3. ததியபண்ணாஸகம்

(11) 1. பா²ஸுவிஹாரவக்³கோ³

1. ஸாரஜ்ஜஸுத்தம்

101. ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணா த⁴ம்மா. கதமே பஞ்ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸீலவா ஹோதி, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி, ஆரத்³த⁴வீரியோ ஹோதி, பஞ்ஞவா ஹோதி.

‘‘யம், பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸத்³த⁴ஸ்ஸ ஸாரஜ்ஜம் ஹோதி, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ தம் ஸாரஜ்ஜம் ந ஹோதி. தஸ்மாயம் த⁴ம்மோ ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணோ.

‘‘யம், பி⁴க்க²வே, து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸாரஜ்ஜம் ஹோதி, ஸீலவதோ தம் ஸாரஜ்ஜம் ந ஹோதி. தஸ்மாயம் த⁴ம்மோ ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணோ.

‘‘யம், பி⁴க்க²வே, அப்பஸ்ஸுதஸ்ஸ ஸாரஜ்ஜம் ஹோதி, ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ தம் ஸாரஜ்ஜம் ந ஹோதி. தஸ்மாயம் த⁴ம்மோ ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணோ.

‘‘யம், பி⁴க்க²வே, குஸீதஸ்ஸ ஸாரஜ்ஜம் ஹோதி, ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ தம் ஸாரஜ்ஜம் ந ஹோதி. தஸ்மாயம் த⁴ம்மோ ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணோ.

‘‘யம், பி⁴க்க²வே, து³ப்பஞ்ஞஸ்ஸ ஸாரஜ்ஜம் ஹோதி, பஞ்ஞவதோ தம் ஸாரஜ்ஜம் ந ஹோதி. தஸ்மாயம் த⁴ம்மோ ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணா த⁴ம்மா’’தி. பட²மம்.

2. உஸ்ஸங்கிதஸுத்தம்

102. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² உஸ்ஸங்கிதபரிஸங்கிதோ ஹோதி பாபபி⁴க்கூ²தி அபி அகுப்பத⁴ம்மோபி [அபி அகுப்பத⁴ம்மோ (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)].

கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² வேஸியாகோ³சரோ வா ஹோதி, வித⁴வாகோ³சரோ வா ஹோதி, து²ல்லகுமாரிகாகோ³சரோ வா ஹோதி, பண்ட³ககோ³சரோ வா ஹோதி, பி⁴க்கு²னீகோ³சரோ வா ஹோதி.

‘‘இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² உஸ்ஸங்கிதபரிஸங்கிதோ ஹோதி பாபபி⁴க்கூ²தி அபி அகுப்பத⁴ம்மோபீ’’தி. து³தியம்.

3. மஹாசோரஸுத்தம்

103. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ மஹாசோரோ ஸந்தி⁴ம்பி சி²ந்த³தி, நில்லோபம்பி ஹரதி, ஏகாகா³ரிகம்பி கரோதி, பரிபந்தே²பி திட்ட²தி. கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ விஸமனிஸ்ஸிதோ ச ஹோதி, க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ச, ப³லவனிஸ்ஸிதோ ச, போ⁴க³சாகீ³ ச, ஏகசாரீ ச.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ விஸமனிஸ்ஸிதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ நதீ³விது³க்³க³ம் வா நிஸ்ஸிதோ ஹோதி பப்³ப³தவிஸமம் வா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ விஸமனிஸ்ஸிதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ திணக³ஹனம் வா நிஸ்ஸிதோ ஹோதி ருக்க²க³ஹனம் வா ரோத⁴ம் [கே³த⁴ம் (ஸீ.) அ. நி. 3.51] வா மஹாவனஸண்ட³ம் வா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ ப³லவனிஸ்ஸிதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ ராஜானம் வா ராஜமஹாமத்தானம் வா நிஸ்ஸிதோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘ஸசே மம் கோசி கிஞ்சி வக்க²தி, இமே மே ராஜானோ வா ராஜமஹாமத்தா வா பரியோதா⁴ய அத்த²ம் ப⁴ணிஸ்ஸந்தீ’தி. ஸசே நம் கோசி கிஞ்சி ஆஹ, த்யஸ்ஸ ராஜானோ வா ராஜமஹாமத்தா வா பரியோதா⁴ய அத்த²ம் ப⁴ணந்தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ ப³லவனிஸ்ஸிதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ போ⁴க³சாகீ³ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ அட்³டோ⁴ ஹோதி மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘ஸசே மம் கோசி கிஞ்சி வக்க²தி, இதோ போ⁴கே³ன படிஸந்த²ரிஸ்ஸாமீ’தி. ஸசே நம் கோசி கிஞ்சி ஆஹ, ததோ போ⁴கே³ன படிஸந்த²ரதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ போ⁴க³சாகீ³ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ ஏகசாரீ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ ஏககோவ க³ஹணானி [நிக்³க³ஹணானி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] கத்தா ஹோதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘மா மே கு³ய்ஹமந்தா ப³ஹித்³தா⁴ ஸம்பே⁴த³ம் அக³மம்ஸூ’தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ ஏகசாரீ ஹோதி.

‘‘இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ மஹாசோரோ ஸந்தி⁴ம்பி சி²ந்த³தி நில்லோபம்பி ஹரதி ஏகாகா³ரிகம்பி கரோதி பரிபந்தே²பி திட்ட²தி.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பாபபி⁴க்கு² க²தம் உபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, ஸாவஜ்ஜோ ச ஹோதி ஸானுவஜ்ஜோ விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² விஸமனிஸ்ஸிதோ ச ஹோதி, க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ச, ப³லவனிஸ்ஸிதோ ச, போ⁴க³சாகீ³ ச, ஏகசாரீ ச.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² விஸமனிஸ்ஸிதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² விஸமேன காயகம்மேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, விஸமேன வசீகம்மேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, விஸமேன மனோகம்மேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² விஸமனிஸ்ஸிதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ஹோதி அந்தக்³கா³ஹிகாய தி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² ப³லவனிஸ்ஸிதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² ராஜானம் வா ராஜமஹாமத்தானம் வா நிஸ்ஸிதோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘ஸசே மம் கோசி கிஞ்சி வக்க²தி, இமே மே ராஜானோ வா ராஜமஹாமத்தா வா பரியோதா⁴ய அத்த²ம் ப⁴ணிஸ்ஸந்தீ’தி. ஸசே நம் கோசி கிஞ்சி ஆஹ, த்யஸ்ஸ ராஜானோ வா ராஜமஹாமத்தா வா பரியோதா⁴ய அத்த²ம் ப⁴ணந்தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² ப³லவனிஸ்ஸிதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² போ⁴க³சாகீ³ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² லாபீ⁴ ஹோதி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம். தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘ஸசே மம் கோசி கிஞ்சி வக்க²தி, இதோ லாபே⁴ன படிஸந்த²ரிஸ்ஸாமீ’தி. ஸசே நம் கோசி கிஞ்சி ஆஹ, ததோ லாபே⁴ன படிஸந்த²ரதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² போ⁴க³சாகீ³ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² ஏகசாரீ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² ஏககோவ பச்சந்திமேஸு ஜனபதே³ஸு நிவாஸம் கப்பேதி. ஸோ தத்த² குலானி உபஸங்கமந்தோ லாப⁴ம் லப⁴தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² ஏகசாரீ ஹோதி.

