2. மஹாவக்³கோ³

1. வேரஞ்ஜஸுத்தம்

11. [பாரா. 1 ஆத³யோ] ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேரஞ்ஜாயம் விஹரதி நளேருபுசிமந்த³மூலே. அத² கோ² வேரஞ்ஜோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் [ஸாராணீயம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² வேரஞ்ஜோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ஸுதம் மேதம், போ⁴ கோ³தம – ‘ந ஸமணோ கோ³தமோ ப்³ராஹ்மணே ஜிண்ணே வுட்³டே⁴ மஹல்லகே அத்³த⁴க³தே வயோஅனுப்பத்தே அபி⁴வாதே³தி வா பச்சுட்டே²தி வா ஆஸனேன வா நிமந்தேதீ’தி. தயித³ம், போ⁴ கோ³தம, ததே²வ. ந ஹி ப⁴வம் கோ³தமோ ப்³ராஹ்மணே ஜிண்ணே வுட்³டே⁴ மஹல்லகே அத்³த⁴க³தே வயோஅனுப்பத்தே அபி⁴வாதே³தி வா பச்சுட்டே²தி வா ஆஸனேன வா நிமந்தேதி. தயித³ம், போ⁴ கோ³தம, ந ஸம்பன்னமேவா’’தி. ‘‘நாஹம் தம், ப்³ராஹ்மண, பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய யமஹம் அபி⁴வாதே³ய்யம் வா பச்சுட்டே²ய்யம் வா ஆஸனேன வா நிமந்தேய்யம். யஞ்ஹி, ப்³ராஹ்மண, ததா²க³தோ அபி⁴வாதே³ய்ய வா பச்சுட்டே²ய்ய வா ஆஸனேன வா நிமந்தேய்ய, முத்³தா⁴பி தஸ்ஸ விபதேய்யா’’தி.

‘‘அரஸரூபோ ப⁴வம் கோ³தமோ’’தி! ‘‘அத்தி² க்²வேஸ, ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அரஸரூபோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி. யே தே, ப்³ராஹ்மண, ரூபரஸா ஸத்³த³ரஸா க³ந்த⁴ரஸா ரஸரஸா போ²ட்ட²ப்³ப³ரஸா, தே ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா [அனபா⁴வகதா (ஸீ. பீ.)] ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. அயம் கோ², ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அரஸரூபோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி, நோ ச கோ² யம் த்வம் ஸந்தா⁴ய வதே³ஸீ’’தி [வதே³ஸி (ஸீ. க.)].

‘‘நிப்³போ⁴கோ³ ப⁴வம் கோ³தமோ’’தி! ‘‘அத்தி² க்²வேஸ, ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘நிப்³போ⁴கோ³ ஸமணோ கோ³தமோ’தி. யே தே, ப்³ராஹ்மண, ரூபபோ⁴கா³ ஸத்³த³போ⁴கா³ க³ந்த⁴போ⁴கா³ ரஸபோ⁴கா³ போ²ட்ட²ப்³ப³போ⁴கா³, தே ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. அயம் கோ², ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘நிப்³போ⁴கோ³ ஸமணோ கோ³தமோ’தி, நோ ச கோ² யம் த்வம் ஸந்தா⁴ய வதே³ஸீ’’தி.

‘‘அகிரியவாதோ³ ப⁴வம் கோ³தமோ’’தி! ‘‘அத்தி² க்²வேஸ, ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அகிரியவாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ’தி. அஹஞ்ஹி, ப்³ராஹ்மண, அகிரியம் வதா³மி காயது³ச்சரிதஸ்ஸ வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ மனோது³ச்சரிதஸ்ஸ; அனேகவிஹிதானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அகிரியம் வதா³மி. அயம் கோ², ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அகிரியவாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ’தி, நோ ச கோ² யம் த்வம் ஸந்தா⁴ய வதே³ஸீ’’தி.

‘‘உச்சே²த³வாதோ³ ப⁴வம் கோ³தமோ’’தி! ‘‘அத்தி² க்²வேஸ, ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘உச்சே²த³வாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ’தி. அஹஞ்ஹி, ப்³ராஹ்மண, உச்சே²த³ம் வதா³மி ராக³ஸ்ஸ தோ³ஸஸ்ஸ மோஹஸ்ஸ; அனேகவிஹிதானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் உச்சே²த³ம் வதா³மி. அயம் கோ², ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘உச்சே²த³வாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ’தி, நோ ச கோ² யம் த்வம் ஸந்தா⁴ய வதே³ஸீ’’தி.

‘‘ஜேகு³ச்சீ² ப⁴வம் கோ³தமோ’’தி! ‘‘அத்தி² க்²வேஸ, ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஜேகு³ச்சீ² ஸமணோ கோ³தமோ’தி. அஹஞ்ஹி, ப்³ராஹ்மண, ஜிகு³ச்சா²மி காயது³ச்சரிதேன வசீது³ச்சரிதேன மனோது³ச்சரிதேன; ஜிகு³ச்சா²மி அனேகவிஹிதானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியா. அயம் கோ², ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஜேகு³ச்சீ² ஸமணோ கோ³தமோ’தி, நோ ச கோ² யம் த்வம் ஸந்தா⁴ய வதே³ஸீ’’தி.

‘‘வேனயிகோ ப⁴வம் கோ³தமோ’’தி! ‘‘அத்தி² க்²வேஸ, ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘வேனயிகோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி. அஹஞ்ஹி, ப்³ராஹ்மண, வினயாய த⁴ம்மம் தே³ஸேமி ராக³ஸ்ஸ தோ³ஸஸ்ஸ மோஹஸ்ஸ; அனேகவிஹிதானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் வினயாய த⁴ம்மம் தே³ஸேமி. அயம் கோ², ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘வேனயிகோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி, நோ ச கோ² யம் த்வம் ஸந்தா⁴ய வதே³ஸீ’’தி.

‘‘தபஸ்ஸீ ப⁴வம் கோ³தமோ’’தி! ‘‘அத்தி² க்²வேஸ, ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘தபஸ்ஸீ ஸமணோ கோ³தமோ’தி. தபனீயாஹம், ப்³ராஹ்மண, பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே வதா³மி காயது³ச்சரிதம் வசீது³ச்சரிதம் மனோது³ச்சரிதம். யஸ்ஸ கோ², ப்³ராஹ்மண, தபனீயா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா, தமஹம் ‘தபஸ்ஸீ’தி வதா³மி. ததா²க³தஸ்ஸ கோ², ப்³ராஹ்மண, தபனீயா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. அயம் கோ², ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘தபஸ்ஸீ ஸமணோ கோ³தமோ’தி, நோ ச கோ² யம் த்வம் ஸந்தா⁴ய வதே³ஸீ’’தி.

‘‘அபக³ப்³போ⁴ ப⁴வம் கோ³தமோ’’தி! ‘‘அத்தி² க்²வேஸ, ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அபக³ப்³போ⁴ ஸமணோ கோ³தமோ’தி. யஸ்ஸ கோ², ப்³ராஹ்மண, ஆயதிம் க³ப்³ப⁴ஸேய்யா புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா, தமஹம் ‘அபக³ப்³போ⁴’தி வதா³மி. ததா²க³தஸ்ஸ கோ², ப்³ராஹ்மண, ஆயதிம் க³ப்³ப⁴ஸேய்யா புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. அயம் கோ², ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அபக³ப்³போ⁴ ஸமணோ கோ³தமோ’தி, நோ ச கோ² யம் த்வம் ஸந்தா⁴ய வதே³ஸி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப்³ராஹ்மண, குக்குடியா அண்டா³னி அட்ட² வா த³ஸ வா த்³வாத³ஸ வா. தானாஸ்ஸு குக்குடியா ஸம்மா அதி⁴ஸயிதானி ஸம்மா பரிஸேதி³தானி ஸம்மா பரிபா⁴விதானி. யோ நு கோ² தேஸம் குக்குடச்சா²பகானம் பட²மதரம் பாத³னக²ஸிகா²ய வா முக²துண்ட³கேன வா அண்ட³கோஸம் பதா³லேத்வா ஸோத்தி²னா அபி⁴னிப்³பி⁴ஜ்ஜேய்ய, கிந்தி ஸ்வாஸ்ஸ வசனீயோ – ‘ஜேட்டோ² வா கனிட்டோ² வா’’’தி? ‘‘ஜேட்டோ² திஸ்ஸ, போ⁴ கோ³தம, வசனீயோ. ஸோ ஹி நேஸம், போ⁴ கோ³தம, ஜேட்டோ² ஹோதீ’’தி.

