1. ஸோணஸுத்தம்
55. [மஹாவ. 243 ஆக³தம்] ஏவம், மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஸோணோ ராஜக³ஹே விஹரதி ஸீதவனஸ்மிம். அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘யே கோ² கேசி ப⁴க³வதோ ஸாவகா ஆரத்³த⁴வீரியா விஹரந்தி, அஹம் தேஸம் அஞ்ஞதரோ. அத² ச பன மே ந அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதி, ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² பன மே குலே போ⁴கா³, ஸக்கா போ⁴கா³ ச பு⁴ஞ்ஜிதும் புஞ்ஞானி ச காதும். யம்னூனாஹம் ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தித்வா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜேய்யம் புஞ்ஞானி ச கரேய்ய’’ந்தி.
அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸம்மிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸம்மிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவம் கோ² – கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே அந்தரஹிதோ ஸீதவனே ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ ஸம்முகே² பாதுரஹோஸி. நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. ஆயஸ்மாபி கோ² ஸோணோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ஸோணம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘நனு தே, ஸோண, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘யே கோ² கேசி ப⁴க³வதோ ஸாவகா ஆரத்³த⁴வீரியா விஹரந்தி, அஹம் தேஸம் அஞ்ஞதரோ. அத² ச பன மே ந அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதி, ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² பன மே குலே போ⁴கா³, ஸக்கா போ⁴கா³ [போ⁴கே³ (மஹாவ. 243)] ச பு⁴ஞ்ஜிதும் புஞ்ஞானி ச காதும். யம்னூனாஹம் ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தித்வா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜேய்யம் புஞ்ஞானி ச கரேய்ய’’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸோண, குஸலோ த்வம் புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தோ [ஆகா³ரிகபூ⁴தோ (ஸ்யா.), அகா³ரிகபூ⁴தோ (மஹாவ. 243)] வீணாய தந்திஸ்ஸரே’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸோண, யதா³ தே வீணாய தந்தியோ அச்சாயதா ஹோந்தி, அபி நு தே வீணா தஸ்மிம் ஸமயே ஸரவதீ வா ஹோதி கம்மஞ்ஞா வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸோண, யதா³ தே வீணாய தந்தியோ அதிஸிதி²லா ஹோந்தி, அபி நு தே வீணா தஸ்மிம் ஸமயே ஸரவதீ வா ஹோதி கம்மஞ்ஞா வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘யதா³ பன தே, ஸோண, வீணாய தந்தியோ ந அச்சாயதா ஹோந்தி நாதிஸிதி²லா ஸமே கு³ணே பதிட்டி²தா, அபி நு தே வீணா தஸ்மிம் ஸமயே ஸரவதீ வா ஹோதி கம்மஞ்ஞா வா’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘ஏவமேவம் கோ², ஸோண, அச்சாரத்³த⁴வீரியம் உத்³த⁴ச்சாய ஸம்வத்ததி, அதிஸிதி²லவீரியம் கோஸஜ்ஜாய ஸம்வத்ததி. தஸ்மாதிஹ த்வம், ஸோண, வீரியஸமத²ம் அதி⁴ட்ட²ஹம், இந்த்³ரியானஞ்ச ஸமதம் படிவிஜ்ஜ², தத்த² ச நிமித்தம் க³ண்ஹாஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஸோணம் இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³த்வா – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவம் கோ² – ஸீதவனே அந்தரஹிதோ கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே பாதுரஹோஸி.
அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ அபரேன ஸமயேன வீரியஸமத²ம் அதி⁴ட்டா²ஸி, இந்த்³ரியானஞ்ச ஸமதம் படிவிஜ்ஜி², தத்த² ச நிமித்தம் அக்³க³ஹேஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனாகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ ச பனாயஸ்மா ஸோணோ அரஹதம் அஹோஸி.
அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ அரஹத்தப்பத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யம்னூனாஹம் யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமேய்யம்; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகே அஞ்ஞம் ப்³யாகரேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –
‘‘யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தோ, ஸோ ச² டா²னானி அதி⁴முத்தோ ஹோதி – நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ ஹோதி, பவிவேகாதி⁴முத்தோ ஹோதி, அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ [அப்³யாபஜ்ஜா²தி⁴முத்தோ (க.) மஹாவ. 244 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ஹோதி, தண்ஹாக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, உபாதா³னக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோ ஹோதி.
‘‘ஸியா கோ² பன, ப⁴ந்தே, இதே⁴கச்சஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ ஏவமஸ்ஸ – ‘கேவலம்ஸத்³தா⁴மத்தகம் நூன அயமாயஸ்மா நிஸ்ஸாய நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ’தி. ந கோ² பனேதம், ப⁴ந்தே, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கீ²ணாஸவோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² வுஸிதவா கதகரணீயோ கரணீயம் அத்தனோ அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கதஸ்ஸ வா படிசயம் க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ ஹோதி.
