(15) 5. திகண்ட³கீவக்³கோ³

1. அவஜானாதிஸுத்தம்

141. ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே பஞ்ச? த³த்வா அவஜானாதி, ஸம்வாஸேன அவஜானாதி, ஆதே⁴ய்யமுகோ² [ஆதி³ய்யமுகோ² (ஸீ.), ஆதே³ய்யமுகோ² (ஸ்யா. கம்.), ஆதி³யமுகோ² (பீ.) அட்ட²கதா²ய பட²மஸம்வண்ணனானுரூபம். பு. ப. 193 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ஹோதி, லோலோ ஹோதி, மந்தோ³ மோமூஹோ ஹோதி [மந்தோ³ ஹோதி மோமூஹோ (ஸீ.)].

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ த³த்வா அவஜானாதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ புக்³க³லஸ்ஸ தே³தி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம். தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அஹம் தே³மி; அயம் படிக்³க³ண்ஹாதீ’தி. தமேனம் த³த்வா அவஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ த³த்வா அவஜானாதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸம்வாஸேன அவஜானாதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ புக்³க³லேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி த்³வே வா தீணி வா வஸ்ஸானி. தமேனம் ஸம்வாஸேன அவஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸம்வாஸேன அவஜானாதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஆதே⁴ய்யமுகோ² ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ பரஸ்ஸ வண்ணே வா அவண்ணே வா பா⁴ஸியமானே தம் கி²ப்பஞ்ஞேவ அதி⁴முச்சிதா [அதி⁴முச்சிதோ (ஸ்யா.)] ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஆதே⁴ய்யமுகோ² ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ லோலோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ இத்தரஸத்³தோ⁴ ஹோதி இத்தரப⁴த்தீ இத்தரபேமோ இத்தரப்பஸாதோ³. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ லோலோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ மந்தோ³ மோமூஹோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ குஸலாகுஸலே த⁴ம்மே ந ஜானாதி, ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜே த⁴ம்மே ந ஜானாதி, ஹீனப்பணீதே த⁴ம்மே ந ஜானாதி, கண்ஹஸுக்கஸப்படிபா⁴கே³ த⁴ம்மே ந ஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ மந்தோ³ மோமூஹோ ஹோதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. பட²மம்.

2. ஆரப⁴திஸுத்தம்

142. ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே பஞ்ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஆரப⁴தி ச விப்படிஸாரீ ச ஹோதி; தஞ்ச சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி யத்த²ஸ்ஸ தே உப்பன்னா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அபரிஸேஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி.

