2. ஸாரணீயவக்³கோ³

1. பட²மஸாரணீயஸுத்தம்

11. ‘‘ச²யிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸாரணீயா [ஸாராணீயா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. கதமே ச²? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ மேத்தம் காயகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆவி சேவ ரஹோ ச, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ மேத்தம் வசீகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆவி சேவ ரஹோ ச, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ மேத்தம் மனோகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆவி சேவ ரஹோ ச, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யே தே லாபா⁴ த⁴ம்மிகா த⁴ம்மலத்³தா⁴ அந்தமஸோ பத்தபரியாபன்னமத்தம்பி ததா²ரூபேஹி லாபே⁴ஹி அப்படிவிப⁴த்தபோ⁴கீ³ ஹோதி ஸீலவந்தேஹி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஸாதா⁴ரணபோ⁴கீ³, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யானி தானி ஸீலானி அக²ண்டா³னி அச்சி²த்³தா³னி அஸப³லானி அகம்மாஸானி பு⁴ஜிஸ்ஸானி விஞ்ஞுப்பஸத்தா²னி அபராமட்டா²னி ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகானி ததா²ரூபேஹி ஸீலேஹி ஸீலஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஆவி சேவ ரஹோ ச, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யாயம் தி³ட்டி² அரியா நிய்யானிகா நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய ததா²ரூபாய தி³ட்டி²யா தி³ட்டி²ஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஆவி சேவ ரஹோ ச, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ச² த⁴ம்மா ஸாரணீயா’’தி. பட²மம்.

2. து³தியஸாரணீயஸுத்தம்

12. ‘‘ச²யிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸாரணீயா பியகரணா க³ருகரணா ஸங்க³ஹாய அவிவாதா³ய ஸாமக்³கி³யா ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே ச²? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ மேத்தம் காயகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆவி சேவ ரஹோ ச, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ பியகரணோ க³ருகரணோ ஸங்க³ஹாய அவிவாதா³ய ஸாமக்³கி³யா ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ மேத்தம் வசீகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி…பே… மேத்தம் மனோகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆவி சேவ ரஹோ ச, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ பியகரணோ க³ருகரணோ ஸங்க³ஹாய அவிவாதா³ய ஸாமக்³கி³யா ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யே தே லாபா⁴ த⁴ம்மிகா த⁴ம்மலத்³தா⁴ அந்தமஸோ பத்தபரியாபன்னமத்தம்பி ததா²ரூபேஹி லாபே⁴ஹி அப்படிவிப⁴த்தபோ⁴கீ³ ஹோதி ஸீலவந்தேஹி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஸாதா⁴ரணபோ⁴கீ³, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ பியகரணோ க³ருகரணோ ஸங்க³ஹாய அவிவாதா³ய ஸாமக்³கி³யா ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யானி தானி ஸீலானி அக²ண்டா³னி அச்சி²த்³தா³னி அஸப³லானி அகம்மாஸானி பு⁴ஜிஸ்ஸானி விஞ்ஞுப்பஸத்தா²னி அபராமட்டா²னி ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகானி ததா²ரூபேஹி ஸீலேஹி ஸீலஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஆவி சேவ ரஹோ ச, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ பியகரணோ க³ருகரணோ ஸங்க³ஹாய அவிவாதா³ய ஸாமக்³கி³யா ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யாயம் தி³ட்டி² அரியா நிய்யானிகா நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய ததா²ரூபாய தி³ட்டி²யா தி³ட்டி²ஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஆவி சேவ ரஹோ ச, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ பியகரணோ க³ருகரணோ ஸங்க³ஹாய அவிவாதா³ய ஸாமக்³கி³யா ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்ததி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ச² த⁴ம்மா ஸாரணீயா பியகரணா க³ருகரணா ஸங்க³ஹாய அவிவாதா³ய ஸாமக்³கி³யா ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. து³தியம்.

3. நிஸ்ஸாரணீயஸுத்தம்

13. ‘‘ச²யிமா, பி⁴க்க²வே, நிஸ்ஸாரணீயா தா⁴துயோ. கதமா ச²? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘மேத்தா ஹி கோ² மே சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴; அத² ச பன மே ப்³யாபாதோ³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீ’தி. ஸோ ‘மா ஹேவ’ந்திஸ்ஸ வசனீயோ – ‘மாயஸ்மா, ஏவம் அவச; மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி², ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அட்டா²னமேதம், ஆவுஸோ, அனவகாஸோ யம் மேத்தாய சேதோவிமுத்தியா பா⁴விதாய ப³ஹுலீகதாய யானீகதாய வத்து²கதாய அனுட்டி²தாய பரிசிதாய ஸுஸமாரத்³தா⁴ய; அத² ச பனஸ்ஸ ப்³யாபாதோ³ சித்தம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி [ட²ஸ்ஸதீதி (ஸப்³ப³த்த²) தீ³. நி. 3.326 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. நிஸ்ஸரணஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, ப்³யாபாத³ஸ்ஸ யதி³த³ம் மேத்தாசேதோவிமுத்தீ’’’தி [மேத்தாசேதோவிமுத்தி (ஸப்³ப³த்த²)].

