2. து³தியபண்ணாஸகம்

6. மஹாவக்³கோ³

1. ஸோணஸுத்தம்

55. [மஹாவ. 243 ஆக³தம்] ஏவம், மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஸோணோ ராஜக³ஹே விஹரதி ஸீதவனஸ்மிம். அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘யே கோ² கேசி ப⁴க³வதோ ஸாவகா ஆரத்³த⁴வீரியா விஹரந்தி, அஹம் தேஸம் அஞ்ஞதரோ. அத² ச பன மே ந அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதி, ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² பன மே குலே போ⁴கா³, ஸக்கா போ⁴கா³ ச பு⁴ஞ்ஜிதும் புஞ்ஞானி ச காதும். யம்னூனாஹம் ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தித்வா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜேய்யம் புஞ்ஞானி ச கரேய்ய’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸம்மிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸம்மிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவம் கோ² – கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே அந்தரஹிதோ ஸீதவனே ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ ஸம்முகே² பாதுரஹோஸி. நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. ஆயஸ்மாபி கோ² ஸோணோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ஸோணம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘நனு தே, ஸோண, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘யே கோ² கேசி ப⁴க³வதோ ஸாவகா ஆரத்³த⁴வீரியா விஹரந்தி, அஹம் தேஸம் அஞ்ஞதரோ. அத² ச பன மே ந அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதி, ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² பன மே குலே போ⁴கா³, ஸக்கா போ⁴கா³ [போ⁴கே³ (மஹாவ. 243)] ச பு⁴ஞ்ஜிதும் புஞ்ஞானி ச காதும். யம்னூனாஹம் ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தித்வா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜேய்யம் புஞ்ஞானி ச கரேய்ய’’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸோண, குஸலோ த்வம் புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தோ [ஆகா³ரிகபூ⁴தோ (ஸ்யா.), அகா³ரிகபூ⁴தோ (மஹாவ. 243)] வீணாய தந்திஸ்ஸரே’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸோண, யதா³ தே வீணாய தந்தியோ அச்சாயதா ஹோந்தி, அபி நு தே வீணா தஸ்மிம் ஸமயே ஸரவதீ வா ஹோதி கம்மஞ்ஞா வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸோண, யதா³ தே வீணாய தந்தியோ அதிஸிதி²லா ஹோந்தி, அபி நு தே வீணா தஸ்மிம் ஸமயே ஸரவதீ வா ஹோதி கம்மஞ்ஞா வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘யதா³ பன தே, ஸோண, வீணாய தந்தியோ ந அச்சாயதா ஹோந்தி நாதிஸிதி²லா ஸமே கு³ணே பதிட்டி²தா, அபி நு தே வீணா தஸ்மிம் ஸமயே ஸரவதீ வா ஹோதி கம்மஞ்ஞா வா’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘ஏவமேவம் கோ², ஸோண, அச்சாரத்³த⁴வீரியம் உத்³த⁴ச்சாய ஸம்வத்ததி, அதிஸிதி²லவீரியம் கோஸஜ்ஜாய ஸம்வத்ததி. தஸ்மாதிஹ த்வம், ஸோண, வீரியஸமத²ம் அதி⁴ட்ட²ஹம், இந்த்³ரியானஞ்ச ஸமதம் படிவிஜ்ஜ², தத்த² ச நிமித்தம் க³ண்ஹாஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஸோணம் இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³த்வா – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவம் கோ² – ஸீதவனே அந்தரஹிதோ கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே பாதுரஹோஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ அபரேன ஸமயேன வீரியஸமத²ம் அதி⁴ட்டா²ஸி, இந்த்³ரியானஞ்ச ஸமதம் படிவிஜ்ஜி², தத்த² ச நிமித்தம் அக்³க³ஹேஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனாகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ ச பனாயஸ்மா ஸோணோ அரஹதம் அஹோஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ அரஹத்தப்பத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யம்னூனாஹம் யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமேய்யம்; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகே அஞ்ஞம் ப்³யாகரேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தோ, ஸோ ச² டா²னானி அதி⁴முத்தோ ஹோதி – நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ ஹோதி, பவிவேகாதி⁴முத்தோ ஹோதி, அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ [அப்³யாபஜ்ஜா²தி⁴முத்தோ (க.) மஹாவ. 244 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ஹோதி, தண்ஹாக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, உபாதா³னக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘ஸியா கோ² பன, ப⁴ந்தே, இதே⁴கச்சஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ ஏவமஸ்ஸ – ‘கேவலம்ஸத்³தா⁴மத்தகம் நூன அயமாயஸ்மா நிஸ்ஸாய நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ’தி. ந கோ² பனேதம், ப⁴ந்தே, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கீ²ணாஸவோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² வுஸிதவா கதகரணீயோ கரணீயம் அத்தனோ அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கதஸ்ஸ வா படிசயம் க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘ஸியா கோ² பன, ப⁴ந்தே, இதே⁴கச்சஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ ஏவமஸ்ஸ – ‘லாப⁴ஸக்காரஸிலோகம் நூன அயமாயஸ்மா நிகாமயமானோ பவிவேகாதி⁴முத்தோ’தி. ந கோ² பனேதம், ப⁴ந்தே, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கீ²ணாஸவோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² வுஸிதவா கதகரணீயோ கரணீயம் அத்தனோ அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கதஸ்ஸ வா படிசயம் க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா பவிவேகாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா பவிவேகாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா பவிவேகாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘ஸியா கோ² பன, ப⁴ந்தே, இதே⁴கச்சஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ ஏவமஸ்ஸ – ‘ஸீலப்³ப³தபராமாஸம் நூன அயமாயஸ்மா ஸாரதோ பச்சாக³ச்ச²ந்தோ அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ’தி. ந கோ² பனேதம், ப⁴ந்தே, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கீ²ணாஸவோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² வுஸிதவா கதகரணீயோ கரணீயம் அத்தனோ அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கதஸ்ஸ வா படிசயம் க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா தண்ஹாக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா தண்ஹாக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா தண்ஹாக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா உபாதா³னக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா உபாதா³னக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா உபாதா³னக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘ஏவம் ஸம்மா விமுத்தசித்தஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னோ பு⁴ஸா சேபி சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் [ஆபாதம் (க.)] ஆக³ச்ச²ந்தி, நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தி. அமிஸ்ஸீகதமேவஸ்ஸ சித்தம் ஹோதி டி²தம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதி. பு⁴ஸா சேபி ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³… மனோவிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா மனஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தி. அமிஸ்ஸீகதமேவஸ்ஸ சித்தம் ஹோதி டி²தம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ஸேலோ பப்³ப³தோ அச்சி²த்³தோ³ அஸுஸிரோ ஏகக்³க⁴னோ. அத² புரத்தி²மாய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி² நேவ நம் ஸங்கம்பேய்ய ந ஸம்பகம்பேய்ய ந ஸம்பவேதே⁴ய்ய, அத² பச்சி²மாய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி²…பே… அத² உத்தராய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி²… அத² த³க்கி²ணாய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி² நேவ நம் ஸங்கம்பேய்ய ந ஸம்பகம்பேய்ய ந ஸம்பவேதே⁴ய்ய; ஏவமேவம் கோ², ப⁴ந்தே, ஏவம் ஸம்மாவிமுத்தசித்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பு⁴ஸா சேபி சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தி. அமிஸ்ஸீகதமேவஸ்ஸ சித்தம் ஹோதி டி²தம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதி. பு⁴ஸா சேபி ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³… மனோவிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா மனஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தி. அமிஸ்ஸீகதமேவஸ்ஸ சித்தம் ஹோதி டி²தம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதீ’’தி.

‘‘நேக்க²ம்மம் அதி⁴முத்தஸ்ஸ, பவிவேகஞ்ச சேதஸோ;

அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தஸ்ஸ, உபாதா³னக்க²யஸ்ஸ ச.

‘‘தண்ஹாக்க²யாதி⁴முத்தஸ்ஸ, அஸம்மோஹஞ்ச சேதஸோ;

தி³ஸ்வா ஆயதனுப்பாத³ம், ஸம்மா சித்தம் விமுச்சதி.

‘‘தஸ்ஸ ஸம்மா விமுத்தஸ்ஸ, ஸந்தசித்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ;

கதஸ்ஸ படிசயோ நத்தி², கரணீயம் ந விஜ்ஜதி.

‘‘ஸேலோ யதா² ஏகக்³க⁴னோ, வாதேன ந ஸமீரதி;

ஏவம் ரூபா ரஸா ஸத்³தா³, க³ந்தா⁴ ப²ஸ்ஸா ச கேவலா.

‘‘இட்டா² த⁴ம்மா அனிட்டா² ச, நப்பவேதே⁴ந்தி தாதி³னோ;

டி²தம் சித்தம் விப்பமுத்தம் [விமுதஞ்ச (க.) மஹாவ. 244; கதா². 266], வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதீ’’தி. பட²மம்;

2. ப²க்³கு³னஸுத்தம்

56. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ப²க்³கு³னோ [பே²க்³கு³னோ (க.), ப²க்³கு³ணோ (ஸீ. ஸ்யா.)] ஆபா³தி⁴கோ ஹோதி து³க்கி²தோ பா³ள்ஹகி³லானோ. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆயஸ்மா, ப⁴ந்தே, ப²க்³கு³னோ ஆபா³தி⁴கோ து³க்கி²தோ பா³ள்ஹகி³லானோ. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா யேனாயஸ்மா ப²க்³கு³னோ தேனுபஸங்கமது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனாயஸ்மா ப²க்³கு³னோ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா ப²க்³கு³னோ ப⁴க³வந்தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான மஞ்சகே ஸமதோ⁴ஸி [ஸமஞ்சோபி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.), ஸம் + தூ⁴ + ஈ = ஸமதோ⁴ஸி]. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ப²க்³கு³னம் ஏதத³வோச – ‘‘அலம், ப²க்³கு³ன, மா த்வம் மஞ்சகே ஸமதோ⁴ஸி. ஸந்திமானி ஆஸனானி பரேஹி பஞ்ஞத்தானி, தத்தா²ஹம் நிஸீதி³ஸ்ஸாமீ’’தி. நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ப²க்³கு³னம் ஏதத³வோச –

‘‘கச்சி தே, ப²க்³கு³ன, க²மனீயம் கச்சி யாபனீயம்? கச்சி தே து³க்கா² வேத³னா படிக்கமந்தி, நோ அபி⁴க்கமந்தி; படிக்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ அபி⁴க்கமோ’’தி? ‘‘ந மே, ப⁴ந்தே, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ப³லவா புரிஸோ திண்ஹேன ஸிக²ரேன முத்³த⁴னி [முத்³தா⁴னம் (ஸீ. பீ.)] அபி⁴மத்தே²ய்ய [அபி⁴மட்டே²ய்ய (ஸ்யா.)]; ஏவமேவம் கோ² மே, ப⁴ந்தே, அதி⁴மத்தா வாதா முத்³த⁴னி [ஹனந்தி (ஸீ. பீ.), ஓஹனந்தி (ஸ்யா.)] ஊஹனந்தி. ந மே, ப⁴ந்தே, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ப³லவா புரிஸோ த³ள்ஹேன வரத்தக்க²ண்டே³ன ஸீஸவேட²னம் த³தே³ய்ய; ஏவமேவம் கோ² மே, ப⁴ந்தே, அதி⁴மத்தா ஸீஸே ஸீஸவேத³னா. ந மே, ப⁴ந்தே, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, த³க்கோ² கோ³கா⁴தகோ வா கோ³கா⁴தகந்தேவாஸீ வா திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன குச்சி²ம் பரிகந்தேய்ய; ஏவமேவம் கோ² மே, ப⁴ந்தே, அதி⁴மத்தா வாதா குச்சி²ம் பரிகந்தந்தி. ந மே, ப⁴ந்தே, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, த்³வே ப³லவந்தோ புரிஸா து³ப்³ப³லதரம் புரிஸம் நானாபா³ஹாஸு க³ஹேத்வா அங்கா³ரகாஸுயா ஸந்தாபேய்யும் ஸம்பரிதாபேய்யும்; ஏவமேவம் கோ² மே, ப⁴ந்தே, அதி⁴மத்தோ காயஸ்மிம் டா³ஹோ. ந மே, ப⁴ந்தே, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ப²க்³கு³னம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ப²க்³கு³னோ அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலமகாஸி. தம்ஹி சஸ்ஸ ஸமயே மரணகாலே இந்த்³ரியானி விப்பஸீதி³ம்ஸு. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆயஸ்மா, ப⁴ந்தே, ப²க்³கு³னோ அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலமகாஸி. தம்ஹி சஸ்ஸ ஸமயே மரணகாலே இந்த்³ரியானி விப்பஸீதி³ம்ஸூ’’தி.

