(7) 2. பூ⁴மிசாலவக்³கோ³
1. இச்சா²ஸுத்தம்
61. [அ. நி. 8.77] ‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே அட்ட²? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ நிராயத்தவுத்தினோ இச்சா² உப்பஜ்ஜதி லாபா⁴ய. ஸோ உட்ட²ஹதி க⁴டதி வாயமதி லாபா⁴ய. தஸ்ஸ உட்ட²ஹதோ க⁴டதோ வாயமதோ லாபா⁴ய லாபோ⁴ நுப்பஜ்ஜதி. ஸோ தேன அலாபே⁴ன ஸோசதி கிலமதி பரிதே³வதி, உரத்தாளிம் கந்த³தி, ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே – ‘பி⁴க்கு² இச்சோ² விஹரதி லாபா⁴ய, உட்ட²ஹதி க⁴டதி வாயமதி லாபா⁴ய, ந ச லாபீ⁴, ஸோசீ ச பரிதே³வீ ச, சுதோ ச ஸத்³த⁴ம்மா’’’.
‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ நிராயத்தவுத்தினோ இச்சா² உப்பஜ்ஜதி லாபா⁴ய. ஸோ உட்ட²ஹதி க⁴டதி வாயமதி லாபா⁴ய. தஸ்ஸ உட்ட²ஹதோ க⁴டதோ வாயமதோ லாபா⁴ய லாபோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. ஸோ தேன லாபே⁴ன மஜ்ஜதி பமஜ்ஜதி பமாத³மாபஜ்ஜதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே – ‘பி⁴க்கு² இச்சோ² விஹரதி லாபா⁴ய, உட்ட²ஹதி க⁴டதி வாயமதி லாபா⁴ய, லாபீ⁴ ச மதீ³ ச பமாதீ³ ச, சுதோ ச ஸத்³த⁴ம்மா’’’.
‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ நிராயத்தவுத்தினோ இச்சா² உப்பஜ்ஜதி லாபா⁴ய. ஸோ ந உட்ட²ஹதி ந க⁴டதி ந வாயமதி லாபா⁴ய. தஸ்ஸ அனுட்ட²ஹதோ அக⁴டதோ அவாயமதோ லாபா⁴ய லாபோ⁴ நுப்பஜ்ஜதி. ஸோ தேன அலாபே⁴ன ஸோசதி, கிலமதி, பரிதே³வதி, உரத்தாளிம் கந்த³தி, ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே – ‘பி⁴க்கு² இச்சோ² விஹரதி லாபா⁴ய, ந உட்ட²ஹதி ந க⁴டதி ந வாயமதி லாபா⁴ய, ந ச லாபீ⁴, ஸோசீ ச பரிதே³வீ ச, சுதோ ச ஸத்³த⁴ம்மா’’’.
‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ நிராயத்தவுத்தினோ இச்சா² உப்பஜ்ஜதி லாபா⁴ய. ஸோ ந உட்ட²ஹதி, ந க⁴டதி, ந வாயமதி லாபா⁴ய. தஸ்ஸ அனுட்ட²ஹதோ, அக⁴டதோ, அவாயமதோ லாபா⁴ய லாபோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. ஸோ தேன லாபே⁴ன மஜ்ஜதி, பமஜ்ஜதி, பமாத³மாபஜ்ஜதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே – ‘பி⁴க்கு² இச்சோ² விஹரதி லாபா⁴ய, ந உட்ட²ஹதி ந க⁴டதி ந வாயமதி லாபா⁴ய, லாபீ⁴ ச மதீ³ ச, பமாதீ³ ச, சுதோ ச ஸத்³த⁴ம்மா’’’.
‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ நிராயத்தவுத்தினோ இச்சா² உப்பஜ்ஜதி லாபா⁴ய. ஸோ உட்ட²ஹதி க⁴டதி வாயமதி லாபா⁴ய. தஸ்ஸ உட்ட²ஹதோ க⁴டதோ வாயமதோ லாபா⁴ய லாபோ⁴ நுப்பஜ்ஜதி. ஸோ தேன அலாபே⁴ன ந ஸோசதி ந கிலமதி ந பரிதே³வதி, ந உரத்தாளிம் கந்த³தி, ந ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே – ‘பி⁴க்கு² இச்சோ² விஹரதி லாபா⁴ய, உட்ட²ஹதி க⁴டதி வாயமதி லாபா⁴ய, ந ச லாபீ⁴, ந ச ஸோசீ ந ச பரிதே³வீ, அச்சுதோ ச ஸத்³த⁴ம்மா’’’.
‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ நிராயத்தவுத்தினோ இச்சா² உப்பஜ்ஜதி லாபா⁴ய. ஸோ உட்ட²ஹதி க⁴டதி வாயமதி லாபா⁴ய. தஸ்ஸ உட்ட²ஹதோ க⁴டதோ வாயமதோ லாபா⁴ய லாபோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. ஸோ தேன லாபே⁴ன ந மஜ்ஜதி, ந பமஜ்ஜதி, ந பமாத³மாபஜ்ஜதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே – ‘பி⁴க்கு² இச்சோ² விஹரதி லாபா⁴ய, உட்ட²ஹதி க⁴டதி வாயமதி லாபா⁴ய, லாபீ⁴ ச, ந ச மதீ³ ந ச பமாதீ³, அச்சுதோ ச ஸத்³த⁴ம்மா’’’.
‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ நிராயத்தவுத்தினோ இச்சா² உப்பஜ்ஜதி லாபா⁴ய. ஸோ ந உட்ட²ஹதி, ந க⁴டதி, ந வாயமதி லாபா⁴ய. தஸ்ஸ அனுட்ட²ஹதோ, அக⁴டதோ, அவாயமதோ லாபா⁴ய லாபோ⁴ நுப்பஜ்ஜதி. ஸோ தேன அலாபே⁴ன ந ஸோசதி, ந கிலமதி, ந பரிதே³வதி, ந உரத்தாளிம் கந்த³தி, ந ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே – ‘பி⁴க்கு² இச்சோ² விஹரதி லாபா⁴ய, ந உட்ட²ஹதி, ந க⁴டதி, ந வாயமதி லாபா⁴ய, ந ச லாபீ⁴, ந ச ஸோசீ ந ச பரிதே³வீ, அச்சுதோ ச ஸத்³த⁴ம்மா’’’.
‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ நிராயத்தவுத்தினோ இச்சா² உப்பஜ்ஜதி லாபா⁴ய. ஸோ ந உட்ட²ஹதி, ந க⁴டதி, ந வாயமதி லாபா⁴ய. தஸ்ஸ அனுட்ட²ஹதோ அக⁴டதோ அவாயமதோ லாபா⁴ய லாபோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. ஸோ தேன லாபே⁴ன ந மஜ்ஜதி, ந பமஜ்ஜதி, ந பமாத³மாபஜ்ஜதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே – ‘பி⁴க்கு² இச்சோ² விஹரதி லாபா⁴ய, ந உட்ட²ஹதி, ந க⁴டதி, ந வாயமதி லாபா⁴ய, லாபீ⁴ ச, ந ச மதீ³ ந ச பமாதீ³, அச்சுதோ ச ஸத்³த⁴ம்மா ’. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. பட²மம்.
2. அலம்ஸுத்தம்
62. ‘‘ச²ஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அத்தனோ அலம் பரேஸம். கதமேஹி ச²ஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கி²ப்பனிஸந்தி ச ஹோதி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; ஸுதானஞ்ச த⁴ம்மானம் தா⁴ரணஜாதிகோ [தா⁴ரகஜாதிகோ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.) அ. நி. 8.78] ஹோதி; தா⁴தானஞ்ச [த⁴தானஞ்ச (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] த⁴ம்மானம் அத்தூ²பபரிக்கி²தா [அத்தூ²பவரிக்கீ² (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ஹோதி; அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ச ஹோதி; கல்யாணவாசோ ச ஹோதி கல்யாணவாக்கரணோ, போரியா வாசாய ஸமன்னாக³தோ விஸ்ஸட்டா²ய அனேலக³ளாய அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா; ஸந்த³ஸ்ஸகோ ச ஹோதி ஸமாத³பகோ [ஸமாதா³பகோ (?)] ஸமுத்தேஜகோ ஸம்பஹம்ஸகோ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ச²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அத்தனோ அலம் பரேஸம்.
‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அத்தனோ அலம் பரேஸம். கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ந ஹேவ கோ² கி²ப்பனிஸந்தி ச ஹோதி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; ஸுதானஞ்ச த⁴ம்மானம் தா⁴ரணஜாதிகோ ஹோதி; தா⁴தானஞ்ச த⁴ம்மானம் அத்தூ²பபரிக்கி²தா ஹோதி; அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ச ஹோதி; கல்யாணவாசோ ச ஹோதி…பே… அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா; ஸந்த³ஸ்ஸகோ ச ஹோதி ஸமாத³பகோ ஸமுத்தேஜகோ ஸம்பஹம்ஸகோ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அத்தனோ அலம் பரேஸம்.
‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அத்தனோ நாலம் பரேஸம். கதமேஹி சதூஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கி²ப்பனிஸந்தி ச ஹோதி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; ஸுதானஞ்ச த⁴ம்மானம் தா⁴ரணஜாதிகோ ஹோதி; தா⁴தானஞ்ச த⁴ம்மானம் அத்தூ²பபரிக்கி²தா ஹோதி; அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ச ஹோதி; நோ ச கல்யாணவாசோ ஹோதி கல்யாணவாக்கரணோ, போரியா வாசாய ஸமன்னாக³தோ விஸ்ஸட்டா²ய அனேலக³ளாய அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா; நோ ச ஸந்த³ஸ்ஸகோ ஹோதி ஸமாத³பகோ ஸமுத்தேஜகோ ஸம்பஹம்ஸகோ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அத்தனோ நாலம் பரேஸம்.
‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் பரேஸம் நாலம் அத்தனோ. கதமேஹி சதூஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கி²ப்பனிஸந்தி ச ஹோதி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; ஸுதானஞ்ச த⁴ம்மானம் தா⁴ரணஜாதிகோ ஹோதி; நோ ச தா⁴தானம் த⁴ம்மானம் அத்தூ²பபரிக்கி²தா ஹோதி; ந ச அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதி; கல்யாணவாசோ ச ஹோதி கல்யாணவாக்கரணோ…பே… அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா; ஸந்த³ஸ்ஸகோ ச ஹோதி…பே… ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் பரேஸம், நாலம் அத்தனோ.
‘‘தீஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அத்தனோ நாலம் பரேஸம். கதமேஹி தீஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ந ஹேவ கோ² கி²ப்பனிஸந்தி ச ஹோதி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; ஸுதானஞ்ச த⁴ம்மானம் தா⁴ரணஜாதிகோ ஹோதி; தா⁴தானஞ்ச த⁴ம்மானம் அத்தூ²பபரிக்கி²தா ஹோதி; அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ச ஹோதி; நோ ச கல்யாணவாசோ ஹோதி கல்யாணவாக்கரணோ, போரியா வாசாய ஸமன்னாக³தோ விஸ்ஸட்டா²ய அனேலக³ளாய அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா; நோ ச ஸந்த³ஸ்ஸகோ ஹோதி ஸமாத³பகோ ஸமுத்தேஜகோ ஸம்பஹம்ஸகோ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, தீஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அத்தனோ, நாலம் பரேஸம்.