‘‘இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பாபபி⁴க்கு² க²தம் உபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, ஸாவஜ்ஜோ ச ஹோதி ஸானுவஜ்ஜோ விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவதீ’’தி. ததியம்.

4. ஸமணஸுகு²மாலஸுத்தம்

104. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ ஹோதி.

‘‘கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யாசிதோவ ப³ஹுலம் சீவரம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, அப்பம் அயாசிதோ; யாசிதோவ ப³ஹுலம் பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, அப்பம் அயாசிதோ; யாசிதோவ ப³ஹுலம் ஸேனாஸனம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, அப்பம் அயாசிதோ; யாசிதோவ ப³ஹுலம் கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, அப்பம் அயாசிதோ. யேஹி கோ² பன ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹரதி, த்யஸ்ஸ [த்யாஸ்ஸ (க.) அ. நி. 4.87] மனாபேனேவ ப³ஹுலம் காயகம்மேன ஸமுதா³சரந்தி, அப்பம் அமனாபேன; மனாபேனேவ ப³ஹுலம் வசீகம்மேன ஸமுதா³சரந்தி, அப்பம் அமனாபேன; மனாபேனேவ ப³ஹுலம் மனோகம்மேன ஸமுதா³சரந்தி, அப்பம் அமனாபேன; மனாபம்யேவ உபஹாரம் உபஹரந்தி, அப்பம் அமனாபம். யானி கோ² பன தானி வேத³யிதானி பித்தஸமுட்டா²னானி வா ஸேம்ஹஸமுட்டா²னானி வா வாதஸமுட்டா²னானி வா ஸன்னிபாதிகானி வா உதுபரிணாமஜானி வா விஸமபரிஹாரஜானி வா ஓபக்கமிகானி வா கம்மவிபாகஜானி வா, தானிஸ்ஸ ந ப³ஹுதே³வ உப்பஜ்ஜந்தி. அப்பாபா³தோ⁴ ஹோதி, சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ ஹோதி.

‘‘யஞ்ஹி தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ’தி, மமேவ தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா [மமேவ தம் ஸம்மா (?)] வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ’தி. அஹஞ்ஹி, பி⁴க்க²வே, யாசிதோவ ப³ஹுலம் சீவரம் பரிபு⁴ஞ்ஜாமி, அப்பம் அயாசிதோ; யாசிதோவ ப³ஹுலம் பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜாமி, அப்பம் அயாசிதோ; யாசிதோவ ப³ஹுலம் ஸேனாஸனம் பரிபு⁴ஞ்ஜாமி, அப்பம் அயாசிதோ; யாசிதோவ ப³ஹுலம் கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் பரிபு⁴ஞ்ஜாமி, அப்பம் அயாசிதோ. யேஹி கோ² பன பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹராமி, தே மம் மனாபேனேவ ப³ஹுலம் காயகம்மேன ஸமுதா³சரந்தி, அப்பம் அமனாபேன; மனாபேனேவ ப³ஹுலம் வசீகம்மேன ஸமுதா³சரந்தி, அப்பம் அமனாபேன; மனாபேனேவ ப³ஹுலம் மனோகம்மேன ஸமுதா³சரந்தி, அப்பம் அமனாபேன; மனாபம்யேவ உபஹாரம் உபஹரந்தி, அப்பம் அமனாபம். யானி கோ² பன தானி வேத³யிதானி – பித்தஸமுட்டா²னானி வா ஸேம்ஹஸமுட்டா²னானி வா வாதஸமுட்டா²னானி வா ஸன்னிபாதிகானி வா உதுபரிணாமஜானி வா விஸமபரிஹாரஜானி வா ஓபக்கமிகானி வா கம்மவிபாகஜானி வா – தானி மே ந ப³ஹுதே³வ உப்பஜ்ஜந்தி. அப்பாபா³தோ⁴ஹமஸ்மி, சதுன்னம் கோ² பனஸ்மி [சதுன்னம் கோ² பன (ஸீ.), சதுன்னம் (ஸ்யா. பீ.)] ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ [நிகாமலாபீ⁴ ஹோமி (ஸீ. க.)] அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமி.

‘‘யஞ்ஹி தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ’தி, மமேவ தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ’’’தி. சதுத்த²ம்.

5. பா²ஸுவிஹாரஸுத்தம்

105. ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, பா²ஸுவிஹாரா. கதமே பஞ்ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ மேத்தம் காயகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆவி சேவ ரஹோ ச, மேத்தம் வசீகம்மம்…பே… மேத்தம் மனோகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆவி சேவ ரஹோ ச. யானி தானி ஸீலானி அக²ண்டா³னி அச்சி²த்³தா³னி அஸப³லானி அகம்மாஸானி பு⁴ஜிஸ்ஸானி விஞ்ஞுப்பஸத்தா²னி அபராமட்டா²னி ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகானி, ததா²ரூபேஹி ஸீலேஹி ஸீலஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஆவி சேவ ரஹோ ச. யாயம் தி³ட்டி² அரியா நிய்யானிகா நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய, ததா²ரூபாய தி³ட்டி²யா தி³ட்டி²ஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஆவி சேவ ரஹோ ச. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச பா²ஸுவிஹாரா’’தி. பஞ்சமம்.