‘‘கிம் ஹானந்த³, ப²க்³கு³னஸ்ஸ [பே²க்³கு³னஸ்ஸ ஆனந்த³ (க.)] பி⁴க்கு²னோ இந்த்³ரியானி ந விப்பஸீதி³ஸ்ஸந்தி! ப²க்³கு³னஸ்ஸ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ பஞ்சஹி ஓரம்பா⁴கி³யேஹி ஸம்யோஜனேஹி சித்தம் அவிமுத்தம் அஹோஸி. தஸ்ஸ தம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா பஞ்சஹி ஓரம்பா⁴கி³யேஹி ஸம்யோஜனேஹி சித்தம் விமுத்தம்.

‘‘ச²யிமே, ஆனந்த³, ஆனிஸம்ஸா காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனே [த⁴ம்மஸவணே (ஸீ.)] காலேன அத்து²பபரிக்கா²ய. கதமே ச²? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு²னோ பஞ்சஹி ஓரம்பா⁴கி³யேஹி ஸம்யோஜனேஹி சித்தம் அவிமுத்தம் ஹோதி. ஸோ தம்ஹி ஸமயே மரணகாலே லப⁴தி ததா²க³தம் த³ஸ்ஸனாய. தஸ்ஸ ததா²க³தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. தஸ்ஸ தம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா பஞ்சஹி ஓரம்பா⁴கி³யேஹி ஸம்யோஜனேஹி சித்தம் விமுச்சதி. அயம், ஆனந்த³, பட²மோ ஆனிஸம்ஸோ காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனே.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ பஞ்சஹி ஓரம்பா⁴கி³யேஹி ஸம்யோஜனேஹி சித்தம் அவிமுத்தம் ஹோதி. ஸோ தம்ஹி ஸமயே மரணகாலே ந ஹேவ கோ² [நோ ச கோ² (க.)] லப⁴தி ததா²க³தம் த³ஸ்ஸனாய, அபி ச கோ² ததா²க³தஸாவகம் லப⁴தி த³ஸ்ஸனாய. தஸ்ஸ ததா²க³தஸாவகோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. தஸ்ஸ தம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா பஞ்சஹி ஓரம்பா⁴கி³யேஹி ஸம்யோஜனேஹி சித்தம் விமுச்சதி. அயம், ஆனந்த³, து³தியோ ஆனிஸம்ஸோ காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனே.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ பஞ்சஹி ஓரம்பா⁴கி³யேஹி ஸம்யோஜனேஹி சித்தம் அவிமுத்தம் ஹோதி. ஸோ தம்ஹி ஸமயே மரணகாலே ந ஹேவ கோ² லப⁴தி ததா²க³தம் த³ஸ்ஸனாய, நபி ததா²க³தஸாவகம் லப⁴தி த³ஸ்ஸனாய; அபி ச கோ² யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி மனஸானுபேக்க²தி. தஸ்ஸ யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் சேதஸா அனுவிதக்கயதோ அனுவிசாரயதோ மனஸானுபேக்க²தோ பஞ்சஹி ஓரம்பா⁴கி³யேஹி ஸம்யோஜனேஹி சித்தம் விமுச்சதி. அயம், ஆனந்த³, ததியோ ஆனிஸம்ஸோ காலேன அத்து²பபரிக்கா²ய.

‘‘இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு²னோ பஞ்சஹி ஓரம்பா⁴கி³யேஹி ஸம்யோஜனேஹி சித்தம் விமுத்தம் ஹோதி, அனுத்தரே ச கோ² உபதி⁴ஸங்க²யே சித்தம் அவிமுத்தம் ஹோதி. ஸோ தம்ஹி ஸமயே மரணகாலே லப⁴தி ததா²க³தம் த³ஸ்ஸனாய. தஸ்ஸ ததா²க³தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம்…பே… ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. தஸ்ஸ தம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா அனுத்தரே உபதி⁴ஸங்க²யே சித்தம் விமுச்சதி. அயம், ஆனந்த³, சதுத்தோ² ஆனிஸம்ஸோ காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனே.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ பஞ்சஹி ஓரம்பா⁴கி³யேஹி ஸம்யோஜனேஹி சித்தம் விமுத்தம் ஹோதி, அனுத்தரே ச கோ² உபதி⁴ஸங்க²யே சித்தம் அவிமுத்தம் ஹோதி. ஸோ தம்ஹி ஸமயே மரணகாலே ந ஹேவ கோ² லப⁴தி ததா²க³தம் த³ஸ்ஸனாய, அபி ச கோ² ததா²க³தஸாவகம் லப⁴தி த³ஸ்ஸனாய. தஸ்ஸ ததா²க³தஸாவகோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம்…பே… பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. தஸ்ஸ தம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா அனுத்தரே உபதி⁴ஸங்க²யே சித்தம் விமுச்சதி. அயம், ஆனந்த³, பஞ்சமோ ஆனிஸம்ஸோ காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனே.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ பஞ்சஹி ஓரம்பா⁴கி³யேஹி ஸம்யோஜனேஹி சித்தம் விமுத்தம் ஹோதி, அனுத்தரே ச கோ² உபதி⁴ஸங்க²யே சித்தம் அவிமுத்தம் ஹோதி. ஸோ தம்ஹி ஸமயே மரணகாலே ந ஹேவ கோ² லப⁴தி ததா²க³தம் த³ஸ்ஸனாய, நபி ததா²க³தஸாவகம் லப⁴தி த³ஸ்ஸனாய; அபி ச கோ² யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி மனஸானுபேக்க²தி. தஸ்ஸ யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் சேதஸா அனுவிதக்கயதோ அனுவிசாரயதோ மனஸானுபேக்க²தோ அனுத்தரே உபதி⁴ஸங்க²யே சித்தம் விமுச்சதி. அயம், ஆனந்த³, ச²ட்டோ² ஆனிஸம்ஸோ காலேன அத்து²பபரிக்கா²ய. இமே கோ², ஆனந்த³, ச² ஆனிஸம்ஸா காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனே காலேன அத்து²பபரிக்கா²யா’’தி. து³தியம்.

3. ச²ளபி⁴ஜாதிஸுத்தம்

57. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘பூரணேன, ப⁴ந்தே, கஸ்ஸபேன ச²ளபி⁴ஜாதியோ பஞ்ஞத்தா – கண்ஹாபி⁴ஜாதி பஞ்ஞத்தா, நீலாபி⁴ஜாதி பஞ்ஞத்தா, லோஹிதாபி⁴ஜாதி பஞ்ஞத்தா, ஹலித்³தா³பி⁴ஜாதி பஞ்ஞத்தா, ஸுக்காபி⁴ஜாதி பஞ்ஞத்தா, பரமஸுக்காபி⁴ஜாதி பஞ்ஞத்தா.

‘‘தத்ரித³ம், ப⁴ந்தே, பூரணேன கஸ்ஸபேன கண்ஹாபி⁴ஜாதி பஞ்ஞத்தா, ஓரப்³பி⁴கா ஸூகரிகா ஸாகுணிகா மாக³விகா லுத்³தா³ மச்ச²கா⁴தகா சோரா சோரகா⁴தகா ப³ந்த⁴னாகா³ரிகா யே வா பனஞ்ஞேபி கேசி குரூரகம்மந்தா.

‘‘தத்ரித³ம், ப⁴ந்தே, பூரணேன கஸ்ஸபேன நீலாபி⁴ஜாதி பஞ்ஞத்தா, பி⁴க்கூ² கண்டகவுத்திகா யே வா பனஞ்ஞேபி கேசி கம்மவாதா³ க்ரியவாதா³.

‘‘தத்ரித³ம், ப⁴ந்தே, பூரணேன கஸ்ஸபேன லோஹிதாபி⁴ஜாதி பஞ்ஞத்தா, நிக³ண்டா² ஏகஸாடகா.

‘‘தத்ரித³ம், ப⁴ந்தே, பூரணேன கஸ்ஸபேன ஹலித்³தா³பி⁴ஜாதி பஞ்ஞத்தா, கி³ஹீ ஓதா³தவஸனா அசேலகஸாவகா.

‘‘தத்ரித³ம், ப⁴ந்தே, பூரணேன கஸ்ஸபேன ஸுக்காபி⁴ஜாதி பஞ்ஞத்தா, ஆஜீவகா ஆஜீவகினியோ.

‘‘தத்ரித³ம், ப⁴ந்தே, பூரணேன கஸ்ஸபேன பரமஸுக்காபி⁴ஜாதி பஞ்ஞத்தா, நந்தோ³ வச்சோ² கிஸோ ஸம்கிச்சோ மக்க²லி கோ³ஸாலோ. பூரணேன, ப⁴ந்தே, கஸ்ஸபேன இமா ச²ளபி⁴ஜாதியோ பஞ்ஞத்தா’’தி.

‘‘கிம் பனானந்த³, பூரணஸ்ஸ கஸ்ஸபஸ்ஸ ஸப்³போ³ லோகோ ஏதத³ப்³ப⁴னுஜானாதி இமா ச²ளபி⁴ஜாதியோ பஞ்ஞாபேது’’ந்தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, புரிஸோ த³லித்³தோ³ அஸ்ஸகோ அனாள்ஹிகோ, தஸ்ஸ அகாமகஸ்ஸ பி³லம் ஓலக்³கே³ய்யும் – ‘இத³ம் தே, அம்போ⁴ புரிஸ, மம்ஸஞ்ச கா²தி³தப்³ப³ம், மூலஞ்ச அனுப்பதா³தப்³ப³’ந்தி. ஏவமேவம் கோ², ஆனந்த³, பூரணேன கஸ்ஸபேன அப்படிஞ்ஞாய ஏதேஸம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் இமா ச²ளபி⁴ஜாதியோ பஞ்ஞத்தா, யதா² தம் பா³லேன அப்³யத்தேன அகே²த்தஞ்ஞுனா அகுஸலேன.

