2. து³தியபண்ணாஸகம்

(6) 1. புஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³வக்³கோ³

1. பட²மபுஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³ஸுத்தம்

51. ஸாவத்தி²னிதா³னம். சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தா³ குஸலாபி⁴ஸந்தா³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரா ஸோவக்³கி³கா ஸுக²விபாகா ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகா இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தி. கதமே சத்தாரோ? யஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சீவரம் பரிபு⁴ஞ்ஜமானோ அப்பமாணம் சேதோஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அப்பமாணோ தஸ்ஸ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³ குஸலாபி⁴ஸந்தோ³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ ஸோவக்³கி³கோ ஸுக²விபாகோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகோ இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததி.

‘‘யஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜமானோ அப்பமாணம் சேதோஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அப்பமாணோ தஸ்ஸ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³ குஸலாபி⁴ஸந்தோ³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ ஸோவக்³கி³கோ ஸுக²விபாகோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகோ இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததி.

‘‘யஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸேனாஸனம் பரிபு⁴ஞ்ஜமானோ அப்பமாணம் சேதோஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அப்பமாணோ தஸ்ஸ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³ குஸலாபி⁴ஸந்தோ³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ ஸோவக்³கி³கோ ஸுக²விபாகோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகோ இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததி.

‘‘யஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் பரிபு⁴ஞ்ஜமானோ அப்பமாணம் சேதோஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அப்பமாணோ தஸ்ஸ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³ குஸலாபி⁴ஸந்தோ³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ ஸோவக்³கி³கோ ஸுக²விபாகோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகோ இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தா³ குஸலாபி⁴ஸந்தா³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரா ஸோவக்³கி³கா ஸுக²விபாகா ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகா இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘இமேஹி ச பன, பி⁴க்க²வே, சதூஹி புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தே³ஹி குஸலாபி⁴ஸந்தே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ அரியஸாவகஸ்ஸ ந ஸுகரம் புஞ்ஞஸ்ஸ பமாணம் க³ஹேதும் [க³ணேதும் (க.)] – ‘ஏத்தகோ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³ குஸலாபி⁴ஸந்தோ³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ ஸோவக்³கி³கோ ஸுக²விபாகோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகோ இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததீ’தி. அத² கோ² அஸங்க்²யேய்யோ [அஸங்கே²ய்யோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அப்பமேய்யோ மஹாபுஞ்ஞக்க²ந்தோ⁴த்வேவ ஸங்க்²யம் [ஸங்க²ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] க³ச்ச²தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ ந ஸுகரம் உத³கஸ்ஸ பமாணம் க³ஹேதும் – ‘ஏத்தகானி உத³காள்ஹகானீதி வா, ஏத்தகானி உத³காள்ஹகஸதானீதி வா, ஏத்தகானி உத³காள்ஹகஸஹஸ்ஸானீதி வா, ஏத்தகானி உத³காள்ஹகஸதஸஹஸ்ஸானீதி வா’, அத² கோ² அஸங்க்²யேய்யோ அப்பமேய்யோ மஹாஉத³கக்க²ந்தோ⁴த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, இமேஹி சதூஹி புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தே³ஹி குஸலாபி⁴ஸந்தே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ அரியஸாவகஸ்ஸ ந ஸுகரம் புஞ்ஞஸ்ஸ பமாணம் க³ஹேதும் – ‘ஏத்தகோ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³ குஸலாபி⁴ஸந்தோ³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ ஸோவக்³கி³கோ ஸுக²விபாகோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகோ இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததீ’தி. அத² கோ² அஸங்க்²யேய்யோ அப்பமேய்யோ மஹாபுஞ்ஞக்க²ந்தோ⁴த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தீ’’தி.

‘‘மஹோத³தி⁴ம் அபரிமிதம் மஹாஸரம்,

ப³ஹுபே⁴ரவம் ரதனவரானமாலயம் [ரதனக³ணானமாலயம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)];

நஜ்ஜோ யதா² நரக³ணஸங்க⁴ஸேவிதா [மச்ச²க³ணஸம்க⁴ஸேவிதா (ஸ்யா. கம்.)],

புதூ² ஸவந்தீ உபயந்தி ஸாக³ரம்.