6. ஆனந்த³ஸுத்தம்

106. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸம்பி³யம் விஹரதி கோ⁴ஸிதாராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ [பி⁴க்கு²ம்ஸம்கோ⁴ (ஸ்யா. பீ.)] விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி? ‘‘யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அத்தனா [அத்தனா ச (பீ. க.)] ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி, நோ [நோ ச (க.)] பரம் அதி⁴ஸீலே ஸம்பவத்தா [ஸம்பவத்தா ஹோதி (க.)]; ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ யதா² பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³ [ஆனந்தா³தி ப⁴க³வா ஆவோச (ஸ்யா. பீ.)]! யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அத்தனா ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி, நோ பரம் அதி⁴ஸீலே ஸம்பவத்தா; அத்தானுபேக்கீ² ச ஹோதி, நோ பரானுபேக்கீ²; ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ யதா² பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³! யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அத்தனா ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி, நோ பரம் அதி⁴ஸீலே ஸம்பவத்தா; அத்தானுபேக்கீ² ச ஹோதி, நோ பரானுபேக்கீ²; அபஞ்ஞாதோ ச ஹோதி, தேன ச அபஞ்ஞாதகேன நோ பரிதஸ்ஸதி; ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ யதா² பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³! யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அத்தனா ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி, நோ பரம் அதி⁴ஸீலே ஸம்பவத்தா; அத்தானுபேக்கீ² ச ஹோதி, நோ பரானுபேக்கீ²; அபஞ்ஞாதோ ச ஹோதி, தேன ச அபஞ்ஞாதகேன நோ பரிதஸ்ஸதி; சதுன்னஞ்ச [சதுன்னம் (பீ. க.)] ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴; ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ யதா² பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³! யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அத்தனா ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி, நோ பரம் அதி⁴ஸீலே ஸம்பவத்தா; அத்தானுபேக்கீ² ச ஹோதி, நோ பரானுபேக்கீ²; அபஞ்ஞாதோ ச ஹோதி, தேன ச அபஞ்ஞாதகேன நோ பரிதஸ்ஸதி; சதுன்னஞ்ச ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴; ஆஸவானஞ்ச [ஆஸவானம் (ஸீ. பீ. க.)] க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்ய.

‘‘இமம்ஹா சாஹம், ஆனந்த³, பா²ஸுவிஹாரா அஞ்ஞோ பா²ஸுவிஹாரோ உத்தரிதரோ வா பணீததரோ வா நத்தீ²தி வதா³மீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஸீலஸுத்தம்

107. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ.

‘‘கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ ஹோதி, பஞ்ஞாஸம்பன்னோ ஹோதி, விமுத்திஸம்பன்னோ ஹோதி, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனஸம்பன்னோ ஹோதி.

‘‘இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. ஸத்தமம்.

8. அஸேக²ஸுத்தம்

108. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ.

‘‘கதமேஹி, பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஸேகே²ன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன விமுத்திக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. அட்ட²மம்.

9. சாதுத்³தி³ஸஸுத்தம்

109. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² சாதுத்³தி³ஸோ ஹோதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு; ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதத⁴ரோ ஸுதஸன்னிசயோ, யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா மஜ்ஜே²கல்யாணா பரியோஸானகல்யாணா ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி, ததா²ரூபாஸ்ஸ த⁴ம்மா ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹோந்தி தா⁴தா வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴; ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரசீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன; சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴; ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி, கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² சாதுத்³தி³ஸோ ஹோதீ’’தி. நவமம்.

10. அரஞ்ஞஸுத்தம்

110. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவிதும். கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி…பே… ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு; ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி…பே… தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴; ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴; ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவிது’’ந்தி. த³ஸமம்.

பா²ஸுவிஹாரவக்³கோ³ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

ஸாரஜ்ஜம் ஸங்கிதோ சோரோ, ஸுகு²மாலம் பா²ஸு பஞ்சமம்;

ஆனந்த³ ஸீலாஸேகா² ச, சாதுத்³தி³ஸோ அரஞ்ஞேன சாதி.

(12) 2. அந்த⁴கவிந்த³வக்³கோ³

1. குலூபகஸுத்தம்

111. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ குலூபகோ பி⁴க்கு² குலேஸு அப்பியோ ச ஹோதி அமனாபோ ச அக³ரு ச அபா⁴வனீயோ ச. கதமேஹி பஞ்சஹி? அஸந்த²வவிஸ்ஸாஸீ [அஸந்து²தவிஸ்ஸாஸீ (ஸீ.), அஸந்த⁴வவிஸ்ஸாஸீ (க.)] ச ஹோதி, அனிஸ்ஸரவிகப்பீ ச, விஸ்ஸட்டு²பஸேவீ [வியத்து²பஸேவீ (ஸீ.), ப்³யத்து²பஸேவீ (ஸ்யா. கம்.), வ்யத்தூபஸேவீ (பீ.)] ச, உபகண்ணகஜப்பீ ச, அதியாசனகோ ச. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ குலூபகோ பி⁴க்கு² குலேஸு அப்பியோ ச ஹோதி அமனாபோ ச அக³ரு ச அபா⁴வனீயோ ச.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ குலூபகோ பி⁴க்கு² குலேஸு பியோ ச ஹோதி மனாபோ ச க³ரு ச பா⁴வனீயோ ச. கதமேஹி பஞ்சஹி? ந அஸந்த²வவிஸ்ஸாஸீ ச ஹோதி, ந அனிஸ்ஸரவிகப்பீ ச, ந விஸ்ஸட்டு²பஸேவீ ச, ந உபகண்ணகஜப்பீ ச, ந அதியாசனகோ ச. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ குலூபகோ பி⁴க்கு² குலேஸு பியோ ச ஹோதி மனாபோ ச க³ரு ச பா⁴வனீயோ சா’’தி. பட²மம்.