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘கருணா ஹி கோ² மே சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴; அத² ச பன மே விஹேஸா சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீ’தி. ஸோ ‘மா ஹேவ’ந்திஸ்ஸ வசனீயோ – ‘மாயஸ்மா, ஏவம் அவச; மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி², ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அட்டா²னமேதம், ஆவுஸோ, அனவகாஸோ யம் கருணாய சேதோவிமுத்தியா பா⁴விதாய ப³ஹுலீகதாய யானீகதாய வத்து²கதாய அனுட்டி²தாய பரிசிதாய ஸுஸமாரத்³தா⁴ய; அத² ச பனஸ்ஸ விஹேஸா சித்தம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. நிஸ்ஸரணஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, விஹேஸாய யதி³த³ம் கருணாசேதோவிமுத்தீ’’’தி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘முதி³தா ஹி கோ² மே சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴; அத² ச பன மே அரதி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீ’தி. ஸோ ‘மா ஹேவ’ந்திஸ்ஸ வசனீயோ – ‘மாயஸ்மா, ஏவம் அவச; மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி², ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அட்டா²னமேதம், ஆவுஸோ, அனவகாஸோ யம் முதி³தாய சேதோவிமுத்தியா பா⁴விதாய ப³ஹுலீகதாய யானீகதாய வத்து²கதாய அனுட்டி²தாய பரிசிதாய ஸுஸமாரத்³தா⁴ய; அத² ச பனஸ்ஸ அரதி சித்தம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. நிஸ்ஸரணஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, அரதியா யதி³த³ம் முதி³தாசேதோவிமுத்தீ’’’தி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘உபேக்கா² ஹி கோ² மே சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴; அத² ச பன மே ராகோ³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீ’தி. ஸோ ‘மா ஹேவ’ந்திஸ்ஸ வசனீயோ – ‘மாயஸ்மா, ஏவம் அவச; மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி², ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அட்டா²னமேதம், ஆவுஸோ, அனவகாஸோ யம் உபேக்கா²ய சேதோவிமுத்தியா பா⁴விதாய ப³ஹுலீகதாய யானீகதாய வத்து²கதாய அனுட்டி²தாய பரிசிதாய ஸுஸமாரத்³தா⁴ய; அத² ச பனஸ்ஸ ராகோ³ சித்தம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. நிஸ்ஸரணஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, ராக³ஸ்ஸ யதி³த³ம் உபேக்கா²சேதோவிமுத்தீ’’’தி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அனிமித்தா ஹி கோ² மே சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴; அத² ச பன மே நிமித்தானுஸாரி விஞ்ஞாணம் ஹோதீ’தி. ஸோ ‘மா ஹேவ’ந்திஸ்ஸ வசனீயோ – ‘மாயஸ்மா, ஏவம் அவச; மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி², ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அட்டா²னமேதம், ஆவுஸோ, அனவகாஸோ யம் அனிமித்தாய சேதோவிமுத்தியா பா⁴விதாய ப³ஹுலீகதாய யானீகதாய வத்து²கதாய அனுட்டி²தாய பரிசிதாய ஸுஸமாரத்³தா⁴ய; அத² ச பனஸ்ஸ நிமித்தானுஸாரி விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதி, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. நிஸ்ஸரணஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, ஸப்³ப³னிமித்தானம் யதி³த³ம் அனிமித்தாசேதோவிமுத்தீ’’’தி.

‘‘இத⁴ பன பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஸ்மீதி கோ² மே விக³தம் [விக³தே (ஸ்யா.)], அயமஹமஸ்மீதி ச [அயம் சகாரோ தீ³. நி. 3.326 நத்தி²] ந ஸமனுபஸ்ஸாமி; அத² ச பன மே விசிகிச்சா²கத²ம்கதா²ஸல்லம் சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீ’தி. ஸோ ‘மா ஹேவ’ந்திஸ்ஸ வசனீயோ – ‘மாயஸ்மா, ஏவம் அவச; மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி², ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அட்டா²னமேதம், ஆவுஸோ, அனவகாஸோ யம் அஸ்மீதி விக³தே அயமஹமஸ்மீதி ச ந ஸமனுபஸ்ஸதோ; அத² ச பனஸ்ஸ விசிகிச்சா²கத²ம்கதா²ஸல்லம் சித்தம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. நிஸ்ஸரணஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, விசிகிச்சா²கத²ம்கதா²ஸல்லஸ்ஸ யதி³த³ம் அஸ்மீதி மானஸமுக்³கா⁴தோ’தி. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, ச² நிஸ்ஸாரணீயா தா⁴துயோ’’தி. ததியம்.

4. ப⁴த்³த³கஸுத்தம்

14. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ, பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ஆவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச –

‘‘ததா² ததா², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² விஹாரம் கப்பேதி யதா² யதா²ஸ்ஸ விஹாரம் கப்பயதோ ந ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ந ப⁴த்³தி³கா காலகிரியா [காலம்கிரியா (க.) அ. நி. 3.110]. கத²ஞ்சாவுஸோ, பி⁴க்கு² ததா² ததா² விஹாரம் கப்பேதி யதா² யதா²ஸ்ஸ விஹாரம் கப்பயதோ ந ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ந ப⁴த்³தி³கா காலகிரியா?

‘‘இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² கம்மாராமோ ஹோதி கம்மரதோ கம்மாராமதம் அனுயுத்தோ, ப⁴ஸ்ஸாராமோ ஹோதி ப⁴ஸ்ஸரதோ ப⁴ஸ்ஸாராமதம் அனுயுத்தோ, நித்³தா³ராமோ ஹோதி நித்³தா³ரதோ நித்³தா³ராமதம் அனுயுத்தோ, ஸங்க³ணிகாராமோ ஹோதி ஸங்க³ணிகரதோ ஸங்க³ணிகாராமதம் அனுயுத்தோ, ஸம்ஸக்³கா³ராமோ ஹோதி ஸம்ஸக்³க³ரதோ ஸம்ஸக்³கா³ராமதம் அனுயுத்தோ, பபஞ்சாராமோ ஹோதி பபஞ்சரதோ பபஞ்சாராமதம் அனுயுத்தோ. ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ததா² ததா² விஹாரம் கப்பேதி யதா² யதா²ஸ்ஸ விஹாரம் கப்பயதோ ந ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ந ப⁴த்³தி³கா காலகிரியா. அயம் வுச்சதாவுஸோ – ‘பி⁴க்கு² ஸக்காயாபி⁴ரதோ நப்பஜஹாஸி [ந பஹாஸி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ஸக்காயம் ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியாய’’’.

‘‘ததா² ததா²வுஸோ, பி⁴க்கு² விஹாரம் கப்பேதி யதா² யதா²ஸ்ஸ விஹாரம் கப்பயதோ ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ப⁴த்³தி³கா காலகிரியா. கத²ஞ்சாவுஸோ, பி⁴க்கு² ததா² ததா² விஹாரம் கப்பேதி யதா² யதா²ஸ்ஸ விஹாரம் கப்பயதோ ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ப⁴த்³தி³கா காலகிரியா?

‘‘இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ந கம்மாராமோ ஹோதி ந கம்மரதோ ந கம்மாராமதம் அனுயுத்தோ, ந ப⁴ஸ்ஸாராமோ ஹோதி ந ப⁴ஸ்ஸரதோ ந ப⁴ஸ்ஸாராமதம் அனுயுத்தோ, ந நித்³தா³ராமோ ஹோதி ந நித்³தா³ரதோ நித்³தா³ராமதம் அனுயுத்தோ, ந ஸங்க³ணிகாராமோ ஹோதி ந ஸங்க³ணிகரதோ ந ஸங்க³ணிகாராமதம் அனுயுத்தோ, ந ஸம்ஸக்³கா³ராமோ ஹோதி ந ஸம்ஸக்³க³ரதோ ந ஸம்ஸக்³கா³ராமதம் அனுயுத்தோ, ந பபஞ்சாராமோ ஹோதி ந பபஞ்சரதோ ந பபஞ்சாராமதம் அனுயுத்தோ. ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ததா² ததா² விஹாரம் கப்பேதி யதா² யதா²ஸ்ஸ விஹாரம் கப்பயதோ ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ப⁴த்³தி³கா காலகிரியா. அயம் வுச்சதாவுஸோ – ‘பி⁴க்கு² நிப்³பா³னாபி⁴ரதோ பஜஹாஸி ஸக்காயம் ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியாயா’’’தி.

