10. அனுருத்³த⁴மஹாவிதக்கஸுத்தம்

30. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ப⁴க்³கே³ஸு விஹரதி ஸும்ஸுமாரகி³ரே பே⁴ஸகளாவனே மிக³தா³யே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ சேதீஸு விஹரதி பாசீனவம்ஸதா³யே. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘அப்பிச்ச²ஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ மஹிச்ச²ஸ்ஸ; ஸந்துட்ட²ஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ அஸந்துட்ட²ஸ்ஸ; பவிவித்தஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ ஸங்க³ணிகாராமஸ்ஸ; ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ குஸீதஸ்ஸ; உபட்டி²தஸ்ஸதிஸ்ஸாயம் [உபட்டி²தஸதிஸ்ஸாயம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸ [முட்ட²ஸதிஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)]; ஸமாஹிதஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ அஸமாஹிதஸ்ஸ; பஞ்ஞவதோ அயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ து³ப்பஞ்ஞஸ்ஸா’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய; ஏவமேவம் – ப⁴க்³கே³ஸு ஸும்ஸுமாரகி³ரே பே⁴ஸகளாவனே மிக³தா³யே அந்தரஹிதோ சேதீஸு பாசீனவம்ஸதா³யே ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ ஸம்முகே² பாதுரஹோஸி. நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. ஆயஸ்மாபி கோ² அனுருத்³தோ⁴ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம்

நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, அனுருத்³த⁴! ஸாது⁴ கோ² த்வம், அனுருத்³த⁴, (யம் தம் மஹாபுரிஸவிதக்கம்) [ஸத்த மஹாபுரிஸவிதக்கே (ஸீ. பீ.) தீ³. நி. 3.358] விதக்கேஸி – ‘அப்பிச்ச²ஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ மஹிச்ச²ஸ்ஸ; ஸந்துட்ட²ஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ அஸந்துட்ட²ஸ்ஸ; பவிவித்தஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ ஸங்க³ணிகாராமஸ்ஸ; ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ குஸீதஸ்ஸ; உபட்டி²தஸ்ஸதிஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸ; ஸமாஹிதஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ அஸமாஹிதஸ்ஸ; பஞ்ஞவதோ அயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ து³ப்பஞ்ஞஸ்ஸா’தி. தேன ஹி த்வம், அனுருத்³த⁴, இமம்பி அட்ட²மம் மஹாபுரிஸவிதக்கம் விதக்கேஹி – ‘நிப்பபஞ்சாராமஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ நிப்பபஞ்சரதினோ, நாயம் த⁴ம்மோ பபஞ்சாராமஸ்ஸ பபஞ்சரதினோ’’’தி.

‘‘யதோ கோ² த்வம், அனுருத்³த⁴, இமே அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கே விதக்கேஸ்ஸஸி, ததோ த்வம், அனுருத்³த⁴, யாவதே³வ [யாவதே³ (ஸம். நி. 2.152)] ஆகங்கி²ஸ்ஸஸி, விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸஸி.

‘‘யதோ கோ² த்வம், அனுருத்³த⁴, இமே அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கே விதக்கேஸ்ஸஸி, ததோ த்வம், அனுருத்³த⁴, யாவதே³வ ஆகங்கி²ஸ்ஸஸி, விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸஸி.

‘‘யதோ கோ² த்வம், அனுருத்³த⁴, இமே அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கே விதக்கேஸ்ஸஸி, ததோ த்வம், அனுருத்³த⁴, யாவதே³வ ஆகங்கி²ஸ்ஸஸி, பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரிஸ்ஸஸி ஸதோ ச ஸம்பஜானோ ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதி³ஸ்ஸஸி யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸஸி.

‘‘யதோ கோ² த்வம், அனுருத்³த⁴, இமே அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கே விதக்கேஸ்ஸஸி, ததோ த்வம், அனுருத்³த⁴, யாவதே³வ ஆகங்கி²ஸ்ஸஸி, ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸஸி.

‘‘யதோ கோ² த்வம், அனுருத்³த⁴, இமே ச அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கே விதக்கேஸ்ஸஸி, இமேஸஞ்ச சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ப⁴விஸ்ஸஸி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ததோ துய்ஹம், அனுருத்³த⁴, ஸேய்யதா²பி நாம க³ஹபதிஸ்ஸ வா க³ஹபதிபுத்தஸ்ஸ வா நானாரத்தானம் து³ஸ்ஸானம் து³ஸ்ஸகரண்ட³கோ பூரோ; ஏவமேவம் தே பம்ஸுகூலசீவரம் கா²யிஸ்ஸதி ஸந்துட்ட²ஸ்ஸ விஹரதோ ரதியா அபரிதஸ்ஸாய பா²ஸுவிஹாராய ஓக்கமனாய நிப்³பா³னஸ்ஸ.

