(11) 1. பா²ஸுவிஹாரவக்³கோ³

1. ஸாரஜ்ஜஸுத்தம்

101. ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணா த⁴ம்மா. கதமே பஞ்ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸீலவா ஹோதி, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி, ஆரத்³த⁴வீரியோ ஹோதி, பஞ்ஞவா ஹோதி.

‘‘யம், பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸத்³த⁴ஸ்ஸ ஸாரஜ்ஜம் ஹோதி, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ தம் ஸாரஜ்ஜம் ந ஹோதி. தஸ்மாயம் த⁴ம்மோ ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணோ.

‘‘யம், பி⁴க்க²வே, து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸாரஜ்ஜம் ஹோதி, ஸீலவதோ தம் ஸாரஜ்ஜம் ந ஹோதி. தஸ்மாயம் த⁴ம்மோ ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணோ.

‘‘யம், பி⁴க்க²வே, அப்பஸ்ஸுதஸ்ஸ ஸாரஜ்ஜம் ஹோதி, ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ தம் ஸாரஜ்ஜம் ந ஹோதி. தஸ்மாயம் த⁴ம்மோ ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணோ.

‘‘யம், பி⁴க்க²வே, குஸீதஸ்ஸ ஸாரஜ்ஜம் ஹோதி, ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ தம் ஸாரஜ்ஜம் ந ஹோதி. தஸ்மாயம் த⁴ம்மோ ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணோ.

‘‘யம், பி⁴க்க²வே, து³ப்பஞ்ஞஸ்ஸ ஸாரஜ்ஜம் ஹோதி, பஞ்ஞவதோ தம் ஸாரஜ்ஜம் ந ஹோதி. தஸ்மாயம் த⁴ம்மோ ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச ஸேக²வேஸாரஜ்ஜகரணா த⁴ம்மா’’தி. பட²மம்.

2. உஸ்ஸங்கிதஸுத்தம்

102. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² உஸ்ஸங்கிதபரிஸங்கிதோ ஹோதி பாபபி⁴க்கூ²தி அபி அகுப்பத⁴ம்மோபி [அபி அகுப்பத⁴ம்மோ (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)].

கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² வேஸியாகோ³சரோ வா ஹோதி, வித⁴வாகோ³சரோ வா ஹோதி, து²ல்லகுமாரிகாகோ³சரோ வா ஹோதி, பண்ட³ககோ³சரோ வா ஹோதி, பி⁴க்கு²னீகோ³சரோ வா ஹோதி.

‘‘இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² உஸ்ஸங்கிதபரிஸங்கிதோ ஹோதி பாபபி⁴க்கூ²தி அபி அகுப்பத⁴ம்மோபீ’’தி. து³தியம்.

3. மஹாசோரஸுத்தம்

103. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ மஹாசோரோ ஸந்தி⁴ம்பி சி²ந்த³தி, நில்லோபம்பி ஹரதி, ஏகாகா³ரிகம்பி கரோதி, பரிபந்தே²பி திட்ட²தி. கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ விஸமனிஸ்ஸிதோ ச ஹோதி, க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ச, ப³லவனிஸ்ஸிதோ ச, போ⁴க³சாகீ³ ச, ஏகசாரீ ச.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ விஸமனிஸ்ஸிதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ நதீ³விது³க்³க³ம் வா நிஸ்ஸிதோ ஹோதி பப்³ப³தவிஸமம் வா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ விஸமனிஸ்ஸிதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ திணக³ஹனம் வா நிஸ்ஸிதோ ஹோதி ருக்க²க³ஹனம் வா ரோத⁴ம் [கே³த⁴ம் (ஸீ.) அ. நி. 3.51] வா மஹாவனஸண்ட³ம் வா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ ப³லவனிஸ்ஸிதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ ராஜானம் வா ராஜமஹாமத்தானம் வா நிஸ்ஸிதோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘ஸசே மம் கோசி கிஞ்சி வக்க²தி, இமே மே ராஜானோ வா ராஜமஹாமத்தா வா பரியோதா⁴ய அத்த²ம் ப⁴ணிஸ்ஸந்தீ’தி. ஸசே நம் கோசி கிஞ்சி ஆஹ, த்யஸ்ஸ ராஜானோ வா ராஜமஹாமத்தா வா பரியோதா⁴ய அத்த²ம் ப⁴ணந்தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ ப³லவனிஸ்ஸிதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ போ⁴க³சாகீ³ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ அட்³டோ⁴ ஹோதி மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘ஸசே மம் கோசி கிஞ்சி வக்க²தி, இதோ போ⁴கே³ன படிஸந்த²ரிஸ்ஸாமீ’தி. ஸசே நம் கோசி கிஞ்சி ஆஹ, ததோ போ⁴கே³ன படிஸந்த²ரதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ போ⁴க³சாகீ³ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ ஏகசாரீ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ ஏககோவ க³ஹணானி [நிக்³க³ஹணானி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] கத்தா ஹோதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘மா மே கு³ய்ஹமந்தா ப³ஹித்³தா⁴ ஸம்பே⁴த³ம் அக³மம்ஸூ’தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாசோரோ ஏகசாரீ ஹோதி.