‘‘யோ பபஞ்சமனுயுத்தோ, பபஞ்சாபி⁴ரதோ மகோ³;

விராத⁴யீ ஸோ நிப்³பா³னம், யோக³க்கே²மம் அனுத்தரம்.

‘‘யோ ச பபஞ்சம் ஹித்வான, நிப்பபஞ்சபதே³ ரதோ;

ஆராத⁴யீ ஸோ நிப்³பா³னம், யோக³க்கே²மம் அனுத்தர’’ந்தி. சதுத்த²ம்;

5. அனுதப்பியஸுத்தம்

15. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ததா² ததா²வுஸோ, பி⁴க்கு² விஹாரம் கப்பேதி யதா² யதா²ஸ்ஸ விஹாரம் கப்பயதோ காலகிரியா அனுதப்பா ஹோதி. கத²ஞ்சாவுஸோ, பி⁴க்கு² ததா² ததா² விஹாரம் கப்பேதி யதா² யதா²ஸ்ஸ விஹாரம் கப்பயதோ காலகிரியா அனுதப்பா ஹோதி?

‘‘இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² கம்மாராமோ ஹோதி கம்மரதோ கம்மாராமதம் அனுயுத்தோ, ப⁴ஸ்ஸாராமோ ஹோதி…பே… நித்³தா³ராமோ ஹோதி… ஸங்க³ணிகாராமோ ஹோதி… ஸம்ஸக்³கா³ராமோ ஹோதி… பபஞ்சாராமோ ஹோதி பபஞ்சரதோ பபஞ்சாராமதம் அனுயுத்தோ. ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ததா² ததா² விஹாரம் கப்பேதி யதா² யதா²ஸ்ஸ விஹாரம் கப்பயதோ காலகிரியா அனுதப்பா ஹோதி. அயம் வுச்சதாவுஸோ – ‘பி⁴க்கு² ஸக்காயாபி⁴ரதோ நப்பஜஹாஸி ஸக்காயம் ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியாய’’’.

‘‘ததா² ததா²வுஸோ, பி⁴க்கு² விஹாரம் கப்பேதி யதா² யதா²ஸ்ஸ விஹாரம் கப்பயதோ காலகிரியா அனனுதப்பா ஹோதி. கத²ஞ்சாவுஸோ, பி⁴க்கு² ததா² ததா² விஹாரம் கப்பேதி யதா² யதா²ஸ்ஸ விஹாரம் கப்பயதோ காலகிரியா அனனுதப்பா ஹோதி?

‘‘இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ந கம்மாராமோ ஹோதி ந கம்மரதோ ந கம்மாராமதம் அனுயுத்தோ, ந ப⁴ஸ்ஸாராமோ ஹோதி…பே… ந நித்³தா³ராமோ ஹோதி… ந ஸங்க³ணிகாராமோ ஹோதி… ந ஸம்ஸக்³கா³ராமோ ஹோதி… ந பபஞ்சாராமோ ஹோதி ந பபஞ்சரதோ ந பபஞ்சாராமதம் அனுயுத்தோ. ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ததா² ததா² விஹாரம் கப்பேதி யதா² யதா²ஸ்ஸ விஹாரம் கப்பயதோ காலகிரியா அனனுதப்பா ஹோதி. அயம் வுச்சதாவுஸோ – ‘பி⁴க்கு² நிப்³பா³னாபி⁴ரதோ பஜஹாஸி ஸக்காயம் ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியாயா’’’தி.

‘‘யோ பபஞ்சமனுயுத்தோ, பபஞ்சாபி⁴ரதோ மகோ³;

விராத⁴யீ ஸோ நிப்³பா³னம், யோக³க்கே²மம் அனுத்தரம்.

‘‘யோ ச பபஞ்சம் ஹித்வான, நிப்பபஞ்சபதே³ ரதோ;

ஆராத⁴யீ ஸோ நிப்³பா³னம், யோக³க்கே²மம் அனுத்தர’’ந்தி. பஞ்சமம்;

6. நகுலபிதுஸுத்தம்

16. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ப⁴க்³கே³ஸு விஹரதி ஸுஸுமாரகி³ரே [ஸும்ஸுமாரகி³ரே (ஸீ. பீ.), ஸம்ஸுமாரகி³ரே (கத்த²சி)] பே⁴ஸகளாவனே மிக³தா³யே. தேன கோ² பன ஸமயேன நகுலபிதா க³ஹபதி ஆபா³தி⁴கோ ஹோதி து³க்கி²தோ பா³ள்ஹகி³லானோ. அத² கோ² நகுலமாதா க³ஹபதானீ நகுலபிதரம் க³ஹபதிம் ஏதத³வோச –

‘‘மா கோ² த்வம், க³ஹபதி, ஸாபேக்கோ² [ஸாபேகோ² (பீ. க.)] காலமகாஸி. து³க்கா², க³ஹபதி, ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா; க³ரஹிதா ச ப⁴க³வதா ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா. ஸியா கோ² பன தே, க³ஹபதி, ஏவமஸ்ஸ – ‘ந நகுலமாதா க³ஹபதானீ மமச்சயேன ஸக்கி²ஸ்ஸதி [ந ஸக்கி²ஸ்ஸதி (ஸீ. ஸ்யா. கம்.), ஸக்கோதி (பீ. க.)] தா³ரகே போஸேதும், க⁴ராவாஸம் ஸந்த⁴ரிது’ந்தி [ஸந்த⁴ரிதுந்தி (க.), ஸண்ட²ரிதும் (ஸ்யா.)]. ந கோ² பனேதம், க³ஹபதி, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். குஸலாஹம், க³ஹபதி, கப்பாஸம் கந்திதும் வேணிம் ஓலிகி²தும். ஸக்கோமஹம், க³ஹபதி, தவச்சயேன தா³ரகே போஸேதும், க⁴ராவாஸம் ஸந்த⁴ரிதும். தஸ்மாதிஹ த்வம், க³ஹபதி, மா ஸாபேக்கோ² காலமகாஸி. து³க்கா², க³ஹபதி, ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா; க³ரஹிதா ச ப⁴க³வதா ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா.