2. பச்சா²ஸமணஸுத்தம்

112. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பச்சா²ஸமணோ ந ஆதா³தப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? அதிதூ³ரே வா க³ச்ச²தி அச்சாஸன்னே வா, ந பத்தபரியாபன்னம் க³ண்ஹதி, ஆபத்திஸாமந்தா ப⁴ணமானம் ந நிவாரேதி, ப⁴ணமானஸ்ஸ அந்தரந்தரா கத²ம் ஓபாதேதி, து³ப்பஞ்ஞோ ஹோதி ஜளோ ஏளமூகோ³. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பச்சா²ஸமணோ ந ஆதா³தப்³போ³.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பச்சா²ஸமணோ ஆதா³தப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? நாதிதூ³ரே க³ச்ச²தி ந அச்சாஸன்னே, பத்தபரியாபன்னம் க³ண்ஹதி, ஆபத்திஸாமந்தா ப⁴ணமானம் நிவாரேதி, ப⁴ணமானஸ்ஸ ந அந்தரந்தரா கத²ம் ஓபாதேதி, பஞ்ஞவா ஹோதி அஜளோ அனேளமூகோ³. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பச்சா²ஸமணோ ஆதா³தப்³போ³’’தி. து³தியம்.

3. ஸம்மாஸமாதி⁴ஸுத்தம்

113. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அப⁴ப்³போ³ ஸம்மாஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதும். கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அக்க²மோ ஹோதி ரூபானம், அக்க²மோ ஸத்³தா³னம், அக்க²மோ க³ந்தா⁴னம், அக்க²மோ ரஸானம், அக்க²மோ போ²ட்ட²ப்³பா³னம். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அப⁴ப்³போ³ ஸம்மாஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதும்.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ப⁴ப்³போ³ ஸம்மாஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதும். கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க²மோ ஹோதி ரூபானம், க²மோ ஸத்³தா³னம், க²மோ க³ந்தா⁴னம், க²மோ ரஸானம், க²மோ போ²ட்ட²ப்³பா³னம். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ப⁴ப்³போ³ ஸம்மாஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிது’’ந்தி. ததியம்.

4. அந்த⁴கவிந்த³ஸுத்தம்

114. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா மக³தே⁴ஸு விஹரதி அந்த⁴கவிந்தே³. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘யே தே, ஆனந்த³, பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம், தே வோ, ஆனந்த³, பி⁴க்கூ² பஞ்சஸு த⁴ம்மேஸு ஸமாத³பேதப்³பா³ [ஸமாதா³பேதப்³பா³ (?)] நிவேஸேதப்³பா³ பதிட்டா²பேதப்³பா³. கதமேஸு பஞ்சஸு? ‘ஏத² தும்ஹே, ஆவுஸோ, ஸீலவா ஹோத², பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதா விஹரத² ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னா அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவினோ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²த² ஸிக்கா²பதே³ஸூ’தி – இதி பாதிமோக்க²ஸம்வரே ஸமாத³பேதப்³பா³ நிவேஸேதப்³பா³ பதிட்டா²பேதப்³பா³.

‘‘‘ஏத² தும்ஹே, ஆவுஸோ, இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரா விஹரத² ஆரக்க²ஸதினோ நிபக்கஸதினோ [நிபகஸதினோ (ஸீ. ஸ்யா.), நேபக்கஸதினோ (?)], ஸாரக்கி²தமானஸா ஸதாரக்கே²ன சேதஸா ஸமன்னாக³தா’தி – இதி இந்த்³ரியஸம்வரே ஸமாத³பேதப்³பா³ நிவேஸேதப்³பா³ பதிட்டா²பேதப்³பா³.

‘‘‘ஏத² தும்ஹே, ஆவுஸோ, அப்பப⁴ஸ்ஸா ஹோத², ப⁴ஸ்ஸே பரியந்தகாரினோ’தி – இதி ப⁴ஸ்ஸபரியந்தே ஸமாத³பேதப்³பா³ நிவேஸேதப்³பா³ பதிட்டா²பேதப்³பா³.

‘‘‘ஏத² தும்ஹே, ஆவுஸோ, ஆரஞ்ஞிகா ஹோத², அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவதா²’தி – இதி காயவூபகாஸே ஸமாத³பேதப்³பா³ நிவேஸேதப்³பா³ பதிட்டா²பேதப்³பா³.

‘‘‘ஏத² தும்ஹே, ஆவுஸோ, ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஹோத² ஸம்மாத³ஸ்ஸனேன ஸமன்னாக³தா’தி – இதி ஸம்மாத³ஸ்ஸனே ஸமாத³பேதப்³பா³ நிவேஸேதப்³பா³ பதிட்டா²பேதப்³பா³. யே தே, ஆனந்த³, பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம், தே வோ, ஆனந்த³, பி⁴க்கூ² இமேஸு பஞ்சஸு த⁴ம்மேஸு ஸமாத³பேதப்³பா³ நிவேஸேதப்³பா³ பதிட்டா²பேதப்³பா³’’தி. சதுத்த²ம்.

5. மச்ச²ரினீஸுத்தம்

115. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் நிரயே. கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆவாஸமச்ச²ரினீ ஹோதி, குலமச்ச²ரினீ ஹோதி, லாப⁴மச்ச²ரினீ ஹோதி, வண்ணமச்ச²ரினீ ஹோதி, த⁴ம்மமச்ச²ரினீ ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் நிரயே.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் ஸக்³கே³. கதமேஹி பஞ்சஹி? ந ஆவாஸமச்ச²ரினீ ஹோதி, ந குலமச்ச²ரினீ ஹோதி, ந லாப⁴மச்ச²ரினீ ஹோதி, ந வண்ணமச்ச²ரினீ ஹோதி, ந த⁴ம்மமச்ச²ரினீ ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் ஸக்³கே³’’தி. பஞ்சமம்.

6. வண்ணனாஸுத்தம்

116. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் நிரயே. கதமேஹி பஞ்சஹி? அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா அப்பஸாத³னீயே டா²னே பஸாத³ம் உபத³ம்ஸேதி, அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா பஸாத³னீயே டா²னே அப்பஸாத³ம் உபத³ம்ஸேதி, ஸத்³தா⁴தே³ய்யம் வினிபாதேதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் நிரயே.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் ஸக்³கே³. கதமேஹி பஞ்சஹி? அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா அப்பஸாத³னீயே டா²னே அப்பஸாத³ம் உபத³ம்ஸேதி, அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா பஸாத³னீயே டா²னே பஸாத³ம் உபத³ம்ஸேதி, ஸத்³தா⁴தே³ய்யம் ந வினிபாதேதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் ஸக்³கே³’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. இஸ்ஸுகினீஸுத்தம்

117. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் நிரயே. கதமேஹி பஞ்சஹி? அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, இஸ்ஸுகினீ ச ஹோதி, மச்ச²ரினீ ச, ஸத்³தா⁴தே³ய்யம் [ஸத்³தா⁴தே³ய்யஞ்ச (ஸ்யா.)] வினிபாதேதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் நிரயே.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் ஸக்³கே³. கதமேஹி பஞ்சஹி? அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, அனிஸ்ஸுகினீ ச ஹோதி, அமச்ச²ரினீ ச, ஸத்³தா⁴தே³ய்யம் ந வினிபாதேதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் ஸக்³கே³’’தி. ஸத்தமம்.