‘‘ஏவமேவம் கோ² அஹம், ப்³ராஹ்மண, அவிஜ்ஜாக³தாய பஜாய அண்ட³பூ⁴தாய பரியோனத்³தா⁴ய அவிஜ்ஜண்ட³கோஸம் பதா³லேத்வா ஏகோவ லோகே அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. அஹஞ்ஹி, ப்³ராஹ்மண, ஜேட்டோ² ஸேட்டோ² லோகஸ்ஸ. ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே, ப்³ராஹ்மண, வீரியம் அஹோஸி அஸல்லீனம், உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா², பஸ்ஸத்³தோ⁴ காயோ அஸாரத்³தோ⁴, ஸமாஹிதம் சித்தம் ஏகக்³க³ம்.

‘‘ஸோ கோ² அஹம், ப்³ராஹ்மண, விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமி; விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமி; பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹராமி ஸதோ ச ஸம்பஜானோ ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³மி யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமி; ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமி.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேஸிம். ஸோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ திஸ்ஸோபி ஜாதியோ சதஸ்ஸோபி ஜாதியோ பஞ்சபி ஜாதியோ த³ஸபி ஜாதியோ வீஸம்பி ஜாதியோ திம்ஸம்பி ஜாதியோ சத்தாலீஸம்பி ஜாதியோ பஞ்ஞாஸம்பி ஜாதியோ ஜாதிஸதம்பி ஜாதிஸஹஸ்ஸம்பி ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸம்பி அனேகேபி ஸம்வட்டகப்பே அனேகேபி விவட்டகப்பே அனேகேபி ஸம்வட்டவிவட்டகப்பே – ‘அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ. ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம்; தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ. ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோ’தி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி.

‘‘அயம் கோ² மே, ப்³ராஹ்மண, ரத்தியா பட²மே யாமே பட²மா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா; அவிஜ்ஜா விஹதா விஜ்ஜா உப்பன்னா; தமோ விஹதோ ஆலோகோ உப்பன்னோ, யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ. அயம் கோ² மே, ப்³ராஹ்மண, பட²மா அபி⁴னிப்³பி⁴தா³ அஹோஸி குக்குடச்சா²பகஸ்ஸேவ அண்ட³கோஸம்ஹா.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஸத்தானம் சுதூபபாதஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேஸிம். ஸோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸாமி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே, ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாமி – ‘இமே வத போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா, வசீது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா, மனோது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா, அரியானம் உபவாத³கா, மிச்சா²தி³ட்டி²கா, மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா. தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னாதி. இமே வா பன போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா, வசீஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா, மனோஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா, அரியானம் அனுபவாத³கா, ஸம்மாதி³ட்டி²கா, ஸம்மாதி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா. தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா’தி. இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸாமி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே, ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாமி.

‘‘அயம் கோ² மே, ப்³ராஹ்மண, ரத்தியா மஜ்ஜி²மே யாமே து³தியா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா; அவிஜ்ஜா விஹதா விஜ்ஜா உப்பன்னா; தமோ விஹதோ ஆலோகோ உப்பன்னோ, யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ. அயம் கோ² மே, ப்³ராஹ்மண, து³தியா அபி⁴னிப்³பி⁴தா³ அஹோஸி குக்குடச்சா²பகஸ்ஸேவ அண்ட³கோஸம்ஹா.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஆஸவானம் க²யஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேஸிம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம்; ‘இமே ஆஸவா’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் ஆஸவஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் ஆஸவனிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் ஆஸவனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம். தஸ்ஸ மே ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த², ப⁴வாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த², அவிஜ்ஜாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த². விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் அஹோஸி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம்.

‘‘அயம் கோ² மே, ப்³ராஹ்மண, ரத்தியா பச்சி²மே யாமே ததியா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா; அவிஜ்ஜா விஹதா விஜ்ஜா உப்பன்னா; தமோ விஹதோ ஆலோகோ உப்பன்னோ, யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ. அயம் கோ² மே, ப்³ராஹ்மண, ததியா அபி⁴னிப்³பி⁴தா³ அஹோஸி குக்குடச்சா²பகஸ்ஸேவ அண்ட³கோஸம்ஹா’’தி.

ஏவம் வுத்தே வேரஞ்ஜோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஜேட்டோ² ப⁴வம் கோ³தமோ, ஸேட்டோ² ப⁴வம் கோ³தமோ. அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம! ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் [நிகுஜ்ஜிதம் (க.)] வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீதி; ஏவமேவம் போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. பட²மம்.

2. ஸீஹஸுத்தம்

12. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா லிச்ச²வீ ஸந்தா²கா³ரே [ஸந்தா⁴கா³ரே (க.)] ஸன்னிஸின்னா ஸன்னிபதிதா அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி, த⁴ம்மஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஸீஹோ ஸேனாபதி நிக³ண்ட²ஸாவகோ தஸ்ஸம் பரிஸாயம் நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² ஸீஹஸ்ஸ ஸேனாபதிஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நிஸ்ஸம்ஸயம் கோ² ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி, ததா² ஹிமே ஸம்ப³ஹுலா அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா லிச்ச²வீ ஸந்தா²கா³ரே ஸன்னிஸின்னா ஸன்னிபதிதா அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி, த⁴ம்மஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி. யம்னூனாஹம் தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமேய்யம் அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴’’ந்தி. அத² கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி யேன நிக³ண்டோ² நாடபுத்தோ [நாத²புத்தோ (க. ஸீ.), நாதபுத்தோ (க. ஸீ.)] தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா நிக³ண்ட²ம் நாடபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இச்சா²மஹம், ப⁴ந்தே, ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிது’’ந்தி.

‘‘கிம் பன த்வம், ஸீஹ, கிரியவாதோ³ ஸமானோ அகிரியவாத³ம் ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிஸ்ஸஸி? ஸமணோ ஹி, ஸீஹ, கோ³தமோ அகிரியவாதோ³, அகிரியாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’தி. அத² கோ² ஸீஹஸ்ஸ ஸேனாபதிஸ்ஸ யோ அஹோஸி க³மியாபி⁴ஸங்கா²ரோ [க³மிகாபி⁴ஸங்கா²ரோ (க. ஸீ.) மஹாவ. 290] ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய, ஸோ படிப்பஸ்ஸம்பி⁴.

து³தியம்பி கோ² ஸம்ப³ஹுலா அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா லிச்ச²வீ ஸந்தா²கா³ரே ஸன்னிஸின்னா ஸன்னிபதிதா அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ…பே… த⁴ம்மஸ்ஸ…பே… ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி. து³தியம்பி கோ² ஸீஹஸ்ஸ ஸேனாபதிஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நிஸ்ஸம்ஸயம் கோ² ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி, ததா² ஹிமே ஸம்ப³ஹுலா அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா லிச்ச²வீ ஸந்தா²கா³ரே ஸன்னிஸின்னா ஸன்னிபதிதா அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி, த⁴ம்மஸ்ஸ…பே… ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி. யம்னூனாஹம் தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமேய்யம் அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴’’ந்தி. அத² கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி யேன நிக³ண்டோ² நாடபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா நிக³ண்ட²ம் நாடபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இச்சா²மஹம், ப⁴ந்தே, ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிது’’ந்தி.

‘‘கிம் பன த்வம், ஸீஹ, கிரியவாதோ³ ஸமானோ அகிரியவாத³ம் ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிஸ்ஸஸி? ஸமணோ ஹி, ஸீஹ, கோ³தமோ அகிரியவாதோ³ அகிரியாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’தி. து³தியம்பி கோ² ஸீஹஸ்ஸ ஸேனாபதிஸ்ஸ யோ அஹோஸி க³மியாபி⁴ஸங்கா²ரோ ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய, ஸோ படிப்பஸ்ஸம்பி⁴.

ததியம்பி கோ² ஸம்ப³ஹுலா அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா லிச்ச²வீ ஸந்தா²கா³ரே ஸன்னிஸின்னா ஸன்னிபதிதா அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ…பே… த⁴ம்மஸ்ஸ…பே… ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி. ததியம்பி கோ² ஸீஹஸ்ஸ ஸேனாபதிஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நிஸ்ஸம்ஸயம் கோ² ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி, ததா² ஹிமே ஸம்ப³ஹுலா அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா லிச்ச²வீ ஸந்தா²கா³ரே ஸன்னிஸின்னா ஸன்னிபதிதா அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி, த⁴ம்மஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி. கிம் ஹிமே கரிஸ்ஸந்தி நிக³ண்டா² அபலோகிதா வா அனபலோகிதா வா? யம்னூனாஹம் அனபலோகேத்வாவ நிக³ண்டே² [நிக³ண்ட²ம் (ஸ்யா. க.) மஹாவ. 290 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமேய்யம் அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴’’ந்தி.