[பு. ப. 191] ‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஆரப⁴தி, ந விப்படிஸாரீ ஹோதி; தஞ்ச சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி யத்த²ஸ்ஸ தே உப்பன்னா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அபரிஸேஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ந ஆரப⁴தி, விப்படிஸாரீ ஹோதி; தஞ்ச சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி யத்த²ஸ்ஸ தே உப்பன்னா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அபரிஸேஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ந ஆரப⁴தி ந விப்படிஸாரீ ஹோதி; தஞ்ச சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி யத்த²ஸ்ஸ தே உப்பன்னா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அபரிஸேஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ந ஆரப⁴தி ந விப்படிஸாரீ ஹோதி; தஞ்ச சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி யத்த²ஸ்ஸ தே உப்பன்னா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அபரிஸேஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ய்வாயம் புக்³க³லோ ஆரப⁴தி ச விப்படிஸாரீ ச ஹோதி, தஞ்ச சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி யத்த²ஸ்ஸ தே உப்பன்னா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அபரிஸேஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி, ஸோ ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘ஆயஸ்மதோ கோ² ஆரம்ப⁴ஜா [ஆரப்³ப⁴ஜா (பீ. க.), ஆரப⁴ஜா (ஸ்யா. கம்.)] ஆஸவா ஸம்விஜ்ஜந்தி, விப்படிஸாரஜா ஆஸவா பவட்³ட⁴ந்தி [ஸம்வட்³ட⁴ந்தி (க.)], ஸாது⁴ வதாயஸ்மா ஆரம்ப⁴ஜே ஆஸவே பஹாய விப்படிஸாரஜே ஆஸவே படிவினோதே³த்வா சித்தம் பஞ்ஞஞ்ச பா⁴வேது [பா⁴வேதும் (ஸீ. பீ.)]; ஏவமாயஸ்மா அமுனா பஞ்சமேன புக்³க³லேன ஸமஸமோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’’தி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ய்வாயம் புக்³க³லோ ஆரப⁴தி ந விப்படிஸாரீ ஹோதி, தஞ்ச சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி யத்த²ஸ்ஸ தே உப்பன்னா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அபரிஸேஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி, ஸோ ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘ஆயஸ்மதோ கோ² ஆரம்ப⁴ஜா ஆஸவா ஸம்விஜ்ஜந்தி, விப்படிஸாரஜா ஆஸவா ந பவட்³ட⁴ந்தி, ஸாது⁴ வதாயஸ்மா ஆரம்ப⁴ஜே ஆஸவே பஹாய சித்தம் பஞ்ஞஞ்ச பா⁴வேது; ஏவமாயஸ்மா அமுனா பஞ்சமேன புக்³க³லேன ஸமஸமோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’’தி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ய்வாயம் புக்³க³லோ ந ஆரப⁴தி விப்படிஸாரீ ஹோதி, தஞ்ச சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி யத்த²ஸ்ஸ தே உப்பன்னா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அபரிஸேஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி, ஸோ ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘ஆயஸ்மதோ கோ² ஆரம்ப⁴ஜா ஆஸவா ந ஸம்விஜ்ஜந்தி, விப்படிஸாரஜா ஆஸவா பவட்³ட⁴ந்தி, ஸாது⁴ வதாயஸ்மா விப்படிஸாரஜே ஆஸவே படிவினோதே³த்வா சித்தம் பஞ்ஞஞ்ச பா⁴வேது; ஏவமாயஸ்மா அமுனா பஞ்சமேன புக்³க³லேன ஸமஸமோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’’ தி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ய்வாயம் புக்³க³லோ ந ஆரப⁴தி ந விப்படிஸாரீ ஹோதி, தஞ்ச சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி யத்த²ஸ்ஸ தே உப்பன்னா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அபரிஸேஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி, ஸோ ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘ஆயஸ்மதோ கோ² ஆரம்ப⁴ஜா ஆஸவா ந ஸம்விஜ்ஜந்தி, விப்படிஸாரஜா ஆஸவா ந பவட்³ட⁴ந்தி, ஸாது⁴ வதாயஸ்மா சித்தம் பஞ்ஞஞ்ச பா⁴வேது; ஏவமாயஸ்மா அமுனா பஞ்சமேன புக்³க³லேன ஸமஸமோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’’தி.

‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, இமே சத்தாரோ புக்³க³லா அமுனா பஞ்சமேன புக்³க³லேன ஏவம் ஓவதி³யமானா ஏவம் அனுஸாஸியமானா அனுபுப்³பே³ன ஆஸவானம் க²யம் பாபுணந்தீ’’தி [பு. ப. 191]. து³தியம்.

3. ஸாரந்த³த³ஸுத்தம்

143. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸி. தேன கோ² பன ஸமயேன பஞ்சமத்தானம் லிச்ச²விஸதானம் ஸாரந்த³தே³ சேதியே ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அயமந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘‘பஞ்சன்னம் ரதனானம் பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம். கதமேஸம் பஞ்சன்னம்? ஹத்தி²ரதனஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், அஸ்ஸரதனஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், மணிரதனஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், இத்தி²ரதனஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், க³ஹபதிரதனஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம். இமேஸம் பஞ்சன்னம் ரதனானம் பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மி’’ந்தி.

அத² கோ² தே லிச்ச²வீ மக்³கே³ புரிஸம் ட²பேஸும் [பேஸேஸும் (ஸ்யா. க.)] – ‘‘யதா³ த்வம் [யதா² த்வம் (ஸீ. பீ.)], அம்போ⁴ புரிஸ, பஸ்ஸேய்யாஸி ப⁴க³வந்தம், அத² அம்ஹாகம் ஆரோசேய்யாஸீ’’தி. அத்³த³ஸா கோ² ஸோ புரிஸோ ப⁴க³வந்தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம்; தி³ஸ்வான யேன தே லிச்ச²வீ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தே லிச்ச²வீ ஏதத³வோச – ‘‘அயம் ஸோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா க³ச்ச²தி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴; யஸ்ஸதா³னி காலம் மஞ்ஞதா²’’தி.