‘‘ஸியா கோ² பன தே, க³ஹபதி, ஏவமஸ்ஸ – ‘நகுலமாதா க³ஹபதானீ மமச்சயேன அஞ்ஞம் க⁴ரம் [ப⁴த்தாரம் (ஸ்யா. கம்.), வீரம் (ஸீ.)] க³மிஸ்ஸதீ’தி. ந கோ² பனேதம், க³ஹபதி, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். த்வஞ்சேவ கோ², க³ஹபதி, ஜானாஸி அஹஞ்ச, யம் நோ [யதா³ தே (ஸீ.), யதா² (ஸ்யா.), யதா² நோ (பீ.)] ஸோளஸவஸ்ஸானி க³ஹட்ட²கம் ப்³ரஹ்மசரியம் ஸமாசிண்ணம் [ஸமாதி³ன்னம் (ஸீ.)]. தஸ்மாதிஹ த்வம், க³ஹபதி, மா ஸாபேக்கோ² காலமகாஸி. து³க்கா², க³ஹபதி, ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா; க³ரஹிதா ச ப⁴க³வதா ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா.

‘‘ஸியா கோ² பன தே, க³ஹபதி, ஏவமஸ்ஸ – ‘நகுலமாதா க³ஹபதானீ மமச்சயேன ந த³ஸ்ஸனகாமா ப⁴விஸ்ஸதி ப⁴க³வதோ ந த³ஸ்ஸனகாமா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸா’தி. ந கோ² பனேதம், க³ஹபதி, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஹஞ்ஹி, க³ஹபதி, தவச்சயேன த³ஸ்ஸனகாமதரா சேவ ப⁴விஸ்ஸாமி ப⁴க³வதோ, த³ஸ்ஸனகாமதரா ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ. தஸ்மாதிஹ த்வம், க³ஹபதி, மா ஸாபேக்கோ² காலமகாஸி. து³க்கா², க³ஹபதி, ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா; க³ரஹிதா ச ப⁴க³வதா ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா.

‘‘ஸியா கோ² பன தே, க³ஹபதி, ஏவமஸ்ஸ – ‘ந நகுலமாதா க³ஹபதானீ மமச்சயேன ஸீலேஸு [நகுலமாதா… ந ஸீலேஸு (ஸீ. பீ.)] பரிபூரகாரினீ’தி. ந கோ² பனேதம், க³ஹபதி, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். யாவதா கோ², க³ஹபதி, தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாவிகா கி³ஹீ ஓதா³தவஸனா ஸீலேஸு பரிபூரகாரினியோ, அஹம் தாஸம் அஞ்ஞதரா. யஸ்ஸ கோ² பனஸ்ஸ கங்கா² வா விமதி வா – அயம் ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க்³கே³ஸு விஹரதி ஸுஸுமாரகி³ரே பே⁴ஸகளாவனே மிக³தா³யே – தம் ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா புச்ச²து. தஸ்மாதிஹ த்வம், க³ஹபதி, மா ஸாபேக்கோ² காலமகாஸி. து³க்கா², க³ஹபதி, ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா; க³ரஹிதா ச ப⁴க³வதா ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா.

‘‘ஸியா கோ² பன தே, க³ஹபதி, ஏவமஸ்ஸ – ‘ந நகுலமாதா க³ஹபதானீ லாபி⁴னீ [நகுலமாதா க³ஹபதானீ ந லாபி⁴னீ (பீ.)] அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸா’தி. ந கோ² பனேதம், க³ஹபதி, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். யாவதா கோ², க³ஹபதி, தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாவிகா கி³ஹீ ஓதா³தவஸனா லாபி⁴னியோ அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ, அஹம் தாஸம் அஞ்ஞதரா. யஸ்ஸ கோ² பனஸ்ஸ கங்கா² வா விமதி வா – அயம் ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க்³கே³ஸு விஹரதி ஸுஸுமாரகி³ரே பே⁴ஸகளாவனே மிக³தா³யே – தம் ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா புச்ச²து. தஸ்மாதிஹ த்வம், க³ஹபதி, மா ஸாபேக்கோ² காலமகாஸி. து³க்கா², க³ஹபதி, ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா; க³ரஹிதா ச ப⁴க³வதா ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா.

‘‘ஸியா கோ² பன தே, க³ஹபதி, ஏவமஸ்ஸ – ‘ந நகுலமாதா க³ஹபதானீ இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ஓகா³த⁴ப்பத்தா பதிகா³த⁴ப்பத்தா அஸ்ஸாஸப்பத்தா திண்ணவிசிகிச்சா² விக³தகத²ம்கதா² வேஸாரஜ்ஜப்பத்தா அபரப்பச்சயா ஸத்து²ஸாஸனே விஹரதீ’தி. ந கோ² பனேதம், க³ஹபதி, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். யாவதா கோ², க³ஹபதி, தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாவிகா கி³ஹீ ஓதா³தவஸனா இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ஓகா³த⁴ப்பத்தா பதிகா³த⁴ப்பத்தா அஸ்ஸாஸப்பத்தா திண்ணவிசிகிச்சா² விக³தகத²ம்கதா² வேஸாரஜ்ஜப்பத்தா அபரப்பச்சயா ஸத்து²ஸாஸனே விஹரந்தி, அஹம் தாஸம் அஞ்ஞதரா. யஸ்ஸ கோ² பனஸ்ஸ கங்கா² வா விமதி வா – அயம் ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க்³கே³ஸு விஹரதி ஸுஸுமாரகி³ரே பே⁴ஸகளாவனே மிக³தா³யே – தம் ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா புச்ச²து. தஸ்மாதிஹ த்வம், க³ஹபதி, மா ஸாபேக்கோ² காலமகாஸி. து³க்கா² க³ஹபதி ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா; க³ரஹிதா ச ப⁴க³வதா ஸாபேக்க²ஸ்ஸ காலகிரியா’’தி.