‘‘இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ மஹாசோரோ ஸந்தி⁴ம்பி சி²ந்த³தி நில்லோபம்பி ஹரதி ஏகாகா³ரிகம்பி கரோதி பரிபந்தே²பி திட்ட²தி.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பாபபி⁴க்கு² க²தம் உபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, ஸாவஜ்ஜோ ச ஹோதி ஸானுவஜ்ஜோ விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² விஸமனிஸ்ஸிதோ ச ஹோதி, க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ச, ப³லவனிஸ்ஸிதோ ச, போ⁴க³சாகீ³ ச, ஏகசாரீ ச.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² விஸமனிஸ்ஸிதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² விஸமேன காயகம்மேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, விஸமேன வசீகம்மேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, விஸமேன மனோகம்மேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² விஸமனிஸ்ஸிதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ஹோதி அந்தக்³கா³ஹிகாய தி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² ப³லவனிஸ்ஸிதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² ராஜானம் வா ராஜமஹாமத்தானம் வா நிஸ்ஸிதோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘ஸசே மம் கோசி கிஞ்சி வக்க²தி, இமே மே ராஜானோ வா ராஜமஹாமத்தா வா பரியோதா⁴ய அத்த²ம் ப⁴ணிஸ்ஸந்தீ’தி. ஸசே நம் கோசி கிஞ்சி ஆஹ, த்யஸ்ஸ ராஜானோ வா ராஜமஹாமத்தா வா பரியோதா⁴ய அத்த²ம் ப⁴ணந்தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² ப³லவனிஸ்ஸிதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² போ⁴க³சாகீ³ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² லாபீ⁴ ஹோதி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம். தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘ஸசே மம் கோசி கிஞ்சி வக்க²தி, இதோ லாபே⁴ன படிஸந்த²ரிஸ்ஸாமீ’தி. ஸசே நம் கோசி கிஞ்சி ஆஹ, ததோ லாபே⁴ன படிஸந்த²ரதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² போ⁴க³சாகீ³ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² ஏகசாரீ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² ஏககோவ பச்சந்திமேஸு ஜனபதே³ஸு நிவாஸம் கப்பேதி. ஸோ தத்த² குலானி உபஸங்கமந்தோ லாப⁴ம் லப⁴தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பாபபி⁴க்கு² ஏகசாரீ ஹோதி.

‘‘இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பாபபி⁴க்கு² க²தம் உபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, ஸாவஜ்ஜோ ச ஹோதி ஸானுவஜ்ஜோ விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவதீ’’தி. ததியம்.

4. ஸமணஸுகு²மாலஸுத்தம்

104. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ ஹோதி.