8. மிச்சா²தி³ட்டி²கஸுத்தம்

118. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் நிரயே. கதமேஹி பஞ்சஹி? அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, மிச்சா²தி³ட்டி²கா ச ஹோதி, மிச்சா²ஸங்கப்பா ச, ஸத்³தா⁴தே³ய்யம் வினிபாதேதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் நிரயே.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் ஸக்³கே³. கதமேஹி பஞ்சஹி? அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸம்மாதி³ட்டி²கா ச, ஹோதி, ஸம்மாஸங்கப்பா ச, ஸத்³தா⁴தே³ய்யம் ந வினிபாதேதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் ஸக்³கே³’’தி. அட்ட²மம்.

9. மிச்சா²வாசாஸுத்தம்

119. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் நிரயே. கதமேஹி பஞ்சஹி? அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, மிச்சா²வாசா ச ஹோதி, மிச்சா²கம்மந்தா ச, ஸத்³தா⁴தே³ய்யம் வினிபாதேதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் நிரயே.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் ஸக்³கே³. கதமேஹி பஞ்சஹி? அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸம்மாவாசா ச ஹோதி, ஸம்மாகம்மந்தா ச, ஸத்³தா⁴தே³ய்யம் ந வினிபாதேதி. இமேஹி கோ² பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் ஸக்³கே³’’தி. நவமம்.

10. மிச்சா²வாயாமஸுத்தம்

120. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் நிரயே. கதமேஹி பஞ்சஹி? அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, மிச்சா²வாயாமா ச ஹோதி, மிச்சா²ஸதினீ ச [மிச்சா²ஸதி ச (ஸ்யா.)], ஸத்³தா⁴தே³ய்யம் வினிபாதேதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் நிரயே.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் ஸக்³கே³. கதமேஹி பஞ்சஹி? அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸம்மாவாயாமா ச ஹோதி, ஸம்மாஸதினீ ச, ஸத்³தா⁴தே³ய்யம் ந வினிபாதேதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா பி⁴க்கு²னீ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தா ஏவம் ஸக்³கே³’’தி. த³ஸமம்.

அந்த⁴கவிந்த³வக்³கோ³ து³தியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

குலூபகோ பச்சா²ஸமணோ, ஸமாதி⁴அந்த⁴கவிந்த³ம்;

மச்ச²ரீ வண்ணனா இஸ்ஸா, தி³ட்டி²வாசாய வாயமாதி.

(13) 3. கி³லானவக்³கோ³

1. கி³லானஸுத்தம்

121. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன கி³லானஸாலா தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் து³ப்³ப³லம் கி³லானகம்; தி³ஸ்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

‘‘யம் கிஞ்சி [யம் கிஞ்சி (ஸ்யா. கம்.)], பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ம் து³ப்³ப³லம் [பி⁴க்க²வே து³ப்³ப³லம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] கி³லானகம் பஞ்ச த⁴ம்மா ந விஜஹந்தி, தஸ்ஸேதம் பாடிகங்க²ம் – ‘நசிரஸ்ஸேவ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதீ’’’தி.

‘‘கதமே பஞ்ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஸுபா⁴னுபஸ்ஸீ காயே விஹரதி, ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞீ, ஸப்³ப³லோகே அனபி⁴ரதஸஞ்ஞீ [ஸப்³ப³த்த²பி ஏவமேவ தி³ஸ்ஸதி], ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனிச்சானுபஸ்ஸீ, மரணஸஞ்ஞா கோ² பனஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் ஸூபட்டி²தா ஹோதி. யம் கிஞ்சி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ம் து³ப்³ப³லம் கி³லானகம் இமே பஞ்ச த⁴ம்மா ந விஜஹந்தி, தஸ்ஸேதம் பாடிகங்க²ம் – ‘நசிரஸ்ஸேவ ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதீ’’’தி. பட²மம்.

2. ஸதிஸூபட்டி²தஸுத்தம்

122. ‘‘யோ ஹி கோசி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா பஞ்ச த⁴ம்மே பா⁴வேதி பஞ்ச த⁴ம்மே ப³ஹுலீகரோதி, தஸ்ஸ த்³வின்னம் ப²லானம் அஞ்ஞதரம் ப²லம் பாடிகங்க²ம் – தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞா, ஸதி வா உபாதி³ஸேஸே அனாகா³மிதா.

‘‘கதமே பஞ்ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ அஜ்ஜ²த்தஞ்ஞேவ ஸதி ஸூபட்டி²தா ஹோதி த⁴ம்மானம் உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய, அஸுபா⁴னுபஸ்ஸீ காயே விஹரதி, ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞீ, ஸப்³ப³லோகே அனபி⁴ரதஸஞ்ஞீ, ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனிச்சானுபஸ்ஸீ. யோ ஹி கோசி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா இமே பஞ்ச த⁴ம்மே பா⁴வேதி இமே பஞ்ச த⁴ம்மே ப³ஹுலீகரோதி, தஸ்ஸ த்³வின்னம் ப²லானம் அஞ்ஞதரம் ப²லம் பாடிகங்க²ம் – தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞா, ஸதி வா உபாதி³ஸேஸே அனாகா³மிதா’’தி. து³தியம்.

