4. மனாபதா³யீஸுத்தம்

44. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன உக்³க³ஸ்ஸ க³ஹபதினோ வேஸாலிகஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² உக்³கோ³ க³ஹபதி வேஸாலிகோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² உக்³கோ³ க³ஹபதி வேஸாலிகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம் ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘மனாபதா³யீ லப⁴தே மனாப’ந்தி. மனாபம் மே, ப⁴ந்தே, ஸாலபுப்ப²கம் [ஸாலிபுப்ப²கம் (க.)] கா²த³னீயம்; தம் மே ப⁴க³வா படிக்³க³ண்ஹாது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. படிக்³க³ஹேஸி ப⁴க³வா அனுகம்பம் உபாதா³ய.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம் ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘மனாபதா³யீ லப⁴தே மனாப’ந்தி. மனாபம் மே, ப⁴ந்தே, ஸம்பன்னகோலகம் ஸூகரமம்ஸம் [ஸம்பன்னஸூகரமம்ஸம் (ஸீ.), ஸம்பன்னவரஸூகரமம்ஸம் (ஸ்யா.)]; தம் மே ப⁴க³வா படிக்³க³ண்ஹாது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. படிக்³க³ஹேஸி ப⁴க³வா அனுகம்பம் உபாதா³ய.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம் ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘மனாபதா³யீ லப⁴தே மனாப’ந்தி. மனாபம் மே, ப⁴ந்தே, நிப்³ப³த்ததேலகம் [நிப³த்³த⁴தேலகம் (பீ. ஸீ. அட்ட².), நிப்³ப³ட்டதேலகம் (ஸ்யா. அட்ட².)] நாலியஸாகம்; தம் மே ப⁴க³வா படிக்³க³ண்ஹாது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. படிக்³க³ஹேஸி ப⁴க³வா அனுகம்பம் உபாதா³ய.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம் ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘மனாபதா³யீ லப⁴தே மனாப’ந்தி. மனாபோ மே, ப⁴ந்தே, ஸாலீனம் ஓத³னோ விசிதகாளகோ [விக³தகாலகோ (ஸ்யா. கம். பீ. க.)] அனேகஸூபோ அனேகப்³யஞ்ஜனோ; தம் மே ப⁴க³வா படிக்³க³ண்ஹாது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. படிக்³க³ஹேஸி ப⁴க³வா அனுகம்பம் உபாதா³ய.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம் ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘மனாபதா³யீ லப⁴தே மனாப’ந்தி. மனாபானி மே, ப⁴ந்தே, காஸிகானி வத்தா²னி; தானி மே ப⁴க³வா படிக்³க³ண்ஹாது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. படிக்³க³ஹேஸி ப⁴க³வா அனுகம்பம் உபாதா³ய.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம் ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘மனாபதா³யீ லப⁴தே மனாப’ந்தி. மனாபோ மே, ப⁴ந்தே, பல்லங்கோ கோ³னகத்த²தோ படலிகத்த²தோ கத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணோ [காத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணோ (ஸீ.)] ஸஉத்தரச்ச²தோ³ உப⁴தோலோஹிதகூபதா⁴னோ. அபி ச, ப⁴ந்தே, மயம்பேதம் ஜானாம – ‘நேதம் ப⁴க³வதோ கப்பதீ’தி. இத³ம் மே, ப⁴ந்தே, சந்த³னப²லகம் அக்³க⁴தி அதி⁴கஸதஸஹஸ்ஸம்; தம் மே ப⁴க³வா படிக்³க³ண்ஹாது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. படிக்³க³ஹேஸி ப⁴க³வா அனுகம்பம் உபாதா³ய. அத² கோ² ப⁴க³வா உக்³க³ம் க³ஹபதிம் வேஸாலிகம் இமினா அனுமோத³னீயேன அனுமோதி³ –

‘‘மனாபதா³யீ லப⁴தே மனாபம்,

யோ உஜ்ஜுபூ⁴தேஸு [உஜுபூ⁴தேஸு (ஸ்யா. கம். பீ.)] த³தா³தி ச²ந்த³ஸா;

அச்சா²த³னம் ஸயனமன்னபானம் [ஸயனமத²ன்னபானம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)],

நானாப்பகாரானி ச பச்சயானி.

‘‘சத்தஞ்ச முத்தஞ்ச அனுக்³க³ஹீதம் [அனக்³க³ஹீதம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)],

கே²த்தூபமே அரஹந்தே விதி³த்வா;

ஸோ து³ச்சஜம் ஸப்புரிஸோ சஜித்வா,

மனாபதா³யீ லப⁴தே மனாப’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா உக்³க³ம் க³ஹபதிம் வேஸாலிகம் இமினா அனுமோத³னீயேன அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

அத² கோ² உக்³கோ³ க³ஹபதி வேஸாலிகோ அபரேன ஸமயேன காலமகாஸி. காலங்கதோ [காலகதோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ச உக்³கோ³ க³ஹபதி வேஸாலிகோ அஞ்ஞதரம் மனோமயம் காயம் உபபஜ்ஜி. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² உக்³கோ³ தே³வபுத்தோ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணோ கேவலகப்பம் ஜேதவனம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தம் கோ² உக்³க³ம் தே³வபுத்தம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கச்சி தே, உக்³க³, யதா²தி⁴ப்பாயோ’’தி? ‘‘தக்³க⁴ மே, ப⁴க³வா, யதா²தி⁴ப்பாயோ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உக்³க³ம் தே³வபுத்தம் கா³தா²ஹி அஜ்ஜ²பா⁴ஸி –

‘‘மனாபதா³யீ லப⁴தே மனாபம்,

அக்³க³ஸ்ஸ தா³தா லப⁴தே புனக்³க³ம்;

வரஸ்ஸ தா³தா வரலாபி⁴ ஹோதி,

ஸேட்ட²ம் த³தோ³ ஸேட்ட²முபேதி டா²னம்.

‘‘யோ அக்³க³தா³யீ வரதா³யீ, ஸேட்ட²தா³யீ ச யோ நரோ;

தீ³கா⁴யு யஸவா ஹோதி, யத்த² யத்தூ²பபஜ்ஜதீ’’தி. சதுத்த²ம்;