²னி ஹோந்தி – ந இத்தி²து⁴த்தோ, ந ஸுராது⁴த்தோ, ந அக்க²து⁴த்தோ, கல்யாணமித்தோ கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ. ஸேய்யதா²பி, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, மஹதோ தளாகஸ்ஸ சத்தாரி சேவ ஆயமுகா²னி, சத்தாரி ச அபாயமுகா²னி. தஸ்ஸ புரிஸோ யானி சேவ ஆயமுகா²னி தானி விவரேய்ய, யானி ச அபாயமுகா²னி தானி பித³ஹேய்ய; தே³வோ ச ஸம்மா தா⁴ரம் அனுப்பவேச்சே²ய்ய. ஏவஞ்ஹி தஸ்ஸ, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, மஹதோ தளாகஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி; ஏவமேவம் கோ², ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, ஏவம் ஸமுப்பன்னானம் போ⁴கா³னம் சத்தாரி ஆயமுகா²னி ஹோந்தி – ந இத்தி²து⁴த்தோ, ந ஸுராது⁴த்தோ, ந அக்க²து⁴த்தோ, கல்யாணமித்தோ கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ. இமே கோ², ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, சத்தாரோ த⁴ம்மா குலபுத்தஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மஹிதாய ஸம்வத்தந்தி தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுகா²ய.

‘‘சத்தாரோமே, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, த⁴ம்மா குலபுத்தஸ்ஸ ஸம்பராயஹிதாய ஸம்வத்தந்தி ஸம்பராயஸுகா²ய. கதமே சத்தாரோ? ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³, ஸீலஸம்பதா³, சாக³ஸம்பதா³, பஞ்ஞாஸம்பதா³. கதமா ச, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³? இத⁴, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, குலபுத்தோ ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸத்³த³ஹதி ததா²க³தஸ்ஸ போ³தி⁴ம் – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா…பே… ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. அயம் வுச்சதி, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, ஸீலஸம்பதா³? இத⁴, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, குலபுத்தோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி…பே… ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, ஸீலஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, சாக³ஸம்பதா³? இத⁴, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, குலபுத்தோ விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி முத்தசாகோ³ பயதபாணி வோஸ்ஸக்³க³ரதோ யாசயோகோ³ தா³னஸம்விபா⁴க³ரதோ. அயம் வுச்சதி, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, சாக³ஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, பஞ்ஞாஸம்பதா³? இத⁴, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, குலபுத்தோ பஞ்ஞவா ஹோதி, உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ அரியாய நிப்³பே³தி⁴காய ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா. அயம் வுச்சதி, ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, பஞ்ஞாஸம்பதா³. இமே கோ², ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜ, சத்தாரோ த⁴ம்மா குலபுத்தஸ்ஸ ஸம்பராயஹிதாய ஸம்வத்தந்தி ஸம்பராயஸுகா²யா’’தி.

‘‘உட்டா²தா கம்மதே⁴ய்யேஸு, அப்பமத்தோ விதா⁴னவா;

ஸமம் கப்பேதி ஜீவிகம் [ஜீவிதம் (க.)], ஸம்ப⁴தம் அனுரக்க²தி.

‘‘ஸத்³தோ⁴ ஸீலேன ஸம்பன்னோ, வத³ஞ்ஞூ வீதமச்ச²ரோ;

நிச்சம் மக்³க³ம் விஸோதே⁴தி, ஸோத்தா²னம் ஸம்பராயிகம்.

‘‘இச்சேதே அட்ட² த⁴ம்மா ச, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ க⁴ரமேஸினோ;

அக்கா²தா ஸச்சனாமேன, உப⁴யத்த² ஸுகா²வஹா.

‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மஹிதத்தா²ய, ஸம்பராயஸுகா²ய ச;

ஏவமேதம் க³ஹட்டா²னம், சாகோ³ புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தீ’’தி. சதுத்த²ம்;

5. உஜ்ஜயஸுத்தம்

55. அத² கோ² உஜ்ஜயோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² உஜ்ஜயோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மயம், போ⁴ கோ³தம, பவாஸம் க³ந்துகாமா. தேஸம் நோ ப⁴வம் கோ³தமோ அம்ஹாகம் ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேது – யே அம்ஹாகம் அஸ்ஸு த⁴ம்மா தி³ட்ட²த⁴ம்மஹிதாய, தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுகா²ய, ஸம்பராயஹிதாய, ஸம்பராயஸுகா²யா’’தி.

