4. ததியஸமாதி⁴ஸுத்தம்

94. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ லாபீ⁴ ஹோதி அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ, ந லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய. இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ லாபீ⁴ ஹோதி அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய, ந லாபீ⁴ அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ. இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ந சேவ லாபீ⁴ ஹோதி அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ ந ச லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய. இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ லாபீ⁴ சேவ ஹோதி அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ லாபீ⁴ ச அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ய்வாயம் புக்³க³லோ லாபீ⁴ அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ ந லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய, தேன, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லேன ய்வாயம் புக்³க³லோ லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய ஸோ உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘கத²ம் நு கோ², ஆவுஸோ, ஸங்கா²ரா த³ட்ட²ப்³பா³? கத²ம் ஸங்கா²ரா ஸம்மஸிதப்³பா³? கத²ம் ஸங்கா²ரா விபஸ்ஸிதப்³பா³’ [பஸ்ஸிதப்³பா³ (க.)] தி? தஸ்ஸ ஸோ யதா²தி³ட்ட²ம் யதா²விதி³தம் ப்³யாகரோதி – ‘ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, ஸங்கா²ரா த³ட்ட²ப்³பா³, ஏவம் ஸங்கா²ரா ஸம்மஸிதப்³பா³, ஏவம் ஸங்கா²ரா விபஸ்ஸிதப்³பா³’தி. ஸோ அபரேன ஸமயேன லாபீ⁴ சேவ ஹோதி அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ லாபீ⁴ ச அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ய்வாயம் புக்³க³லோ லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய ந லாபீ⁴ அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ, தேன, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லேன ய்வாயம் புக்³க³லோ லாபீ⁴ அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ ஸோ உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘கத²ம் நு கோ², ஆவுஸோ, சித்தம் ஸண்ட²பேதப்³ப³ம்? கத²ம் சித்தம் ஸன்னிஸாதே³தப்³ப³ம்? கத²ம் சித்தம் ஏகோதி³ காதப்³ப³ம்? கத²ம் சித்தம் ஸமாத³ஹாதப்³ப³’ந்தி? தஸ்ஸ ஸோ யதா²தி³ட்ட²ம் யதா²விதி³தம் ப்³யாகரோதி – ‘ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, சித்தம் ஸண்ட²பேதப்³ப³ம், ஏவம் சித்தம் ஸன்னிஸாதே³தப்³ப³ம், ஏவம் சித்தம் ஏகோதி³ காதப்³ப³ம் [ஏகோதி³ கத்தப்³ப³ம் (பீ.)], ஏவம் சித்தம் ஸமாத³ஹாதப்³ப³’ந்தி. ஸோ அபரேன ஸமயே லாபீ⁴ சேவ ஹோதி அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய லாபீ⁴ ச அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ய்வாயம் புக்³க³லோ ந சேவ லாபீ⁴ அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ ந ச லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய, தேன, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லேன ய்வாயம் புக்³க³லோ லாபீ⁴ சேவ அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ லாபீ⁴ ச அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய ஸோ உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘கத²ம் நு கோ², ஆவுஸோ, சித்தம் ஸண்ட²பேதப்³ப³ம்? கத²ம் சித்தம் ஸன்னிஸாதே³தப்³ப³ம்? கத²ம் சித்தம் ஏகோதி³ காதப்³ப³ம்? கத²ம் சித்தம் ஸமாத³ஹாதப்³ப³ம்? கத²ம் ஸங்கா²ரா த³ட்ட²ப்³பா³? கத²ம் ஸங்கா²ரா ஸம்மஸிதப்³பா³? கத²ம் ஸங்கா²ரா விபஸ்ஸிதப்³பா³’தி? தஸ்ஸ ஸோ யதா²தி³ட்ட²ம் யதா²விதி³தம் ப்³யாகரோதி – ‘ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, சித்தம் ஸண்ட²பேதப்³ப³ம், ஏவம் சித்தம் ஸன்னிஸாதே³தப்³ப³ம், ஏவம் சித்தம் ஏகோதி³ காதப்³ப³ம், ஏவம் சித்தம் ஸமாத³ஹாதப்³ப³ம், ஏவம் ஸங்கா²ரா த³ட்ட²ப்³பா³, ஏவம் ஸங்கா²ரா ஸம்மஸிதப்³பா³, ஏவம் ஸங்கா²ரா விபஸ்ஸிதப்³பா³’தி. ஸோ அபரேன ஸமயேன லாபீ⁴ சேவ ஹோதி அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ லாபீ⁴ ச அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ய்வாயம் புக்³க³லோ லாபீ⁴ சேவ ஹோதி அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய, தேன, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லேன தேஸு சேவ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு பதிட்டா²ய உத்தரி ஆஸவானம் க²யாய யோகோ³ கரணீயோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. சதுத்த²ம்.