‘‘யதோ கோ² த்வம், அனுருத்³த⁴, இமே ச அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கே விதக்கேஸ்ஸஸி, இமேஸஞ்ச சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ப⁴விஸ்ஸஸி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ததோ துய்ஹம், அனுருத்³த⁴, ஸேய்யதா²பி நாம க³ஹபதிஸ்ஸ வா க³ஹபதிபுத்தஸ்ஸ வா ஸாலீனம் ஓத³னோ விசிதகாளகோ அனேகஸூபோ அனேகப்³யஞ்ஜனோ; ஏவமேவம் தே பிண்டி³யாலோபபோ⁴ஜனம் கா²யிஸ்ஸதி ஸந்துட்ட²ஸ்ஸ விஹரதோ ரதியா அபரிதஸ்ஸாய பா²ஸுவிஹாராய ஓக்கமனாய நிப்³பா³னஸ்ஸ.

‘‘யதோ கோ² த்வம், அனுருத்³த⁴, இமே ச அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கே விதக்கேஸ்ஸஸி, இமேஸஞ்ச சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ப⁴விஸ்ஸஸி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ததோ துய்ஹம், அனுருத்³த⁴, ஸேய்யதா²பி நாம க³ஹபதிஸ்ஸ வா க³ஹபதிபுத்தஸ்ஸ வா கூடாகா³ரம் உல்லித்தாவலித்தம் நிவாதம் பு²ஸிதக்³க³ளம் பிஹிதவாதபானம்; ஏவமேவம் தே ருக்க²மூலஸேனாஸனம் கா²யிஸ்ஸதி ஸந்துட்ட²ஸ்ஸ விஹரதோ ரதியா அபரிதஸ்ஸாய பா²ஸுவிஹாராய ஓக்கமனாய நிப்³பா³னஸ்ஸ.

‘‘யதோ கோ² த்வம், அனுருத்³த⁴, இமே ச அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கே விதக்கேஸ்ஸஸி, இமேஸஞ்ச சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ப⁴விஸ்ஸஸி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ததோ துய்ஹம், அனுருத்³த⁴, ஸேய்யதா²பி நாம க³ஹபதிஸ்ஸ வா க³ஹபதிபுத்தஸ்ஸ வா பல்லங்கோ கோ³னகத்த²தோ படிகத்த²தோ படலிகத்த²தோ கத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணோ [காத³லி… பச்சத்த²ரணோ (ஸீ.)] ஸஉத்தரச்ச²தோ³ உப⁴தோலோஹிதகூபதா⁴னோ; ஏவமேவம் தே திணஸந்தா²ரகஸயனாஸனம் கா²யிஸ்ஸதி ஸந்துட்ட²ஸ்ஸ விஹரதோ ரதியா அபரிதஸ்ஸாய பா²ஸுவிஹாராய ஓக்கமனாய நிப்³பா³னஸ்ஸ.

‘‘யதோ கோ² த்வம், அனுருத்³த⁴, இமே ச அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கே விதக்கேஸ்ஸஸி, இமேஸஞ்ச சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ப⁴விஸ்ஸஸி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ததோ துய்ஹம், அனுருத்³த⁴, ஸேய்யதா²பி நாம க³ஹபதிஸ்ஸ வா க³ஹபதிபுத்தஸ்ஸ வா நானாபே⁴ஸஜ்ஜானி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸப்பி நவனீதம் தேலம் மது⁴ பா²ணிதம்; ஏவமேவம் தே பூதிமுத்தபே⁴ஸஜ்ஜம் கா²யிஸ்ஸதி ஸந்துட்ட²ஸ்ஸ விஹரதோ ரதியா அபரிதஸ்ஸாய பா²ஸுவிஹாராய ஓக்கமனாய நிப்³பா³னஸ்ஸ. தேன ஹி த்வம், அனுருத்³த⁴, ஆயதிகம்பி வஸ்ஸாவாஸம் இதே⁴வ சேதீஸு பாசீனவம்ஸதா³யே விஹரேய்யாஸீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³த்வா – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவம் – சேதீஸு பாசீனவம்ஸதா³யே அந்தரஹிதோ ப⁴க்³கே³ஸு ஸும்ஸுமாரகி³ரே பே⁴ஸகளாவனே மிக³தா³யே பாதுரஹோஸீதி. நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அட்ட² கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாபுரிஸவிதக்கே தே³ஸேஸ்ஸாமி, தம் ஸுணாத²…பே… கதமே ச, பி⁴க்க²வே, அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கா? அப்பிச்ச²ஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ மஹிச்ச²ஸ்ஸ; ஸந்துட்ட²ஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ அஸந்துட்ட²ஸ்ஸ; பவிவித்தஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ ஸங்க³ணிகாராமஸ்ஸ; ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ குஸீதஸ்ஸ; உபட்டி²தஸ்ஸதிஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸ; ஸமாஹிதஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ அஸமாஹிதஸ்ஸ; பஞ்ஞவதோ அயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ து³ப்பஞ்ஞஸ்ஸ; நிப்பபஞ்சாராமஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ நிப்பபஞ்சரதினோ, நாயம் த⁴ம்மோ பபஞ்சாராமஸ்ஸ பபஞ்சரதினோ’’.