‘‘சத்தாரோமே, ப்³ராஹ்மண, த⁴ம்மா குலபுத்தஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மஹிதாய ஸம்வத்தந்தி, தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுகா²ய. கதமே சத்தாரோ? உட்டா²னஸம்பதா³, ஆரக்க²ஸம்பதா³, கல்யாணமித்ததா, ஸமஜீவிதா. கதமா ச, ப்³ராஹ்மண, உட்டா²னஸம்பதா³? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தோ யேன கம்மட்டா²னேன ஜீவிகம் கப்பேதி – யதி³ கஸியா, யதி³ வணிஜ்ஜாய, யதி³ கோ³ரக்கே²ன, யதி³ இஸ்ஸத்தேன, யதி³ ராஜபோரிஸேன, யதி³ ஸிப்பஞ்ஞதரேன – தத்த² த³க்கோ² ஹோதி அனலஸோ, தத்ருபாயாய வீமம்ஸாய ஸமன்னாக³தோ, அலம் காதும் அலம் ஸம்விதா⁴தும். அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, உட்டா²னஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, ப்³ராஹ்மண, ஆரக்க²ஸம்பதா³? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தஸ்ஸ போ⁴கா³ ஹோந்தி உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தா, பா³ஹாப³லபரிசிதா, ஸேதா³வக்கி²த்தா, த⁴ம்மிகா த⁴ம்மலத்³தா⁴. தே ஆரக்கே²ன கு³த்தியா ஸம்பாதே³தி – ‘கிந்தி மே இமே போ⁴கே³ நேவ ராஜானோ ஹரேய்யும், ந சோரா ஹரேய்யும், ந அக்³கி³ ட³ஹேய்ய, ந உத³கம் வஹேய்ய, ந அப்பியா தா³யாதா³ ஹரேய்யு’ந்தி. அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, ஆரக்க²ஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, ப்³ராஹ்மண, கல்யாணமித்ததா? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தோ யஸ்மிம் கா³மே வா நிக³மே வா படிவஸதி தத்ர யே தே ஹோந்தி – க³ஹபதீ வா க³ஹபதிபுத்தா வா த³ஹரா வா வுத்³த⁴ஸீலினோ, வுத்³தா⁴ வா வுத்³த⁴ஸீலினோ, ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னா, ஸீலஸம்பன்னா, சாக³ஸம்பன்னா, பஞ்ஞாஸம்பன்னா – தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்ட²தி ஸல்லபதி ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜதி; யதா²ரூபானம் ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னானம் ஸத்³தா⁴ஸம்பத³ம் அனுஸிக்க²தி, யதா²ரூபானம் ஸீலஸம்பன்னானம் ஸீலஸம்பத³ம் அனுஸிக்க²தி, யதா²ரூபானம் சாக³ஸம்பன்னானம் சாக³ஸம்பத³ம் அனுஸிக்க²தி, யதா²ரூபானம் பஞ்ஞாஸம்பன்னானம் பஞ்ஞாஸம்பத³ம் அனுஸிக்க²தி. அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, கல்யாணமித்ததா.