‘‘அஹம் கோ² பனானந்த³, ச²ளபி⁴ஜாதியோ பஞ்ஞாபேமி. தம் ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கதமா சானந்த³, ச²ளபி⁴ஜாதியோ? இதா⁴னந்த³, ஏகச்சோ கண்ஹாபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ கண்ஹம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி. இத⁴ பனானந்த³, ஏகச்சோ கண்ஹாபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ ஸுக்கம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி. இத⁴ பனானந்த³, ஏகச்சோ கண்ஹாபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ அகண்ஹம் அஸுக்கம் நிப்³பா³னம் அபி⁴ஜாயதி. இத⁴ பனானந்த³, ஏகச்சோ ஸுக்காபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ கண்ஹம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி. இத⁴ பனானந்த³, ஏகச்சோ ஸுக்காபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ ஸுக்கம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி. இத⁴ பனானந்த³, ஏகச்சோ ஸுக்காபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ அகண்ஹம் அஸுக்கம் நிப்³பா³னம் அபி⁴ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்சானந்த³, கண்ஹாபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ கண்ஹம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி? இதா⁴னந்த³, ஏகச்சோ நீசே குலே பச்சாஜாதோ ஹோதி – சண்டா³லகுலே வா நேஸாத³குலே வா வேனகுலே [வேணகுலே (ஸப்³ப³த்த²)] வா ரத²காரகுலே வா புக்குஸகுலே வா, த³லித்³தே³ அப்பன்னபானபோ⁴ஜனே கஸிரவுத்திகே, யத்த² கஸிரேன கா⁴ஸச்சா²தோ³ லப்³ப⁴தி. ஸோ ச ஹோதி து³ப்³ப³ண்ணோ து³த்³த³ஸிகோ ஓகோடிமகோ ப³வ்ஹாபா³தோ⁴ காணோ வா குணீ வா க²ஞ்ஜோ வா பக்க²ஹதோ வா, ந லாபீ⁴ அன்னஸ்ஸ பானஸ்ஸ வத்த²ஸ்ஸ யானஸ்ஸ மாலாக³ந்த⁴விலேபனஸ்ஸ ஸேய்யாவஸத²பதீ³பேய்யஸ்ஸ. ஸோ காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி. ஸோ காயேன து³ச்சரிதம் சரித்வா, வாசாய து³ச்சரிதம் சரித்வா, மனஸா து³ச்சரிதம் சரித்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, கண்ஹாபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ கண்ஹம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்சானந்த³, கண்ஹாபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ ஸுக்கம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி? இதா⁴னந்த³, ஏகச்சோ நீசே குலே பச்சாஜாதோ ஹோதி – சண்டா³லகுலே வா…பே… ஸேய்யாவஸத²பதீ³பேய்யஸ்ஸ. ஸோ காயேன ஸுசரிதம் சரதி, வாசாய ஸுசரிதம் சரதி, மனஸா ஸுசரிதம் சரதி. ஸோ காயேன ஸுசரிதம் சரித்வா, வாசாய ஸுசரிதம் சரித்வா, மனஸா ஸுசரிதம் சரித்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, கண்ஹாபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ ஸுக்கம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்சானந்த³, கண்ஹாபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ அகண்ஹம் அஸுக்கம் நிப்³பா³னம் அபி⁴ஜாயதி? இதா⁴னந்த³, ஏகச்சோ நீசே குலே பச்சாஜாதோ ஹோதி – சண்டா³லகுலே வா…பே… ஸோ ச ஹோதி து³ப்³ப³ண்ணோ து³த்³த³ஸிகோ ஓகோடிமகோ. ஸோ கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி. ஸோ ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே, சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தோ, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வா அகண்ஹம் அஸுக்கம் நிப்³பா³னம் அபி⁴ஜாயதி. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, கண்ஹாபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ அகண்ஹம் அஸுக்கம் நிப்³பா³னம் அபி⁴ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்சானந்த³, ஸுக்காபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ கண்ஹம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி? இதா⁴னந்த³, ஏகச்சோ உச்சே குலே பச்சாஜாதோ ஹோதி – க²த்தியமஹாஸாலகுலே வா ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலகுலே வா க³ஹபதிமஹாஸாலகுலே வா, அட்³டே⁴ மஹத்³த⁴னே மஹாபோ⁴கே³ பஹூதஜாதரூபரஜதே பஹூதவித்தூபகரணே பஹூதத⁴னத⁴ஞ்ஞே. ஸோ ச ஹோதி அபி⁴ரூபோ த³ஸ்ஸனீயோ பாஸாதி³கோ பரமாய வண்ணபோக்க²ரதாய ஸமன்னாக³தோ, லாபீ⁴ அன்னஸ்ஸ பானஸ்ஸ வத்த²ஸ்ஸ யானஸ்ஸ மாலாக³ந்த⁴விலேபனஸ்ஸ ஸேய்யாவஸத²பதீ³பேய்யஸ்ஸ. ஸோ காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி. ஸோ காயேன து³ச்சரிதம் சரித்வா, வாசாய து³ச்சரிதம் சரித்வா, மனஸா து³ச்சரிதம் சரித்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, ஸுக்காபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ கண்ஹம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்சானந்த³, ஸுக்காபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ ஸுக்கம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி? இதா⁴னந்த³, ஏகச்சோ உச்சே குலே பச்சாஜாதோ ஹோதி – க²த்தியமஹாஸாலகுலே வா…பே… ஸேய்யாவஸத²பதீ³பேய்யஸ்ஸ. ஸோ காயேன ஸுசரிதம் சரதி, வாசாய ஸுசரிதம் சரதி, மனஸா ஸுசரிதம் சரதி. ஸோ காயேன ஸுசரிதம் சரித்வா, வாசாய ஸுசரிதம் சரித்வா, மனஸா ஸுசரிதம் சரித்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, ஸுக்காபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ ஸுக்கம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்சானந்த³, ஸுக்காபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ அகண்ஹம் அஸுக்கம் நிப்³பா³னம் அபி⁴ஜாயதி? இதா⁴னந்த³, ஏகச்சோ உச்சே குலே பச்சாஜாதோ ஹோதி – க²த்தியமஹாஸாலகுலே வா ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலகுலே வா க³ஹபதிமஹாஸாலகுலே வா, அட்³டே⁴ மஹத்³த⁴னே மஹாபோ⁴கே³ பஹூதஜாதரூபரஜதே பஹூதவித்தூபகரணே பஹூதத⁴னத⁴ஞ்ஞே. ஸோ ச ஹோதி அபி⁴ரூபோ த³ஸ்ஸனீயோ பாஸாதி³கோ பரமாய வண்ணபோக்க²ரதாய ஸமன்னாக³தோ, லாபீ⁴ அன்னஸ்ஸ பானஸ்ஸ வத்த²ஸ்ஸ யானஸ்ஸ மாலாக³ந்த⁴விலேபனஸ்ஸ ஸேய்யாவஸத²பதீ³பேய்யஸ்ஸ. ஸோ கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி. ஸோ ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே, சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தோ, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வா அகண்ஹம் அஸுக்கம் நிப்³பா³னம் அபி⁴ஜாயதி. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, ஸுக்காபி⁴ஜாதியோ ஸமானோ அகண்ஹம் அஸுக்கம் நிப்³பா³னம் அபி⁴ஜாயதி. இமா கோ², ஆனந்த³, ச²ளபி⁴ஜாதியோ’’தி. ததியம்.

4. ஆஸவஸுத்தம்

58. ‘‘ச²ஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ.

கதமேஹி ச²ஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ யே ஆஸவா ஸம்வரா பஹாதப்³பா³ தே ஸம்வரேன பஹீனா ஹோந்தி, யே ஆஸவா படிஸேவனா பஹாதப்³பா³ தே படிஸேவனாய பஹீனா ஹோந்தி, யே ஆஸவா அதி⁴வாஸனா பஹாதப்³பா³ தே அதி⁴வாஸனாய பஹீனா ஹோந்தி, யே ஆஸவா பரிவஜ்ஜனா பஹாதப்³பா³ தே பரிவஜ்ஜனாய பஹீனா ஹோந்தி, யே ஆஸவா வினோத³னா பஹாதப்³பா³ தே வினோத³னாய பஹீனா ஹோந்தி, யே ஆஸவா பா⁴வனா பஹாதப்³பா³ தே பா⁴வனாய பஹீனா ஹோந்தி.

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா ஸம்வரா பஹாதப்³பா³ யே ஸம்வரேன பஹீனா ஹோந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ சக்கு²ந்த்³ரியஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி. யம் ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, சக்கு²ந்த்³ரியஸம்வரம் அஸம்வுதஸ்ஸ விஹரதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, சக்கு²ந்த்³ரியஸம்வரம் ஸம்வுதஸ்ஸ விஹரதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. படிஸங்கா² யோனிஸோ ஸோதிந்த்³ரிய…பே… கா⁴னிந்த்³ரிய… ஜிவ்ஹிந்த்³ரிய… காயிந்த்³ரிய… மனிந்த்³ரியஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி. யம் ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மனிந்த்³ரியஸம்வரம் அஸம்வுதஸ்ஸ விஹரதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, மனிந்த்³ரியஸம்வரம் ஸம்வுதஸ்ஸ விஹரதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா ஸம்வரா பஹாதப்³பா³ யே ஸம்வரேன பஹீனா ஹோந்தி.

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா படிஸேவனா பஹாதப்³பா³ யே படிஸேவனாய பஹீனா ஹோந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ சீவரம் படிஸேவதி – ‘யாவதே³வ ஸீதஸ்ஸ படிகா⁴தாய, உண்ஹஸ்ஸ படிகா⁴தாய, ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம் [ட³ம்ஸ… ஸிரிம்ஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ) ம. நி. 1.23] படிகா⁴தாய, யாவதே³வ ஹிரிகோபீனபடிச்சா²த³னத்த²ம்’. படிஸங்கா² யோனிஸோ பிண்ட³பாதம் படிஸேவதி – ‘நேவ த³வாய ந மதா³ய ந மண்ட³னாய ந விபூ⁴ஸனாய, யாவதே³வ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ டி²தியா யாபனாய, விஹிம்ஸூபரதியா ப்³ரஹ்மசரியானுக்³க³ஹாய, இதி புராணஞ்ச வேத³னம் படிஹங்கா²மி, நவஞ்ச வேத³னம் ந உப்பாதே³ஸ்ஸாமி, யாத்ரா ச மே ப⁴விஸ்ஸதி அனவஜ்ஜதா ச பா²ஸுவிஹாரோ ச’ [பா²ஸுவிஹாரோ சாதி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. படிஸங்கா² யோனிஸோ ஸேனாஸனம் படிஸேவதி – ‘யாவதே³வ ஸீதஸ்ஸ படிகா⁴தாய, உண்ஹஸ்ஸ படிகா⁴தாய, ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம் படிகா⁴தாய, யாவதே³வ உதுபரிஸ்ஸயவினோத³னபடிஸல்லானாராமத்த²ம்’. படிஸங்கா² யோனிஸோ கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் படிஸேவதி – ‘யாவதே³வ உப்பன்னானம் வேய்யாபா³தி⁴கானம் வேத³னானம் படிகா⁴தாய, அப்³யாப³ஜ்ஜ²பரமதாயா’தி. யம் ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அப்படிஸேவதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, படிஸேவதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா படிஸேவனா பஹாதப்³பா³ யே படிஸேவனாய பஹீனா ஹோந்தி.

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா அதி⁴வாஸனா பஹாதப்³பா³ யே அதி⁴வாஸனாய பஹீனா ஹோந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸ, ஜிக⁴ச்சா²ய, பிபாஸாய, ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம், து³ருத்தானம் து³ராக³தானம் வசனபதா²னம், உப்பன்னானம் ஸாரீரிகானம் வேத³னானம் து³க்கா²னம் திப்³பா³னம் க²ரானம் கடுகானம் அஸாதானம் அமனாபானம் பாணஹரானம் அதி⁴வாஸகஜாதிகோ ஹோதி. யம் ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அனதி⁴வாஸதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, அதி⁴வாஸதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா அதி⁴வாஸனா பஹாதப்³பா³ யே அதி⁴வாஸனாய பஹீனா ஹோந்தி.