3. பட²மஉபட்டா²கஸுத்தம்

123. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ கி³லானோ தூ³பட்டா²கோ [து³பட்டா²கோ (ஸ்யா. கம். பீ. க.) மஹாவ. 366] ஹோதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? அஸப்பாயகாரீ ஹோதி, ஸப்பாயே மத்தம் ந ஜானாதி, பே⁴ஸஜ்ஜம் நப்படிஸேவிதா ஹோதி, அத்த²காமஸ்ஸ கி³லானுபட்டா²கஸ்ஸ ந யதா²பூ⁴தம் ஆபா³த⁴ம் ஆவிகத்தா ஹோதி அபி⁴க்கமந்தம் வா அபி⁴க்கமதீதி படிக்கமந்தம் வா படிக்கமதீதி டி²தம் வா டி²தோதி, உப்பன்னானம் ஸாரீரிகானம் வேத³னானம் து³க்கா²னம் திப்³பா³னம் [திப்பானம் (ஸீ.) மஹாவ. 366] க²ரானம் கடுகானம் அஸாதானம் அமனாபானம் பாணஹரானம் அனதி⁴வாஸகஜாதிகோ ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ கி³லானோ தூ³பட்டா²கோ ஹோதி.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ கி³லானோ ஸூபட்டா²கோ ஹோதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? ஸப்பாயகாரீ ஹோதி, ஸப்பாயே மத்தம் ஜானாதி, பே⁴ஸஜ்ஜம் படிஸேவிதா ஹோதி, அத்த²காமஸ்ஸ கி³லானுபட்டா²கஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் ஆபா³த⁴ம் ஆவிகத்தா ஹோதி அபி⁴க்கமந்தம் வா அபி⁴க்கமதீதி படிக்கமந்தம் வா படிக்கமதீதி டி²தம் வா டி²தோதி, உப்பன்னானம் ஸாரீரிகானம் வேத³னானம் து³க்கா²னம் திப்³பா³னம் க²ரானம் கடுகானம் அஸாதானம் அமனாபானம் பாணஹரானம் அதி⁴வாஸகஜாதிகோ ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ கி³லானோ ஸூபட்டா²கோ ஹோதீ’’தி. ததியம்.

4. து³தியஉபட்டா²கஸுத்தம்

124. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ கி³லானுபட்டா²கோ நாலம் கி³லானம் உபட்டா²தும். கதமேஹி பஞ்சஹி? நப்படிப³லோ ஹோதி பே⁴ஸஜ்ஜம் ஸம்விதா⁴தும்; ஸப்பாயாஸப்பாயம் ந ஜானாதி, அஸப்பாயம் உபனாமேதி, ஸப்பாயம் அபனாமேதி; ஆமிஸந்தரோ கி³லானம் உபட்டா²தி, நோ மேத்தசித்தோ; ஜேகு³ச்சீ² ஹோதி உச்சாரம் வா பஸ்ஸாவம் வா வந்தம் வா கே²ளம் வா நீஹரிதும்; நப்படிப³லோ ஹோதி கி³லானம் காலேன காலம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதும் ஸமாத³பேதும் [ஸமாதா³பேதும் (?) மஹாவ. 366] ஸமுத்தேஜேதும் ஸம்பஹம்ஸேதும். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ கி³லானுபட்டா²கோ நாலம் கி³லானம் உபட்டா²தும்.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ கி³லானுபட்டா²கோ அலம் கி³லானம் உபட்டா²தும். கதமேஹி பஞ்சஹி? படிப³லோ ஹோதி பே⁴ஸஜ்ஜம் ஸம்விதா⁴தும்; ஸப்பாயாஸப்பாயம் ஜானாதி, அஸப்பாயம் அபனாமேதி, ஸப்பாயம் உபனாமேதி; மேத்தசித்தோ கி³லானம் உபட்டா²தி, நோ ஆமிஸந்தரோ; அஜேகு³ச்சீ² ஹோதி உச்சாரம் வா பஸ்ஸாவம் வா வந்தம் வா கே²ளம் வா நீஹரிதும்; படிப³லோ ஹோதி கி³லானம் காலேன காலம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதும் ஸமாத³பேதும் ஸமுத்தேஜேதும் ஸம்பஹம்ஸேதும். இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ கி³லானுபட்டா²கோ அலம் கி³லானம் உபட்டா²து’’ந்தி. சதுத்த²ம்.

5. பட²மஅனாயுஸ்ஸாஸுத்தம்

125. ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா அனாயுஸ்ஸா. கதமே பஞ்ச? அஸப்பாயகாரீ ஹோதி, ஸப்பாயே மத்தம் ந ஜானாதி, அபரிணதபோ⁴ஜீ ச ஹோதி, அகாலசாரீ ச ஹோதி, அப்³ரஹ்மசாரீ ச. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச த⁴ம்மா அனாயுஸ்ஸா.

‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஆயுஸ்ஸா. கதமே பஞ்ச? ஸப்பாயகாரீ ஹோதி, ஸப்பாயே மத்தம் ஜானாதி, பரிணதபோ⁴ஜீ ச ஹோதி, காலசாரீ ச ஹோதி, ப்³ரஹ்மசாரீ ச. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச த⁴ம்மா ஆயுஸ்ஸா’’தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியஅனாயுஸ்ஸாஸுத்தம்

126. ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா அனாயுஸ்ஸா. கதமே பஞ்ச? அஸப்பாயகாரீ ஹோதி, ஸப்பாயே மத்தம் ந ஜானாதி, அபரிணதபோ⁴ஜீ ச ஹோதி, து³ஸ்ஸீலோ ச, பாபமித்தோ ச. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச த⁴ம்மா அனாயுஸ்ஸா.

‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஆயுஸ்ஸா. கதமே பஞ்ச? ஸப்பாயகாரீ ஹோதி, ஸப்பாயே மத்தம் ஜானாதி, பரிணதபோ⁴ஜீ ச ஹோதி, ஸீலவா ச, கல்யாணமித்தோ ச. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச த⁴ம்மா ஆயுஸ்ஸா’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. வபகாஸஸுத்தம்

127. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² நாலம் ஸங்க⁴ம்ஹா வபகாஸிதும் [வி + அப + காஸிதும் = வபகாஸிதும்]. கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன சீவரேன, அஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன பிண்ட³பாதேன, அஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன ஸேனாஸனேன, அஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன, காமஸங்கப்பப³ஹுலோ ச விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² நாலம் ஸங்க⁴ம்ஹா வபகாஸிதும்.