‘‘கதமா ச, ப்³ராஹ்மண, ஸமஜீவிதா? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தோ ஆயஞ்ச போ⁴கா³னம் விதி³த்வா வயஞ்ச போ⁴கா³னம் விதி³த்வா ஸமம் ஜீவிகம் கப்பேதி நாச்சோகா³ள்ஹம் நாதிஹீனம் – ‘ஏவம் மே ஆயோ வயம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி, ந ச மே வயோ ஆயம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதீ’தி. ஸேய்யதா²பி, ப்³ராஹ்மண, துலாதா⁴ரோ வா துலாதா⁴ரந்தேவாஸீ வா துலம் பக்³க³ஹேத்வா ஜானாதி – ‘ஏத்தகேன வா ஓனதம், ஏத்தகேன வா உன்னத’ந்தி; ஏவமேவம் கோ², ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தோ ஆயஞ்ச போ⁴கா³னம் விதி³த்வா வயஞ்ச போ⁴கா³னம் விதி³த்வா ஸமம் ஜீவிகம் கப்பேதி நாச்சோகா³ள்ஹம் நாதிஹீனம் – ‘ஏவம் மே ஆயோ வயம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி, ந ச மே வயோ ஆயம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதீ’தி. ஸசாயம், ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தோ அப்பாயோ ஸமானோ உளாரம் ஜீவிகம் கப்பேதி, தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘உது³ம்ப³ரகா²தீ³வாயம் குலபுத்தோ போ⁴கே³ கா²த³தீ’தி. ஸசே பனாயம், ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தோ மஹாயோ ஸமானோ கஸிரம் ஜீவிகம் கப்பேதி, தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘அஜேட்ட²மரணம்வாயம் குலபுத்தோ மரிஸ்ஸதீ’தி. யதோ ச கோ²யம், ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தோ ஆயஞ்ச போ⁴கா³னம் விதி³த்வா வயஞ்ச போ⁴கா³னம் விதி³த்வா ஸமம் ஜீவிகம் கப்பேதி நாச்சோகா³ள்ஹம் நாதிஹீனம் – ‘ஏவம் மே ஆயோ வயம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி, ந ச மே வயோ ஆயம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதீ’தி, அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, ஸமஜீவிதா.

‘‘ஏவம் ஸமுப்பன்னானம், ப்³ராஹ்மண, போ⁴கா³னம் சத்தாரி அபாயமுகா²னி ஹோந்தி – இத்தி²து⁴த்தோ, ஸுராது⁴த்தோ, அக்க²து⁴த்தோ, பாபமித்தோ பாபஸஹாயோ பாபஸம்பவங்கோ. ஸேய்யதா²பி, ப்³ராஹ்மண, மஹதோ தளாகஸ்ஸ சத்தாரி சேவ ஆயமுகா²னி, சத்தாரி ச அபாயமுகா²னி. தஸ்ஸ புரிஸோ யானி சேவ ஆயமுகா²னி தானி பித³ஹேய்ய, யானி ச அபாயமுகா²னி தானி விவரேய்ய; தே³வோ ச ந ஸம்மா தா⁴ரம் அனுப்பவேச்சே²ய்ய. ஏவஞ்ஹி தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மண, மஹதோ தளாகஸ்ஸ பரிஹானியேவ பாடிகங்கா², நோ வுத்³தி⁴; ஏவமேவம் கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏவம் ஸமுப்பன்னானம் போ⁴கா³னம் சத்தாரி அபாயமுகா²னி ஹோந்தி – இத்தி²து⁴த்தோ, ஸுராது⁴த்தோ, அக்க²து⁴த்தோ, பாபமித்தோ பாபஸஹாயோ பாபஸம்பவங்கோ.

‘‘ஏவம் ஸமுப்பன்னானம், ப்³ராஹ்மண, போ⁴கா³னம் சத்தாரி ஆயமுகா²னி ஹோந்தி – ந இத்தி²து⁴த்தோ, ந ஸுராது⁴த்தோ, ந அக்க²து⁴த்தோ, கல்யாணமித்தோ கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ. ஸேய்யதா²பி, ப்³ராஹ்மண, மஹதோ தளாகஸ்ஸ சத்தாரி சேவ ஆயமுகா²னி சத்தாரி ச அபாயமுகா²னி. தஸ்ஸ புரிஸோ யானி சேவ ஆயமுகா²னி தானி விவரேய்ய, யானி ச அபாயமுகா²னி தானி பித³ஹேய்ய; தே³வோ ச ஸம்மா தா⁴ரம் அனுப்பவேச்சே²ய்ய. ஏவஞ்ஹி தஸ்ஸ, ப்³ராஹ்மண, மஹதோ தளாகஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி; ஏவமேவம் கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏவம் ஸமுப்பன்னானம் போ⁴கா³னம் சத்தாரி ஆயமுகா²னி ஹோந்தி – ந இத்தி²து⁴த்தோ…பே… கல்யாணஸம்பவங்கோ. இமே கோ², ப்³ராஹ்மண, சத்தாரோ த⁴ம்மா குலபுத்தஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மஹிதாய ஸம்வத்தந்தி தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுகா²ய.