‘‘கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யாசிதோவ ப³ஹுலம் சீவரம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, அப்பம் அயாசிதோ; யாசிதோவ ப³ஹுலம் பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, அப்பம் அயாசிதோ; யாசிதோவ ப³ஹுலம் ஸேனாஸனம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, அப்பம் அயாசிதோ; யாசிதோவ ப³ஹுலம் கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, அப்பம் அயாசிதோ. யேஹி கோ² பன ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹரதி, த்யஸ்ஸ [த்யாஸ்ஸ (க.) அ. நி. 4.87] மனாபேனேவ ப³ஹுலம் காயகம்மேன ஸமுதா³சரந்தி, அப்பம் அமனாபேன; மனாபேனேவ ப³ஹுலம் வசீகம்மேன ஸமுதா³சரந்தி, அப்பம் அமனாபேன; மனாபேனேவ ப³ஹுலம் மனோகம்மேன ஸமுதா³சரந்தி, அப்பம் அமனாபேன; மனாபம்யேவ உபஹாரம் உபஹரந்தி, அப்பம் அமனாபம். யானி கோ² பன தானி வேத³யிதானி பித்தஸமுட்டா²னானி வா ஸேம்ஹஸமுட்டா²னானி வா வாதஸமுட்டா²னானி வா ஸன்னிபாதிகானி வா உதுபரிணாமஜானி வா விஸமபரிஹாரஜானி வா ஓபக்கமிகானி வா கம்மவிபாகஜானி வா, தானிஸ்ஸ ந ப³ஹுதே³வ உப்பஜ்ஜந்தி. அப்பாபா³தோ⁴ ஹோதி, சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ ஹோதி.

‘‘யஞ்ஹி தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ’தி, மமேவ தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா [மமேவ தம் ஸம்மா (?)] வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ’தி. அஹஞ்ஹி, பி⁴க்க²வே, யாசிதோவ ப³ஹுலம் சீவரம் பரிபு⁴ஞ்ஜாமி, அப்பம் அயாசிதோ; யாசிதோவ ப³ஹுலம் பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜாமி, அப்பம் அயாசிதோ; யாசிதோவ ப³ஹுலம் ஸேனாஸனம் பரிபு⁴ஞ்ஜாமி, அப்பம் அயாசிதோ; யாசிதோவ ப³ஹுலம் கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் பரிபு⁴ஞ்ஜாமி, அப்பம் அயாசிதோ. யேஹி கோ² பன பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹராமி, தே மம் மனாபேனேவ ப³ஹுலம் காயகம்மேன ஸமுதா³சரந்தி, அப்பம் அமனாபேன; மனாபேனேவ ப³ஹுலம் வசீகம்மேன ஸமுதா³சரந்தி, அப்பம் அமனாபேன; மனாபேனேவ ப³ஹுலம் மனோகம்மேன ஸமுதா³சரந்தி, அப்பம் அமனாபேன; மனாபம்யேவ உபஹாரம் உபஹரந்தி, அப்பம் அமனாபம். யானி கோ² பன தானி வேத³யிதானி – பித்தஸமுட்டா²னானி வா ஸேம்ஹஸமுட்டா²னானி வா வாதஸமுட்டா²னானி வா ஸன்னிபாதிகானி வா உதுபரிணாமஜானி வா விஸமபரிஹாரஜானி வா ஓபக்கமிகானி வா கம்மவிபாகஜானி வா – தானி மே ந ப³ஹுதே³வ உப்பஜ்ஜந்தி. அப்பாபா³தோ⁴ஹமஸ்மி, சதுன்னம் கோ² பனஸ்மி [சதுன்னம் கோ² பன (ஸீ.), சதுன்னம் (ஸ்யா. பீ.)] ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ [நிகாமலாபீ⁴ ஹோமி (ஸீ. க.)] அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமி.

‘‘யஞ்ஹி தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ’தி, மமேவ தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ’’’தி. சதுத்த²ம்.

5. பா²ஸுவிஹாரஸுத்தம்

105. ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, பா²ஸுவிஹாரா. கதமே பஞ்ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ மேத்தம் காயகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆவி சேவ ரஹோ ச, மேத்தம் வசீகம்மம்…பே… மேத்தம் மனோகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆவி சேவ ரஹோ ச. யானி தானி ஸீலானி அக²ண்டா³னி அச்சி²த்³தா³னி அஸப³லானி அகம்மாஸானி பு⁴ஜிஸ்ஸானி விஞ்ஞுப்பஸத்தா²னி அபராமட்டா²னி ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகானி, ததா²ரூபேஹி ஸீலேஹி ஸீலஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஆவி சேவ ரஹோ ச. யாயம் தி³ட்டி² அரியா நிய்யானிகா நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய, ததா²ரூபாய தி³ட்டி²யா தி³ட்டி²ஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஆவி சேவ ரஹோ ச. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச பா²ஸுவிஹாரா’’தி. பஞ்சமம்.