அத² கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி பஞ்சமத்தேஹி ரத²ஸதேஹி தி³வாதி³வஸ்ஸ வேஸாலியா நிய்யாஸி ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய. யாவதிகா யானஸ்ஸ பூ⁴மி, யானேன க³ந்த்வா யானா பச்சோரோஹித்வா பத்திகோவ அக³மாஸி. அத² கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ஸுதம் மேதம், ப⁴ந்தே – ‘அகிரியவாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ, அகிரியாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’தி. யே தே, ப⁴ந்தே, ஏவமாஹம்ஸு – ‘அகிரியவாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ, அகிரியாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’தி, கச்சி தே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ வுத்தவாதி³னோ ந ச ப⁴க³வந்தம் அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்க²ந்தி த⁴ம்மஸ்ஸ சானுத⁴ம்மம் ப்³யாகரோந்தி ந ச கோசி ஸஹத⁴ம்மிகோ வாதா³னுவாதோ³ [வாதா³னுபாதோ (க. ஸீ. ஸ்யா.) அ. நி. 3.58; 5.5] கா³ரய்ஹம் டா²னம் ஆக³ச்ச²தி? அனப்³ப⁴க்கா²துகாமா ஹி மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்த’’ந்தி.

‘‘அத்தி², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அகிரியவாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ, அகிரியாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘அத்தி², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘கிரியவாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ, கிரியாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘அத்தி², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘உச்சே²த³வாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ, உச்சே²தா³ய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘அத்தி², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஜேகு³ச்சீ² ஸமணோ கோ³தமோ, ஜேகு³ச்சி²தாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘அத்தி², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘வேனயிகோ ஸமணோ கோ³தமோ, வினயாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘அத்தி², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘தபஸ்ஸீ ஸமணோ கோ³தமோ, தபஸ்ஸிதாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘அத்தி², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அபக³ப்³போ⁴ ஸமணோ கோ³தமோ, அபக³ப்³ப⁴தாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘அத்தி², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அஸ்ஸாஸகோ ஸமணோ கோ³தமோ, அஸ்ஸாஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘கதமோ ச, ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அகிரியவாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ, அகிரியாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’தி? அஹஞ்ஹி, ஸீஹ, அகிரியம் வதா³மி காயது³ச்சரிதஸ்ஸ வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ மனோது³ச்சரிதஸ்ஸ; அனேகவிஹிதானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அகிரியம் வதா³மி. அயம் கோ², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அகிரியவாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ, அகிரியாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘கதமோ ச, ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘கிரியவாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ, கிரியாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’தி? அஹஞ்ஹி, ஸீஹ, கிரியம் வதா³மி காயஸுசரிதஸ்ஸ வசீஸுசரிதஸ்ஸ மனோஸுசரிதஸ்ஸ; அனேகவிஹிதானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் கிரியம் வதா³மி. அயம் கோ², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘கிரியவாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ, கிரியாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘கதமோ ச, ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘உச்சே²த³வாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ, உச்சே²தா³ய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’தி? அஹஞ்ஹி, ஸீஹ, உச்சே²த³ம் வதா³மி ராக³ஸ்ஸ தோ³ஸஸ்ஸ மோஹஸ்ஸ; அனேகவிஹிதானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் உச்சே²த³ம் வதா³மி. அயம் கோ², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘உச்சே²த³வாதோ³ ஸமணோ கோ³தமோ, உச்சே²தா³ய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘கதமோ ச, ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஜேகு³ச்சீ² ஸமணோ கோ³தமோ, ஜேகு³ச்சி²தாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’தி? அஹஞ்ஹி, ஸீஹ, ஜிகு³ச்சா²மி காயது³ச்சரிதேன வசீது³ச்சரிதேன மனோது³ச்சரிதேன; ஜிகு³ச்சா²மி அனேகவிஹிதானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியா. அயம் கோ², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஜேகு³ச்சீ² ஸமணோ கோ³தமோ, ஜேகு³ச்சி²தாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘கதமோ ச, ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘வேனயிகோ ஸமணோ கோ³தமோ, வினயாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’தி? அஹஞ்ஹி, ஸீஹ, வினயாய த⁴ம்மம் தே³ஸேமி ராக³ஸ்ஸ தோ³ஸஸ்ஸ மோஹஸ்ஸ; அனேகவிஹிதானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் வினயாய த⁴ம்மம் தே³ஸேமி. அயம் கோ², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘வேனயிகோ ஸமணோ கோ³தமோ, வினயாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘கதமோ ச, ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘தபஸ்ஸீ ஸமணோ கோ³தமோ, தபஸ்ஸிதாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’தி? தபனீயாஹம், ஸீஹ, பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே வதா³மி காயது³ச்சரிதம் வசீது³ச்சரிதம் மனோது³ச்சரிதம். யஸ்ஸ கோ², ஸீஹ, தபனீயா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா, தமஹம் ‘தபஸ்ஸீ’தி வதா³மி. ததா²க³தஸ்ஸ கோ², ஸீஹ, தபனீயா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. அயம் கோ², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘தபஸ்ஸீ ஸமணோ கோ³தமோ, தபஸ்ஸிதாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘கதமோ ச, ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அபக³ப்³போ⁴ ஸமணோ கோ³தமோ, அபக³ப்³ப⁴தாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’தி? யஸ்ஸ கோ², ஸீஹ, ஆயதிம் க³ப்³ப⁴ஸேய்யா புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா, தமஹம் ‘அபக³ப்³போ⁴’தி வதா³மி. ததா²க³தஸ்ஸ கோ², ஸீஹ, ஆயதிம் க³ப்³ப⁴ஸேய்யா புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. அயம் கோ², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அபக³ப்³போ⁴ ஸமணோ கோ³தமோ, அபக³ப்³ப⁴தாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

‘‘கதமோ ச, ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அஸ்ஸாஸகோ ஸமணோ கோ³தமோ, அஸ்ஸாஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’தி? அஹஞ்ஹி, ஸீஹ, அஸ்ஸாஸகோ பரமேன அஸ்ஸாஸேன, அஸ்ஸாஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேமி, தேன ச ஸாவகே வினேமி. அயம் கோ², ஸீஹ, பரியாயோ, யேன மம் பரியாயேன ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அஸ்ஸாஸகோ ஸமணோ கோ³தமோ, அஸ்ஸாஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ச ஸாவகே வினேதீ’’’தி.

ஏவம் வுத்தே ஸீஹோ ஸேனாபதி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே, அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே…பே… உபாஸகம் மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி.

‘‘அனுவிச்சகாரம் கோ², ஸீஹ, கரோஹி. அனுவிச்சகாரோ தும்ஹாதி³ஸானம் ஞாதமனுஸ்ஸானம் ஸாது⁴ ஹோதீ’’தி. ‘‘இமினாபாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய அத்தமனோ அபி⁴ரத்³தோ⁴, யம் மம் ப⁴க³வா ஏவமாஹ – ‘அனுவிச்சகாரம் கோ², ஸீஹ, கரோஹி. அனுவிச்சகாரோ தும்ஹாதி³ஸானம் ஞாதமனுஸ்ஸானம் ஸாது⁴ ஹோதீ’தி. மஞ்ஹி, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞதித்தி²யா ஸாவகம் லபி⁴த்வா கேவலகப்பம் வேஸாலிம் படாகம் பரிஹரேய்யும் – ‘ஸீஹோ அம்ஹாகம் ஸேனாபதி ஸாவகத்தம் உபக³தோ’தி. அத² ச பன ப⁴க³வா ஏவமாஹ – ‘அனுவிச்சகாரம், ஸீஹ, கரோஹி. அனுவிச்சகாரோ தும்ஹாதி³ஸானம் ஞாதமனுஸ்ஸானம் ஸாது⁴ ஹோதீ’தி. ஏஸாஹம், ப⁴ந்தே, து³தியம்பி ப⁴க³வந்தம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴க³வா தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி.