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா பரிவஜ்ஜனா பஹாதப்³பா³ யே பரிவஜ்ஜனாய பஹீனா ஹோந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ சண்ட³ம் ஹத்தி²ம் பரிவஜ்ஜேதி, சண்ட³ம் அஸ்ஸம் பரிவஜ்ஜேதி, சண்ட³ம் கோ³ணம் பரிவஜ்ஜேதி, சண்ட³ம் குக்குரம் பரிவஜ்ஜேதி, அஹிம் கா²ணும் கண்டகட்டா²னம் ஸோப்³ப⁴ம் பபாதம் சந்த³னிகம் ஓளிக³ல்லம், யதா²ரூபே அனாஸனே நிஸின்னம், யதா²ரூபே அகோ³சரே சரந்தம், யதா²ரூபே பாபகே மித்தே ப⁴ஜந்தம் விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ பாபகேஸு டா²னேஸு ஓகப்பேய்யும், ஸோ தஞ்ச அனாஸனம் தஞ்ச அகோ³சரம் தே ச பாபகே மித்தே படிஸங்கா² யோனிஸோ பரிவஜ்ஜேதி. யம் ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அபரிவஜ்ஜயதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, பரிவஜ்ஜயதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா பரிவஜ்ஜனா பஹாதப்³பா³ யே பரிவஜ்ஜனாய பஹீனா ஹோந்தி.

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா வினோத³னா பஹாதப்³பா³ யே வினோத³னாய பஹீனா ஹோந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி, படிஸங்கா² யோனிஸோ உப்பன்னம் ப்³யாபாத³விதக்கம்…பே… உப்பன்னம் விஹிம்ஸாவிதக்கம்… உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி. யம் ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அவினோத³யதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, வினோத³யதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா வினோத³னா பஹாதப்³பா³ யே வினோத³னாய பஹீனா ஹோந்தி.

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா பா⁴வனா பஹாதப்³பா³ யே பா⁴வனாய பஹீனா ஹோந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம், படிஸங்கா² யோனிஸோ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி…பே… வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். யம் ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அபா⁴வயதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, பா⁴வயதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா பா⁴வனா பஹாதப்³பா³ யே பா⁴வனாய பஹீனா ஹோந்தி.

‘‘இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ச²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. சதுத்த²ம்.

5. தா³ருகம்மிகஸுத்தம்

59. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா நாதிகே விஹரதி கி³ஞ்ஜகாவஸதே². அத² கோ² தா³ருகம்மிகோ க³ஹபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² தா³ருகம்மிகம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘அபி நு தே, க³ஹபதி, குலே தா³னம் தீ³யதீ’’தி? ‘‘தீ³யதி மே, ப⁴ந்தே, குலே தா³னம். தஞ்ச கோ² யே தே பி⁴க்கூ² ஆரஞ்ஞிகா பிண்ட³பாதிகா பம்ஸுகூலிகா அரஹந்தோ வா அரஹத்தமக்³க³ம் வா ஸமாபன்னா, ததா²ரூபேஸு மே, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ²ஸு தா³னம் தீ³யதீ’’தி.

‘‘து³ஜ்ஜானம் கோ² ஏதம், க³ஹபதி, தயா கி³ஹினா காமபோ⁴கி³னா புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனம் அஜ்ஜா²வஸந்தேன, காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ந்தேன, மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரயந்தேன, ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யந்தேன இமே வா அரஹந்தோ இமே வா அரஹத்தமக்³க³ம் ஸமாபன்னாதி.

‘‘ஆரஞ்ஞிகோ சேபி, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ஹோதி உத்³த⁴தோ உன்னளோ சபலோ முக²ரோ விகிண்ணவாசோ முட்ட²ஸ்ஸதி அஸம்பஜானோ அஸமாஹிதோ விப்³ப⁴ந்தசித்தோ பாகதிந்த்³ரியோ. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன கா³ரய்ஹோ. ஆரஞ்ஞிகோ சேபி, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ஹோதி அனுத்³த⁴தோ அனுன்னளோ அசபலோ அமுக²ரோ அவிகிண்ணவாசோ உபட்டி²தஸ்ஸதி ஸம்பஜானோ ஸமாஹிதோ ஏகக்³க³சித்தோ ஸம்வுதிந்த்³ரியோ. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பாஸம்ஸோ.

‘‘கா³மந்தவிஹாரீ சேபி, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ஹோதி உத்³த⁴தோ…பே… ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன கா³ரய்ஹோ. கா³மந்தவிஹாரீ சேபி, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ஹோதி அனுத்³த⁴தோ…பே… ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பாஸம்ஸோ.

‘‘பிண்ட³பாதிகோ சேபி, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ஹோதி உத்³த⁴தோ…பே… ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன கா³ரய்ஹோ. பிண்ட³பாதிகோ சேபி, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ஹோதி அனுத்³த⁴தோ…பே… ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பாஸம்ஸோ.

‘‘நேமந்தனிகோ சேபி, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ஹோதி உத்³த⁴தோ…பே… ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன கா³ரய்ஹோ. நேமந்தனிகோ சேபி, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ஹோதி அனுத்³த⁴தோ…பே… ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பாஸம்ஸோ.

‘‘பம்ஸுகூலிகோ சேபி, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ஹோதி உத்³த⁴தோ…பே… ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன கா³ரய்ஹோ. பம்ஸுகூலிகோ சேபி, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ஹோதி அனுத்³த⁴தோ…பே… ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பாஸம்ஸோ.

‘‘க³ஹபதிசீவரத⁴ரோ சேபி, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ஹோதி உத்³த⁴தோ உன்னளோ சபலோ முக²ரோ விகிண்ணவாசோ முட்ட²ஸ்ஸதி அஸம்பஜானோ அஸமாஹிதோ விப்³ப⁴ந்தசித்தோ பாகதிந்த்³ரியோ. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன கா³ரய்ஹோ. க³ஹபதிசீவரத⁴ரோ சேபி, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² ஹோதி அனுத்³த⁴தோ அனுன்னளோ அசபலோ அமுக²ரோ அவிகிண்ணவாசோ உபட்டி²தஸ்ஸதி ஸம்பஜானோ ஸமாஹிதோ ஏகக்³க³சித்தோ ஸம்வுதிந்த்³ரியோ. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பாஸம்ஸோ.

‘‘இங்க⁴ த்வம், க³ஹபதி, ஸங்கே⁴ தா³னம் [தா³னானி (க.)] தே³ஹி. ஸங்கே⁴ தே தா³னம் த³த³தோ சித்தம் பஸீதி³ஸ்ஸதி. ஸோ த்வம் பஸன்னசித்தோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸஸீ’’தி. ‘‘ஏஸாஹம், ப⁴ந்தே, அஜ்ஜதக்³கே³ ஸங்கே⁴ தா³னம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. ஹத்தி²ஸாரிபுத்தஸுத்தம்

60. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா பா³ராணஸியம் விஹரதி இஸிபதனே மிக³தா³யே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா தே²ரா பி⁴க்கூ² பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தா மண்ட³லமாளே ஸன்னிஸின்னா ஸன்னிபதிதா அபி⁴த⁴ம்மகத²ம் கதே²ந்தி. தத்ர ஸுத³ம் ஆயஸ்மா சித்தோ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ தே²ரானம் பி⁴க்கூ²னம் அபி⁴த⁴ம்மகத²ம் கதே²ந்தானம் அந்தரந்தரா கத²ம் ஓபாதேதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ ஆயஸ்மந்தம் சித்தம் ஹத்தி²ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மாயஸ்மா சித்தோ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ தே²ரானம் பி⁴க்கூ²னம் அபி⁴த⁴ம்மகத²ம் கதே²ந்தானம் அந்தரந்தரா கத²ம் ஓபாதேஸி, யாவ கதா²பரியோஸானம் ஆயஸ்மா சித்தோ ஆக³மேதூ’’தி. ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மதோ சித்தஸ்ஸ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஸஹாயகா பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் மஹாகோட்டி²கம் ஏதத³வோசும் – ‘‘மாயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ ஆயஸ்மந்தம் சித்தம் ஹத்தி²ஸாரிபுத்தம் அபஸாதே³ஸி, பண்டி³தோ ஆயஸ்மா சித்தோ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ. பஹோதி சாயஸ்மா சித்தோ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ தே²ரானம் பி⁴க்கூ²னம் அபி⁴த⁴ம்மகத²ம் கதே²து’’ந்தி.

‘‘து³ஜ்ஜானம் கோ² ஏதம், ஆவுஸோ, பரஸ்ஸ சேதோபரியாயம் அஜானந்தேஹி. இதா⁴வுஸோ, ஏகச்சோ புக்³க³லோ தாவதே³வ ஸோரதஸோரதோ ஹோதி, நிவாதனிவாதோ ஹோதி, உபஸந்துபஸந்தோ ஹோதி, யாவ ஸத்தா²ரம் உபனிஸ்ஸாய விஹரதி அஞ்ஞதரம் வா க³ருட்டா²னியம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம். யதோ ச கோ² ஸோ வபகஸ்ஸதேவ ஸத்தா²ரா, வபகஸ்ஸதி க³ருட்டா²னியேஹி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி, ஸோ ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீஹி உபாஸகேஹி உபாஸிகாஹி ரஞ்ஞா ராஜமஹாமத்தேஹி தித்தி²யேஹி தித்தி²யஸாவகேஹி. தஸ்ஸ ஸம்ஸட்ட²ஸ்ஸ விஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ பாகதஸ்ஸ ப⁴ஸ்ஸமனுயுத்தஸ்ஸ விஹரதோ ராகோ³ சித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி. ஸோ ராகா³னுத்³த⁴ம்ஸிதேன சித்தேன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, கோ³ணோ கிட்டா²தோ³ தா³மேன வா ப³த்³தோ⁴ [ஆராமே வா ப³ந்தோ⁴ (க.)] வஜே வா ஓருத்³தோ⁴. யோ நு கோ², ஆவுஸோ, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தா³னாயம் கோ³ணோ கிட்டா²தோ³ புனதே³வ கிட்ட²ம் ஓதரிஸ்ஸதீ’தி, ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’. ‘‘டா²னஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி, யம் ஸோ கோ³ணோ கிட்டா²தோ³ தா³மம் வா சே²த்வா வஜம் வா பி⁴ந்தி³த்வா, அத² புனதே³வ கிட்ட²ம் ஓதரேய்யாதி. ஏவமேவம் கோ², ஆவுஸோ, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ தாவதே³வ ஸோரதஸோரதோ ஹோதி, நிவாதனிவாதோ ஹோதி, உபஸந்துபஸந்தோ ஹோதி யாவ ஸத்தா²ரம் உபனிஸ்ஸாய விஹரதி அஞ்ஞதரம் வா க³ருட்டா²னியம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம். யதோ ச கோ² ஸோ வபகஸ்ஸதேவ ஸத்தா²ரா, வபகஸ்ஸதி க³ருட்டா²னியேஹி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி, ஸோ ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீஹி உபாஸகேஹி உபாஸிகாஹி ரஞ்ஞா ராஜமஹாமத்தேஹி தித்தி²யேஹி தித்தி²யஸாவகேஹி. தஸ்ஸ ஸம்ஸட்ட²ஸ்ஸ விஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ பாகதஸ்ஸ ப⁴ஸ்ஸமனுயுத்தஸ்ஸ விஹரதோ ராகோ³ சித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி. ஸோ ராகா³னுத்³த⁴ம்ஸிதேன சித்தேன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி.