‘‘தீஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் பரேஸம், நாலம் அத்தனோ. கதமேஹி தீஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ந ஹேவ கோ² கி²ப்பனிஸந்தி ச ஹோதி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; ஸுதானஞ்ச த⁴ம்மானம் தா⁴ரணஜாதிகோ ஹோதி; நோ ச தா⁴தானம் த⁴ம்மானம் அத்தூ²பபரிக்கி²தா ஹோதி; நோ ச அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதி; கல்யாணவாசோ ச ஹோதி…பே… அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா; ஸந்த³ஸ்ஸகோ ச ஹோதி ஸமாத³பகோ ஸமுத்தேஜகோ ஸம்பஹம்ஸகோ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, தீஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் பரேஸம், நாலம் அத்தனோ.
‘‘த்³வீஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அத்தனோ, நாலம் பரேஸம். கதமேஹி த்³வீஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ந ஹேவ கோ² கி²ப்பனிஸந்தி ச ஹோதி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; நோ ச ஸுதானம் த⁴ம்மானம் தா⁴ரணஜாதிகோ ஹோதி; தா⁴தானஞ்ச த⁴ம்மானம் அத்தூ²பபரிக்கி²தா ஹோதி; அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ச ஹோதி; நோ ச கல்யாணவாசோ ஹோதி…பே… அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா; நோ ச ஸந்த³ஸ்ஸகோ ஹோதி…பே… ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, த்³வீஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அத்தனோ, நாலம் பரேஸம்.
‘‘த்³வீஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் பரேஸம், நாலம் அத்தனோ. கதமேஹி த்³வீஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ந ஹேவ கோ² கி²ப்பனிஸந்தி ச ஹோதி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; நோ ச ஸுதானம் த⁴ம்மானம் தா⁴ரணஜாதிகோ ஹோதி; நோ ச தா⁴தானம் த⁴ம்மானம் அத்தூ²பபரிக்கி²தா ஹோதி; நோ ச அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதி; கல்யாணவாசோ ச ஹோதி கல்யாணவாக்கரணோ, போரியா வாசாய ஸமன்னாக³தோ விஸ்ஸட்டா²ய அனேலக³ளாய அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா; ஸந்த³ஸ்ஸகோ ச ஹோதி ஸமாத³பகோ ஸமுத்தேஜகோ ஸம்பஹம்ஸகோ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, த்³வீஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் பரேஸம், நாலம் அத்தனோ’’தி. து³தியம்.
3. ஸம்கி²த்தஸுத்தம்
63. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யமஹம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரேய்ய’’ந்தி. ‘‘ஏவமேவம் பனிதே⁴கச்சே மோக⁴புரிஸா மமஞ்ஞேவ அஜ்ஜே²ஸந்தி. த⁴ம்மே ச பா⁴ஸிதே மமஞ்ஞேவ அனுப³ந்தி⁴தப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தீ’’தி. ‘‘தே³ஸேது மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம், தே³ஸேது ஸுக³தோ ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம். அப்பேவ நாமாஹம் ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானேய்யம், அப்பேவ நாமாஹம் ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதஸ்ஸ தா³யாதோ³ அஸ்ஸ’’ந்தி. ‘‘தஸ்மாதிஹ தே, பி⁴க்கு² ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘அஜ்ஜ²த்தம் மே சித்தம் டி²தம் ப⁴விஸ்ஸதி ஸுஸண்டி²தம், ந ச உப்பன்னா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா சித்தம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸந்தீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, பி⁴க்கு², ஸிக்கி²தப்³ப³ம்’’.
‘‘யதோ கோ² தே, பி⁴க்கு², அஜ்ஜ²த்தம் சித்தம் டி²தம் ஹோதி ஸுஸண்டி²தம், ந ச உப்பன்னா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி, ததோ தே, பி⁴க்கு², ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘மேத்தா மே சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா ப⁴விஸ்ஸதி ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴’தி. ஏவஞ்ஹி தே, பி⁴க்கு², ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
‘‘யதோ கோ² தே, பி⁴க்கு², அயம் ஸமாதி⁴ ஏவம் பா⁴விதோ ஹோதி ப³ஹுலீகதோ, ததோ த்வம், பி⁴க்கு², இமம் ஸமாதி⁴ம் ஸவிதக்கம்பி ஸவிசாரம் [ஸவிதக்கஸவிசாரம்பி (க.)] பா⁴வேய்யாஸி, அவிதக்கம்பி விசாரமத்தம் [அவிதக்கவிசாரமத்தம்பி (க.) விஸுத்³தி⁴. 1.271 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] பா⁴வேய்யாஸி, அவிதக்கம்பி அவிசாரம் [அவிதக்கஅவிசாரம்பி (க.)] பா⁴வேய்யாஸி, ஸப்பீதிகம்பி பா⁴வேய்யாஸி, நிப்பீதிகம்பி பா⁴வேய்யாஸி, ஸாதஸஹக³தம்பி பா⁴வேய்யாஸி, உபேக்கா²ஸஹக³தம்பி பா⁴வேய்யாஸி.
‘‘யதோ கோ², தே பி⁴க்கு², அயம் ஸமாதி⁴ ஏவம் பா⁴விதோ ஹோதி ஸுபா⁴விதோ, ததோ தே, பி⁴க்கு², ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘கருணா மே சேதோவிமுத்தி… முதி³தா மே சேதோவிமுத்தி… உபேக்கா² மே சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா ப⁴விஸ்ஸதி ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴’தி. ஏவஞ்ஹி தே, பி⁴க்கு², ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
‘‘யதோ கோ² தே, பி⁴க்கு², அயம் ஸமாதி⁴ ஏவம் பா⁴விதோ ஹோதி ஸுபா⁴விதோ, ததோ த்வம், பி⁴க்கு², இமம் ஸமாதி⁴ம் ஸவிதக்கஸவிசாரம்பி பா⁴வேய்யாஸி, அவிதக்கவிசாரமத்தம்பி பா⁴வேய்யாஸி, அவிதக்கஅவிசாரம்பி பா⁴வேய்யாஸி, ஸப்பீதிகம்பி பா⁴வேய்யாஸி, நிப்பீதிகம்பி பா⁴வேய்யாஸி, ஸாதஸஹக³தம்பி பா⁴வேய்யாஸி, உபேக்கா²ஸஹக³தம்பி பா⁴வேய்யாஸி.