‘‘தீ³க⁴ரத்தம் கோ² தே, ஸீஹ, நிக³ண்டா²னம் ஓபானபூ⁴தம் குலம், யேன நேஸம் உபக³தானம் பிண்ட³கம் தா³தப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யாஸீ’’தி. ‘‘இமினாபாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய அத்தமனோ அபி⁴ரத்³தோ⁴, யம் மம் ப⁴க³வா ஏவமாஹ – ‘தீ³க⁴ரத்தம் கோ² தே, ஸீஹ, நிக³ண்டா²னம் ஓபானபூ⁴தம் குலம், யேன நேஸம் உபக³தானம் பிண்ட³கம் தா³தப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யாஸீ’தி. ஸுதம் மேதம், ப⁴ந்தே – ‘ஸமணோ கோ³தமோ ஏவமாஹ – மய்ஹமேவ தா³னம் தா³தப்³ப³ம், மய்ஹமேவ ஸாவகானம் தா³தப்³ப³ம்; மய்ஹமேவ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம், ந அஞ்ஞேஸம் தி³ன்னம் மஹப்ப²லம்; மய்ஹமேவ ஸாவகானம் தி³ன்னம் மஹப்ப²லம், ந அஞ்ஞேஸம் ஸாவகானம் தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’ந்தி, அத² ச பன மம் ப⁴க³வா நிக³ண்டே²ஸுபி தா³னே ஸமாத³பேதி [ஸமாதா³பேதி (?)]. அபி ச, ப⁴ந்தே, மயமேத்த² காலம் ஜானிஸ்ஸாம. ஏஸாஹம், ப⁴ந்தே, ததியம்பி ப⁴க³வந்தம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஸீஹஸ்ஸ ஸேனாபதிஸ்ஸ அனுபுப்³பி³ம் கத²ம் [அனுபுப்³பி³கத²ம் (ஸப்³ப³த்த²)] கதே²ஸி, ஸேய்யதி²த³ம் – தா³னகத²ம் ஸீலகத²ம் ஸக்³க³கத²ம், காமானம் ஆதீ³னவம் ஓகாரம் ஸம்கிலேஸம் நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸம் பகாஸேஸி. யதா³ ப⁴க³வா அஞ்ஞாஸி ஸீஹம் ஸேனாபதிம் கல்லசித்தம் முது³சித்தம் வினீவரணசித்தம் உத³க்³க³சித்தம் பஸன்னசித்தம், அத² யா பு³த்³தா⁴னம் ஸாமுக்கம்ஸிகா த⁴ம்மதே³ஸனா தம் பகாஸேஸி – து³க்க²ம் ஸமுத³யம் நிரோத⁴ம் மக்³க³ம். ஸேய்யதா²பி நாம ஸுத்³த⁴ம் வத்த²ம் அபக³தகாளகம் ஸம்மதே³வ ரஜனம் படிக்³க³ண்ஹேய்ய; ஏவமேவம் ஸீஹஸ்ஸ ஸேனாபதிஸ்ஸ தஸ்மிம்யேவ ஆஸனே விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³ – ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி.

அத² கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி தி³ட்ட²த⁴ம்மோ பத்தத⁴ம்மோ விதி³தத⁴ம்மோ பரியோகா³ள்ஹத⁴ம்மோ திண்ணவிசிகிச்சோ² விக³தகத²ம்கதோ² வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ அபரப்பச்சயோ ஸத்து²ஸாஸனே ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அதி⁴வாஸேது மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸ்வாதனாய ப⁴த்தம் ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன.

அத² கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி அஞ்ஞதரம் புரிஸம் ஆமந்தேஸி – ‘‘க³ச்ச² த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, பவத்தமம்ஸம் ஜானாஹீ’’தி. அத² கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன ஸகே நிவேஸனே பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசாபேஸி – ‘‘காலோ, ப⁴ந்தே! நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஸீஹஸ்ஸ ஸேனாபதிஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³ ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா நிக³ண்டா² வேஸாலியம் ரதி²காய ரதி²கம் [ரதி²யாய ரதி²யம் (ப³ஹூஸு)] ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் பா³ஹா பக்³க³ய்ஹ கந்த³ந்தி – ‘‘அஜ்ஜ ஸீஹேன ஸேனாபதினா தூ²லம் பஸும் வதி⁴த்வா ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ப⁴த்தம் கதம். தம் ஸமணோ கோ³தமோ ஜானம் உத்³தி³ஸ்ஸகதம் மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி படிச்சகம்ம’’ந்தி.

அத² கோ² அஞ்ஞதரோ புரிஸோ யேன ஸீஹோ ஸேனாபதி தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஸீஹஸ்ஸ ஸேனாபதிஸ்ஸ உபகண்ணகே ஆரோசேஸி – ‘‘யக்³கே⁴, ப⁴ந்தே, ஜானேய்யாஸி! ஏதே ஸம்ப³ஹுலா நிக³ண்டா² வேஸாலியம் ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் பா³ஹா பக்³க³ய்ஹ கந்த³ந்தி – ‘அஜ்ஜ ஸீஹேன ஸேனாபதினா தூ²லம் பஸும் வதி⁴த்வா ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ப⁴த்தம் கதம். தம் ஸமணோ கோ³தமோ ஜானம் உத்³தி³ஸ்ஸகதம் மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி படிச்சகம்ம’ந்தி. அலம் அய்யோ தீ³க⁴ரத்தஞ்ஹி தே ஆயஸ்மந்தோ அவண்ணகாமா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அவண்ணகாமா த⁴ம்மஸ்ஸ அவண்ணகாமா ஸங்க⁴ஸ்ஸ. ந ச பனேதே ஆயஸ்மந்தோ ஜிரித³ந்தி தம் ப⁴க³வந்தம் அஸதா துச்சா² முஸா அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்கி²தும்; ந ச மயம் ஜீவிதஹேதுபி ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேய்யாமா’’தி.

அத² கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேஸி ஸம்பவாரேஸி. அத² கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி ப⁴க³வந்தம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஸீஹம் ஸேனாபதிம் ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமீதி. து³தியம்.

3. அஸ்ஸாஜானீயஸுத்தம்

13. ‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ரஞ்ஞோ ப⁴த்³தோ³ அஸ்ஸாஜானீயோ ராஜாரஹோ ஹோதி ராஜபோ⁴க்³கோ³, ரஞ்ஞோ அங்க³ந்தேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. கதமேஹி அட்ட²ஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ ப⁴த்³தோ³ அஸ்ஸாஜானீயோ உப⁴தோ ஸுஜாதோ ஹோதி – மாதிதோ ச பிதிதோ ச. யஸ்ஸம் தி³ஸாயம் அஞ்ஞேபி ப⁴த்³தா³ அஸ்ஸாஜானீயா ஜாயந்தி, தஸ்ஸம் தி³ஸாயம் ஜாதோ ஹோதி. யம் கோ² பனஸ்ஸ போ⁴ஜனம் தே³ந்தி – அல்லம் வா ஸுக்க²ம் வா – தம் ஸக்கச்சம்யேவ பரிபு⁴ஞ்ஜதி அவிகிரந்தோ. ஜேகு³ச்சீ² ஹோதி உச்சாரம் வா பஸ்ஸாவம் வா அபி⁴னிஸீதி³தும் வா அபி⁴னிபஜ்ஜிதும் வா. ஸோரதோ ஹோதி ஸுக²ஸம்வாஸோ, ந ச அஞ்ஞே அஸ்ஸே உப்³பே³ஜேதா. யானி கோ² பனஸ்ஸ ஹோந்தி [யானி கோ² பனஸ்ஸ தானி (ஸ்யா.)] ஸாடே²ய்யானி கூடேய்யானி ஜிம்ஹேய்யானி வங்கேய்யானி, தானி யதா²பூ⁴தம் ஸாரதி²ஸ்ஸ ஆவிகத்தா ஹோதி. தேஸமஸ்ஸ ஸாரதி² அபி⁴னிம்மத³னாய வாயமதி. வாஹீ கோ² பன ஹோதி. ‘காமஞ்ஞே அஸ்ஸா வஹந்து வா மா வா, அஹமேத்த² வஹிஸ்ஸாமீ’தி சித்தம் உப்பாதே³தி. க³ச்ச²ந்தோ கோ² பன உஜுமக்³கே³னேவ க³ச்ச²தி. தா²மவா ஹோதி யாவ ஜீவிதமரணபரியாதா³னா தா²மம் உபத³ம்ஸேதா. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ரஞ்ஞோ ப⁴த்³தோ³ அஸ்ஸாஜானீயோ ராஜாரஹோ ஹோதி ராஜபோ⁴க்³கோ³, ரஞ்ஞோ அங்க³ந்தேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ. கதமேஹி அட்ட²ஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. யம் கோ² பனஸ்ஸ போ⁴ஜனம் தே³ந்தி – லூக²ம் வா பணீதம் வா – தம் ஸக்கச்சம்யேவ பரிபு⁴ஞ்ஜதி அவிஹஞ்ஞமானோ. ஜேகு³ச்சீ² ஹோதி காயது³ச்சரிதேன வசீது³ச்சரிதேன மனோது³ச்சரிதேன; ஜேகு³ச்சீ² ஹோதி அனேகவிஹிதானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியா. ஸோரதோ ஹோதி ஸுக²ஸம்வாஸோ, ந அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² உப்³பே³ஜேதா. யானி கோ² பனஸ்ஸ ஹோந்தி ஸாடே²ய்யானி கூடேய்யானி ஜிம்ஹேய்யானி வங்கேய்யானி, தானி யதா²பூ⁴தம் ஆவிகத்தா ஹோதி ஸத்த²ரி வா விஞ்ஞூஸு வா ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு. தேஸமஸ்ஸ ஸத்தா² வா விஞ்ஞூ வா ஸப்³ரஹ்மசாரீ அபி⁴னிம்மத³னாய வாயமதி. ஸிக்கி²தா கோ² பன ஹோதி. ‘காமஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ஸிக்க²ந்து வா மா வா, அஹமேத்த² ஸிக்கி²ஸ்ஸாமீ’தி சித்தம் உப்பாதே³தி. க³ச்ச²ந்தோ கோ² பன உஜுமக்³கே³னேவ க³ச்ச²தி; தத்ராயம் உஜுமக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி – ‘காமம் தசோ ச ந்ஹாரு [நஹாரு (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ச அட்டி² ச அவஸிஸ்ஸது, ஸரீரே உபஸுஸ்ஸது மம்ஸலோஹிதம்; யம் தம் புரிஸதா²மேன புரிஸவீரியேன புரிஸபரக்கமேன பத்தப்³ப³ம், ந தம் அபாபுணித்வா வீரியஸ்ஸ ஸண்டா²னம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. ததியம்.