6. ஆனந்த³ஸுத்தம்

106. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸம்பி³யம் விஹரதி கோ⁴ஸிதாராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ [பி⁴க்கு²ம்ஸம்கோ⁴ (ஸ்யா. பீ.)] விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி? ‘‘யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அத்தனா [அத்தனா ச (பீ. க.)] ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி, நோ [நோ ச (க.)] பரம் அதி⁴ஸீலே ஸம்பவத்தா [ஸம்பவத்தா ஹோதி (க.)]; ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ யதா² பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³ [ஆனந்தா³தி ப⁴க³வா ஆவோச (ஸ்யா. பீ.)]! யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அத்தனா ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி, நோ பரம் அதி⁴ஸீலே ஸம்பவத்தா; அத்தானுபேக்கீ² ச ஹோதி, நோ பரானுபேக்கீ²; ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ யதா² பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³! யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அத்தனா ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி, நோ பரம் அதி⁴ஸீலே ஸம்பவத்தா; அத்தானுபேக்கீ² ச ஹோதி, நோ பரானுபேக்கீ²; அபஞ்ஞாதோ ச ஹோதி, தேன ச அபஞ்ஞாதகேன நோ பரிதஸ்ஸதி; ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ யதா² பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³! யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அத்தனா ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி, நோ பரம் அதி⁴ஸீலே ஸம்பவத்தா; அத்தானுபேக்கீ² ச ஹோதி, நோ பரானுபேக்கீ²; அபஞ்ஞாதோ ச ஹோதி, தேன ச அபஞ்ஞாதகேன நோ பரிதஸ்ஸதி; சதுன்னஞ்ச [சதுன்னம் (பீ. க.)] ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴; ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ யதா² பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்யா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³! யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அத்தனா ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி, நோ பரம் அதி⁴ஸீலே ஸம்பவத்தா; அத்தானுபேக்கீ² ச ஹோதி, நோ பரானுபேக்கீ²; அபஞ்ஞாதோ ச ஹோதி, தேன ச அபஞ்ஞாதகேன நோ பரிதஸ்ஸதி; சதுன்னஞ்ச ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴; ஆஸவானஞ்ச [ஆஸவானம் (ஸீ. பீ. க.)] க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ விஹரந்தோ பா²ஸும் விஹரேய்ய.

‘‘இமம்ஹா சாஹம், ஆனந்த³, பா²ஸுவிஹாரா அஞ்ஞோ பா²ஸுவிஹாரோ உத்தரிதரோ வா பணீததரோ வா நத்தீ²தி வதா³மீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஸீலஸுத்தம்

107. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ.

‘‘கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ ஹோதி, பஞ்ஞாஸம்பன்னோ ஹோதி, விமுத்திஸம்பன்னோ ஹோதி, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனஸம்பன்னோ ஹோதி.

‘‘இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. ஸத்தமம்.

8. அஸேக²ஸுத்தம்

108. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ.

‘‘கதமேஹி, பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஸேகே²ன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன விமுத்திக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. அட்ட²மம்.

9. சாதுத்³தி³ஸஸுத்தம்

109. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² சாதுத்³தி³ஸோ ஹோதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு; ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதத⁴ரோ ஸுதஸன்னிசயோ, யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா மஜ்ஜே²கல்யாணா பரியோஸானகல்யாணா ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி, ததா²ரூபாஸ்ஸ த⁴ம்மா ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹோந்தி தா⁴தா வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴; ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரசீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன; சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴; ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி, கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² சாதுத்³தி³ஸோ ஹோதீ’’தி. நவமம்.

10. அரஞ்ஞஸுத்தம்

110. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவிதும். கதமேஹி பஞ்சஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி…பே… ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு; ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி…பே… தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴; ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴; ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அலம் அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவிது’’ந்தி. த³ஸமம்.

பா²ஸுவிஹாரவக்³கோ³ பட²மோ.