‘‘யதோ கோ² தே, பி⁴க்கு², அயம் ஸமாதி⁴ ஏவம் பா⁴விதோ ஹோதி ஸுபா⁴விதோ, ததோ தே, பி⁴க்கு², ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரிஸ்ஸாமி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸ’ந்தி. ஏவஞ்ஹி தே, பி⁴க்கு², ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
‘‘யதோ கோ² தே, பி⁴க்கு², அயம் ஸமாதி⁴ ஏவம் பா⁴விதோ ஹோதி ப³ஹுலீகதோ, ததோ த்வம், பி⁴க்கு², இமம் ஸமாதி⁴ம் ஸவிதக்கஸவிசாரம்பி பா⁴வேய்யாஸி, அவிதக்கவிசாரமத்தம்பி பா⁴வேய்யாஸி, அவிதக்கஅவிசாரம்பி பா⁴வேய்யாஸி, ஸப்பீதிகம்பி பா⁴வேய்யாஸி, நிப்பீதிகம்பி பா⁴வேய்யாஸி, ஸாதஸஹக³தம்பி பா⁴வேய்யாஸி, உபேக்கா²ஸஹக³தம்பி பா⁴வேய்யாஸி.
‘‘யதோ கோ² தே, பி⁴க்கு², அயம் ஸமாதி⁴ ஏவம் பா⁴விதோ ஹோதி ஸுபா⁴விதோ, ததோ தே, பி⁴க்கு², ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரிஸ்ஸாமி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸ’ந்தி; சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரிஸ்ஸாமி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸ’ந்தி; த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரிஸ்ஸாமி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸ’ந்தி. ஏவஞ்ஹி தே, பி⁴க்கு², ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
‘‘யதோ கோ² தே, பி⁴க்கு², அயம் ஸமாதி⁴ ஏவம் பா⁴விதோ ஹோதி ப³ஹுலீகதோ, ததோ த்வம், பி⁴க்கு², இமம் ஸமாதி⁴ம் ஸவிதக்கஸவிசாரம்பி பா⁴வேய்யாஸி, அவிதக்கவிசாரமத்தம்பி பா⁴வேய்யாஸி, அவிதக்கஅவிசாரம்பி பா⁴வேய்யாஸி, ஸப்பீதிகம்பி பா⁴வேய்யாஸி, நிப்பீதிகம்பி பா⁴வேய்யாஸி, ஸாதஸஹக³தம்பி பா⁴வேய்யாஸி, உபேக்கா²ஸஹக³தம்பி பா⁴வேய்யாஸி.
‘‘யதோ கோ² தே, பி⁴க்கு², அயம் ஸமாதி⁴ ஏவம் பா⁴விதோ ஹோதி ஸுபா⁴விதோ, ததோ த்வம், பி⁴க்கு², யேன யேனேவ க³க்³க⁴ஸி பா²ஸும்யேவ க³க்³க⁴ஸி, யத்த² யத்த² ட²ஸ்ஸஸி பா²ஸும்யேவ ட²ஸ்ஸஸி, யத்த² யத்த² நிஸீதி³ஸ்ஸஸி பா²ஸும்யேவ நிஸீதி³ஸ்ஸஸி, யத்த² யத்த² ஸேய்யம் கப்பேஸ்ஸஸி பா²ஸும்யேவ ஸேய்யம் கப்பேஸ்ஸஸீ’’தி.
அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதா இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³தோ உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி, தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ ச பன ஸோ பி⁴க்கு² அரஹதம் அஹோஸீதி. ததியம்.
4. க³யாஸீஸஸுத்தம்
64. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா க³யாயம் விஹரதி க³யாஸீஸே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி…பே… ‘‘புப்³பா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸம்போ³தா⁴ அனபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ போ³தி⁴ஸத்தோவ ஸமானோ ஓபா⁴ஸஞ்ஞேவ கோ² ஸஞ்ஜானாமி, நோ ச ரூபானி பஸ்ஸாமி’’.
‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதத³ஹோஸி – ‘ஸசே கோ² அஹம் ஓபா⁴ஸஞ்சேவ ஸஞ்ஜானேய்யம் ரூபானி ச பஸ்ஸேய்யம்; ஏவம் மே இத³ம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் பரிஸுத்³த⁴தரம் அஸ்ஸா’’’தி.
‘‘ஸோ கோ² அஹம், பி⁴க்க²வே, அபரேன ஸமயேன அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ ஓபா⁴ஸஞ்சேவ ஸஞ்ஜானாமி, ரூபானி ச பஸ்ஸாமி; நோ ச கோ² தாஹி தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்டா²மி ஸல்லபாமி ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜாமி.
‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதத³ஹோஸி – ‘ஸசே கோ² அஹம் ஓபா⁴ஸஞ்சேவ ஸஞ்ஜானேய்யம், ரூபானி ச பஸ்ஸேய்யம், தாஹி ச தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்டே²ய்யம் ஸல்லபேய்யம் ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜேய்யம்; ஏவம் மே இத³ம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் பரிஸுத்³த⁴தரம் அஸ்ஸா’’’தி.
‘‘ஸோ கோ² அஹம், பி⁴க்க²வே, அபரேன ஸமயேன அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ ஓபா⁴ஸஞ்சேவ ஸஞ்ஜானாமி, ரூபானி ச பஸ்ஸாமி, தாஹி ச தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்டா²மி ஸல்லபாமி ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜாமி; நோ ச கோ² தா தே³வதா ஜானாமி – இமா தே³வதா அமுகம்ஹா வா அமுகம்ஹா வா தே³வனிகாயாதி.
‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதத³ஹோஸி – ‘ஸசே கோ² அஹம் ஓபா⁴ஸஞ்சேவ ஸஞ்ஜானேய்யம், ரூபானி ச பஸ்ஸேய்யம், தாஹி ச தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்டே²ய்யம் ஸல்லபேய்யம் ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜேய்யம், தா ச தே³வதா ஜானேய்யம் – இமா தே³வதா அமுகம்ஹா வா அமுகம்ஹா வா தே³வனிகாயா’தி; ஏவம் மே இத³ம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் பரிஸுத்³த⁴தரம் அஸ்ஸா’’’தி.
‘‘ஸோ கோ² அஹம், பி⁴க்க²வே, அபரேன ஸமயேன அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ ஓபா⁴ஸஞ்சேவ ஸஞ்ஜானாமி, ரூபானி ச பஸ்ஸாமி, தாஹி ச தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்டா²மி ஸல்லபாமி ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜாமி, தா ச தே³வதா ஜானாமி – ‘இமா தே³வதா அமுகம்ஹா வா அமுகம்ஹா வா தே³வனிகாயா’தி; நோ ச கோ² தா தே³வதா ஜானாமி – ‘இமா தே³வதா இமஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகேன இதோ சுதா தத்த² உபபன்னா’தி…பே… தா ச தே³வதா ஜானாமி – ‘இமா தே³வதா இமஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகேன இதோ சுதா தத்த² உபபன்னா’தி; நோ ச கோ² தா தே³வதா ஜானாமி – ‘இமா தே³வதா இமஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகேன ஏவமாஹாரா ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதி³னியோ’தி …பே… தா ச தே³வதா ஜானாமி – ‘இமா தே³வதா இமஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகேன ஏவமாஹாரா ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதி³னியோ’தி; நோ ச கோ² தா தே³வதா ஜானாமி – ‘இமா தே³வதா ஏவம்தீ³கா⁴யுகா ஏவம்சிரட்டி²திகா’தி…பே… தா ச தே³வதா ஜானாமி – ‘இமா தே³வதா ஏவம்தீ³கா⁴யுகா ஏவம்சிரட்டி²திகா’தி; நோ ச கோ² தா தே³வதா ஜானாமி யதி³ வா மே இமாஹி தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸன்னிவுத்த²புப்³ப³ம் யதி³ வா ந ஸன்னிவுத்த²புப்³ப³ந்தி.
‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதத³ஹோஸி – ‘ஸசே கோ² அஹம் ஓபா⁴ஸஞ்சேவ ஸஞ்ஜானேய்யம், ரூபானி ச பஸ்ஸேய்யம், தாஹி ச தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்டே²ய்யம் ஸல்லபேய்யம் ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜேய்யம், தா ச தே³வதா ஜானேய்யம் – ‘இமா தே³வதா அமுகம்ஹா வா அமுகம்ஹா வா தே³வனிகாயா’தி, தா ச தே³வதா ஜானேய்யம் – ‘இமா தே³வதா இமஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகேன இதோ சுதா தத்த² உபபன்னா’தி, தா ச தே³வதா ஜானேய்யம் – ‘இமா தே³வதா ஏவமாஹாரா ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதி³னியோ’தி, தா ச தே³வதா ஜானேய்யம் – ‘இமா தே³வதா ஏவம்தீ³கா⁴யுகா ஏவம்சிரட்டி²திகா’தி, தா ச தே³வதா ஜானேய்யம் யதி³ வா மே இமாஹி தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸன்னிவுத்த²புப்³ப³ம் யதி³ வா ந ஸன்னிவுத்த²புப்³ப³ந்தி; ஏவம் மே இத³ம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் பரிஸுத்³த⁴தரம் அஸ்ஸா’’’தி.
‘‘ஸோ கோ² அஹம், பி⁴க்க²வே, அபரேன ஸமயேன அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ ஓபா⁴ஸஞ்சேவ ஸஞ்ஜானாமி, ரூபானி ச பஸ்ஸாமி, தாஹி ச தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்டா²மி ஸல்லபாமி ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜாமி, தா ச தே³வதா ஜானாமி – ‘இமா தே³வதா அமுகம்ஹா வா அமுகம்ஹா வா தே³வனிகாயா’தி, தா ச தே³வதா ஜானாமி – ‘இமா தே³வதா இமஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகேன இதோ சுதா தத்த² உபபன்னா’தி, தா ச தே³வதா ஜானாமி – ‘இமா தே³வதா ஏவமாஹாரா ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதி³னியோ’தி, தா ச தே³வதா ஜானாமி – ‘இமா தே³வதா ஏவம்தீ³கா⁴யுகா ஏவம்சிரட்டி²திகா’தி, தா ச தே³வதா ஜானாமி யதி³ வா மே தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸன்னிவுத்த²புப்³ப³ம் யதி³ வா ந ஸன்னிவுத்த²புப்³ப³ந்தி.
‘‘யாவகீவஞ்ச மே, பி⁴க்க²வே, ஏவம் அட்ட²பரிவட்டம் அதி⁴தே³வஞாணத³ஸ்ஸனம் ந ஸுவிஸுத்³த⁴ம் அஹோஸி, நேவ தாவாஹம், பி⁴க்க²வே, ‘ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி [அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] பச்சஞ்ஞாஸிம். யதோ ச கோ² மே, பி⁴க்க²வே, ஏவம் அட்ட²பரிவட்டம் அதி⁴தே³வஞாணத³ஸ்ஸனம் ஸுவிஸுத்³த⁴ம் அஹோஸி, அதா²ஹம், பி⁴க்க²வே, ‘ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி பச்சஞ்ஞாஸிம்; ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³; அகுப்பா மே சேதோவிமுத்தி [விமுத்தி (க. ஸீ. க.)]; அயமந்திமா ஜாதி நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி. சதுத்த²ம்.