4. அஸ்ஸக²ளுங்கஸுத்தம்

14. ‘‘அட்ட² ச [அட்ட² (ஸ்யா.)], பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸக²ளுங்கே [அஸ்ஸக²லுங்கே (ஸீ.)] தே³ஸேஸ்ஸாமி அட்ட² ச அஸ்ஸதோ³ஸே, அட்ட² ச புரிஸக²ளுங்கே அட்ட² ச புரிஸதோ³ஸே. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, அட்ட² அஸ்ஸக²ளுங்கா அட்ட² ச அஸ்ஸதோ³ஸா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா பச்ச²தோ படிக்கமதி, பிட்டி²தோ ரத²ம் பவத்தேதி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ அஸ்ஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா பச்சா² லங்க⁴தி, குப்³ப³ரம் ஹனதி, தித³ண்ட³ம் ப⁴ஞ்ஜதி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ அஸ்ஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா ரதீ²ஸாய ஸத்தி²ம் உஸ்ஸஜ்ஜித்வா ரதீ²ஸம்யேவ அஜ்ஜோ²மத்³த³தி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ அஸ்ஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா உம்மக்³க³ம் க³ண்ஹதி, உப்³ப³டுமம் ரத²ம் கரோதி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² அஸ்ஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா லங்க⁴தி புரிமகாயம் பக்³க³ண்ஹதி புரிமே பாதே³. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, பஞ்சமோ அஸ்ஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா அனாதி³யித்வா ஸாரதி²ம் அனாதி³யித்வா பதோத³லட்டி²ம் [பதோத³ம் (ஸீ. பீ.), பதோத³யட்டி²ம் (ஸ்யா. கம்.)] த³ந்தேஹி முகா²தா⁴னம் [முகா²டா²னம் (க.)] வித⁴ம்ஸித்வா யேன காமம் பக்கமதி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, ச²ட்டோ² அஸ்ஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா நேவ அபி⁴க்கமதி நோ படிக்கமதி தத்தே²வ கீ²லட்டா²யீ டி²தோ ஹோதி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தமோ அஸ்ஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா புரிமே ச பாதே³ ஸம்ஹரித்வா பச்சி²மே ச பாதே³ ஸம்ஹரித்வா [ஸங்க²ரித்வா (க.)] தத்தே²வ சத்தாரோ பாதே³ அபி⁴னிஸீத³தி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, அட்ட²மோ அஸ்ஸதோ³ஸோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² அஸ்ஸக²ளுங்கா அட்ட² ச அஸ்ஸதோ³ஸா.

[விப⁴. 956] ‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, அட்ட² புரிஸக²ளுங்கா அட்ட² ச புரிஸதோ³ஸா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா சோதே³ந்தி. ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி ஆபத்தியா சோதி³யமானோ ‘ந ஸராமீ’தி அஸதியா நிப்³பே³டே²தி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா பச்ச²தோ படிக்கமதி, பிட்டி²தோ ரத²ம் வத்தேதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புரிஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ புரிஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா சோதே³ந்தி. ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி ஆபத்தியா சோதி³யமானோ சோத³கம்யேவ படிப்ப²ரதி – ‘கிம் நு கோ² துய்ஹம் பா³லஸ்ஸ அப்³யத்தஸ்ஸ ப⁴ணிதேன! த்வம்பி நாம ப⁴ணிதப்³ப³ம் மஞ்ஞஸீ’தி! ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா பச்சா² லங்க⁴தி, குப்³ப³ரம் ஹனதி, தித³ண்ட³ம் ப⁴ஞ்ஜதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புரிஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ புரிஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா சோதே³ந்தி. ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி ஆபத்தியா சோதி³யமானோ சோத³கஸ்ஸேவ பச்சாரோபேதி – ‘த்வம் கோ²ஸி இத்த²ன்னாமம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ, த்வம் தாவ பட²மம் படிகரோஹீ’தி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா ரதீ²ஸாய ஸத்தி²ம் உஸ்ஸஜ்ஜித்வா ரதீ²ஸம்யேவ அஜ்ஜோ²மத்³த³தி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புரிஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ புரிஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா சோதே³ந்தி. ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி ஆபத்தியா சோதி³யமானோ அஞ்ஞேனாஞ்ஞம் படிசரதி, ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் அபனாமேதி, கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாதுகரோதி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா உம்மக்³க³ம் க³ண்ஹதி, உப்³ப³டுமம் ரத²ம் கரோதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புரிஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² புரிஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா சோதே³ந்தி. ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி ஆபத்தியா சோதி³யமானோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² பா³ஹுவிக்கே²பம் கரோதி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா லங்க⁴தி, புரிமகாயம் பக்³க³ண்ஹதி புரிமே பாதே³; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புரிஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, பஞ்சமோ புரிஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா சோதே³ந்தி. ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி ஆபத்தியா சோதி³யமானோ அனாதி³யித்வா ஸங்க⁴ம் அனாதி³யித்வா சோத³கம் ஸாபத்திகோவ யேன காமம் பக்கமதி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா அனாதி³யித்வா ஸாரதி²ம் அனாதி³யித்வா பதோத³லட்டி²ம் த³ந்தேஹி முகா²தா⁴னம் வித⁴ம்ஸித்வா யேன காமம் பக்கமதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புரிஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, ச²ட்டோ² புரிஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா சோதே³ந்தி. ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி ஆபத்தியா சோதி³யமானோ ‘நேவாஹம் ஆபன்னோம்ஹி, ந பனாஹம் ஆபன்னோம்ஹீ’தி ஸோ துண்ஹீபா⁴வேன ஸங்க⁴ம் விஹேடே²தி [விஹேஸேதி (பீ. க.)]. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா நேவ அபி⁴க்கமதி நோ படிக்கமதி தத்தே²வ கீ²லட்டா²யீ டி²தோ ஹோதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புரிஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தமோ புரிஸதோ³ஸோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா சோதே³ந்தி. ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி ஆபத்தியா சோதி³யமானோ ஏவமாஹ – ‘கிம் நு கோ² தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ அதிபா³ள்ஹம் மயி ப்³யாவடா யாவ [இத³ம் பத³ம் ஸீஹளபோத்த²கே நத்தி²] இதா³னாஹம் ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்திஸ்ஸாமீ’தி. ஸோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தித்வா ஏவமாஹ – ‘இதா³னி கோ² தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ அத்தமனா ஹோதா²’தி? ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸக²ளுங்கோ ‘பேஹீ’தி வுத்தோ, வித்³தோ⁴ ஸமானோ சோதி³தோ ஸாரதி²னா புரிமே ச பாதே³ ஸம்ஹரித்வா பச்சி²மே ச பாதே³ ஸம்ஹரித்வா தத்தே²வ சத்தாரோ பாதே³ அபி⁴னிஸீத³தி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புரிஸக²ளுங்கோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, அட்ட²மோ புரிஸதோ³ஸோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² புரிஸக²ளுங்கா அட்ட² ச புரிஸதோ³ஸா’’தி. சதுத்த²ம்.