அத² கோ² நகுலபிதுனோ க³ஹபதிஸ்ஸ நகுலமாதரா [நகுலமாதாய (ஸீ. ஸ்யா.), நகுலமாதுயா (க.)] க³ஹபதானியா இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³யமானஸ்ஸ ஸோ ஆபா³தோ⁴ டா²னஸோ படிப்பஸ்ஸம்பி⁴. வுட்ட²ஹி [வுட்டா²தி (க.)] ச நகுலபிதா க³ஹபதி தம்ஹா ஆபா³தா⁴; ததா² பஹீனோ ச பன நகுலபிதுனோ க³ஹபதிஸ்ஸ ஸோ ஆபா³தோ⁴ அஹோஸி. அத² கோ² நகுலபிதா க³ஹபதி கி³லானா வுட்டி²தோ [‘‘கி³லானபா⁴வதோ வுட்டா²ய டி²தோ, பா⁴வப்பதா⁴னோ ஹி அயம் நித்³தே³ஸோ’’தி டீகாஸம்வண்ணனா] அசிரவுட்டி²தோ கே³லஞ்ஞா த³ண்ட³மோலுப்³ப⁴ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² நகுலபிதரம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘லாபா⁴ தே, க³ஹபதி, ஸுலத்³த⁴ம் தே, க³ஹபதி! யஸ்ஸ தே நகுலமாதா க³ஹபதானீ அனுகம்பிகா அத்த²காமா ஓவாதி³கா அனுஸாஸிகா. யாவதா கோ², க³ஹபதி, மம ஸாவிகா கி³ஹீ ஓதா³தவஸனா ஸீலேஸு பரிபூரகாரினியோ, நகுலமாதா க³ஹபதானீ தாஸம் அஞ்ஞதரா. யாவதா கோ², க³ஹபதி, மம ஸாவிகா கி³ஹீ ஓதா³தவஸனா லாபி⁴னியோ அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ, நகுலமாதா க³ஹபதானீ தாஸம் அஞ்ஞதரா. யாவதா கோ², க³ஹபதி, மம ஸாவிகா கி³ஹீ ஓதா³தவஸனா இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ஓகா³த⁴ப்பத்தா பதிகா³த⁴ப்பத்தா அஸ்ஸாஸப்பத்தா திண்ணவிசிகிச்சா² விக³தகத²ம்கதா² வேஸாரஜ்ஜப்பத்தா அபரப்பச்சயா ஸத்து²ஸாஸனே விஹரந்தி, நகுலமாதா க³ஹபதானீ தாஸம் அஞ்ஞதரா. லாபா⁴ தே, க³ஹபதி, ஸுலத்³த⁴ம் தே, க³ஹபதி! யஸ்ஸ தே நகுலமாதா க³ஹபதானீ அனுகம்பிகா அத்த²காமா ஓவாதி³கா அனுஸாஸிகா’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஸோப்பஸுத்தம்

17. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனுபட்டா²னஸாலா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. ஆயஸ்மாபி கோ² ஸாரிபுத்தோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனுபட்டா²னஸாலா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஆயஸ்மாபி கோ² மஹாமோக்³க³ல்லானோ…பே… ஆயஸ்மாபி கோ² மஹாகஸ்ஸபோ… ஆயஸ்மாபி கோ² மஹாகச்சாயனோ… ஆயஸ்மாபி கோ² மஹாகோட்டி²கோ [மஹாகோட்டி²தோ (ஸீ. பீ.)] … ஆயஸ்மாபி கோ² மஹாசுந்தோ³… ஆயஸ்மாபி கோ² மஹாகப்பினோ… ஆயஸ்மாபி கோ² அனுருத்³தோ⁴… ஆயஸ்மாபி கோ² ரேவதோ… ஆயஸ்மாபி கோ² ஆனந்தோ³ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனுபட்டா²னஸாலா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. அத² கோ² ப⁴க³வா ப³ஹுதே³வ ரத்திம் நிஸஜ்ஜாய வீதினாமேத்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பாவிஸி. தேபி கோ² ஆயஸ்மந்தோ அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ உட்டா²யாஸனா யதா²விஹாரம் அக³மம்ஸு. யே பன தத்த² பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம் தே யாவ ஸூரியுக்³க³மனா காகச்ச²மானா ஸுபிம்ஸு. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன தே பி⁴க்கூ² யாவ ஸூரியுக்³க³மனா காகச்ச²மானே ஸுபந்தே. தி³ஸ்வா யேனுபட்டா²னஸாலா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

‘‘கஹம் நு கோ², பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ? கஹம் மஹாமோக்³க³ல்லானோ? கஹம் மஹாகஸ்ஸபோ? கஹம் மஹாகச்சாயனோ? கஹம் மஹாகோட்டி²கோ? கஹம் மஹாசுந்தோ³? கஹம் மஹாகப்பினோ? கஹம் அனுருத்³தோ⁴? கஹம் ரேவதோ? கஹம் ஆனந்தோ³? கஹம் நு கோ² தே, பி⁴க்க²வே, தே²ரா ஸாவகா க³தா’’தி? ‘‘தேபி கோ², ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மந்தோ அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ உட்டா²யாஸனா யதா²விஹாரம் அக³மம்ஸூ’’தி. ‘‘கேன நோ [கேன நோ (க.), கே நு (கத்த²சி)] தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தே²ரா பி⁴க்கூ² நாக³தாதி [பி⁴க்கூ² நவா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.), பி⁴க்கூ² க³தாதி (?)] யாவ ஸூரியுக்³க³மனா காகச்ச²மானா ஸுபத²? தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு தும்ஹேஹி தி³ட்ட²ம் வா ஸுதம் வா – ‘ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ [முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ (க.)] யாவத³த்த²ம் ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ விஹரந்தோ யாவஜீவம் ரஜ்ஜம் காரேந்தோ ஜனபத³ஸ்ஸ வா பியோ மனாபோ’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே! மயாபி கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, நேவ தி³ட்ட²ம் ந ஸுதம் – ‘ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ யாவத³த்த²ம் ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ விஹரந்தோ யாவஜீவம் ரஜ்ஜம் காரேந்தோ ஜனபத³ஸ்ஸ வா பியோ மனாபோ’’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு தும்ஹேஹி தி³ட்ட²ம் வா ஸுதம் வா – ‘ரட்டி²கோ…பே… பேத்தணிகோ… ஸேனாபதிகோ… கா³மகா³மணிகோ [கா³மகா³மிகோ (ஸீ. பீ.)] … பூக³கா³மணிகோ யாவத³த்த²ம் ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ விஹரந்தோ யாவஜீவம் பூக³கா³மணிகத்தம் காரேந்தோ பூக³ஸ்ஸ வா பியோ மனாபோ’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே! மயாபி கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, நேவ தி³ட்ட²ம் ந ஸுதம் – ‘பூக³கா³மணிகோ யாவத³த்த²ம் ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ விஹரந்தோ யாவஜீவம் பூக³கா³மணிகத்தம் வா காரேந்தோ பூக³ஸ்ஸ வா பியோ மனாபோ’’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு தும்ஹேஹி தி³ட்ட²ம் வா ஸுதம் வா – ‘ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா யாவத³த்த²ம் ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ இந்த்³ரியேஸு அகு³த்தத்³வாரோ போ⁴ஜனே அமத்தஞ்ஞூ ஜாக³ரியம் அனனுயுத்தோ அவிபஸ்ஸகோ குஸலானம் த⁴ம்மானம் புப்³ப³ரத்தாபரரத்தம் போ³தி⁴பக்கி²யானம் [போ³த⁴பக்கி²யானம் (ஸீ.), போ³த⁴பக்கி²கானம் (பீ.)] த⁴ம்மானம் பா⁴வனானுயோக³ம் அனனுயுத்தோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தோ’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே! மயாபி கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, நேவ தி³ட்ட²ம் ந ஸுதம் – ‘ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா யாவத³த்த²ம் ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ இந்த்³ரியேஸு அகு³த்தத்³வாரோ போ⁴ஜனே அமத்தஞ்ஞூ ஜாக³ரியம் அனனுயுத்தோ அவிபஸ்ஸகோ குஸலானம் த⁴ம்மானம் புப்³ப³ரத்தாபரரத்தம் போ³தி⁴பக்கி²யானம் த⁴ம்மானம் பா⁴வனானுயோக³ம் அனனுயுத்தோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தோ’’’தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரா ப⁴விஸ்ஸாம, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுனோ, ஜாக³ரியம் அனுயுத்தா, விபஸ்ஸகா குஸலானம் த⁴ம்மானம், புப்³ப³ரத்தாபரரத்தம் போ³தி⁴பக்கி²யானம் த⁴ம்மானம், பா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தா விஹரிஸ்ஸாமா’தி. ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி. ஸத்தமம்.