‘‘இத⁴ பனாவுஸோ, ஏகச்சோ புக்³க³லோ விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ ‘லாபி⁴ம்ஹி பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸா’தி ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி…பே… ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, சாதுமஹாபதே² து²ல்லபு²ஸிதகோ தே³வோ வஸ்ஸந்தோ [து²ல்லபு²ஸிதகே தே³வே வஸ்ஸந்தே (க.)] ரஜம் அந்தரதா⁴பேய்ய, சிக்க²ல்லம் பாதுகரேய்ய. யோ நு கோ², ஆவுஸோ, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தா³னி அமுஸ்மிம் [அமுகஸ்மிம் (க.)] சாதுமஹாபதே² புனதே³வ ரஜோ பாதுப⁴விஸ்ஸதீ’தி, ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’. ‘‘டா²னஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி, யம் அமுஸ்மிம் சாதுமஹாபதே² மனுஸ்ஸா வா அதிக்கமேய்யும், கோ³பஸூ வா அதிக்கமேய்யும், வாதாதபோ வா ஸ்னேஹக³தம் பரியாதி³யேய்ய, அத² புனதே³வ ரஜோ பாதுப⁴வேய்யாதி. ஏவமேவம் கோ², ஆவுஸோ, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ ‘லாபி⁴ம்ஹி பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸா’தி ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி…பே… ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி.

‘‘இத⁴ பனாவுஸோ, ஏகச்சோ புக்³க³லோ விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ ‘லாபி⁴ம்ஹி து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸா’தி ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி…பே… ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, கா³மஸ்ஸ வா நிக³மஸ்ஸ வா அவிதூ³ரே மஹந்தம் தளாகம். தத்த² து²ல்லபு²ஸிதகோ தே³வோ வுட்டோ² ஸிப்பிஸம்பு³கம்பி ஸக்க²ரகட²லம்பி அந்தரதா⁴பேய்ய. யோ நு கோ², ஆவுஸோ, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தா³னி அமுஸ்மிம் தளாகே புனதே³வ ஸிப்பிஸம்பு³கா வா ஸக்க²ரகட²லா வா பாதுப⁴விஸ்ஸந்தீ’தி, ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’. ‘‘டா²னஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி, யம் அமுஸ்மிம் தளாகே மனுஸ்ஸா வா பிவேய்யும், கோ³பஸூ வா பிவேய்யும், வாதாதபோ வா ஸ்னேஹக³தம் பரியாதி³யேய்ய, அத² புனதே³வ ஸிப்பிஸம்பு³காபி ஸக்க²ரகட²லாபி பாதுப⁴வேய்யுந்தி. ஏவமேவம் கோ², ஆவுஸோ, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ ‘லாபி⁴ம்ஹி து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸா’தி ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி…பே… ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி.

‘‘இத⁴ பனாவுஸோ, ஏகச்சோ புக்³க³லோ பீதியா ச விராகா³…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ ‘லாபி⁴ம்ஹி ததியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸா’தி ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி…பே… ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, புரிஸம் பணீதபோ⁴ஜனம் பு⁴த்தாவிம் ஆபி⁴தோ³ஸிகம் போ⁴ஜனம் நச்சா²தே³ய்ய. யோ நு கோ², ஆவுஸோ, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தா³னி அமும் புரிஸம் புனதே³வ போ⁴ஜனம் சா²தே³ஸ்ஸதீ’தி, ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’. ‘‘டா²னஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி, அமும் புரிஸம் பணீதபோ⁴ஜனம் பு⁴த்தாவிம் யாவஸ்ஸ ஸா ஓஜா காயே ட²ஸ்ஸதி தாவ ந அஞ்ஞம் போ⁴ஜனம் சா²தே³ஸ்ஸதி. யதோ ச க்²வஸ்ஸ ஸா ஓஜா அந்தரதா⁴யிஸ்ஸதி, அத² புனதே³வ தம் போ⁴ஜனம் சா²தே³ய்யாதி. ஏவமேவம் கோ², ஆவுஸோ, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ பீதியா ச விராகா³…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ ‘லாபி⁴ம்ஹி ததியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸா’தி ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி…பே… ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி.

‘‘இத⁴, பனாவுஸோ, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ ‘லாபி⁴ம்ஹி சதுத்த²ஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸா’தி ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி…பே… ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, பப்³ப³தஸங்கே²பே உத³கரஹதோ³ நிவாதோ விக³தஊமிகோ. யோ நு கோ², ஆவுஸோ, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தா³னி அமுஸ்மிம் உத³கரஹதே³ புனதே³வ ஊமி பாதுப⁴விஸ்ஸதீ’தி, ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’. ‘‘டா²னஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி, யா புரத்தி²மாய தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி². ஸா தஸ்மிம் உத³கரஹதே³ ஊமிம் ஜனேய்ய. யா பச்சி²மாய தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய…பே… யா உத்தராய தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய… யா த³க்கி²ணாய தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி². ஸா தஸ்மிம் உத³கரஹதே³ ஊமிம் ஜனேய்யாதி. ஏவமேவம் கோ², ஆவுஸோ, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ ‘லாபி⁴ம்ஹி சதுத்த²ஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸா’தி ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி…பே… ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி.

‘‘இத⁴, பனாவுஸோ, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஸப்³ப³னிமித்தானம் அமனஸிகாரா அனிமித்தம் சேதோஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ ‘லாபி⁴ம்ஹி அனிமித்தஸ்ஸ சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸா’தி ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீஹி உபாஸகேஹி உபாஸிகாஹி ரஞ்ஞா ராஜமஹாமத்தேஹி தித்தி²யேஹி தித்தி²யஸாவகேஹி. தஸ்ஸ ஸம்ஸட்ட²ஸ்ஸ விஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ பாகதஸ்ஸ ப⁴ஸ்ஸமனுயுத்தஸ்ஸ விஹரதோ ராகோ³ சித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி. ஸோ ராகா³னுத்³த⁴ம்ஸிதேன சித்தேன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, ராஜா வா ராஜமஹாமத்தோ வா சதுரங்கி³னியா ஸேனாய அத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபன்னோ அஞ்ஞதரஸ்மிம் வனஸண்டே³ ஏகரத்திம் வாஸம் உபக³ச்சே²ய்ய. தத்ர [தத்த² (ஸீ. பீ.)] ஹத்தி²ஸத்³தே³ன அஸ்ஸஸத்³தே³ன ரத²ஸத்³தே³ன பத்திஸத்³தே³ன பே⁴ரிபணவஸங்க²திணவனின்னாத³ஸத்³தே³ன சீரிகஸத்³தோ³ [சிரிளிகாஸத்³தோ³ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அந்தரதா⁴யேய்ய [அந்தரதா⁴பேய்ய (ஸ்யா. பீ. க.)]. யோ நு கோ², ஆவுஸோ, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தா³னி அமுஸ்மிம் வனஸண்டே³ புனதே³வ சீரிகஸத்³தோ³ பாதுப⁴விஸ்ஸதீ’தி, ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’. ‘‘டா²னஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி, யம் ஸோ ராஜா வா ராஜமஹாமத்தோ வா தம்ஹா வனஸண்டா³ பக்கமேய்ய, அத² புனதே³வ சீரிகஸத்³தோ³ பாதுப⁴வேய்யாதி. ஏவமேவம் கோ², ஆவுஸோ, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஸப்³ப³னிமித்தானம் அமனஸிகாரா அனிமித்தம் சேதோஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ ‘லாபி⁴ம்ஹி அனிமித்தஸ்ஸ சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸா’தி ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீஹி உபாஸகேஹி உபாஸிகாஹி ரஞ்ஞா ராஜமஹாமத்தேஹி தித்தி²யேஹி தித்தி²யஸாவகேஹி. தஸ்ஸ ஸம்ஸட்ட²ஸ்ஸ விஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ பாகதஸ்ஸ ப⁴ஸ்ஸமனுயுத்தஸ்ஸ விஹரதோ ராகோ³ சித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி. ஸோ ராகா³னுத்³த⁴ம்ஸிதேன சித்தேன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா சித்தோ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ அபரேன ஸமயேன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அத² கோ² சித்தஸ்ஸ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஸஹாயகா பி⁴க்கூ² யேனாயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகோட்டி²கம் ஏதத³வோசும் – ‘‘கிம் நு கோ² ஆயஸ்மதா மஹாகோட்டி²கேன சித்தோ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ – ‘இமாஸஞ்ச இமாஸஞ்ச விஹாரஸமாபத்தீனம் சித்தோ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ லாபீ⁴, அத² ச பன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்திஸ்ஸதீ’தி; உதா³ஹு தே³வதா ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும் – ‘சித்தோ, ப⁴ந்தே, ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ இமாஸஞ்ச இமாஸஞ்ச விஹாரஸமாபத்தீனம் லாபீ⁴, அத² ச பன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்திஸ்ஸதீ’’’தி? ‘‘சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ மே, ஆவுஸோ – ‘சித்தோ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ இமாஸஞ்ச இமாஸஞ்ச விஹாரஸமாபத்தீனம் லாபீ⁴, அத² ச பன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்திஸ்ஸதீ’தி. தே³வதாபி மே ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும் – ‘சித்தோ, ப⁴ந்தே, ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ இமாஸஞ்ச இமாஸஞ்ச விஹாரஸமாபத்தீனம் லாபீ⁴, அத² ச பன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்திஸ்ஸதீ’’தி.

அத² கோ² சித்தஸ்ஸ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஸஹாயகா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘சித்தோ, ப⁴ந்தே, ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ இமாஸஞ்ச இமாஸஞ்ச விஹாரஸமாபத்தீனம் லாபீ⁴, அத² ச பன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததீ’’தி. ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, சித்தோ சிரம் ஸரிஸ்ஸதி [பதி³ஸ்ஸதி (க.)] நேக்க²ம்மஸ்ஸா’’தி.

அத² கோ² சித்தோ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ நசிரஸ்ஸேவ கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜி. அத² கோ² ஆயஸ்மா சித்தோ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ ச பனாயஸ்மா சித்தோ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ அரஹதம் அஹோஸீதி. ச²ட்ட²ம்.

7. மஜ்ஜே²ஸுத்தம்

61. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா பா³ராணஸியம் விஹரதி இஸிபதனே மிக³தா³யே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலானம் தே²ரானம் பி⁴க்கூ²னம் பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தானம் மண்ட³லமாளே ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அயமந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘‘வுத்தமித³ம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா பாராயனே மேத்தேய்யபஞ்ஹே –

[சூளனி. திஸ்ஸமித்தேய்யமாணவபுச்சா² 67] ‘‘யோ உபோ⁴ந்தே விதி³த்வான, மஜ்ஜே² மந்தா ந லிப்பதி [ந லிம்பதி (க.)];

தம் ப்³ரூமி மஹாபுரிஸோதி, ஸோத⁴ ஸிப்³பி³னி [ஸிப்³ப³னி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] மச்சகா³’’தி.