5. மலஸுத்தம்

15. ‘‘அட்டி²மானி, பி⁴க்க²வே, மலானி. கதமானி அட்ட²? அஸஜ்ஜா²யமலா, பி⁴க்க²வே, மந்தா; அனுட்டா²னமலா, பி⁴க்க²வே, க⁴ரா; மலம், பி⁴க்க²வே, வண்ணஸ்ஸ கோஸஜ்ஜம்; பமாதோ³, பி⁴க்க²வே, ரக்க²தோ மலம்; மலம், பி⁴க்க²வே, இத்தி²யா து³ச்சரிதம்; மச்சே²ரம், பி⁴க்க²வே, த³த³தோ மலம்; மலா, பி⁴க்க²வே, பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அஸ்மிம் லோகே பரம்ஹி ச; ததோ [ததோ ச (ஸ்யா. பீ.)], பி⁴க்க²வே, மலா மலதரம் அவிஜ்ஜா பரமம் மலம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² மலானீ’’தி.

‘‘அஸஜ்ஜா²யமலா மந்தா, அனுட்டா²னமலா க⁴ரா;

மலம் வண்ணஸ்ஸ கோஸஜ்ஜம், பமாதோ³ ரக்க²தோ மலம்.

‘‘மலித்தி²யா து³ச்சரிதம், மச்சே²ரம் த³த³தோ மலம்;

மலா வே பாபகா த⁴ம்மா, அஸ்மிம் லோகே பரம்ஹி ச;

ததோ மலா மலதரம், அவிஜ்ஜா பரமம் மல’’ந்தி. பஞ்சமம்;

6. தூ³தேய்யஸுத்தம்

16. [சூளவ. 347] ‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² தூ³தேய்யம் க³ந்துமரஹதி. கதமேஹி அட்ட²ஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸோதா ச ஹோதி, ஸாவேதா ச, உக்³க³ஹேதா ச, தா⁴ரேதா ச, விஞ்ஞாதா ச, விஞ்ஞாபேதா ச, குஸலோ ச ஸஹிதாஸஹிதஸ்ஸ, நோ ச கலஹகாரகோ – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² தூ³தேய்யம் க³ந்துமரஹதி. அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ஸாரிபுத்தோ தூ³தேய்யம் க³ந்துமரஹதி. கதமேஹி அட்ட²ஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ ஸோதா ச ஹோதி, ஸாவேதா ச, உக்³க³ஹேதா ச, தா⁴ரேதா ச, விஞ்ஞாதா ச, விஞ்ஞாபேதா ச, குஸலோ ச ஸஹிதாஸஹிதஸ்ஸ, நோ ச கலஹகாரகோ. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ஸாரிபுத்தோ தூ³தேய்யம் க³ந்துமரஹதீ’’தி.

‘‘யோ வே ந ப்³யத²தி [ந வேத⁴தி (ஸீ.), ந ப்³யாத⁴தி (ஸ்யா. பீ.)] பத்வா, பரிஸம் உக்³க³வாதி³னிம் [உக்³க³வாதி³னம் (ஸீ.), உக்³க³ஹவாதி³னம் (ஸ்யா. பீ.), உக்³க³தவாதி³னிம் (க.)];

ந ச ஹாபேதி வசனம், ந ச சா²தே³தி ஸாஸனம்.

‘‘அஸந்தி³த்³த⁴ஞ்ச ப⁴ணதி [அஸந்தி³த்³தோ⁴ ச அக்கா²தி (சூளவ. 347)], புச்சி²தோ ந ச குப்பதி;

ஸ வே தாதி³ஸகோ பி⁴க்கு², தூ³தேய்யம் க³ந்துமரஹதீ’’தி. ச²ட்ட²ம்;

7. பட²மப³ந்த⁴னஸுத்தம்

17. ‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, ஆகாரேஹி இத்தீ² புரிஸம் ப³ந்த⁴தி. கதமேஹி அட்ட²ஹி? ருண்ணேன, பி⁴க்க²வே, இத்தீ² புரிஸம் ப³ந்த⁴தி; ஹஸிதேன, பி⁴க்க²வே, இத்தீ² புரிஸம் ப³ந்த⁴தி; ப⁴ணிதேன, பி⁴க்க²வே, இத்தீ² புரிஸம் ப³ந்த⁴தி; ஆகப்பேன, பி⁴க்க²வே, இத்தீ² புரிஸம் ப³ந்த⁴தி; வனப⁴ங்கே³ன, பி⁴க்க²வே, இத்தீ² புரிஸம் ப³ந்த⁴தி; க³ந்தே⁴ன, பி⁴க்க²வே, இத்தீ² புரிஸம் ப³ந்த⁴தி; ரஸேன, பி⁴க்க²வே, இத்தீ² புரிஸம் ப³ந்த⁴தி; ப²ஸ்ஸேன, பி⁴க்க²வே, இத்தீ² புரிஸம் ப³ந்த⁴தி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹாகாரேஹி இத்தீ² புரிஸம் ப³ந்த⁴தி. தே, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸுப³த்³தா⁴ [ஸுப³ந்தா⁴ (ஸீ. ஸ்யா. க.)], யே [யேவ (ஸ்யா. பீ. க.)] ப²ஸ்ஸேன ப³த்³தா⁴’’தி [ப³ந்தா⁴தி (ஸீ. ஸ்யா. க.)]. ஸத்தமம்.

8. து³தியப³ந்த⁴னஸுத்தம்

18. ‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, ஆகாரேஹி புரிஸோ இத்தி²ம் ப³ந்த⁴தி. கதமேஹி அட்ட²ஹி? ருண்ணேன, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ இத்தி²ம் ப³ந்த⁴தி; ஹஸிதேன, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ இத்தி²ம் ப³ந்த⁴தி; ப⁴ணிதேன, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ இத்தி²ம் ப³ந்த⁴தி; ஆகப்பேன, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ இத்தி²ம் ப³ந்த⁴தி; வனப⁴ங்கே³ன, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ இத்தி²ம் ப³ந்த⁴தி; க³ந்தே⁴ன, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ இத்தி²ம் ப³ந்த⁴தி; ரஸேன, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ இத்தி²ம் ப³ந்த⁴தி; ப²ஸ்ஸேன, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ இத்தி²ம் ப³ந்த⁴தி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹாகாரேஹி புரிஸோ இத்தி²ம் ப³ந்த⁴தி. தே, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸுப³த்³தா⁴, யே ப²ஸ்ஸேன ப³த்³தா⁴’’தி. அட்ட²மம்.