8. மச்ச²ப³ந்த⁴ஸுத்தம்

18. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரதி மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம். அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா அத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபன்னோ அஞ்ஞதரஸ்மிம் பதே³ஸே மச்சி²கம் மச்ச²ப³ந்த⁴ம் மச்சே² வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா விக்கிணமானம். தி³ஸ்வா மக்³கா³ ஓக்கம்ம அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, அமும் மச்சி²கம் மச்ச²ப³ந்த⁴ம் மச்சே² வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா விக்கிணமான’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு தும்ஹேஹி தி³ட்ட²ம் வா ஸுதம் வா – ‘மச்சி²கோ மச்ச²ப³ந்தோ⁴ மச்சே² வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா விக்கிணமானோ தேன கம்மேன தேன ஆஜீவேன ஹத்தி²யாயீ வா அஸ்ஸயாயீ வா ரத²யாயீ வா யானயாயீ வா போ⁴க³போ⁴கீ³ வா மஹந்தம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே! மயாபி கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, நேவ தி³ட்ட²ம் ந ஸுதம் – ‘மச்சி²கோ மச்ச²ப³ந்தோ⁴ மச்சே² வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா விக்கிணமானோ தேன கம்மேன தேன ஆஜீவேன ஹத்தி²யாயீ வா அஸ்ஸயாயீ வா ரத²யாயீ வா யானயாயீ வா போ⁴க³போ⁴கீ³ வா மஹந்தம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தே ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, மச்சே² வஜ்ஜே² வதா⁴யுபனீதே [வதா⁴யானீதே (ஸ்யா. கம்.), வதா⁴ய நீதே (க.)] பாபகேன மனஸானுபேக்க²தி, தஸ்மா ஸோ நேவ ஹத்தி²யாயீ ஹோதி ந அஸ்ஸயாயீ ந ரத²யாயீ ந யானயாயீ ந போ⁴க³போ⁴கீ³, ந மஹந்தம் போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அஜ்ஜா²வஸதி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு தும்ஹேஹி தி³ட்ட²ம் வா ஸுதம் வா – ‘கோ³கா⁴தகோ கா³வோ வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா விக்கிணமானோ தேன கம்மேன தேன ஆஜீவேன ஹத்தி²யாயீ வா அஸ்ஸயாயீ வா ரத²யாயீ வா யானயாயீ வா போ⁴க³போ⁴கீ³ வா மஹந்தம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே! மயாபி கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, நேவ தி³ட்ட²ம் ந ஸுதம் – ‘கோ³கா⁴தகோ கா³வோ வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா விக்கிணமானோ தேன கம்மேன தேன ஆஜீவேன ஹத்தி²யாயீ வா அஸ்ஸயாயீ வா ரத²யாயீ வா யானயாயீ வா போ⁴க³போ⁴கீ³ வா மஹந்தம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தே ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, கா³வோ வஜ்ஜே² வதா⁴யுபனீதே பாபகேன மனஸானுபேக்க²தி, தஸ்மா ஸோ நேவ ஹத்தி²யாயீ ஹோதி ந அஸ்ஸயாயீ ந ரத²யாயீ ந யானயாயீ ந போ⁴க³போ⁴கீ³, ந மஹந்தம் போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அஜ்ஜா²வஸதி’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு தும்ஹேஹி தி³ட்ட²ம் வா ஸுதம் வா – ‘ஓரப்³பி⁴கோ…பே… ஸூகரிகோ [ஸோகரிகோ (ஸ்யா.)] …பே… ஸாகுணிகோ…பே… மாக³விகோ மகே³ [மிகே³ (ஸ்யா. கம்.)] வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா விக்கிணமானோ தேன கம்மேன தேன ஆஜீவேன ஹத்தி²யாயீ வா அஸ்ஸயாயீ வா ரத²யாயீ வா யானயாயீ வா போ⁴க³போ⁴கீ³ வா மஹந்தம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே! மயாபி கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, நேவ தி³ட்ட²ம் ந ஸுதம் – ‘மாக³விகோ மகே³ வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா விக்கிணமானோ தேன கம்மேன தேன ஆஜீவேன ஹத்தி²யாயீ வா அஸ்ஸயாயீ வா ரத²யாயீ வா யானயாயீ வா போ⁴க³போ⁴கீ³ வா மஹந்தம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தே ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, மகே³ வஜ்ஜே² வதா⁴யுபனீதே பாபகேன மனஸானுபேக்க²தி, தஸ்மா ஸோ நேவ ஹத்தி²யாயீ ஹோதி ந அஸ்ஸயாயீ ந ரத²யாயீ ந யானயாயீ ந போ⁴க³போ⁴கீ³, ந மஹந்தம் போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அஜ்ஜா²வஸதி. தே ஹி (நாம) [( ) ப³ஹூஸு நத்தி²] ஸோ, பி⁴க்க²வே, திரச்சா²னக³தே பாணே வஜ்ஜே² வதா⁴யுபனீதே பாபகேன மனஸானுபேக்க²மானோ [மனஸானுபேக்க²தி, தஸ்மா ஸோ (ஸ்யா. க.)] நேவ ஹத்தி²யாயீ ப⁴விஸ்ஸதி [ஹோதி (ஸ்யா. க.)] ந அஸ்ஸயாயீ ந ரத²யாயீ ந யானயாயீ ந போ⁴க³போ⁴கீ³, ந மஹந்தம் போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அஜ்ஜா²வஸிஸ்ஸதி [அஜ்ஜா²வஸதி (ஸ்யா. க.)]. கோ பன வாதோ³ யம் மனுஸ்ஸபூ⁴தம் வஜ்ஜ²ம் வதா⁴யுபனீதம் பாபகேன மனஸானுபேக்க²தி! தஞ்ஹி தஸ்ஸ [தம் ஹிஸ்ஸ (பீ. க.)], பி⁴க்க²வே, ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய. காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. பட²மமரணஸ்ஸதிஸுத்தம்

19. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா நாதிகே [நாதி³கே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.) அ. நி. 8.73] விஹரதி கி³ஞ்ஜகாவஸதே². தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘மரணஸ்ஸதி, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா அமதோக³தா⁴ அமதபரியோஸானா. பா⁴வேத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, மரணஸ்ஸதி’’ந்தி?