‘‘‘அப்பிச்ச²ஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ மஹிச்ச²ஸ்ஸா’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அப்பிச்சோ² ஸமானோ ‘அப்பிச்சோ²தி மம் ஜானேய்யு’ந்தி ந இச்ச²தி, ஸந்துட்டோ² ஸமானோ ‘ஸந்துட்டோ²தி மம் ஜானேய்யு’ந்தி ந இச்ச²தி, பவிவித்தோ ஸமானோ ‘பவிவித்தோதி மம் ஜானேய்யு’ந்தி ந இச்ச²தி, ஆரத்³த⁴வீரியோ ஸமானோ ‘ஆரத்³த⁴வீரியோதி மம் ஜானேய்யு’ந்தி ந இச்ச²தி, உபட்டி²தஸ்ஸதி ஸமானோ ‘உபட்டி²தஸ்ஸதீதி மம் ஜானேய்யு’ந்தி ந இச்ச²தி, ஸமாஹிதோ ஸமானோ ‘ஸமாஹிதோதி மம் ஜானேய்யு’ந்தி ந இச்ச²தி, பஞ்ஞவா ஸமானோ ‘பஞ்ஞவாதி மம் ஜானேய்யு’ந்தி ந இச்ச²தி, நிப்பபஞ்சாராமோ ஸமானோ ‘நிப்பபஞ்சாராமோதி மம் ஜானேய்யு’ந்தி ந இச்ச²தி. ‘அப்பிச்ச²ஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ மஹிச்ச²ஸ்ஸா’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘ஸந்துட்ட²ஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ அஸந்துட்ட²ஸ்ஸா’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம், கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரசீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன. ‘ஸந்துட்ட²ஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ அஸந்துட்ட²ஸ்ஸா’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘பவிவித்தஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ ஸங்க³ணிகாராமஸ்ஸா’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம், கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ப⁴வந்தி உபஸங்கமிதாரோ பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னியோ உபாஸகா உபாஸிகாயோ ராஜானோ ராஜமஹாமத்தா தித்தி²யா தித்தி²யஸாவகா. தத்ர பி⁴க்கு² விவேகனின்னேன சித்தேன விவேகபோணேன விவேகபப்³பா⁴ரேன விவேகட்டே²ன நேக்க²ம்மாபி⁴ரதேன அஞ்ஞத³த்து² உய்யோஜனிகபடிஸம்யுத்தம்யேவ கத²ம் கத்தா [பவத்தா (க.)] ஹோதி. ‘பவிவித்தஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ ஸங்க³ணிகாராமஸ்ஸா’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ குஸீதஸ்ஸா’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம், கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. ‘ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ குஸீதஸ்ஸா’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘உபட்டி²தஸ்ஸதிஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸா’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதிமா ஹோதி பரமேன ஸதினேபக்கேன ஸமன்னாக³தோ, சிரகதம்பி சிரபா⁴ஸிதம்பி ஸரிதா அனுஸ்ஸரிதா. ‘உபட்டி²தஸ்ஸதிஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ, முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸா’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘ஸமாஹிதஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ அஸமாஹிதஸ்ஸா’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ‘ஸமாஹிதஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ அஸமாஹிதஸ்ஸா’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘பஞ்ஞவதோ அயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ து³ப்பஞ்ஞஸ்ஸா’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்ஞவா ஹோதி உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ அரியாய நிப்³பே³தி⁴காய ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா. ‘பஞ்ஞவதோ அயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ து³ப்பஞ்ஞஸ்ஸா’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘நிப்பபஞ்சாராமஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ நிப்பபஞ்சரதினோ, நாயம் த⁴ம்மோ பபஞ்சாராமஸ்ஸ பபஞ்சரதினோ’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பபஞ்சனிரோதே⁴ சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி விமுச்சதி. ‘நிப்பபஞ்சாராமஸ்ஸாயம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ, நிப்பபஞ்சரதினோ, நாயம் த⁴ம்மோ பபஞ்சாராமஸ்ஸ பபஞ்சரதினோ’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்த’’ந்தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஆயதிகம்பி வஸ்ஸாவாஸம் தத்தே²வ சேதீஸு பாசீனவம்ஸதா³யே விஹாஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி, தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ ச பனாயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ அரஹதம் அஹோஸீதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ அரஹத்தப்பத்தோ தாயம் வேலாயம் இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி –

[தே²ரகா³. 901-903] ‘‘மம ஸங்கப்பமஞ்ஞாய, ஸத்தா² லோகே அனுத்தரோ;

மனோமயேன காயேன, இத்³தி⁴யா உபஸங்கமி.

‘‘யதா² மே அஹு ஸங்கப்போ, ததோ உத்தரி தே³ஸயி;

நிப்பபஞ்சரதோ பு³த்³தோ⁴, நிப்பபஞ்சம் அதே³ஸயி.

‘‘தஸ்ஸாஹம் த⁴ம்மமஞ்ஞாய, விஹாஸிம் ஸாஸனே ரதோ;

திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி. த³ஸமம்;

க³ஹபதிவக்³கோ³ ததியோ.