10. ஆனிஸம்ஸவக்³கோ³
1. பாதுபா⁴வஸுத்தம்
96. ‘‘ச²ன்னம், பி⁴க்க²வே, பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம். கதமேஸம் ச²ன்னம்? ததா²க³தஸ்ஸ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், ததா²க³தப்பவேதி³தஸ்ஸ த⁴ம்மவினயஸ்ஸ தே³ஸேதா புக்³க³லோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், அரியாயதனே பச்சாஜாதி து³ல்லபா⁴ [பச்சாஜாதோ து³ல்லபோ⁴ (ஸ்யா.)] லோகஸ்மிம், இந்த்³ரியானம் அவேகல்லதா து³ல்லபா⁴ லோகஸ்மிம், அஜளதா அனேளமூக³தா து³ல்லபா⁴ லோகஸ்மிம், குஸலே த⁴ம்மே ச²ந்தோ³ [குஸலத⁴ம்மச்ச²ந்தோ³ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம். இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, ச²ன்னம் பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மி’’ந்தி. பட²மம்.
2. ஆனிஸம்ஸஸுத்தம்
97. ‘‘ச²யிமே, பி⁴க்க²வே, ஆனிஸம்ஸா ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய. கதமே ச²? ஸத்³த⁴ம்மனியதோ ஹோதி, அபரிஹானத⁴ம்மோ ஹோதி, பரியந்தகதஸ்ஸ து³க்க²ம் ஹோதி [து³க்க²ம் ந ஹோதி (ஸ்யா. பீ. க.)], அஸாதா⁴ரணேன ஞாணேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, ஹேது சஸ்ஸ ஸுதி³ட்டோ², ஹேதுஸமுப்பன்னா ச த⁴ம்மா. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ச² ஆனிஸம்ஸா ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாயா’’தி. து³தியம்.
3. அனிச்சஸுத்தம்
98. ‘‘‘ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கஞ்சி ஸங்கா²ரம் நிச்சதோ ஸமனுபஸ்ஸந்தோ அனுலோமிகாய க²ந்தியா ஸமன்னாக³தோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ‘அனுலோமிகாய க²ந்தியா அஸமன்னாக³தோ ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமிஸ்ஸதீ’தி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ‘ஸம்மத்தனியாமம் அனோக்கமமானோ ஸோதாபத்திப²லம் வா ஸகதா³கா³மிப²லம் வா அனாகா³மிப²லம் வா அரஹத்தம் [அரஹத்தப²லம் (க.) படி. ம. 3.36] வா ஸச்சி²கரிஸ்ஸதீ’தி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.
‘‘‘ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸங்கா²ரே [ஸப்³ப³ஸங்கா²ரம் (ஸீ. பீ.)] அனிச்சதோ ஸமனுபஸ்ஸந்தோ அனுலோமிகாய க²ந்தியா ஸமன்னாக³தோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி டா²னமேதம் விஜ்ஜதி. ‘அனுலோமிகாய க²ந்தியா ஸமன்னாக³தோ ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமிஸ்ஸதீ’தி டா²னமேதம் விஜ்ஜதி. ‘ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமமானோ ஸோதாபத்திப²லம் வா ஸகதா³கா³மிப²லம் வா அனாகா³மிப²லம் வா அரஹத்தம் வா ஸச்சி²கரிஸ்ஸதீ’தி டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’’தி. ததியம்.
4. து³க்க²ஸுத்தம்
99. ‘‘ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கஞ்சி ஸங்கா²ரம் ஸுக²தோ ஸமனுபஸ்ஸந்தோ…பே… ஸப்³ப³ஸங்கா²ரே து³க்க²தோ ஸமனுபஸ்ஸந்தோ…பே… டா²னமேதம் விஜ்ஜதி’’. சதுத்த²ம்.