‘‘கதமோ நு கோ², ஆவுஸோ, ஏகோ அந்தோ, கதமோ து³தியோ அந்தோ, கிம் மஜ்ஜே², கா ஸிப்³பி³னீ’’தி? ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² தே²ரே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘ப²ஸ்ஸோ கோ², ஆவுஸோ, ஏகோ அந்தோ, ப²ஸ்ஸஸமுத³யோ து³தியோ அந்தோ, ப²ஸ்ஸனிரோதோ⁴ மஜ்ஜே², தண்ஹா ஸிப்³பி³னீ; தண்ஹா ஹி நம் ஸிப்³ப³தி தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ ப⁴வஸ்ஸ அபி⁴னிப்³ப³த்தியா. ஏத்தாவதா கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானாதி, பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானாதி, அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானந்தோ [அபி⁴ஜானித்வா (க.)] பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானந்தோ [பரிஜானித்வா (க.)] தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ஹோதீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² தே²ரே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘அதீதம் கோ², ஆவுஸோ, ஏகோ அந்தோ, அனாக³தம் து³தியோ அந்தோ, பச்சுப்பன்னம் மஜ்ஜே², தண்ஹா ஸிப்³பி³னீ; தண்ஹா ஹி நம் ஸிப்³ப³தி தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ ப⁴வஸ்ஸ அபி⁴னிப்³ப³த்தியா. ஏத்தாவதா கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானாதி, பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானாதி, அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானந்தோ, பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானந்தோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ஹோதீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² தே²ரே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘ஸுகா², ஆவுஸோ, வேத³னா ஏகோ அந்தோ, து³க்கா² வேத³னா து³தியோ அந்தோ, அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா மஜ்ஜே², தண்ஹா ஸிப்³பி³னீ; தண்ஹா ஹி நம் ஸிப்³ப³தி தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ ப⁴வஸ்ஸ அபி⁴னிப்³ப³த்தியா. ஏத்தாவதா கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானாதி, பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானாதி, அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானந்தோ, பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானந்தோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ஹோதீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² தே²ரே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘நாமம் கோ², ஆவுஸோ, ஏகோ அந்தோ, ரூபம் து³தியோ அந்தோ, விஞ்ஞாணம் மஜ்ஜே², தண்ஹா ஸிப்³பி³னீ; தண்ஹா ஹி நம் ஸிப்³ப³தி தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ ப⁴வஸ்ஸ அபி⁴னிப்³ப³த்தியா. ஏத்தாவதா கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானாதி, பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானாதி, அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானந்தோ பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானந்தோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ஹோதீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² தே²ரே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘ச² கோ², ஆவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானி ஏகோ அந்தோ, ச² பா³ஹிரானி ஆயதனானி து³தியோ அந்தோ, விஞ்ஞாணம் மஜ்ஜே², தண்ஹா ஸிப்³பி³னீ; தண்ஹா ஹி நம் ஸிப்³ப³தி தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ ப⁴வஸ்ஸ அபி⁴னிப்³ப³த்தியா. ஏத்தாவதா கோ² ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானாதி, பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானாதி, அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானந்தோ பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானந்தோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ஹோதீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² தே²ரே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘ஸக்காயோ கோ², ஆவுஸோ, ஏகோ அந்தோ, ஸக்காயஸமுத³யோ து³தியோ அந்தோ, ஸக்காயனிரோதோ⁴ மஜ்ஜே², தண்ஹா ஸிப்³பி³னீ; தண்ஹா ஹி நம் ஸிப்³ப³தி தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ ப⁴வஸ்ஸ அபி⁴னிப்³ப³த்தியா. ஏத்தாவதா கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானாதி, பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானாதி, அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானந்தோ பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானந்தோ [ஸப்³ப³த்த²பி ஏவமேவ தி³ஸ்ஸதி] தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ஹோதீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² தே²ரே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘ப்³யாகதம் கோ², ஆவுஸோ, அம்ஹேஹி ஸப்³பே³ஹேவ யதா²ஸகம் படிபா⁴னம். ஆயாமாவுஸோ, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாம; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸ்ஸாம. யதா² நோ ப⁴க³வா ப்³யாகரிஸ்ஸதி ததா² நம் தா⁴ரேஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² தே²ரா பி⁴க்கூ² தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பச்சஸ்ஸோஸும். அத² கோ² தே²ரா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே²ரா பி⁴க்கூ² யாவதகோ அஹோஸி ஸப்³பே³ஹேவ ஸத்³தி⁴ம் கதா²ஸல்லாபோ, தம் ஸப்³ப³ம் ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸும். ‘‘கஸ்ஸ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸுபா⁴ஸித’’ந்தி? ‘‘ஸப்³பே³ஸம் வோ, பி⁴க்க²வே, ஸுபா⁴ஸிதம் பரியாயேன, அபி ச யம் மயா ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் பாராயனே மேத்தேய்யபஞ்ஹே –

‘‘யோ உபோ⁴ந்தே விதி³த்வான, மஜ்ஜே² மந்தா ந லிப்பதி;

தம் ப்³ரூமி மஹாபுரிஸோதி, ஸோத⁴ ஸிப்³பி³னிமச்சகா³’’தி.

‘‘தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே²ரா பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ப²ஸ்ஸோ கோ², பி⁴க்க²வே, ஏகோ அந்தோ, ப²ஸ்ஸஸமுத³யோ து³தியோ அந்தோ, ப²ஸ்ஸனிரோதோ⁴ மஜ்ஜே², தண்ஹா ஸிப்³பி³னீ; தண்ஹா ஹி நம் ஸிப்³ப³தி தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ ப⁴வஸ்ஸ அபி⁴னிப்³ப³த்தியா. ஏத்தாவதா கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானாதி, பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானாதி, அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானந்தோ பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானந்தோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ஹோதீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. புரிஸிந்த்³ரியஞாணஸுத்தம்

62. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன த³ண்ட³கப்பகம் நாம கோஸலானம் நிக³மோ தத³வஸரி. அத² கோ² ப⁴க³வா மக்³கா³ ஓக்கம்ம அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. தே ச பி⁴க்கூ² த³ண்ட³கப்பகம் பவிஸிம்ஸு ஆவஸத²ம் பரியேஸிதும்.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸம்ப³ஹுலேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் யேன அசிரவதீ நதீ³ தேனுபஸங்கமி க³த்தானி பரிஸிஞ்சிதும். அசிரவதியா நதி³யா க³த்தானி பரிஸிஞ்சித்வா பச்சுத்தரித்வா ஏகசீவரோ அட்டா²ஸி க³த்தானி புப்³பா³பயமானோ. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ ஆனந்த³, ஸப்³ப³ம் சேதஸோ ஸமன்னாஹரித்வா நு கோ² தே³வத³த்தோ ப⁴க³வதா ப்³யாகதோ – ‘ஆபாயிகோ தே³வத³த்தோ நேரயிகோ கப்பட்டோ² அதேகிச்சோ²’தி [சூளவ. 348; அ. நி. 8.7 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], உதா³ஹு கேனசிதே³வ பரியாயேனா’தி? ‘‘ஏவம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா ப்³யாகத’’ந்தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, ஸம்ப³ஹுலேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் யேன அசிரவதீ நதீ³ தேனுபஸங்கமிம் க³த்தானி பரிஸிஞ்சிதும். அசிரவதியா நதி³யா க³த்தானி பரிஸிஞ்சித்வா பச்சுத்தரித்வா ஏகசீவரோ அட்டா²ஸிம் க³த்தானி புப்³பா³பயமானோ. அத² கோ², ப⁴ந்தே, அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா மம் ஏதத³வோச – ‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ஆனந்த³ ஸப்³ப³ம் சேதஸோ ஸமன்னாஹரித்வா நு கோ² தே³வத³த்தோ ப⁴க³வதா ப்³யாகதோ – ஆபாயிகோ தே³வத³த்தோ நேரயிகோ கப்பட்டோ² அதேகிச்சோ²தி, உதா³ஹு கேனசிதே³வ பரியாயேனா’தி? ஏவம் வுத்தே அஹம், ப⁴ந்தே, தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோசம் – ‘ஏவம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா ப்³யாகத’’’ந்தி.

‘‘ஸோ வா [ஸோ ச (ஸ்யா.)] கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² நவோ ப⁴விஸ்ஸதி அசிரபப்³ப³ஜிதோ, தே²ரோ வா பன பா³லோ அப்³யத்தோ. கத²ஞ்ஹி நாம யம் மயா ஏகம்ஸேன ப்³யாகதம் தத்த² த்³வேஜ்ஜ²ம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸதி! நாஹம், ஆனந்த³, அஞ்ஞம் ஏகபுக்³க³லம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யோ ஏவம் மயா ஸப்³ப³ம் சேதஸோ ஸமன்னாஹரித்வா ப்³யாகதோ, யத²யித³ம் தே³வத³த்தோ. யாவகீவஞ்சாஹம், ஆனந்த³, தே³வத³த்தஸ்ஸ வாலக்³க³கோடினித்துத³னமத்தம்பி ஸுக்கத⁴ம்மம் அத்³த³ஸம்; நேவ தாவாஹம் தே³வத³த்தம் ப்³யாகாஸிம் – ‘ஆபாயிகோ தே³வத³த்தோ நேரயிகோ கப்பட்டோ² அதேகிச்சோ²’தி. யதோ ச கோ² அஹம், ஆனந்த³, தே³வத³த்தஸ்ஸ வாலக்³க³கோடினித்துத³னமத்தம்பி ஸுக்கத⁴ம்மம் ந அத்³த³ஸம்; அதா²ஹம் தே³வத³த்தம் ப்³யாகாஸிம் – ‘ஆபாயிகோ தே³வத³த்தோ நேரயிகோ கப்பட்டோ² அதேகிச்சோ²’தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, கூ³த²கூபோ ஸாதி⁴கபோரிஸோ பூரோ கூ³த²ஸ்ஸ ஸமதித்திகோ. தத்ர புரிஸோ ஸஸீஸகோ நிமுக்³கோ³ அஸ்ஸ. தஸ்ஸ கோசிதே³வ புரிஸோ உப்பஜ்ஜேய்ய அத்த²காமோ ஹிதகாமோ யோக³க்கே²மகாமோ தம்ஹா கூ³த²கூபா உத்³த⁴ரிதுகாமோ. ஸோ தம் கூ³த²கூபம் ஸமந்தானுபரிக³ச்ச²ந்தோ நேவ பஸ்ஸேய்ய தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ வாலக்³க³கோடினித்துத³னமத்தம்பி கூ³தே²ன அமக்கி²தம், யத்த² தம் க³ஹேத்வா உத்³த⁴ரேய்ய. ஏவமேவம் கோ² அஹம், ஆனந்த³, யதோ தே³வத³த்தஸ்ஸ வாலக்³க³கோடினித்துத³னமத்தம்பி ஸுக்கத⁴ம்மம் ந அத்³த³ஸம்; அதா²ஹம் தே³வத³த்தம் ப்³யாகாஸிம் – ‘ஆபாயிகோ தே³வத³த்தோ நேரயிகோ கப்பட்டோ² அதேகிச்சோ²’தி. ஸசே தும்ஹே, ஆனந்த³, ஸுணேய்யாத² ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸிந்த்³ரியஞாணானி விப⁴ஜிஸ்ஸாமீ’’தி [விப⁴ஜந்தஸ்ஸாதி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)]?