5. அபி⁴பா⁴யதனஸுத்தம்
65. [தீ³. நி. 3.338, 358; அ. நி. 10.29] ‘‘அட்டி²மானி, பி⁴க்க²வே, அபி⁴பா⁴யதனானி. கதமானி அட்ட²? அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பரித்தானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி. ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி, ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் பட²மம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி அப்பமாணானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி. ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி, ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் து³தியம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பரித்தானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி. ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி, ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் ததியம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி அப்பமாணானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி. ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி, ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் சதுத்த²ம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி நீலானி நீலவண்ணானி நீலனித³ஸ்ஸனானி நீலனிபா⁴ஸானி. ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி, ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் பஞ்சமம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பீதானி பீதவண்ணானி பீதனித³ஸ்ஸனானி பீதனிபா⁴ஸானி. ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி, ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் ச²ட்ட²ம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி லோஹிதகானி லோஹிதகவண்ணானி லோஹிதகனித³ஸ்ஸனானி லோஹிதகனிபா⁴ஸானி. ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி, ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் ஸத்தமம் அபி⁴பா⁴யதனம்.
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி ஓதா³தானி ஓதா³தவண்ணானி ஓதா³தனித³ஸ்ஸனானி ஓதா³தனிபா⁴ஸானி. ‘தானி அபி⁴பு⁴ய்ய ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி, ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி. இத³ம் அட்ட²மம் அபி⁴பா⁴யதனம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² அபி⁴பா⁴யதனானீ’’தி. பஞ்சமம்.
6. விமோக்க²ஸுத்தம்
66. ‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, விமோக்கா². கதமே அட்ட²? ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதி. அயம் பட²மோ விமோக்கோ².
‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ, ப³ஹித்³தா⁴ [அரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ (ஸ்யா. பீ. க.) தீ³. நி. 2.129; தீ³. நி. 3.338, 358; அ. நி. 8.119; ம. நி. 2.248 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ரூபானி பஸ்ஸதி. அயம் து³தியோ விமோக்கோ².
‘‘ஸுப⁴ந்தேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதி. அயம் ததியோ விமோக்கோ².
‘‘ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா ‘அனந்தோ ஆகாஸோ’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம் சதுத்தோ² விமோக்கோ².
‘‘ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’ந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம் பஞ்சமோ விமோக்கோ².
‘‘ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘நத்தி² கிஞ்சீ’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம் ச²ட்டோ² விமோக்கோ².
‘‘ஸப்³ப³ஸோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம் ஸத்தமோ விமோக்கோ².
‘‘ஸப்³ப³ஸோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம் அட்ட²மோ விமோக்கோ². இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² விமோக்கா²’’தி. ச²ட்ட²ம்.
7. அனரியவோஹாரஸுத்தம்
67. ‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, அனரியவோஹாரா. கதமே அட்ட²? அதி³ட்டே² தி³ட்ட²வாதி³தா, அஸுதே ஸுதவாதி³தா, அமுதே முதவாதி³தா, அவிஞ்ஞாதே விஞ்ஞாதவாதி³தா, தி³ட்டே² அதி³ட்ட²வாதி³தா, ஸுதே அஸுதவாதி³தா, முதே அமுதவாதி³தா, விஞ்ஞாதே அவிஞ்ஞாதவாதி³தா. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² அனரியவோஹாரா’’தி. ஸத்தமம்.
8. அரியவோஹாரஸுத்தம்
68. ‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, அரியவோஹாரா. கதமே அட்ட²? அதி³ட்டே² அதி³ட்ட²வாதி³தா, அஸுதே அஸுதவாதி³தா, அமுதே அமுதவாதி³தா, அவிஞ்ஞாதே அவிஞ்ஞாதவாதி³தா, தி³ட்டே² தி³ட்ட²வாதி³தா, ஸுதே ஸுதவாதி³தா, முதே முதவாதி³தா, விஞ்ஞாதே விஞ்ஞாதவாதி³தா. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² அரியவோஹாரா’’தி. அட்ட²மம்.
9. பரிஸாஸுத்தம்
69. ‘‘அட்டி²மா, பி⁴க்க²வே, பரிஸா. கதமா அட்ட²? க²த்தியபரிஸா, ப்³ராஹ்மணபரிஸா, க³ஹபதிபரிஸா, ஸமணபரிஸா, சாதுமஹாராஜிகபரிஸா, தாவதிம்ஸபரிஸா, மாரபரிஸா, ப்³ரஹ்மபரிஸா. அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், பி⁴க்க²வே, அனேகஸதம் க²த்தியபரிஸம் உபஸங்கமிதா. தத்ரபி மயா ஸன்னிஸின்னபுப்³ப³ஞ்சேவ ஸல்லபிதபுப்³ப³ஞ்ச ஸாகச்சா² ச ஸமாபன்னபுப்³பா³. தத்த² யாதி³ஸகோ தேஸம் வண்ணோ ஹோதி தாதி³ஸகோ மய்ஹம் வண்ணோ ஹோதி, யாதி³ஸகோ தேஸம் ஸரோ ஹோதி தாதி³ஸகோ மய்ஹம் ஸரோ ஹோதி. த⁴ம்மியா ச கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேமி ஸமாத³பேமி ஸமுத்தேஜேமி ஸம்பஹம்ஸேமி. பா⁴ஸமானஞ்ச மம் ந ஜானந்தி – ‘கோ நு கோ² அயம் பா⁴ஸதி தே³வோ வா மனுஸ்ஸோ வா’தி. த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா அந்தரதா⁴யாமி. அந்தரஹிதஞ்ச மம் ந ஜானந்தி – ‘கோ நு கோ² அயம் அந்தரஹிதோ தே³வோ வா மனுஸ்ஸோ வா’’’தி.
‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், பி⁴க்க²வே, அனேகஸதம் ப்³ராஹ்மணபரிஸம்…பே… க³ஹபதிபரிஸம்… ஸமணபரிஸம்… சாதுமஹாராஜிகபரிஸம்… தாவதிம்ஸபரிஸம்… மாரபரிஸம்… ப்³ரஹ்மபரிஸம் உபஸங்கமிதா. தத்ரபி மயா ஸன்னிஸின்னபுப்³ப³ஞ்சேவ ஸல்லபிதபுப்³ப³ஞ்ச ஸாகச்சா² ச ஸமாபன்னபுப்³பா³. தத்த² யாதி³ஸகோ தேஸம் வண்ணோ ஹோதி தாதி³ஸகோ மய்ஹம் வண்ணோ ஹோதி, யாதி³ஸகோ தேஸம் ஸரோ ஹோதி தாதி³ஸகோ மய்ஹம் ஸரோ ஹோதி. த⁴ம்மியா ச கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேமி ஸமாத³பேமி ஸமுத்தேஜேமி ஸம்பஹம்ஸேமி. பா⁴ஸமானஞ்ச மம் ந ஜானந்தி – ‘கோ நு கோ² அயம் பா⁴ஸதி தே³வோ வா மனுஸ்ஸோ வா’தி. த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா அந்தரதா⁴யாமி. அந்தரஹிதஞ்ச மம் ந ஜானந்தி – ‘கோ நு கோ² அயம் அந்தரஹிதோ தே³வோ வா மனுஸ்ஸோ வா’தி. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² பரிஸா’’தி. நவமம்.
10. பூ⁴மிசாலஸுத்தம்
70. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸி. வேஸாலியம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘க³ண்ஹாஹி, ஆனந்த³, நிஸீத³னம். யேன சாபாலம் சேதியம் [பாவாலசேதியம் (ஸ்யா.), சாபாலசேதியம் (பீ. க.)] தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாம தி³வாவிஹாராயா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா நிஸீத³னம் ஆதா³ய ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தி⁴.
அத² கோ² ப⁴க³வா யேன சாபாலம் சேதியம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ரமணீயா, ஆனந்த³, வேஸாலீ, ரமணீயம் உதே³னம் சேதியம், ரமணீயம் கோ³தமகம் சேதியம், ரமணீயம் ஸத்தம்ப³ம் சேதியம், ரமணீயம் ப³ஹுபுத்தகம் சேதியம்; ரமணீயம் ஸாரந்த³த³ம் சேதியம், ரமணீயம் சாபாலம் சேதியம். யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴, ஆகங்க²மானோ ஸோ, ஆனந்த³, கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா. ததா²க³தஸ்ஸ கோ², ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴. ஆகங்க²மானோ, ஆனந்த³, ததா²க³தோ கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா’’தி. ஏவம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதா ஓளாரிகே நிமித்தே கயிரமானே ஓளாரிகே ஓபா⁴ஸே கயிரமானே நாஸக்கி² படிவிஜ்ஜி²தும்; ந ப⁴க³வந்தம் யாசி – ‘‘திட்ட²து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா கப்பம், திட்ட²து ஸுக³தோ கப்பம் ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்தி, யதா² தம் மாரேன பரியுட்டி²தசித்தோ.
து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா…பே… ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ரமணீயா, ஆனந்த³, வேஸாலீ, ரமணீயம் உதே³னம் சேதியம், ரமணீயம் கோ³தமகம் சேதியம், ரமணீயம் ஸத்தம்ப³ம் சேதியம், ரமணீயம் ப³ஹுபுத்தகம் சேதியம், ரமணீயம் ஸாரந்த³த³ம் சேதியம், ரமணீயம் சாபாலம் சேதியம். யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴, ஆகங்க²மானோ ஸோ, ஆனந்த³, கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா. ததா²க³தஸ்ஸ கோ², ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா…பே… ஆகங்க²மானோ, ஆனந்த³, ததா²க³தோ கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா’’தி. ஏவம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதா ஓளாரிகே நிமித்தே கயிரமானே ஓளாரிகே ஓபா⁴ஸே கயிரமானே நாஸக்கி² படிவிஜ்ஜி²தும்; ந ப⁴க³வந்தம் யாசி – ‘‘திட்ட²து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா கப்பம், திட்ட²து ஸுக³தோ கப்பம் ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்தி, யதா² தம் மாரேன பரியுட்டி²தசித்தோ.
அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘க³ச்ச² த்வம் [க³ச்ச² கோ² த்வம் (ஸம். நி. 5.822) உதா³. 51 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], ஆனந்த³, யஸ்ஸ தா³னி காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸீதி³. அத² கோ² மாரோ பாபிமா அசிரபக்கந்தே ஆயஸ்மந்தே ஆனந்தே³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –
‘‘பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ. பரினிப்³பா³னகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ. பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம, பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி யாவ மே பி⁴க்கூ² ந ஸாவகா ப⁴விஸ்ஸந்தி வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ பத்தயோக³க்கே²மா [இத³ம் பத³ம் தீ³. நி. 2.168 ச ஸம். நி. 5.822 ச ந தி³ஸ்ஸதி] ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தி தே³ஸேஸ்ஸந்தி பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தி பட்ட²பேஸ்ஸந்தி விவரிஸ்ஸந்தி விப⁴ஜிஸ்ஸந்தி உத்தானீகரிஸ்ஸந்தி உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீ’தி. ஏதரஹி, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஸாவகா வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ பத்தயோக³க்கே²மா ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்க²ந்தி தே³ஸேந்தி பஞ்ஞபேந்தி பட்ட²பேந்தி விவரந்தி விப⁴ஜந்தி உத்தானீகரோந்தி உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி.
‘‘பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ. பரினிப்³பா³னகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ. பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம, பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி யாவ மே பி⁴க்கு²னியோ ந ஸாவிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி…பே… யாவ மே உபாஸகா ந ஸாவகா ப⁴விஸ்ஸந்தி…பே… யாவ மே உபாஸிகா ந ஸாவிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ பத்தயோக³க்கே²மா ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினியோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தி தே³ஸேஸ்ஸந்தி பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தி பட்ட²பேஸ்ஸந்தி விவரிஸ்ஸந்தி விப⁴ஜிஸ்ஸந்தி உத்தானீகரிஸ்ஸந்தி, உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீ’தி. ஏதரஹி, ப⁴ந்தே, உபாஸிகா ப⁴க³வதோ ஸாவிகா வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ பத்தயோக³க்கே²மா ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினியோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்க²ந்தி தே³ஸேந்தி பஞ்ஞபேந்தி பட்ட²பேந்தி விவரந்தி விப⁴ஜந்தி உத்தானீகரோந்தி, உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி.