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், பி⁴க்கு², பா⁴வேஸி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி? ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘அஹோ வதாஹம் ரத்திந்தி³வம் ஜீவேய்யம், ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் மனஸி கரேய்யம், ப³ஹு வத மே கதம் அஸ்ஸா’தி. ஏவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி.

அஞ்ஞதரோபி கோ² பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம்பி கோ², ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், பி⁴க்கு², பா⁴வேஸி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி? ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘அஹோ வதாஹம் தி³வஸம் ஜீவேய்யம், ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் மனஸி கரேய்யம், ப³ஹு வத மே கதம் அஸ்ஸா’தி. ஏவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி.

அஞ்ஞதரோபி கோ² பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம்பி கோ², ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், பி⁴க்கு², பா⁴வேஸி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி? ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘அஹோ வதாஹம் தத³ந்தரம் ஜீவேய்யம் யத³ந்தரம் ஏகபிண்ட³பாதம் பு⁴ஞ்ஜாமி, ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் மனஸி கரேய்யம், ப³ஹு வத மே கதம் அஸ்ஸா’தி. ஏவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி.

அஞ்ஞதரோபி கோ² பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம்பி கோ², ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், பி⁴க்கு², பா⁴வேஸி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி? ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘அஹோ வதாஹம் தத³ந்தரம் ஜீவேய்யம் யத³ந்தரம் சத்தாரோ பஞ்ச ஆலோபே ஸங்கா²தி³த்வா [ஸங்க²ரித்வா (க.)] அஜ்ஜோ²ஹராமி, ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் மனஸி கரேய்யம், ப³ஹு வத மே கதம் அஸ்ஸா’தி. ஏவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி.

அஞ்ஞதரோபி கோ² பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம்பி கோ², ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், பி⁴க்கு², பா⁴வேஸி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி? ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘அஹோ வதாஹம் தத³ந்தரம் ஜீவேய்யம் யத³ந்தரம் ஏகம் ஆலோபம் ஸங்கா²தி³த்வா [ஸம்ஹரித்வா (க.)] அஜ்ஜோ²ஹராமி, ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் மனஸி கரேய்யம், ப³ஹு வத மே கதம் அஸ்ஸா’தி. ஏவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி.

அஞ்ஞதரோபி கோ² பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம்பி கோ², ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், பி⁴க்கு², பா⁴வேஸி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி? ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘அஹோ வதாஹம் தத³ந்தரம் ஜீவேய்யம் யத³ந்தரம் அஸ்ஸஸித்வா வா பஸ்ஸஸாமி பஸ்ஸஸித்வா வா அஸ்ஸஸாமி, ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் மனஸி கரேய்யம், ப³ஹு வத மே கதம் அஸ்ஸா’தி. ஏவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி மரணஸ்ஸதி’’ந்தி.

ஏவம் வுத்தே ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘யோ சாயம் [ய்வாயம் (பீ. க.)], பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் மரணஸ்ஸதிம் பா⁴வேதி – ‘அஹோ வதாஹம் ரத்திந்தி³வம் ஜீவேய்யம், ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் மனஸி கரேய்யம், ப³ஹு வத மே கதம் அஸ்ஸா’’’தி.

‘‘யோ சாயம் [யோபாயம் (க.)], பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் மரணஸ்ஸதிம் பா⁴வேதி – ‘அஹோ வதாஹம் தி³வஸம் ஜீவேய்யம், ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் மனஸி கரேய்யம், ப³ஹு வத மே கதம் அஸ்ஸா’’’தி.

‘‘யோ சாயம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் மரணஸ்ஸதிம் பா⁴வேதி – ‘அஹோ வதாஹம் தத³ந்தரம் ஜீவேய்யம் யத³ந்தரம் ஏகபிண்ட³பாதம் பு⁴ஞ்ஜாமி, ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் மனஸி கரேய்யம், ப³ஹு வத மே கதம் அஸ்ஸா’’’தி.

‘‘யோ சாயம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் மரணஸ்ஸதிம் பா⁴வேதி – ‘அஹோ வதாஹம் தத³ந்தரம் ஜீவேய்யம் யத³ந்தரம் சத்தாரோ பஞ்ச ஆலோபே ஸங்கா²தி³த்வா அஜ்ஜோ²ஹராமி, ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் மனஸி கரேய்யம், ப³ஹு வத மே கதம் அஸ்ஸா’தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பமத்தா விஹரந்தி த³ந்த⁴ம் மரணஸ்ஸதிம் பா⁴வேந்தி ஆஸவானம் க²யாய.

‘‘யோ ச க்²வாயம் [யோபாயம் (க.)], பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் மரணஸ்ஸதிம் பா⁴வேதி – ‘அஹோ வதாஹம் தத³ந்தரம் ஜீவேய்யம் யத³ந்தரம் ஏகம் ஆலோபம் ஸங்கா²தி³த்வா அஜ்ஜோ²ஹராமி, ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் மனஸி கரேய்யம், ப³ஹு வத மே கதம் அஸ்ஸா’’’தி.

‘‘யோ சாயம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் மரணஸ்ஸதிம் பா⁴வேதி – ‘அஹோ வதாஹம் தத³ந்தரம் ஜீவேய்யம் யத³ந்தரம் அஸ்ஸஸித்வா வா பஸ்ஸஸாமி பஸ்ஸஸித்வா வா அஸ்ஸஸாமி, ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் மனஸி கரேய்யம், ப³ஹு வத மே கதம் அஸ்ஸா’தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அப்பமத்தா விஹரந்தி திக்க²ம் மரணஸ்ஸதிம் பா⁴வேந்தி ஆஸவானம் க²யாய.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘அப்பமத்தா விஹரிஸ்ஸாம, திக்க²ம் மரணஸ்ஸதிம் பா⁴வேஸ்ஸாம ஆஸவானம் க²யாயா’தி. ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி. நவமம்.