‘‘ஏதஸ்ஸ, ப⁴க³வா, காலோ; ஏதஸ்ஸ, ஸுக³த, காலோ யம் ப⁴க³வா புரிஸிந்த்³ரியஞாணானி விப⁴ஜேய்ய. ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘தேனஹானந்த³, ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘இதா⁴ஹம், ஆனந்த³, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானா குஸலாபி த⁴ம்மா அகுஸலாபி த⁴ம்மா’தி. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ குஸலா த⁴ம்மா அந்தரஹிதா, அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்முகீ²பூ⁴தா. அத்தி² ச க்²வஸ்ஸ குஸலமூலம் அஸமுச்சி²ன்னம், தம்ஹா தஸ்ஸ குஸலா குஸலம் பாதுப⁴விஸ்ஸதி. ஏவமயம் புக்³க³லோ ஆயதிம் அபரிஹானத⁴ம்மோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, பீ³ஜானி அக²ண்டா³னி அபூதீனி அவாதாதபஹதானி ஸாரதா³னி ஸுக²ஸயிதானி ஸுகே²த்தே ஸுபரிகம்மகதாய பூ⁴மியா நிக்கி²த்தானி. ஜானேய்யாஸி த்வம், ஆனந்த³, இமானி பீ³ஜானி வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தீ’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவமேவம் கோ² அஹம், ஆனந்த³, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானா குஸலாபி த⁴ம்மா அகுஸலாபி த⁴ம்மா’தி. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ குஸலா த⁴ம்மா அந்தரஹிதா, அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்முகீ²பூ⁴தா. அத்தி² ச க்²வஸ்ஸ குஸலமூலம் அஸமுச்சி²ன்னம், தம்ஹா தஸ்ஸ குஸலா குஸலம் பாதுப⁴விஸ்ஸதி. ஏவமயம் புக்³க³லோ ஆயதிம் அபரிஹானத⁴ம்மோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸபுக்³க³லோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ஹோதி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸிந்த்³ரியஞாணம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தம் ஹோதி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ ஆயதிம் த⁴ம்மஸமுப்பாதோ³ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஆனந்த³, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானா குஸலாபி த⁴ம்மா அகுஸலாபி த⁴ம்மா’தி. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ அகுஸலா த⁴ம்மா அந்தரஹிதா, குஸலா த⁴ம்மா ஸம்முகீ²பூ⁴தா. அத்தி² ச க்²வஸ்ஸ அகுஸலமூலம் அஸமுச்சி²ன்னம், தம்ஹா தஸ்ஸ அகுஸலா அகுஸலம் பாதுப⁴விஸ்ஸதி. ஏவமயம் புக்³க³லோ ஆயதிம் பரிஹானத⁴ம்மோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, பீ³ஜானி அக²ண்டா³னி அபூதீனி அவாதாதபஹதானி ஸாரதா³னி ஸுக²ஸயிதானி புது²ஸிலாய நிக்கி²த்தானி. ஜானேய்யாஸி த்வம், ஆனந்த³, நயிமானி பீ³ஜானி வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தீ’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவமேவம் கோ² அஹம், ஆனந்த³, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானா குஸலாபி த⁴ம்மா அகுஸலாபி த⁴ம்மா’தி. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ அகுஸலா த⁴ம்மா அந்தரஹிதா, குஸலா த⁴ம்மா ஸம்முகீ²பூ⁴தா. அத்தி² ச க்²வஸ்ஸ அகுஸலமூலம் அஸமுச்சி²ன்னம், தம்ஹா தஸ்ஸ அகுஸலா அகுஸலம் பாதுப⁴விஸ்ஸதி. ஏவமயம் புக்³க³லோ ஆயதிம் பரிஹானத⁴ம்மோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸபுக்³க³லோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ஹோதி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸிந்த்³ரியஞாணம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தம் ஹோதி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ ஆயதிம் த⁴ம்மஸமுப்பாதோ³ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஆனந்த³, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானா குஸலாபி த⁴ம்மா அகுஸலாபி த⁴ம்மா’தி. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘நத்தி² இமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வாலக்³க³கோடினித்துத³னமத்தோபி ஸுக்கோ த⁴ம்மோ, ஸமன்னாக³தோயம் புக்³க³லோ ஏகந்தகாளகேஹி அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி, காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீ’தி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, பீ³ஜானி க²ண்டா³னி பூதீனி வாதாதபஹதானி ஸுகே²த்தே ஸுபரிகம்மகதாய பூ⁴மியா நிக்கி²த்தானி. ஜானேய்யாஸி த்வம், ஆனந்த³, நயிமானி பீ³ஜானி வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தீ’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவமேவம் கோ² அஹம், ஆனந்த³, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானா குஸலாபி த⁴ம்மா அகுஸலாபி த⁴ம்மா’தி. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘நத்தி² இமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வாலக்³க³கோடினித்துத³னமத்தோபி ஸுக்கோ த⁴ம்மோ, ஸமன்னாக³தோயம் புக்³க³லோ ஏகந்தகாளகேஹி அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி, காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீ’தி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸபுக்³க³லோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ஹோதி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸிந்த்³ரியஞாணம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தம் ஹோதி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ ஆயதிம் த⁴ம்மஸமுப்பாதோ³ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ஹோதீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸக்கா நு கோ², ப⁴ந்தே, இமேஸம் திண்ணம் புக்³க³லானம் அபரேபி தயோ புக்³க³லா ஸப்படிபா⁴கா³ பஞ்ஞாபேது’’ந்தி? ‘‘ஸக்கா, ஆனந்தா³’’தி ப⁴க³வா அவோச – ‘‘இதா⁴ஹம், ஆனந்த³, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானா குஸலாபி த⁴ம்மா அகுஸலாபி த⁴ம்மா’தி. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ குஸலா த⁴ம்மா அந்தரஹிதா, அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்முகீ²பூ⁴தா. அத்தி² ச க்²வஸ்ஸ குஸலமூலம் அஸமுச்சி²ன்னம், தம்பி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸமுக்³கா⁴தம் க³ச்ச²தி. ஏவமயம் புக்³க³லோ ஆயதிம் பரிஹானத⁴ம்மோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, அங்கா³ரானி ஆதி³த்தானி ஸம்பஜ்ஜலிதானி ஸஜோதிபூ⁴தானி புது²ஸிலாய நிக்கி²த்தானி. ஜானேய்யாஸி த்வம், ஆனந்த³, நயிமானி அங்கா³ரானி வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தீ’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸேய்யதா²பி வா பன, ஆனந்த³, ஸாயன்ஹஸமயம் [ஸாயன்ஹஸமயே (ஸ்யா. க.)] ஸூரியே ஓக³ச்ச²ந்தே, ஜானேய்யாஸி த்வம், ஆனந்த³, ஆலோகோ அந்தரதா⁴யிஸ்ஸதி அந்த⁴காரோ பாதுப⁴விஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸேய்யதா²பி வா, பனானந்த³, அபி⁴தோ³ அத்³த⁴ரத்தம் ப⁴த்தகாலஸமயே, ஜானேய்யாஸி த்வம், ஆனந்த³, ஆலோகோ அந்தரஹிதோ அந்த⁴காரோ பாதுபூ⁴தோ’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவமேவம் கோ² அஹம், ஆனந்த³, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானா குஸலாபி த⁴ம்மா அகுஸலாபி த⁴ம்மா’தி. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ குஸலா த⁴ம்மா அந்தரஹிதா, அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்முகீ²பூ⁴தா. அத்தி² ச க்²வஸ்ஸ குஸலமூலம் அஸமுச்சி²ன்னம், தம்பி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸமுக்³கா⁴தம் க³ச்ச²தி. ஏவமயம் புக்³க³லோ ஆயதிம் பரிஹானத⁴ம்மோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸபுக்³க³லோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ஹோதி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸிந்த்³ரியஞாணம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தம் ஹோதி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ ஆயதிம் த⁴ம்மஸமுப்பாதோ³ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஆனந்த³, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானா குஸலாபி த⁴ம்மா அகுஸலாபி த⁴ம்மா’தி. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ அகுஸலா த⁴ம்மா அந்தரஹிதா, குஸலா த⁴ம்மா ஸம்முகீ²பூ⁴தா. அத்தி² ச க்²வஸ்ஸ அகுஸலமூலம் அஸமுச்சி²ன்னம், தம்பி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸமுக்³கா⁴தம் க³ச்ச²தி. ஏவமயம் புக்³க³லோ ஆயதிம் அபரிஹானத⁴ம்மோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, அங்கா³ரானி ஆதி³த்தானி ஸம்பஜ்ஜலிதானி ஸஜோதிபூ⁴தானி ஸுக்கே² திணபுஞ்ஜே வா கட்ட²புஞ்ஜே வா நிக்கி²த்தானி. ஜானேய்யாஸி த்வம், ஆனந்த³, இமானி அங்கா³ரானி வுட்³டி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தீ’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸேய்யதா²பி வா பனானந்த³, ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் [ரத்திபச்சூஸஸமயே (க.)] ஸூரியே உக்³க³ச்ச²ந்தே, ஜானேய்யாஸி த்வம், ஆனந்த³, அந்த⁴காரோ அந்தரதா⁴யிஸ்ஸதி, ஆலோகோ பாதுப⁴விஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸேய்யதா²பி வா பனானந்த³, அபி⁴தோ³ மஜ்ஜ²ன்ஹிகே ப⁴த்தகாலஸமயே, ஜானேய்யாஸி த்வம், ஆனந்த³, அந்த⁴காரோ அந்தரஹிதோ ஆலோகோ பாதுபூ⁴தோ’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவமேவம் கோ² அஹம், ஆனந்த³, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானா குஸலாபி த⁴ம்மா அகுஸலாபி த⁴ம்மா’தி. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ அகுஸலா த⁴ம்மா அந்தரஹிதா, குஸலா த⁴ம்மா ஸம்முகீ²பூ⁴தா. அத்தி² ச க்²வஸ்ஸ அகுஸலமூலம் அஸமுச்சி²ன்னம், தம்பி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸமுக்³கா⁴தம் க³ச்ச²தி. ஏவமயம் புக்³க³லோ ஆயதிம் அபரிஹானத⁴ம்மோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸபுக்³க³லோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ஹோதி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸிந்த்³ரியஞாணம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தம் ஹோதி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ ஆயதிம் த⁴ம்மஸமுப்பாதோ³ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஆனந்த³, ஏகச்சம் புக்³க³லம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானா குஸலாபி த⁴ம்மா அகுஸலாபி த⁴ம்மா’தி. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘நத்தி² இமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வாலக்³க³கோடினித்துத³னமத்தோபி அகுஸலோ த⁴ம்மோ, ஸமன்னாக³தோயம் புக்³க³லோ ஏகந்தஸுக்கேஹி அனவஜ்ஜேஹி த⁴ம்மேஹி, தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே பரினிப்³பா³யிஸ்ஸதீ’தி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, அங்கா³ரானி ஸீதானி நிப்³பு³தானி ஸுக்கே² திணபுஞ்ஜே வா கட்ட²புஞ்ஜே வா நிக்கி²த்தானி. ஜானேய்யாஸி த்வம், ஆனந்த³, நயிமானி அங்கா³ரானி வுட்³டி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தீ’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவமேவம் கோ² அஹம், ஆனந்த³, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமஸ்ஸ கோ² புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானா குஸலாபி த⁴ம்மா அகுஸலாபி த⁴ம்மா’தி. தமேனம் அபரேன ஸமயேன ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘நத்தி² இமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வாலக்³க³கோடினித்துத³னமத்தோபி அகுஸலோ த⁴ம்மோ, ஸமன்னாக³தோயம் புக்³க³லோ ஏகந்தஸுக்கேஹி அனவஜ்ஜேஹி த⁴ம்மேஹி, தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே பரினிப்³பா³யிஸ்ஸதீ’தி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸபுக்³க³லோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ஹோதி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ புரிஸிந்த்³ரியஞாணம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தம் ஹோதி. ஏவம்பி கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ ஆயதிம் த⁴ம்மஸமுப்பாதோ³ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ஹோதி.