‘‘சத்தாரோமே, ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தஸ்ஸ த⁴ம்மா ஸம்பராயஹிதாய ஸம்வத்தந்தி ஸம்பராயஸுகா²ய. கதமே சத்தாரோ? ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³, ஸீலஸம்பதா³, சாக³ஸம்பதா³, பஞ்ஞாஸம்பதா³. கதமா ச, ப்³ராஹ்மண, ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தோ ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸத்³த³ஹதி ததா²க³தஸ்ஸ போ³தி⁴ம் – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா…பே… ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, ப்³ராஹ்மண, ஸீலஸம்பதா³? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி…பே… ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, ஸீலஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, ப்³ராஹ்மண, சாக³ஸம்பதா³? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தோ விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி முத்தசாகோ³ பயதபாணி வோஸ்ஸக்³க³ரதோ யாசயோகோ³ தா³னஸம்விபா⁴க³ரதோ. அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, சாக³ஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, ப்³ராஹ்மண, பஞ்ஞாஸம்பதா³? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தோ பஞ்ஞவா ஹோதி…பே… ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா. அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, பஞ்ஞாஸம்பதா³. இமே கோ², ப்³ராஹ்மண, சத்தாரோ த⁴ம்மா குலபுத்தஸ்ஸ ஸம்பராயஹிதாய ஸம்வத்தந்தி ஸம்பராயஸுகா²யா’’தி.

‘‘உட்டா²தா கம்மதே⁴ய்யேஸு, அப்பமத்தோ விதா⁴னவா;

ஸமம் கப்பேதி ஜீவிகம், ஸம்ப⁴தம் அனுரக்க²தி.

‘‘ஸத்³தோ⁴ ஸீலேன ஸம்பன்னோ, வத³ஞ்ஞூ வீதமச்ச²ரோ;

நிச்சம் மக்³க³ம் விஸோதே⁴தி, ஸோத்தா²னம் ஸம்பராயிகம்.

‘‘இச்சேதே அட்ட² த⁴ம்மா ச, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ க⁴ரமேஸினோ;

அக்கா²தா ஸச்சனாமேன, உப⁴யத்த² ஸுகா²வஹா.

‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மஹிதத்தா²ய, ஸம்பராயஸுகா²ய ச;

ஏவமேதம் க³ஹட்டா²னம், சாகோ³ புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தீ’’தி. பஞ்சமம்;

6. ப⁴யஸுத்தம்

56. ‘‘‘ப⁴ய’ந்தி [சூளனி. க²க்³க³விஸாணஸுத்தனித்³தே³ஸ 137], பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம். ‘து³க்க²’ந்தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம். ‘ரோகோ³’தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம். ‘க³ண்டோ³’தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம். ‘ஸல்ல’ந்தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம். ‘ஸங்கோ³’தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம். ‘பங்கோ’தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம். ‘க³ப்³போ⁴’தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம். கஸ்மா ச, பி⁴க்க²வே, ‘ப⁴ய’ந்தி காமானமேதம் அதி⁴வசனம்? யஸ்மா ச காமராக³ரத்தாயம், பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³வினிப³த்³தோ⁴ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாபி ப⁴யா ந பரிமுச்சதி, ஸம்பராயிகாபி ப⁴யா ந பரிமுச்சதி, தஸ்மா ‘ப⁴ய’ந்தி காமானமேதம் அதி⁴வசனம். கஸ்மா ச, பி⁴க்க²வே, ‘து³க்க²’ந்தி…பே… ‘ரோகோ³’தி… ‘க³ண்டோ³’தி… ‘ஸல்ல’ந்தி… ‘ஸங்கோ³’தி… ‘பங்கோ’தி… ‘க³ப்³போ⁴’தி காமானமேதம் அதி⁴வசனம்? யஸ்மா ச காமராக³ரத்தாயம், பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³வினிப³த்³தோ⁴ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாபி க³ப்³பா⁴ ந பரிமுச்சதி, ஸம்பராயிகாபி க³ப்³பா⁴ ந பரிமுச்சதி, தஸ்மா ‘க³ப்³போ⁴’தி காமானமேதம் அதி⁴வசனம்’’.