9. பஹாராத³ஸுத்தம்

19. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேரஞ்ஜாயம் வி ஹரதி நளேருபுசிமந்த³மூலே. அத² கோ² பஹாராதோ³ அஸுரிந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தம் கோ² பஹாராத³ம் அஸுரிந்த³ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘அபி [கிம் (க.)] பன, பஹாராத³, அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தீ’’தி? ‘‘அபி⁴ரமந்தி, ப⁴ந்தே, அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³’’தி. ‘‘கதி பன, பஹாராத³, மஹாஸமுத்³தே³ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா [அப்³பு⁴தத⁴ம்மா (ஸ்யா. க.) சூளவ. 384 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தீ’’தி? ‘‘அட்ட², ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தே³ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி. கதமே அட்ட²? மஹாஸமுத்³தோ³, ப⁴ந்தே, அனுபுப்³ப³னின்னோ அனுபுப்³ப³போணோ அனுபுப்³ப³பப்³பா⁴ரோ, ந ஆயதகேனேவ பபாதோ. யம்பி, ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தோ³ அனுபுப்³ப³னின்னோ அனுபுப்³ப³போணோ அனுபுப்³ப³பப்³பா⁴ரோ, ந ஆயதகேனேவ பபாதோ. அயம், ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தே³ பட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தோ³ டி²தத⁴ம்மோ வேலம் நாதிவத்ததி. யம்பி, ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தோ³ டி²தத⁴ம்மோ வேலம் நாதிவத்ததி; அயம் [அயம்பி (க.)], ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தே³ து³தியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தோ³ ந மதேன குணபேன ஸம்வஸதி [ஸம்வத்ததி (ஸ்யா.)]. யம் ஹோதி மஹாஸமுத்³தே³ மதம் குணபம், தம் கி²ப்பமேவ [கி²ப்பம்யேவ (ஸீ.), கி²ப்பம்ஏவ (பீ.), கி²ப்பஞ்ஞேவ (சூளவ. 384)] தீரம் வாஹேதி, த²லம் உஸ்ஸாரேதி. யம்பி, ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தோ³ ந மதேன குணபேன ஸம்வஸதி, யம் ஹோதி மஹாஸமுத்³தே³ மதம் குணபம், தம் கி²ப்பமேவ தீரம் வாஹேதி, த²லம் உஸ்ஸாரேதி; அயம், ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தே³ ததியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, யா காசி மஹானதி³யோ, ஸேய்யதி²த³ம் – க³ங்கா³ யமுனா அசிரவதீ ஸரபூ⁴ மஹீ, தா மஹாஸமுத்³த³ம் பத்வா [பத்தா (க., சூளவ. 384)] ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, ‘மஹாஸமுத்³தோ³’ த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. யம்பி, ப⁴ந்தே, யா காசி மஹானதி³யோ, ஸேய்யதி²த³ம் – க³ங்கா³ யமுனா அசிரவதீ ஸரபூ⁴ மஹீ, தா மஹாஸமுத்³த³ம் பத்வா ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, ‘மஹாஸமுத்³தோ³’ த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி; அயம், ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தே³ சதுத்தோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, யா ச [யா காசி (ஸ்யா. பீ. க.)] லோகே ஸவந்தியோ மஹாஸமுத்³த³ம் அப்பேந்தி யா ச அந்தலிக்கா² தா⁴ரா பபதந்தி, ந தேன மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி. யம்பி, ப⁴ந்தே, யா ச லோகே ஸவந்தியோ மஹாஸமுத்³த³ம் அப்பேந்தி யா ச அந்தலிக்கா² தா⁴ரா பபதந்தி, ந தேன மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி; அயம், ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தே³ பஞ்சமோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தோ³ ஏகரஸோ லோணரஸோ. யம்பி, ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தோ³ ஏகரஸோ லோணரஸோ; அயம், ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தே³ ச²ட்டோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தோ³ ப³ஹுரதனோ [பஹூதரதனோ (க.)] அனேகரதனோ. தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – முத்தா மணி வேளுரியோ ஸங்கோ² ஸிலா பவாளம் ரஜதம் ஜாதரூபம் லோஹிதகோ மஸாரக³ல்லம். யம்பி, ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தோ³ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ; தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – முத்தா மணி வேளுரியோ ஸங்கோ² ஸிலா பவாளம் ரஜதம் ஜாதரூபம் லோஹிதகோ மஸாரக³ல்லம். அயம், ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தே³ ஸத்தமோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தோ³ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ. தத்ரிமே பூ⁴தா – திமி திமிங்க³லோ திமிரபிங்க³லோ [திமிதிமிங்க³லா திமிரபிங்க³லா (ஸீ.), திமிதிமிங்க³லா திமிரமிங்க³லா (ஸ்யா. பீ.)] அஸுரா நாகா³ க³ந்த⁴ப்³பா³. ஸந்தி மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, த்³வியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, தியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, சதுயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, பஞ்சயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா. யம்பி, ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தோ³ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ; தத்ரிமே பூ⁴தா – திமி திமிங்க³லோ திமிரபிங்க³லோ அஸுரா நாகா³ க³ந்த⁴ப்³பா³; ஸந்தி மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா…பே… த்³வியோஜன… தியோஜன… சதுயோஜன… பஞ்சயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா; அயம், ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தே³ அட்ட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி. இமே கோ², ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தே³ அட்ட² அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தீதி.

‘‘அபி பன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தீ’’தி? ‘‘அபி⁴ரமந்தி, பஹாராத³, பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே’’தி. ‘‘கதி பன, ப⁴ந்தே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தீ’’தி? ‘‘அட்ட², பஹாராத³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி. கதமே அட்ட²? ஸேய்யதா²பி, பஹாராத³, மஹாஸமுத்³தோ³ அனுபுப்³ப³னின்னோ அனுபுப்³ப³போணோ அனுபுப்³ப³பப்³பா⁴ரோ, ந ஆயதகேனேவ பபாதோ; ஏவமேவம் கோ², பஹாராத³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அனுபுப்³ப³ஸிக்கா² அனுபுப்³ப³கிரியா அனுபுப்³ப³படிபதா³, ந ஆயதகேனேவ அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴. யம்பி, பஹாராத³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அனுபுப்³ப³ஸிக்கா² அனுபுப்³ப³கிரியா அனுபுப்³ப³படிபதா³, ந ஆயதகேனேவ அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴. அயம், பஹாராத³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே பட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பஹாராத³, மஹாஸமுத்³தோ³ டி²தத⁴ம்மோ வேலம் நாதிவத்ததி; ஏவமேவம் கோ², பஹாராத³, யம் மயா ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் தம் மம ஸாவகா ஜீவிதஹேதுபி நாதிக்கமந்தி. யம்பி, பஹாராத³, மயா ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் தம் மம ஸாவகா ஜீவிதஹேதுபி நாதிக்கமந்தி. அயம், பஹாராத³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே து³தியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பஹாராத³, மஹாஸமுத்³தோ³ ந மதேன குணபேன ஸம்வஸதி. யம் ஹோதி மஹாஸமுத்³தே³ மதம் குணபம், தம் கி²ப்பமேவ தீரம் வாஹேதி த²லம் உஸ்ஸாரேதி; ஏவமேவம் கோ², பஹாராத³, யோ ஸோ புக்³க³லோ து³ஸ்ஸீலோ பாபத⁴ம்மோ அஸுசிஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரோ படிச்ச²ன்னகம்மந்தோ அஸ்ஸமணோ ஸமணபடிஞ்ஞோ அப்³ரஹ்மசாரீ ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோ அந்தோபூதி அவஸ்ஸுதோ கஸம்பு³ஜாதோ, ந தேன ஸங்கோ⁴ ஸம்வஸதி; கி²ப்பமேவ நம் ஸன்னிபதித்வா உக்கி²பதி.

‘‘கிஞ்சாபி ஸோ ஹோதி மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸன்னிஸின்னோ, அத² கோ² ஸோ ஆரகாவ ஸங்க⁴ம்ஹா ஸங்கோ⁴ ச தேன. யம்பி, பஹாராத³, யோ ஸோ புக்³க³லோ து³ஸ்ஸீலோ பாபத⁴ம்மோ அஸுசிஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரோ படிச்ச²ன்னகம்மந்தோ அஸ்ஸமணோ ஸமணபடிஞ்ஞோ அப்³ரஹ்மசாரீ ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோ அந்தோபூதி அவஸ்ஸுதோ கஸம்பு³ஜாதோ, ந தேன ஸங்கோ⁴ ஸம்வஸதி; கி²ப்பமேவ நம் ஸன்னிபதித்வா உக்கி²பதி; கிஞ்சாபி ஸோ ஹோதி மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸன்னிஸின்னோ, அத² கோ² ஸோ ஆரகாவ ஸங்க⁴ம்ஹா ஸங்கோ⁴ ச தேன. அயம், பஹாராத³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ததியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பஹாராத³, யா காசி மஹானதி³யோ, ஸேய்யதி²த³ம் – க³ங்கா³ யமுனா அசிரவதீ ஸரபூ⁴ மஹீ, தா மஹாஸமுத்³த³ம் பத்வா ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, ‘மஹாஸமுத்³தோ³’ த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி; ஏவமேவம் கோ², பஹாராத³, சத்தாரோமே வண்ணா – க²த்தியா, ப்³ராஹ்மணா, வேஸ்ஸா, ஸுத்³தா³, தே ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, ‘ஸமணா ஸக்யபுத்தியா’ த்வேவ [ஸமணோ ஸக்யபுத்தியோ த்வேவ (ஸ்யா. க.)] ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. யம்பி, பஹாராத³, சத்தாரோமே வண்ணா – க²த்தியா, ப்³ராஹ்மணா, வேஸ்ஸா, ஸுத்³தா³, தே ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, ‘ஸமணா ஸக்யபுத்தியா’ த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. அயம், பஹாராத³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே சதுத்தோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பஹாராத³, யா ச லோகே ஸவந்தியோ மஹாஸமுத்³த³ம் அப்பேந்தி யா ச அந்தலிக்கா² தா⁴ரா பபதந்தி, ந தேன மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி; ஏவமேவம் கோ², பஹாராத³, ப³ஹூ சேபி பி⁴க்கூ² அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யந்தி, ந தேன நிப்³பா³னதா⁴துயா ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி. யம்பி, பஹாராத³, ப³ஹூ சேபி பி⁴க்கூ² அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யந்தி, ந தேன நிப்³பா³னதா⁴துயா ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி. அயம், பஹாராத³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே பஞ்சமோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பஹாராத³, மஹாஸமுத்³தோ³ ஏகரஸோ லோணரஸோ; ஏவமேவம் கோ², பஹாராத³, அயம் த⁴ம்மவினயோ ஏகரஸோ, விமுத்திரஸோ. யம்பி பஹாராத³, அயம் த⁴ம்மவினயோ ஏகரஸோ, விமுத்திரஸோ; அயம், பஹாராத³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ச²ட்டோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பஹாராத³, மஹாஸமுத்³தோ³ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ; தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – முத்தா மணி வேளுரியோ ஸங்கோ² ஸிலா பவாளம் ரஜதம் ஜாதரூபம் லோஹிதகோ மஸாரக³ல்லம்; ஏவமேவம் கோ², பஹாராத³, அயம் த⁴ம்மவினயோ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ. தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³, பஞ்சிந்த்³ரியானி, பஞ்ச ப³லானி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³. யம்பி, பஹாராத³, அயம் த⁴ம்மவினயோ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ; தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³, பஞ்சிந்த்³ரியானி, பஞ்ச ப³லானி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³; அயம், பஹாராத³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ஸத்தமோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பஹாராத³, மஹாஸமுத்³தோ³ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ; தத்ரிமே பூ⁴தா – திமி திமிங்க³லோ திமிரபிங்க³லோ அஸுரா நாகா³ க³ந்த⁴ப்³பா³; ஸந்தி மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, த்³வியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, தியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, சதுயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, பஞ்சயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா; ஏவமேவம் கோ², பஹாராத³, அயம் த⁴ம்மவினயோ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ; தத்ரிமே பூ⁴தா – ஸோதாபன்னோ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, ஸகதா³கா³மீ ஸகதா³கா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, அனாகா³மீ அனாகா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, அரஹா அரஹத்தாய படிபன்னோ. யம்பி, பஹாராத³, அயம் த⁴ம்மவினயோ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ; தத்ரிமே பூ⁴தா – ஸோதாபன்னோ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, ஸகதா³கா³மீ ஸகதா³கா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, அனாகா³மீ அனாகா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, அரஹா அரஹத்தாய படிபன்னோ; அயம், பஹாராத³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அட்ட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி. இமே கோ², பஹாராத³, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அட்ட² அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தீ’’தி. நவமம்.