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் ஸங்க⁴ம்ஹா வபகாஸிதும். கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன சீவரேன, ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன பிண்ட³பாதேன, ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன ஸேனாஸனேன, ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன, நேக்க²ம்மஸங்கப்பப³ஹுலோ [ந காமஸங்கப்பப³ஹுலோ (க.)] ச விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் ஸங்க⁴ம்ஹா வபகாஸிது’’ந்தி. ஸத்தமம்.

8. ஸமணஸுக²ஸுத்தம்

128. ‘‘பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸமணது³க்கா²னி. கதமானி பஞ்ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன சீவரேன, அஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன பிண்ட³பாதேன, அஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன ஸேனாஸனேன, அஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன, அனபி⁴ரதோ ச ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச ஸமணது³க்கா²னி.

‘‘பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸமணஸுகா²னி. கதமானி பஞ்ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன சீவரேன, ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன பிண்ட³பாதேன, ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன ஸேனாஸனேன, ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன, அபி⁴ரதோ ச ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச ஸமணஸுகா²னீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. பரிகுப்பஸுத்தம்

129. ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, ஆபாயிகா நேரயிகா பரிகுப்பா அதேகிச்சா². கதமே பஞ்ச? மாதா [மாதரம் (க.)] ஜீவிதா வோரோபிதா ஹோதி, பிதா [பிதரம் (க.)] ஜீவிதா வோரோபிதோ [வோரோபிதா (க.)] ஹோதி, அரஹம் [அரஹந்தம் (க.), அரஹா (ஸ்யா.)] ஜீவிதா வோரோபிதோ ஹோதி, ததா²க³தஸ்ஸ து³ட்டே²ன சித்தேன லோஹிதம் உப்பாதி³தம் ஹோதி, ஸங்கோ⁴ பி⁴ன்னோ ஹோதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச ஆபாயிகா நேரயிகா பரிகுப்பா அதேகிச்சா²’’தி. நவமம்.

10. ப்³யஸனஸுத்தம்

130. ‘‘பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வே, ப்³யஸனானி. கதமானி பஞ்ச? ஞாதிப்³யஸனம், போ⁴க³ப்³யஸனம், ரோக³ப்³யஸனம், ஸீலப்³யஸனம், தி³ட்டி²ப்³யஸனம். ந, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஞாதிப்³யஸனஹேது வா போ⁴க³ப்³யஸனஹேது வா ரோக³ப்³யஸனஹேது வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி. ஸீலப்³யஸனஹேது வா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா தி³ட்டி²ப்³யஸனஹேது வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச ப்³யஸனானி.

‘‘பஞ்சிமா, பி⁴க்க²வே, ஸம்பதா³. கதமா பஞ்ச? ஞாதிஸம்பதா³, போ⁴க³ஸம்பதா³, ஆரோக்³யஸம்பதா³, ஸீலஸம்பதா³, தி³ட்டி²ஸம்பதா³. ந, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஞாதிஸம்பதா³ஹேது வா போ⁴க³ஸம்பதா³ஹேது வா ஆரோக்³யஸம்பதா³ஹேது வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி. ஸீலஸம்பதா³ஹேது வா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா தி³ட்டி²ஸம்பதா³ஹேது வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச ஸம்பதா³’’தி. த³ஸமம்.

கி³லானவக்³கோ³ ததியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

கி³லானோ ஸதிஸூபட்டி², த்³வே உபட்டா²கா து³வாயுஸா;

வபகாஸஸமணஸுகா², பரிகுப்பம் ப்³யஸனேன சாதி.

(14) 4. ராஜவக்³கோ³

1. பட²மசக்கானுவத்தனஸுத்தம்

131. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ராஜா சக்கவத்தீ த⁴ம்மேனேவ சக்கம் வத்தேதி [பவத்தேதி (ஸ்யா. பீ. க.)]; தம் ஹோதி சக்கம் அப்படிவத்தியம் [அப்பதிவத்தியம் (ஸீ.)] கேனசி மனுஸ்ஸபூ⁴தேன பச்சத்தி²கேன பாணினா.

‘‘கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ராஜா சக்கவத்தீ அத்த²ஞ்ஞூ ச ஹோதி, த⁴ம்மஞ்ஞூ ச, மத்தஞ்ஞூ ச, காலஞ்ஞூ ச, பரிஸஞ்ஞூ ச. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ராஜா சக்கவத்தீ த⁴ம்மேனேவ சக்கம் பவத்தேதி; தம் ஹோதி சக்கம் அப்படிவத்தியம் கேனசி மனுஸ்ஸபூ⁴தேன பச்சத்தி²கேன பாணினா.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ த⁴ம்மேனேவ அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதி; தம் ஹோதி சக்கம் அப்படிவத்தியம் ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா கேனசி வா லோகஸ்மிம்.

‘‘கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அத்த²ஞ்ஞூ, த⁴ம்மஞ்ஞூ, மத்தஞ்ஞூ, காலஞ்ஞூ, பரிஸஞ்ஞூ. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ த⁴ம்மேனேவ அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதி; தம் ஹோதி த⁴ம்மசக்கம் அப்படிவத்தியம் ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா கேனசி வா லோகஸ்மி’’ந்தி. பட²மம்.

2. து³தியசக்கானுவத்தனஸுத்தம்

132. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ ஜேட்டோ² புத்தோ பிதரா பவத்திதம் சக்கம் த⁴ம்மேனேவ அனுப்பவத்தேதி; தம் ஹோதி சக்கம் அப்படிவத்தியம் கேனசி மனுஸ்ஸபூ⁴தேன பச்சத்தி²கேன பாணினா.

‘‘கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ ஜேட்டோ² புத்தோ அத்த²ஞ்ஞூ ச ஹோதி, த⁴ம்மஞ்ஞூ ச, மத்தஞ்ஞூ ச, காலஞ்ஞூ ச, பரிஸஞ்ஞூ ச. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ ஜேட்டோ² புத்தோ பிதரா பவத்திதம் சக்கம் த⁴ம்மேனேவ அனுப்பவத்தேதி; தம் ஹோதி சக்கம் அப்படிவத்தியம் கேனசி மனுஸ்ஸபூ⁴தேன பச்சத்தி²கேன பாணினா.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ஸாரிபுத்தோ ததா²க³தேன அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம் ஸம்மதே³வ அனுப்பவத்தேதி; தம் ஹோதி சக்கம் அப்படிவத்தியம் ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா கேனசி வா லோகஸ்மிம்.