அத² கோ² தே லிச்ச²வீ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² தே லிச்ச²வீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் –

‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, யேன ஸாரந்த³த³ம் சேதியம் தேனுபஸங்கமது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² ப⁴க³வா யேன ஸாரந்த³த³ம் சேதியம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா தே லிச்ச²வீ ஏதத³வோச – ‘‘காய நுத்த², லிச்ச²வீ, ஏதரஹி கதா²ய ஸன்னிஸின்னா, கா ச பன வோ அந்தராகதா² விப்பகதா’’தி? ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அயமந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘பஞ்சன்னம் ரதனானம் பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம். கதமேஸம் பஞ்சன்னம்? ஹத்தி²ரதனஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், அஸ்ஸரதனஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், மணிரதனஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், இத்தி²ரதனஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், க³ஹபதிரதனஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம். இமேஸம் பஞ்சன்னம் ரதனானம் பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மி’’’ந்தி.

‘‘காமாதி⁴முத்தானம் வத, போ⁴, லிச்ச²வீனம் [காமாதி⁴முத்தானம் வத வோ லிச்ச²வீனம் (ஸீ.), காமாதி⁴முத்தானம் வத வோ லிச்ச²வீ (ஸ்யா.), காமாதி⁴முத்தானம்வ வோ லிச்ச²வீ (?)] காமம்யேவ ஆரப்³ப⁴ அந்தராகதா² உத³பாதி³. பஞ்சன்னம், லிச்ச²வீ, ரதனானம் பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம். கதமேஸம் பஞ்சன்னம்? ததா²க³தஸ்ஸ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், ததா²க³தப்பவேதி³தஸ்ஸ த⁴ம்மவினயஸ்ஸ தே³ஸேதா புக்³க³லோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், ததா²க³தப்பவேதி³தஸ்ஸ த⁴ம்மவினயஸ்ஸ தே³ஸிதஸ்ஸ விஞ்ஞாதா புக்³க³லோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், ததா²க³தப்பவேதி³தஸ்ஸ த⁴ம்மவினயஸ்ஸ தே³ஸிதஸ்ஸ விஞ்ஞாதா [விஞ்ஞாதஸ்ஸ (ஸீ. பீ.) அ. நி. 5.195] த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ புக்³க³லோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், கதஞ்ஞூ கதவேதீ³ புக்³க³லோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம். இமேஸம் கோ², லிச்ச²வீ, பஞ்சன்னம் ரதனானம் பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மி’’ந்தி. ததியம்.

4. திகண்ட³கீஸுத்தம்

144. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாகேதே விஹரதி திகண்ட³கீவனே [கண்ட³கீவனே (ஸம். நி. 5.902)]. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காலேன காலம் அப்படிகூலே படிகூலஸஞ்ஞீ [அப்படிக்கூலே படிக்கூலஸஞ்ஞீ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] விஹரேய்ய. ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காலேன காலம் படிகூலே அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய. ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காலேன காலம் அப்படிகூலே ச படிகூலே ச படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய. ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காலேன காலம் படிகூலே ச அப்படிகூலே ச அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய. ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காலேன காலம் படிகூலஞ்ச அப்படிகூலஞ்ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²கோ விஹரேய்ய ஸதோ ஸம்பஜானோ.

‘‘கிஞ்ச [கத²ஞ்ச (ஸீ. பீ. க.)], பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்த²வஸம் படிச்ச அப்படிகூலே படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய? ‘மா மே ரஜனீயேஸு த⁴ம்மேஸு ராகோ³ உத³பாதீ³’தி – இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்த²வஸம் படிச்ச அப்படிகூலே படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்த²வஸம் படிச்ச படிகூலே அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய? ‘மா மே தோ³ஸனீயேஸு த⁴ம்மேஸு தோ³ஸோ உத³பாதீ³’தி – இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்த²வஸம் படிச்ச படிகூலே அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்த²வஸம் படிச்ச அப்படிகூலே ச படிகூலே ச படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய? ‘மா மே ரஜனீயேஸு த⁴ம்மேஸு ராகோ³ உத³பாதி³, மா மே தோ³ஸனீயேஸு த⁴ம்மேஸு தோ³ஸோ உத³பாதீ³’தி – இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்த²வஸம் படிச்ச அப்படிகூலே ச படிகூலே ச படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்த²வஸம் படிச்ச படிகூலே ச அப்படிகூலே ச அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய? ‘மா மே தோ³ஸனீயேஸு த⁴ம்மேஸு தோ³ஸோ உத³பாதி³, மா மே ரஜனீயேஸு த⁴ம்மேஸு ராகோ³ உத³பாதீ³’தி – இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்த²வஸம் படிச்ச படிகூலே ச அப்படிகூலே ச அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்த²வஸம் படிச்ச படிகூலஞ்ச அப்படிகூலஞ்ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²கோ விஹரேய்ய? ‘ஸதோ ஸம்பஜானோ மா மே க்வசனி [க்வசினி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] கத்த²சி கிஞ்சனம் [கிஞ்சன (ஸீ. பீ.)] ரஜனீயேஸு த⁴ம்மேஸு ராகோ³ உத³பாதி³, மா மே க்வசனி கத்த²சி கிஞ்சனம் தோ³ஸனீயேஸு த⁴ம்மேஸு தோ³ஸோ உத³பாதி³, மா மே க்வசனி கத்த²சி கிஞ்சனம் மோஹனீயேஸு த⁴ம்மேஸு மோஹோ உத³பாதீ³’தி – இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்த²வஸம் படிச்ச படிகூலஞ்ச அப்படிகூலஞ்ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²கோ விஹரேய்ய ஸதோ ஸம்பஜானோ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. நிரயஸுத்தம்

145. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. கதமேஹி பஞ்சஹி? பாணாதிபாதீ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³யீ ஹோதி, காமேஸுமிச்சா²சாரீ ஹோதி, முஸாவாதீ³ ஹோதி, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²யீ ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் ஸக்³கே³. கதமேஹி பஞ்சஹி? பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி, காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ ஹோதி, முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதோ ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் ஸக்³கே³’’தி. பஞ்சமம்.

6. மித்தஸுத்தம்

146. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² மித்தோ ந ஸேவிதப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? கம்மந்தம் காரேதி, அதி⁴கரணம் ஆதி³யதி, பாமோக்கே²ஸு பி⁴க்கூ²ஸு படிவிருத்³தோ⁴ ஹோதி, தீ³க⁴சாரிகம் அனவத்த²சாரிகம் [அவத்தா²னசாரிகம் (ஸ்யா.)] அனுயுத்தோ விஹரதி, நப்படிப³லோ ஹோதி காலேன காலம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதும் ஸமாத³பேதும் ஸமுத்தேஜேதும் ஸம்பஹம்ஸேதும். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² மித்தோ ந ஸேவிதப்³போ³.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² மித்தோ ஸேவிதப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? ந கம்மந்தம் காரேதி, ந அதி⁴கரணம் ஆதி³யதி, ந பாமோக்கே²ஸு பி⁴க்கூ²ஸு படிவிருத்³தோ⁴ ஹோதி, ந தீ³க⁴சாரிகம் அனவத்த²சாரிகம் அனுயுத்தோ விஹரதி, படிப³லோ ஹோதி காலேன காலம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதும் ஸமாத³பேதும் ஸமுத்தேஜேதும் ஸம்பஹம்ஸேதும். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² மித்தோ ஸேவிதப்³போ³’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. அஸப்புரிஸதா³னஸுத்தம்

147. ‘‘பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸதா³னானி. கதமானி பஞ்ச? அஸக்கச்சம் தே³தி, அசித்தீகத்வா [அசித்திகத்வா (பீ.), அசிதிம் கத்வா (ஸ்யா.), அசித்திம் கத்வா (க.)] தே³தி, அஸஹத்தா² தே³தி, அபவித்³த⁴ம் [அபவிட்டம் (ஸ்யா. கம்.)] தே³தி, அனாக³மனதி³ட்டி²கோ தே³தி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச அஸப்புரிஸதா³னானி.

‘‘பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸதா³னானி. கதமானி பஞ்ச? ஸக்கச்சம் தே³தி, சித்தீகத்வா தே³தி, ஸஹத்தா² தே³தி, அனபவித்³த⁴ம் தே³தி, ஆக³மனதி³ட்டி²கோ தே³தி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச ஸப்புரிஸதா³னானீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. ஸப்புரிஸதா³னஸுத்தம்

148. ‘‘பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸதா³னானி. கதமானி பஞ்ச? ஸத்³தா⁴ய தா³னம் தே³தி, ஸக்கச்சம் தா³னம் தே³தி, காலேன தா³னம் தே³தி, அனுக்³க³ஹிதசித்தோ [அனக்³க³ஹிதசித்தோ (ஸீ.)] தா³னம் தே³தி, அத்தானஞ்ச பரஞ்ச அனுபஹச்ச தா³னம் தே³தி.