10. து³தியமரணஸ்ஸதிஸுத்தம்

20. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா நாதிகே விஹரதி கி³ஞ்ஜகாவஸதே². தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘மரணஸ்ஸதி, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா அமதோக³தா⁴ அமதபரியோஸானா. கத²ம் பா⁴விதா ச, பி⁴க்க²வே, மரணஸ்ஸதி கத²ம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா அமதோக³தா⁴ அமதபரியோஸானா?

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தி³வஸே நிக்க²ந்தே ரத்தியா பதிஹிதாய [படிக³தாய (க.) அ. நி. 8.74] இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ப³ஹுகா கோ² மே பச்சயா மரணஸ்ஸ – அஹி வா மம் ட³ம்ஸேய்ய, விச்சி²கோ வா மம் ட³ம்ஸேய்ய, ஸதபதீ³ வா மம் ட³ம்ஸேய்ய; தேன மே அஸ்ஸ காலகிரியா, ஸோ மமஸ்ஸ அந்தராயோ. உபக்க²லித்வா வா பபதேய்யம், ப⁴த்தம் வா மே பு⁴த்தம் ப்³யாபஜ்ஜேய்ய, பித்தம் வா மே குப்பேய்ய, ஸேம்ஹம் வா மே குப்பேய்ய, ஸத்த²கா வா மே வாதா குப்பேய்யும்; தேன மே அஸ்ஸ காலகிரியா, ஸோ மமஸ்ஸ அந்தராயோ’தி. தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா இதி படிஸஞ்சிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘அத்தி² நு கோ² மே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அப்பஹீனா, யே மே அஸ்ஸு ரத்திம் காலம் கரோந்தஸ்ஸ அந்தராயாயா’’’தி.

‘‘ஸசே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘அத்தி² மே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அப்பஹீனா, யே மே அஸ்ஸு ரத்திம் காலம் கரோந்தஸ்ஸ அந்தராயாயா’தி, தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா தேஸம்யேவ பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய அதி⁴மத்தோ ச²ந்தோ³ ச வாயாமோ ச உஸ்ஸாஹோ ச உஸ்ஸோள்ஹீ ச அப்படிவானீ ச ஸதி ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச கரணீயம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஆதி³த்தசேலோ வா ஆதி³த்தஸீஸோ வா தஸ்ஸேவ சேலஸ்ஸ வா ஸீஸஸ்ஸ வா நிப்³பா³பனாய அதி⁴மத்தம் ச²ந்த³ஞ்ச வாயாமஞ்ச உஸ்ஸாஹஞ்ச உஸ்ஸோள்ஹிஞ்ச அப்படிவானிஞ்ச ஸதிஞ்ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச கரேய்ய; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, தேன பி⁴க்கு²னா தேஸம்யேவ பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய அதி⁴மத்தோ ச²ந்தோ³ ச வாயாமோ ச உஸ்ஸாஹோ ச உஸ்ஸோள்ஹீ ச அப்படிவானீ ச ஸதி ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச கரணீயம்.

‘‘ஸசே பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘நத்தி² மே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அப்பஹீனா, யே மே அஸ்ஸு ரத்திம் காலம் கரோந்தஸ்ஸ அந்தராயாயா’தி, தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா தேனேவ பீதிபாமோஜ்ஜேன விஹாதப்³ப³ம் அஹோரத்தானுஸிக்கி²னா குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ரத்தியா நிக்க²ந்தாய தி³வஸே பதிஹிதே இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ப³ஹுகா கோ² மே பச்சயா மரணஸ்ஸ – அஹி வா மம் ட³ம்ஸேய்ய, விச்சி²கோ வா மம் ட³ம்ஸேய்ய, ஸதபதீ³ வா மம் ட³ம்ஸேய்ய; தேன மே அஸ்ஸ காலகிரியா ஸோ மமஸ்ஸ அந்தராயோ. உபக்க²லித்வா வா பபதேய்யம், ப⁴த்தம் வா மே பு⁴த்தம் ப்³யாபஜ்ஜேய்ய, பித்தம் வா மே குப்பேய்ய, ஸேம்ஹம் வா மே குப்பேய்ய, ஸத்த²கா வா மே வாதா குப்பேய்யும்; தேன மே அஸ்ஸ காலகிரியா ஸோ மமஸ்ஸ அந்தராயோ’தி. தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா இதி படிஸஞ்சிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘அத்தி² நு கோ² மே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அப்பஹீனா, யே மே அஸ்ஸு தி³வா காலம் கரோந்தஸ்ஸ அந்தராயாயா’’’தி.

‘‘ஸசே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘அத்தி² மே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அப்பஹீனா, யே மே அஸ்ஸு தி³வா காலம் கரோந்தஸ்ஸ அந்தராயாயா’தி, தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா தேஸம்யேவ பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய அதி⁴மத்தோ ச²ந்தோ³ ச வாயாமோ ச உஸ்ஸாஹோ ச உஸ்ஸோள்ஹீ ச அப்படிவானீ ச ஸதி ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச கரணீயம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஆதி³த்தசேலோ வா ஆதி³த்தஸீஸோ வா தஸ்ஸேவ சேலஸ்ஸ வா ஸீஸஸ்ஸ வா நிப்³பா³பனாய அதி⁴மத்தம் ச²ந்த³ஞ்ச வாயாமஞ்ச உஸ்ஸாஹஞ்ச உஸ்ஸோள்ஹிஞ்ச அப்படிவானிஞ்ச ஸதிஞ்ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச கரேய்ய; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, தேன பி⁴க்கு²னா தேஸம்யேவ பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய அதி⁴மத்தோ ச²ந்தோ³ ச வாயாமோ ச உஸ்ஸாஹோ ச உஸ்ஸோள்ஹீ ச அப்படிவானீ ச ஸதி ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச கரணீயம்.

‘‘ஸசே பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘நத்தி² மே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அப்பஹீனா, யே மே அஸ்ஸு தி³வா காலம் கரோந்தஸ்ஸ அந்தராயாயா’தி, தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா தேனேவ பீதிபாமோஜ்ஜேன விஹாதப்³ப³ம் அஹோரத்தானுஸிக்கி²னா குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. ஏவம் பா⁴விதா கோ², பி⁴க்க²வே, மரணஸ்ஸதி ஏவம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா அமதோக³தா⁴ அமதபரியோஸானா’’தி. த³ஸமம்.

ஸாரணீயவக்³கோ³ து³தியோ.