‘‘தத்ரானந்த³, யே தே புரிமா தயோ புக்³க³லா தேஸம் திண்ணம் புக்³க³லானம் ஏகோ அபரிஹானத⁴ம்மோ, ஏகோ பரிஹானத⁴ம்மோ, ஏகோ ஆபாயிகோ நேரயிகோ. தத்ரானந்த³, யேமே பச்சி²மா தயோ புக்³க³லா இமேஸம் திண்ணம் புக்³க³லானம் ஏகோ பரிஹானத⁴ம்மோ, ஏகோ அபரிஹானத⁴ம்மோ, ஏகோ பரினிப்³பா³னத⁴ம்மோ’’தி. அட்ட²மம்.

9. நிப்³பே³தி⁴கஸுத்தம்

63. ‘‘நிப்³பே³தி⁴கபரியாயம் வோ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மபரியாயம் தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘கதமோ ச ஸோ, பி⁴க்க²வே, நிப்³பே³தி⁴கபரியாயோ த⁴ம்மபரியாயோ? காமா, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³பா³, காமானம் நிதா³னஸம்ப⁴வோ வேதி³தப்³போ³, காமானம் வேமத்ததா வேதி³தப்³பா³, காமானம் விபாகோ வேதி³தப்³போ³, காமனிரோதோ⁴ [காமானம் நிரோதோ⁴ (க.) ஏவம் வேத³னானிரோதோ⁴-இச்சாதீ³ஸுபி] வேதி³தப்³போ³, காமனிரோத⁴கா³மினீ [காமானம் நிரோத⁴கா³மினீ (க.) ஏவம் வேத³னானிரோத⁴கா³மினீ-இச்சாதீ³ஸுபி] படிபதா³ வேதி³தப்³பா³.

‘‘வேத³னா, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³பா³, வேத³னானம் நிதா³னஸம்ப⁴வோ வேதி³தப்³போ³, வேத³னானம் வேமத்ததா வேதி³தப்³பா³, வேத³னானம் விபாகோ வேதி³தப்³போ³, வேத³னானிரோதோ⁴ வேதி³தப்³போ³, வேத³னானிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ வேதி³தப்³பா³.

‘‘ஸஞ்ஞா, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³பா³, ஸஞ்ஞானம் நிதா³னஸம்ப⁴வோ வேதி³தப்³போ³, ஸஞ்ஞானம் வேமத்ததா வேதி³தப்³பா³, ஸஞ்ஞானம் விபாகோ வேதி³தப்³போ³, ஸஞ்ஞானிரோதோ⁴ வேதி³தப்³போ³, ஸஞ்ஞானிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ வேதி³தப்³பா³.

‘‘ஆஸவா, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³பா³, ஆஸவானம் நிதா³னஸம்ப⁴வோ வேதி³தப்³போ³, ஆஸவானம் வேமத்ததா வேதி³தப்³பா³, ஆஸவானம் விபாகோ வேதி³தப்³போ³, ஆஸவனிரோதோ⁴ வேதி³தப்³போ³, ஆஸவனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ வேதி³தப்³பா³.

‘‘கம்மம், பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³ப³ம், கம்மானம் நிதா³னஸம்ப⁴வோ வேதி³தப்³போ³, கம்மானம் வேமத்ததா வேதி³தப்³பா³, கம்மானம் விபாகோ வேதி³தப்³போ³, கம்மனிரோதோ⁴ வேதி³தப்³போ³, கம்மனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ வேதி³தப்³பா³.

‘‘து³க்க²ம், பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³ப³ம், து³க்க²ஸ்ஸ நிதா³னஸம்ப⁴வோ வேதி³தப்³போ³, து³க்க²ஸ்ஸ வேமத்ததா வேதி³தப்³பா³, து³க்க²ஸ்ஸ விபாகோ வேதி³தப்³போ³, து³க்க²னிரோதோ⁴ வேதி³தப்³போ³, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ வேதி³தப்³பா³.

‘‘‘காமா, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³பா³, காமானம் நிதா³னஸம்ப⁴வோ வேதி³தப்³போ³, காமானம் வேமத்ததா வேதி³தப்³பா³, காமானம் விபாகோ வேதி³தப்³போ³, காமனிரோதோ⁴ வேதி³தப்³போ³, காமனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ வேதி³தப்³பா³’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம் [ம. நி. 1.166; ஸம். நி. 4.268]? பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, காமகு³ணா – சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா, ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³ இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா. அபி ச கோ², பி⁴க்க²வே, நேதே காமா காமகு³ணா நாமேதே [தே காமகு³ணா நாம நேதே காமா (க.)] அரியஸ்ஸ வினயே வுச்சந்தி –

[கதா². 514] ‘‘ஸங்கப்பராகோ³ புரிஸஸ்ஸ காமோ,

நேதே [ந தே (ஸ்யா.)] காமா யானி சித்ரானி லோகே;

ஸங்கப்பராகோ³ புரிஸஸ்ஸ காமோ,

திட்ட²ந்தி சித்ரானி ததே²வ லோகே;

அதே²த்த² தீ⁴ரா வினயந்தி ச²ந்த³’’ந்தி.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, காமானம் நிதா³னஸம்ப⁴வோ? ப²ஸ்ஸோ, பி⁴க்க²வே, காமானம் நிதா³னஸம்ப⁴வோ.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, காமானம் வேமத்ததா? அஞ்ஞோ, பி⁴க்க²வே, காமோ ரூபேஸு, அஞ்ஞோ காமோ ஸத்³தே³ஸு, அஞ்ஞோ காமோ க³ந்தே⁴ஸு, அஞ்ஞோ காமோ ரஸேஸு, அஞ்ஞோ காமோ போ²ட்ட²ப்³பே³ஸு. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, காமானம் வேமத்ததா.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, காமானம் விபாகோ? யம் கோ², பி⁴க்க²வே, காமயமானோ தஜ்ஜம் தஜ்ஜம் அத்தபா⁴வம் அபி⁴னிப்³ப³த்தேதி புஞ்ஞபா⁴கி³யம் வா அபுஞ்ஞபா⁴கி³யம் வா, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, காமானம் விபாகோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, காமனிரோதோ⁴? ப²ஸ்ஸனிரோதோ⁴ [ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ (ஸ்யா.)], பி⁴க்க²வே, காமனிரோதோ⁴. அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ காமனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாஸங்கப்போ, ஸம்மாவாசா, ஸம்மாகம்மந்தோ, ஸம்மாஆஜீவோ, ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி, ஸம்மாஸமாதி⁴.

‘‘யதோ கோ² [யதோ ச கோ² (ப³ஹூஸு)], பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ ஏவம் காமே பஜானாதி, ஏவம் காமானம் நிதா³னஸம்ப⁴வம் பஜானாதி, ஏவம் காமானம் வேமத்ததம் பஜானாதி, ஏவம் காமானம் விபாகம் பஜானாதி, ஏவம் காமனிரோத⁴ம் பஜானாதி, ஏவம் காமனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் பஜானாதி, ஸோ இமம் நிப்³பே³தி⁴கம் ப்³ரஹ்மசரியம் பஜானாதி காமனிரோத⁴ம். காமா, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³பா³…பே… காமனிரோத⁴கா³மினீ [ஸப்³ப³த்த²பி ஏவமேவ தி³ஸ்ஸதி] படிபதா³ வேதி³தப்³பா³தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘வேத³னா, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³பா³…பே… வேத³னானிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ வேதி³தப்³பா³தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, வேத³னா – ஸுகா² வேத³னா, து³க்கா² வேத³னா, அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, வேத³னானம் நிதா³னஸம்ப⁴வோ? ப²ஸ்ஸோ, பி⁴க்க²வே, வேத³னானம் நிதா³னஸம்ப⁴வோ.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, வேத³னானம் வேமத்ததா? அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸாமிஸா ஸுகா² வேத³னா, அத்தி² நிராமிஸா ஸுகா² வேத³னா, அத்தி² ஸாமிஸா து³க்கா² வேத³னா, அத்தி² நிராமிஸா து³க்கா² வேத³னா, அத்தி² ஸாமிஸா அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா, அத்தி² நிராமிஸா அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, வேத³னானம் வேமத்ததா.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, வேத³னானம் விபாகோ? யம் கோ², பி⁴க்க²வே, வேதி³யமானோ [வேத³யமானோ (ஸ்யா. கம்.) அ. நி. 4.233] தஜ்ஜம் தஜ்ஜம் அத்தபா⁴வம் அபி⁴னிப்³ப³த்தேதி புஞ்ஞபா⁴கி³யம் வா அபுஞ்ஞபா⁴கி³யம் வா, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, வேத³னானம் விபாகோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, வேத³னானிரோதோ⁴? ப²ஸ்ஸனிரோதோ⁴ [ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ (ஸ்யா. கம். க.)], பி⁴க்க²வே, வேத³னானிரோதோ⁴. அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ வேத³னானிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴.

‘‘யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ ஏவம் வேத³னம் பஜானாதி, ஏவம் வேத³னானம் நிதா³னஸம்ப⁴வம் பஜானாதி, ஏவம் வேத³னானம் வேமத்ததம் பஜானாதி, ஏவம் வேத³னானம் விபாகம் பஜானாதி, ஏவம் வேத³னானிரோத⁴ம் பஜானாதி, ஏவம் வேத³னானிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் பஜானாதி. ஸோ இமம் நிப்³பே³தி⁴கம் ப்³ரஹ்மசரியம் பஜானாதி வேத³னானிரோத⁴ம். வேத³னா, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³பா³…பே… வேத³னானிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ வேதி³தப்³பா³தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘ஸஞ்ஞா, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³பா³…பே… ஸஞ்ஞானிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ வேதி³தப்³பா³தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ச²யிமா, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞா – ரூபஸஞ்ஞா, ஸத்³த³ஸஞ்ஞா, க³ந்த⁴ஸஞ்ஞா, ரஸஸஞ்ஞா, போ²ட்ட²ப்³ப³ஸஞ்ஞா, த⁴ம்மஸஞ்ஞா.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞானம் நிதா³னஸம்ப⁴வோ? ப²ஸ்ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞானம் நிதா³னஸம்ப⁴வோ.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞானம் வேமத்ததா? அஞ்ஞா, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞா ரூபேஸு, அஞ்ஞா ஸஞ்ஞா ஸத்³தே³ஸு [அஞ்ஞா பி⁴க்க²வே ரூபேஸு ஸஞ்ஞா அஞ்ஞா ஸத்³தே³ஸு ஸஞ்ஞா (க.) ஏவம் ஸேஸேஸுபி], அஞ்ஞா ஸஞ்ஞா க³ந்தே⁴ஸு, அஞ்ஞா ஸஞ்ஞா ரஸேஸு, அஞ்ஞா ஸஞ்ஞா போ²ட்ட²ப்³பே³ஸு, அஞ்ஞா ஸஞ்ஞா த⁴ம்மேஸு. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞானம் வேமத்ததா.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞானம் விபாகோ? வோஹாரவேபக்கம் [வோஹாரவேபக்காஹம் (ஸ்யா. பீ.), வோஹாரபக்காஹம் (ஸீ.)], பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞம் [ஸஞ்ஞா (ஸ்யா. பீ.)] வதா³மி. யதா² யதா² நம் ஸஞ்ஜானாதி ததா² ததா² வோஹரதி, ஏவம் ஸஞ்ஞீ அஹோஸிந்தி [அஹோஸீதி (க.)]. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞானம் விபாகோ.