5. அனத்தஸுத்தம்
100. ‘‘ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கஞ்சி த⁴ம்மம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸந்தோ…பே… ஸப்³ப³த⁴ம்மே [ஸப்³ப³த⁴ம்மம் (ஸீ. பீ.), கிஞ்சித⁴ம்மம் (க.) படி. ம. 3.36] அனத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸந்தோ…பே… டா²னமேதம் விஜ்ஜதி’’. பஞ்சமம்.
6. நிப்³பா³னஸுத்தம்
101. ‘‘‘ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² நிப்³பா³னம் து³க்க²தோ ஸமனுபஸ்ஸந்தோ அனுலோமிகாய க²ந்தியா ஸமன்னாக³தோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ‘அனுலோமிகாய க²ந்தியா அஸமன்னாக³தோ ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமிஸ்ஸதீ’தி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ‘ஸம்மத்தனியாமம் அனோக்கமமானோ ஸோதாபத்திப²லம் வா ஸகதா³கா³மிப²லம் வா அனாகா³மிப²லம் வா அரஹத்தம் வா ஸச்சி²கரிஸ்ஸதீ’தி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.
‘‘‘ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² நிப்³பா³னம் ஸுக²தோ ஸமனுபஸ்ஸந்தோ அனுலோமிகாய க²ந்தியா ஸமன்னாக³தோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி டா²னமேதம் விஜ்ஜதி. ‘அனுலோமிகாய க²ந்தியா ஸமன்னாக³தோ ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமிஸ்ஸதீ’தி டா²னமேதம் விஜ்ஜதி. ‘ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமமானோ ஸோதாபத்திப²லம் வா ஸகதா³கா³மிப²லம் வா அனாகா³மிப²லம் வா அரஹத்தம் வா ஸச்சி²கரிஸ்ஸதீ’தி டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.
7. அனவத்தி²தஸுத்தம்
102. ‘‘ச², பி⁴க்க²வே, ஆனிஸம்ஸே ஸம்பஸ்ஸமானேன அலமேவ பி⁴க்கு²னா ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனோதி⁴ம் கரித்வா அனிச்சஸஞ்ஞம் உபட்டா²பேதும். கதமே ச²? ‘ஸப்³ப³ஸங்கா²ரா ச மே அனவத்தி²தா [அனவட்டி²ததோ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] கா²யிஸ்ஸந்தி, ஸப்³ப³லோகே ச மே மனோ நாபி⁴ரமிஸ்ஸதி [ந ரமிஸ்ஸதி (க.)], ஸப்³ப³லோகா ச மே மனோ வுட்ட²ஹிஸ்ஸதி, நிப்³பா³னபோணஞ்ச மே மானஸம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஸம்யோஜனா ச மே பஹானம் க³ச்சி²ஸ்ஸந்தி [க³ச்ச²ந்தி (ஸ்யா. பீ. க.)], பரமேன ச ஸாமஞ்ஞேன ஸமன்னாக³தோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ச² ஆனிஸம்ஸே ஸம்பஸ்ஸமானேன அலமேவ பி⁴க்கு²னா ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனோதி⁴ம் கரித்வா அனிச்சஸஞ்ஞம் உபட்டா²பேது’’ந்தி. ஸத்தமம்.
8. உக்கி²த்தாஸிகஸுத்தம்
103. ‘‘ச², பி⁴க்க²வே, ஆனிஸம்ஸே ஸம்பஸ்ஸமானேன அலமேவ பி⁴க்கு²னா ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனோதி⁴ம் கரித்வா து³க்க²ஸஞ்ஞம் உபட்டா²பேதும். கதமே ச²? ‘ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு ச மே நிப்³பி³த³ஸஞ்ஞா பச்சுபட்டி²தா ப⁴விஸ்ஸதி, ஸேய்யதா²பி உக்கி²த்தாஸிகே வத⁴கே. ஸப்³ப³லோகா ச மே மனோ வுட்ட²ஹிஸ்ஸதி, நிப்³பா³னே ச ஸந்தத³ஸ்ஸாவீ ப⁴விஸ்ஸாமி, அனுஸயா ச மே ஸமுக்³கா⁴தம் க³ச்சி²ஸ்ஸந்தி [க³ச்ச²ந்தி (பீ. க.)], கிச்சகாரீ ச ப⁴விஸ்ஸாமி, ஸத்தா² ச மே பரிசிண்ணோ ப⁴விஸ்ஸதி மேத்தாவதாயா’தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ச² ஆனிஸம்ஸே ஸம்பஸ்ஸமானேன அலமேவ பி⁴க்கு²னா ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனோதி⁴ம் கரித்வா து³க்க²ஸஞ்ஞம் உபட்டா²பேது’’ந்தி. அட்ட²மம்.