‘‘கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ அத்த²ஞ்ஞூ, த⁴ம்மஞ்ஞூ, மத்தஞ்ஞூ, காலஞ்ஞூ, பரிஸஞ்ஞூ. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ஸாரிபுத்தோ ததா²க³தேன அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம் ஸம்மதே³வ அனுப்பவத்தேதி; தம் ஹோதி சக்கம் அப்படிவத்தியம் ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா கேனசி வா லோகஸ்மி’’ந்தி. து³தியம்.

3. த⁴ம்மராஜாஸுத்தம்

133. ‘‘யோபி ஸோ [யோபி கோ² (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], பி⁴க்க²வே, ராஜா சக்கவத்தீ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா, ஸோபி ந அராஜகம் சக்கம் வத்தேதீ’’தி. ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கோ பன, ப⁴ந்தே, ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ த⁴ம்மிகஸ்ஸ த⁴ம்மரஞ்ஞோ ராஜா’’தி? ‘‘த⁴ம்மோ, பி⁴க்கூ²’’தி ப⁴க³வா அவோச.

‘‘இத⁴, பி⁴க்கு², ராஜா சக்கவத்தீ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா த⁴ம்மஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய த⁴ம்மம் ஸக்கரோந்தோ த⁴ம்மம் க³ரும் கரோந்தோ த⁴ம்மம் அபசாயமானோ த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேது த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோ த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹதி அந்தோஜனஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்கு², ராஜா சக்கவத்தீ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா த⁴ம்மஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய த⁴ம்மம் ஸக்கரோந்தோ த⁴ம்மம் க³ரும் கரோந்தோ த⁴ம்மம் அபசாயமானோ த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேது த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோ த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹதி க²த்தியேஸு அனுயந்தேஸு [அனுயுத்தேஸு (ஸீ.) அ. நி. 3.14] …பே… ப³லகாயஸ்மிம் ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகேஸு நேக³மஜானபதே³ஸு ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு மிக³பக்கீ²ஸு. ஸ கோ² ஸோ, பி⁴க்கு², ராஜா சக்கவத்தீ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா த⁴ம்மஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய த⁴ம்மம் ஸக்கரோந்தோ த⁴ம்மம் க³ரும் கரோந்தோ த⁴ம்மம் அபசாயமானோ த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேது த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோ த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹித்வா அந்தோஜனஸ்மிம் த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹித்வா க²த்தியேஸு அனுயந்தேஸு ப³லகாயஸ்மிம் ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகேஸு நேக³மஜானபதே³ஸு ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு மிக³பக்கீ²ஸு த⁴ம்மேனேவ சக்கம் பவத்தேதி; தம் ஹோதி சக்கம் அப்படிவத்தியம் கேனசி மனுஸ்ஸபூ⁴தேன பச்சத்தி²கேன பாணினா.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்கு², ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா த⁴ம்மஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய த⁴ம்மம் ஸக்கரோந்தோ த⁴ம்மம் க³ரும் கரோந்தோ த⁴ம்மம் அபசாயமானோ த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேது த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோ த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹதி பி⁴க்கூ²ஸு – ‘ஏவரூபம் காயகம்மம் ஸேவிதப்³ப³ம், ஏவரூபம் காயகம்மம் ந ஸேவிதப்³ப³ம்; ஏவரூபம் வசீகம்மம் ஸேவிதப்³ப³ம், ஏவரூபம் வசீகம்மம் ந ஸேவிதப்³ப³ம்; ஏவரூபம் மனோகம்மம் ஸேவிதப்³ப³ம், ஏவரூபம் மனோகம்மம் ந ஸேவிதப்³ப³ம்; ஏவரூபோ ஆஜீவோ ஸேவிதப்³போ³, ஏவரூபோ ஆஜீவோ ந ஸேவிதப்³போ³; ஏவரூபோ கா³மனிக³மோ ஸேவிதப்³போ³, ஏவரூபோ கா³மனிக³மோ ந ஸேவிதப்³போ³’தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்கு², ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா த⁴ம்மஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய த⁴ம்மம் ஸக்கரோந்தோ த⁴ம்மம் க³ரும் கரோந்தோ த⁴ம்மம் அபசாயமானோ த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேது த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோ த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹதி பி⁴க்கு²னீஸு [பி⁴க்கூ²ஸு பி⁴க்கு²னீஸு (ஸீ. பீ.)] …பே… உபாஸகேஸு…பே… உபாஸிகாஸு – ‘ஏவரூபம் காயகம்மம் ஸேவிதப்³ப³ம், ஏவரூபம் காயகம்மம் ந ஸேவிதப்³ப³ம்; ஏவரூபம் வசீகம்மம் ஸேவிதப்³ப³ம், ஏவரூபம் வசீகம்மம் ந ஸேவிதப்³ப³ம்; ஏவரூபம் மனோகம்மம் ஸேவிதப்³ப³ம், ஏவரூபம் மனோகம்மம் ந ஸேவிதப்³ப³ம்; ஏவரூபோ ஆஜீவோ ஸேவிதப்³போ³, ஏவரூபோ ஆஜீவோ ந ஸேவிதப்³போ³; ஏவரூபோ கா³மனிக³மோ ஸேவிதப்³போ³, ஏவரூபோ கா³மனிக³மோ ந ஸேவிதப்³போ³’’’தி.

‘‘ஸ கோ² ஸோ, பி⁴க்கு², ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா த⁴ம்மஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய த⁴ம்மம் ஸக்கரோந்தோ த⁴ம்மம் க³ரும் கரோந்தோ த⁴ம்மம் அபசாயமானோ த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேது த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோ த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹித்வா பி⁴க்கூ²ஸு, த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹித்வா பி⁴க்கு²னீஸு, த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹித்வா உபாஸகேஸு, த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹித்வா உபாஸிகாஸு த⁴ம்மேனேவ அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதி; தம் ஹோதி சக்கம் அப்படிவத்தியம் ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா கேனசி வா லோகஸ்மி’’ந்தி. ததியம்.