10. உபோஸத²ஸுத்தம்

20. [சூளவ. 383; உதா³. 45; கதா². 346] ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாதுபாஸாதே³. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா தத³ஹுபோஸதே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா, நிக்க²ந்தே பட²மே யாமே, உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பட²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி.

ஏவம் வுத்தே ப⁴க³வா துண்ஹீ அஹோஸி. து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா, நிக்க²ந்தே மஜ்ஜி²மே யாமே, உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ மஜ்ஜி²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா துண்ஹீ அஹோஸி. ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா, நிக்க²ந்தே பச்சி²மே யாமே, உத்³த⁴ஸ்தே அருணே, நந்தி³முகி²யா ரத்தியா உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பச்சி²மோ யாமோ, உத்³த⁴ஸ்தம் அருணம், நந்தி³முகீ² ரத்தி; சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. ‘‘அபரிஸுத்³தா⁴, ஆனந்த³, பரிஸா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கம் நு கோ² ப⁴க³வா புக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய ஏவமாஹ – ‘அபரிஸுத்³தா⁴, ஆனந்த³, பரிஸா’’’தி? அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஸப்³பா³வந்தம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச மனஸாகாஸி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் து³ஸ்ஸீலம் பாபத⁴ம்மம் அஸுசிம் ஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரம் படிச்ச²ன்னகம்மந்தம் அஸ்ஸமணம் ஸமணபடிஞ்ஞம் அப்³ரஹ்மசாரிம் ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞம் அந்தோபூதிம் அவஸ்ஸுதம் கஸம்பு³ஜாதம் மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸின்னம்; தி³ஸ்வான உட்டா²யாஸனா யேன ஸோ புக்³க³லோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தம் புக்³க³லம் ஏதத³வோச – ‘‘உட்டே²ஹாவுஸோ, தி³ட்டோ²ஸி ப⁴க³வதா. நத்தி² தே பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ’’தி.

ஏவம் வுத்தே ஸோ புக்³க³லோ துண்ஹீ அஹோஸி. து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் ஏதத³வோச – ‘‘உட்டே²ஹாவுஸோ, தி³ட்டோ²ஸி ப⁴க³வதா. நத்தி² தே பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ’’தி. து³தியம்பி கோ² ஸோ புக்³க³லோ துண்ஹீ அஹோஸி. ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் ஏதத³வோச – ‘‘உட்டே²ஹாவுஸோ, தி³ட்டோ²ஸி ப⁴க³வதா. நத்தி² தே பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ’’தி. ததியம்பி கோ² ஸோ புக்³க³லோ துண்ஹீ அஹோஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் பா³ஹாயம் க³ஹேத்வா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கா நிக்கா²மேத்வா ஸூசிக⁴டிகம் த³த்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘நிக்கா²மிதோ ஸோ, ப⁴ந்தே, புக்³க³லோ மயா. பரிஸுத்³தா⁴ பரிஸா. உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. ‘‘அச்ச²ரியம், மோக்³க³ல்லான, அப்³பு⁴தம், மோக்³க³ல்லான! யாவ பா³ஹா க³ஹணாபி நாம ஸோ மோக⁴புரிஸோ ஆக³மிஸ்ஸதீ’’தி!

அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘தும்ஹேவ தா³னி, பி⁴க்க²வே, உபோஸத²ம் கரேய்யாத², பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்யாத². ந தா³னாஹம், பி⁴க்க²வே, அஜ்ஜதக்³கே³ உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாமி, பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிஸ்ஸாமி. அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ யம் ததா²க³தோ அபரிஸுத்³தா⁴ய பரிஸாய பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்ய’’.

‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி. கதமே அட்ட²? மஹாஸமுத்³தோ³, பி⁴க்க²வே, அனுபுப்³ப³னின்னோ அனுபுப்³ப³போணோ அனுபுப்³ப³பப்³பா⁴ரோ, ந ஆயதகேனேவ பபாதோ. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ அனுபுப்³ப³னின்னோ அனுபுப்³ப³போணோ அனுபுப்³ப³பப்³பா⁴ரோ, ந ஆயதகேனேவ பபாதோ; அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ பட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி…பே… (யதா² புரிமே ததா² வித்தா²ரேதப்³போ³).

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ. தத்ரிமே பூ⁴தா – திமி திமிங்க³லோ திமிரபிங்க³லோ அஸுரா நாகா³ க³ந்த⁴ப்³பா³. வஸந்தி மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா…பே… பஞ்சயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ; தத்ரிமே பூ⁴தா – திமி திமிங்க³லோ திமிரபிங்க³லோ அஸுரா நாகா³ க³ந்த⁴ப்³பா³; வஸந்தி மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா…பே… பஞ்சயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா; அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ அட்ட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ அட்ட² அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி. கதமே அட்ட²? ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ அனுபுப்³ப³னின்னோ அனுபுப்³ப³போணோ அனுபுப்³ப³பப்³பா⁴ரோ, ந ஆயதகேனேவ பபாதோ; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அனுபுப்³ப³ஸிக்கா² அனுபுப்³ப³கிரியா அனுபுப்³ப³படிபதா³, ந ஆயதகேனேவ அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴. யம்பி, பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அனுபுப்³ப³ஸிக்கா² அனுபுப்³ப³கிரியா அனுபுப்³ப³படிபதா³, ந ஆயதகேனேவ அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴; அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே பட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி…பே… ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ; தத்ரிமே பூ⁴தா – திமி திமிங்க³லோ திமிரபிங்க³லோ அஸுரா நாகா³ க³ந்த⁴ப்³பா³, வஸந்தி மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா…பே… பஞ்சயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ. தத்ரிமே பூ⁴தா – ஸோதாபன்னோ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ…பே… அரஹா அரஹத்தாய படிபன்னோ. யம்பி, பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ; தத்ரிமே பூ⁴தா – ஸோதாபன்னோ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ…பே… அரஹா அரஹத்தாய படிபன்னோ; அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அட்ட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அட்ட² அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தீ’’தி. த³ஸமம்.

மஹாவக்³கோ³ து³தியோ.