9. அதம்மயஸுத்தம்
104. ‘‘ச², பி⁴க்க²வே, ஆனிஸம்ஸே ஸம்பஸ்ஸமானேன அலமேவ பி⁴க்கு²னா ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு அனோதி⁴ம் கரித்வா அனத்தஸஞ்ஞம் உபட்டா²பேதும். கதமே ச²? ஸப்³ப³லோகே ச அதம்மயோ ப⁴விஸ்ஸாமி, அஹங்காரா ச மே உபருஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தி, மமங்காரா ச மே உபருஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தி, அஸாதா⁴ரணேன ச ஞாணேன ஸமன்னாக³தோ ப⁴விஸ்ஸாமி, ஹேது ச மே ஸுதி³ட்டோ² ப⁴விஸ்ஸதி, ஹேதுஸமுப்பன்னா ச த⁴ம்மா. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ச² ஆனிஸம்ஸே ஸம்பஸ்ஸமானேன அலமேவ பி⁴க்கு²னா ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு அனோதி⁴ம் கரித்வா அனத்தஸஞ்ஞம் உபட்டா²பேது’’ந்தி. நவமம்.
10. ப⁴வஸுத்தம்
105. ‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, ப⁴வா பஹாதப்³பா³, தீஸு ஸிக்கா²ஸு ஸிக்கி²தப்³ப³ம். கதமே தயோ ப⁴வா பஹாதப்³பா³? காமப⁴வோ, ரூபப⁴வோ, அரூபப⁴வோ – இமே தயோ ப⁴வா பஹாதப்³பா³. கதமாஸு தீஸு ஸிக்கா²ஸு ஸிக்கி²தப்³ப³ம்? அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ய, அதி⁴சித்தஸிக்கா²ய, அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²ய – இமாஸு தீஸு ஸிக்கா²ஸு ஸிக்கி²தப்³ப³ம். யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ இமே தயோ ப⁴வா பஹீனா ஹோந்தி, இமாஸு ச தீஸு ஸிக்கா²ஸு ஸிக்கி²தஸிக்கோ² ஹோதி – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அச்சே²ச்சி² தண்ஹம், விவத்தயி ஸம்யோஜனம், ஸம்மா மானாபி⁴ஸமயா அந்தமகாஸி து³க்க²ஸ்ஸா’’தி. த³ஸமம்.
11. தண்ஹாஸுத்தம்
106. ‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, தண்ஹா பஹாதப்³பா³, தயோ ச மானா. கதமா திஸ்ஸோ தண்ஹா பஹாதப்³பா³? காமதண்ஹா, ப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதண்ஹா – இமா திஸ்ஸோ தண்ஹா பஹாதப்³பா³. கதமே தயோ மானா பஹாதப்³பா³? மானோ, ஓமானோ, அதிமானோ – இமே தயோ மானா பஹாதப்³பா³. யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ இமா திஸ்ஸோ தண்ஹா பஹீனா ஹோந்தி, இமே ச தயோ மானா; அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அச்சே²ச்சி² தண்ஹம், விவத்தயி ஸம்யோஜனம், ஸம்மா மானாபி⁴ஸமயா அந்தமகாஸி து³க்க²ஸ்ஸா’’தி. ஏகாத³ஸமம்.
ஆனிஸம்ஸவக்³கோ³ த³ஸமோ. [பஞ்சமோ (ஸ்யா. க.)]