‘‘ப⁴யம் து³க்க²ஞ்ச ரோகோ³ ச, க³ண்டோ³ ஸல்லஞ்ச ஸங்கோ³ ச;

பங்கோ க³ப்³போ⁴ ச உப⁴யம், ஏதே காமா பவுச்சந்தி;

யத்த² ஸத்தோ புது²ஜ்ஜனோ.

‘‘ஓதிண்ணோ ஸாதரூபேன, புன க³ப்³பா⁴ய க³ச்ச²தி;

யதோ ச பி⁴க்கு² ஆதாபீ, ஸம்பஜஞ்ஞம் [ஸம்பஜஞ்ஞோ (ஸ்யா. க.) ஸம். நி. 4.251 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ந ரிச்சதி.

‘‘ஸோ இமம் பலிபத²ம் து³க்³க³ம், அதிக்கம்ம ததா²விதோ⁴;

பஜம் ஜாதிஜரூபேதம், ப²ந்த³மானம் அவேக்க²தீ’’தி. ச²ட்ட²ம்;

7. பட²மஆஹுனேய்யஸுத்தம்

57. ‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ. கதமேஹி அட்ட²ஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி …பே… ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு; ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி…பே… தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴; கல்யாணமித்தோ ஹோதி கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ; ஸம்மாதி³ட்டி²கோ ஹோதி, ஸம்மாத³ஸ்ஸனேன ஸமன்னாக³தோ; சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴; அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி; தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன…பே… யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி; ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. ஸத்தமம்.

8. து³தியஆஹுனேய்யஸுத்தம்

58. ‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ. கதமேஹி அட்ட²ஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி …பே… ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு; ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி…பே… தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴; ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; ஆரஞ்ஞிகோ ஹோதி பந்தஸேனாஸனோ; அரதிரதிஸஹோ ஹோதி, உப்பன்னம் அரதிம் அபி⁴பு⁴ய்ய அபி⁴பு⁴ய்ய விஹரதி; ப⁴யபே⁴ரவஸஹோ ஹோதி, உப்பன்னம் ப⁴யபே⁴ரவம் அபி⁴பு⁴ய்ய அபி⁴பு⁴ய்ய விஹரதி; சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴; ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. அட்ட²மம்.

9. பட²மபுக்³க³லஸுத்தம்

59. ‘‘அட்டி²மே பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஆஹுனேய்யா பாஹுனேய்யா த³க்கி²ணேய்யா அஞ்ஜலிகரணீயா அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ? கதமே அட்ட²? ஸோதாபன்னோ, ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, ஸகதா³கா³மீ, ஸகதா³கா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, அனாகா³மீ, அனாகா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, அரஹா, அரஹத்தாய படிபன்னோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² புக்³க³லா ஆஹுனேய்யா…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி.

‘‘சத்தாரோ ச படிபன்னா, சத்தாரோ ச ப²லே டி²தா;

ஏஸ ஸங்கோ⁴ உஜுபூ⁴தோ, பஞ்ஞாஸீலஸமாஹிதோ.

‘‘யஜமானானம் மனுஸ்ஸானம், புஞ்ஞபேக்கா²ன பாணினம்;

கரோதம் ஓபதி⁴கம் புஞ்ஞம், ஸங்கே⁴ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி. நவமம்;

10. து³தியபுக்³க³லஸுத்தம்

60. ‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஆஹுனேய்யா…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ. கதமே அட்ட²? ஸோதாபன்னோ, ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ…பே… அரஹா, அரஹத்தாய படிபன்னோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² புக்³க³லா ஆஹுனேய்யா…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி.

‘‘சத்தாரோ ச படிபன்னா, சத்தாரோ ச ப²லே டி²தா;

ஏஸ ஸங்கோ⁴ ஸமுக்கட்டோ², ஸத்தானம் அட்ட² புக்³க³லா.

‘‘யஜமானானம் மனுஸ்ஸானம், புஞ்ஞபேக்கா²ன பாணினம்;

கரோதம் ஓபதி⁴கம் புஞ்ஞம், ஏத்த² தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி. த³ஸமம்;

கோ³தமீவக்³கோ³ பட²மோ.