‘‘ஸியா கோ² பன, ப⁴ந்தே, இதே⁴கச்சஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ ஏவமஸ்ஸ – ‘லாப⁴ஸக்காரஸிலோகம் நூன அயமாயஸ்மா நிகாமயமானோ பவிவேகாதி⁴முத்தோ’தி. ந கோ² பனேதம், ப⁴ந்தே, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கீ²ணாஸவோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² வுஸிதவா கதகரணீயோ கரணீயம் அத்தனோ அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கதஸ்ஸ வா படிசயம் க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா பவிவேகாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா பவிவேகாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா பவிவேகாதி⁴முத்தோ ஹோதி.
‘‘ஸியா கோ² பன, ப⁴ந்தே, இதே⁴கச்சஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ ஏவமஸ்ஸ – ‘ஸீலப்³ப³தபராமாஸம் நூன அயமாயஸ்மா ஸாரதோ பச்சாக³ச்ச²ந்தோ அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ’தி. ந கோ² பனேதம், ப⁴ந்தே, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கீ²ணாஸவோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² வுஸிதவா கதகரணீயோ கரணீயம் அத்தனோ அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கதஸ்ஸ வா படிசயம் க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ ஹோதி.
‘‘க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா தண்ஹாக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா தண்ஹாக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா தண்ஹாக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி.
‘‘க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா உபாதா³னக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா உபாதா³னக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா உபாதா³னக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி.
‘‘க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோ ஹோதி.
‘‘ஏவம் ஸம்மா விமுத்தசித்தஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னோ பு⁴ஸா சேபி சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் [ஆபாதம் (க.)] ஆக³ச்ச²ந்தி, நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தி. அமிஸ்ஸீகதமேவஸ்ஸ சித்தம் ஹோதி டி²தம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதி. பு⁴ஸா சேபி ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³… மனோவிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா மனஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தி. அமிஸ்ஸீகதமேவஸ்ஸ சித்தம் ஹோதி டி²தம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ஸேலோ பப்³ப³தோ அச்சி²த்³தோ³ அஸுஸிரோ ஏகக்³க⁴னோ. அத² புரத்தி²மாய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி² நேவ நம் ஸங்கம்பேய்ய ந ஸம்பகம்பேய்ய ந ஸம்பவேதே⁴ய்ய, அத² பச்சி²மாய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி²…பே… அத² உத்தராய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி²… அத² த³க்கி²ணாய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி² நேவ நம் ஸங்கம்பேய்ய ந ஸம்பகம்பேய்ய ந ஸம்பவேதே⁴ய்ய; ஏவமேவம் கோ², ப⁴ந்தே, ஏவம் ஸம்மாவிமுத்தசித்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பு⁴ஸா சேபி சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தி. அமிஸ்ஸீகதமேவஸ்ஸ சித்தம் ஹோதி டி²தம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதி. பு⁴ஸா சேபி ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³… மனோவிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா மனஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தி. அமிஸ்ஸீகதமேவஸ்ஸ சித்தம் ஹோதி டி²தம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதீ’’தி.
‘‘நேக்க²ம்மம் அதி⁴முத்தஸ்ஸ, பவிவேகஞ்ச சேதஸோ;
அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தஸ்ஸ, உபாதா³னக்க²யஸ்ஸ ச.
‘‘தண்ஹாக்க²யாதி⁴முத்தஸ்ஸ, அஸம்மோஹஞ்ச சேதஸோ;
தி³ஸ்வா ஆயதனுப்பாத³ம், ஸம்மா சித்தம் விமுச்சதி.
‘‘தஸ்ஸ ஸம்மா விமுத்தஸ்ஸ, ஸந்தசித்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ;
கதஸ்ஸ படிசயோ நத்தி², கரணீயம் ந விஜ்ஜதி.
‘‘ஸேலோ யதா² ஏகக்³க⁴னோ, வாதேன ந ஸமீரதி;
ஏவம் ரூபா ரஸா ஸத்³தா³, க³ந்தா⁴ ப²ஸ்ஸா ச கேவலா.
‘‘இட்டா² த⁴ம்மா அனிட்டா² ச, நப்பவேதே⁴ந்தி தாதி³னோ;
டி²தம் சித்தம் விப்பமுத்தம் [விமுதஞ்ச (க.) மஹாவ. 244; கதா². 266], வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதீ’’தி. பட²மம்;