‘‘பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ. பரினிப்³பா³னகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ. பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம, பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி யாவ மே இத³ம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந இத்³த⁴ஞ்சேவ ப⁴விஸ்ஸதி பீ²தஞ்ச வித்தா²ரிகம் பா³ஹுஜஞ்ஞம் புது²பூ⁴தம், யாவ தே³வமனுஸ்ஸேஹி ஸுப்பகாஸித’ந்தி. ஏதரஹி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ப்³ரஹ்மசரியம் இத்³த⁴ஞ்சேவ பீ²தஞ்ச வித்தா²ரிகம் பா³ஹுஜஞ்ஞம் புது²பூ⁴தம், யாவ தே³வமனுஸ்ஸேஹி ஸுப்பகாஸிதம்.
‘‘பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ. பரினிப்³பா³னகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ’’தி. ‘‘அப்போஸ்ஸுக்கோ த்வம், பாபிம, ஹோஹி. நசிரம் ததா²க³தஸ்ஸ பரினிப்³பா³னம் ப⁴விஸ்ஸதி. இதோ திண்ணம் மாஸானம் அச்சயேன ததா²க³தோ பரினிப்³பா³யிஸ்ஸதீ’’தி.
அத² கோ² ப⁴க³வா சாபாலே சேதியே ஸதோ ஸம்பஜானோ ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜி. ஓஸ்ஸட்டே² ச ப⁴க³வதா ஆயுஸங்கா²ரே மஹாபூ⁴மிசாலோ அஹோஸி பி⁴ம்ஸனகோ ஸலோமஹம்ஸோ, தே³வது³ந்து³பி⁴யோ ச ப²லிம்ஸு. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –
‘‘துலமதுலஞ்ச ஸம்ப⁴வம், ப⁴வஸங்கா²ரமவஸ்ஸஜி முனி;
அஜ்ஜ²த்தரதோ ஸமாஹிதோ, அபி⁴ந்தி³ கவசமிவத்தஸம்ப⁴வ’’ந்தி.
அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹா வதாயம் பூ⁴மிசாலோ; ஸுமஹா வதாயம் பூ⁴மிசாலோ பி⁴ம்ஸனகோ ஸலோமஹம்ஸோ, தே³வது³ந்து³பி⁴யோ ச ப²லிம்ஸு. கோ நு கோ² ஹேது, கோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாயா’’தி?
அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மஹா வதாயம், ப⁴ந்தே, பூ⁴மிசாலோ; ஸுமஹா வதாயம், ப⁴ந்தே, பூ⁴மிசாலோ பி⁴ம்ஸனகோ ஸலோமஹம்ஸோ, தே³வது³ந்து³பி⁴யோ ச ப²லிம்ஸு. கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது, கோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாயா’’தி?
‘‘அட்டி²மே, ஆனந்த³, ஹேதூ, அட்ட² பச்சயா மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய. கதமே அட்ட²? அயம், ஆனந்த³, மஹாபத²வீ உத³கே பதிட்டி²தா; உத³கம் வாதே பதிட்டி²தம்; வாதோ ஆகாஸட்டோ² ஹோதி. ஸோ, ஆனந்த³, ஸமயோ யம் மஹாவாதா வாயந்தி; மஹாவாதா வாயந்தா உத³கம் கம்பேந்தி; உத³கம் கம்பிதம் பத²விம் கம்பேதி. அயம், ஆனந்த³, பட²மோ ஹேது, பட²மோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.
‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ தே³வதா வா மஹித்³தி⁴கா மஹானுபா⁴வா. தஸ்ஸ பரித்தா பத²வீஸஞ்ஞா பா⁴விதா ஹோதி, அப்பமாணா ஆபோஸஞ்ஞா. ஸோ இமம் பத²விம் கம்பேதி ஸங்கம்பேதி ஸம்பகம்பேதி ஸம்பவேதே⁴தி. அயம், ஆனந்த³, து³தியோ ஹேது, து³தியோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.
‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதா காயா சவித்வா ஸதோ ஸம்பஜானோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமதி, ததா³யம் பத²வீ கம்பதி ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அயம், ஆனந்த³, ததியோ ஹேது; ததியோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.
‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ ஸதோ ஸம்பஜானோ மாதுகுச்சி²ஸ்மா நிக்க²மதி, ததா³யம் பத²வீ கம்பதி ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அயம், ஆனந்த³, சதுத்தோ² ஹேது, சதுத்தோ² பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.
‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, யதா³ ததா²க³தோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி, ததா³யம் பத²வீ கம்பதி ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அயம், ஆனந்த³, பஞ்சமோ ஹேது, பஞ்சமோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.
‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, யதா³ ததா²க³தோ அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதி, ததா³யம் பத²வீ கம்பதி ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அயம், ஆனந்த³, ச²ட்டோ² ஹேது, ச²ட்டோ² பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.
‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, யதா³ ததா²க³தோ ஸதோ ஸம்பஜானோ ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜ்ஜதி, ததா³யம் பத²வீ கம்பதி ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அயம், ஆனந்த³, ஸத்தமோ ஹேது, ஸத்தமோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.
‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, யதா³ ததா²க³தோ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யதி, ததா³யம் பத²வீ கம்பதி ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அயம், ஆனந்த³, அட்ட²மோ ஹேது, அட்ட²மோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய. இமே கோ², ஆனந்த³, அட்ட² ஹேதூ, அட்ட² பச்சயா மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாயா’’தி. த³ஸமம்.
பூ⁴மிசாலவக்³கோ³ து³தியோ.