‘‘ஸத்³தா⁴ய கோ² பன, பி⁴க்க²வே, தா³னம் த³த்வா யத்த² யத்த² தஸ்ஸ தா³னஸ்ஸ விபாகோ நிப்³ப³த்ததி, அட்³டோ⁴ ச ஹோதி மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³, அபி⁴ரூபோ ச ஹோதி த³ஸ்ஸனீயோ பாஸாதி³கோ பரமாய வண்ணபோக்க²ரதாய ஸமன்னாக³தோ.

‘‘ஸக்கச்சம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, தா³னம் த³த்வா யத்த² யத்த² தஸ்ஸ தா³னஸ்ஸ விபாகோ நிப்³ப³த்ததி, அட்³டோ⁴ ச ஹோதி மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³. யேபிஸ்ஸ தே ஹோந்தி புத்தாதி வா தா³ராதி வா தா³ஸாதி வா பேஸ்ஸாதி வா கம்மகராதி [கம்மகாராதி (க.)] வா, தேபி ஸுஸ்ஸூஸந்தி ஸோதம் ஓத³ஹந்தி அஞ்ஞா சித்தம் உபட்ட²பேந்தி.

‘‘காலேன கோ² பன, பி⁴க்க²வே, தா³னம் த³த்வா யத்த² யத்த² தஸ்ஸ தா³னஸ்ஸ விபாகோ நிப்³ப³த்ததி, அட்³டோ⁴ ச ஹோதி மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³; காலாக³தா சஸ்ஸ அத்தா² பசுரா ஹோந்தி.

‘‘அனுக்³க³ஹிதசித்தோ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, தா³னம் த³த்வா யத்த² யத்த² தஸ்ஸ தா³னஸ்ஸ விபாகோ நிப்³ப³த்ததி, அட்³டோ⁴ ச ஹோதி மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³; உளாரேஸு ச பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு போ⁴கா³ய சித்தம் நமதி.

‘‘அத்தானஞ்ச பரஞ்ச அனுபஹச்ச கோ² பன, பி⁴க்க²வே, தா³னம் த³த்வா யத்த² யத்த² தஸ்ஸ தா³னஸ்ஸ விபாகோ நிப்³ப³த்ததி, அட்³டோ⁴ ச ஹோதி மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³; ந சஸ்ஸ குதோசி போ⁴கா³னம் உபகா⁴தோ ஆக³ச்ச²தி அக்³கி³தோ வா உத³கதோ வா ராஜதோ வா சோரதோ வா அப்பியதோ வா தா³யாத³தோ வா [அப்பியதோ வா தா³யாத³தோ வா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.), அப்பியதா³யாத³தோ வா (க.)]. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச ஸப்புரிஸதா³னானீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. பட²மஸமயவிமுத்தஸுத்தம்

149. ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸமயவிமுத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே பஞ்ச? கம்மாராமதா, ப⁴ஸ்ஸாராமதா, நித்³தா³ராமதா, ஸங்க³ணிகாராமதா, யதா²விமுத்தம் சித்தம் ந பச்சவேக்க²தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச த⁴ம்மா ஸமயவிமுத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸமயவிமுத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே பஞ்ச? ந கம்மாராமதா, ந ப⁴ஸ்ஸாராமதா, ந நித்³தா³ராமதா, ந ஸங்க³ணிகாராமதா, யதா²விமுத்தம் சித்தம் பச்சவேக்க²தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச த⁴ம்மா ஸமயவிமுத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. நவமம்.

10. து³தியஸமயவிமுத்தஸுத்தம்

150. [கதா². 267] ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸமயவிமுத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே பஞ்ச? கம்மாராமதா, ப⁴ஸ்ஸாராமதா, நித்³தா³ராமதா, இந்த்³ரியேஸு அகு³த்தத்³வாரதா, போ⁴ஜனே அமத்தஞ்ஞுதா. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச த⁴ம்மா ஸமயவிமுத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸமயவிமுத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே பஞ்ச? ந கம்மாராமதா, ந ப⁴ஸ்ஸாராமதா, ந நித்³தா³ராமதா, இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரதா, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதா. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச த⁴ம்மா ஸமயவிமுத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. த³ஸமம்.

திகண்ட³கீவக்³கோ³ பஞ்சமோ.