‘‘ஏவம் நரம் அன்னத³பானவத்த²த³ம் [அன்னபானவத்த²ம் (க.)],

ஸேய்யானிஸஜ்ஜத்த²ரணஸ்ஸ தா³யகம்;

புஞ்ஞஸ்ஸ தா⁴ரா உபயந்தி பண்டி³தம்,

நஜ்ஜோ யதா² வாரிவஹாவ ஸாக³ர’’ந்தி. பட²மம்;

2. து³தியபுஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³ஸுத்தம்

52. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தா³ குஸலாபி⁴ஸந்தா³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரா ஸோவக்³கி³கா ஸுக²விபாகா ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகா இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தி. கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³ குஸலாபி⁴ஸந்தோ³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ ஸோவக்³கி³கோ ஸுக²விபாகோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகோ இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ த⁴ம்மே அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி – ‘ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ ஸந்தி³ட்டி²கோ அகாலிகோ ஏஹிபஸ்ஸிகோ ஓபனேய்யிகோ பச்சத்தம் வேதி³தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீ’தி. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³ குஸலாபி⁴ஸந்தோ³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ ஸோவக்³கி³கோ ஸுக²விபாகோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகோ இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ ஸங்கே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி – ‘ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴, உஜுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴, ஞாயப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴, ஸாமீசிப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴, யதி³த³ம் சத்தாரி புரிஸயுகா³னி அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா, ஏஸ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴ ஆஹுனேய்யோ பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’தி. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³ குஸலாபி⁴ஸந்தோ³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ ஸோவக்³கி³கோ ஸுக²விபாகோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகோ இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ அரியகந்தேஹி ஸீலேஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி அக²ண்டே³ஹி அச்சி²த்³தே³ஹி அஸப³லேஹி அகம்மாஸேஹி பு⁴ஜிஸ்ஸேஹி விஞ்ஞுப்பஸத்தே²ஹி அபராமட்டே²ஹி ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகேஹி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³ குஸலாபி⁴ஸந்தோ³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ ஸோவக்³கி³கோ ஸுக²விபாகோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகோ இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தா³ குஸலாபி⁴ஸந்தா³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரா ஸோவக்³கி³கா ஸுக²விபாகா ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகா இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தீ’’தி.

[அ. நி. 5.47] ‘‘யஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ ததா²க³தே, அசலா ஸுப்பதிட்டி²தா;

ஸீலஞ்ச யஸ்ஸ கல்யாணம், அரியகந்தம் பஸம்ஸிதம்.

‘‘ஸங்கே⁴ பஸாதோ³ யஸ்ஸத்தி², உஜுபூ⁴தஞ்ச த³ஸ்ஸனம்;

அத³லித்³தோ³தி தம் ஆஹு, அமோக⁴ம் தஸ்ஸ ஜீவிதம்.

‘‘தஸ்மா ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச, பஸாத³ம் த⁴ம்மத³ஸ்ஸனம்;

அனுயுஞ்ஜேத² மேதா⁴வீ, ஸரம் பு³த்³தா⁴ன ஸாஸன’’ந்தி. து³தியம்;

3. பட²மஸம்வாஸஸுத்தம்

53. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா அந்தரா ச மது⁴ரம் அந்தரா ச வேரஞ்ஜம் அத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபன்னோ ஹோதி. ஸம்ப³ஹுலாபி கோ² க³ஹபதீ ச க³ஹபதானியோ ச அந்தரா ச மது⁴ரம் அந்தரா ச வேரஞ்ஜம் அத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபன்னா ஹோந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா மக்³கா³ ஓக்கம்ம அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே ( ) [(பஞ்ஞத்தே ஆஸனே) (பீ. க.)] நிஸீதி³. அத்³த³ஸம்ஸு கோ² க³ஹபதீ ச க³ஹபதானியோ ச ப⁴க³வந்தம் அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸின்னம். தி³ஸ்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² தே க³ஹபதீ ச க³ஹபதானியோ ச ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘சத்தாரோமே, க³ஹபதயோ, ஸம்வாஸா. கதமே சத்தாரோ? ச²வோ ச²வாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி, ச²வோ தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி, தே³வோ ச²வாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி, தே³வோ தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, ச²வோ ச²வாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஸாமிகோ ஹோதி பாணாதிபாதீ அதி³ன்னாதா³யீ காமேஸுமிச்சா²சாரீ முஸாவாதீ³ ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²யீ து³ஸ்ஸீலோ பாபத⁴ம்மோ மச்சே²ரமலபரியுட்டி²தேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அக்கோஸகபரிபா⁴ஸகோ ஸமணப்³ராஹ்மணானம்; ப⁴ரியாபிஸ்ஸ ஹோதி பாணாதிபாதினீ அதி³ன்னாதா³யினீ காமேஸுமிச்சா²சாரினீ முஸாவாதி³னீ ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²யினீ து³ஸ்ஸீலா பாபத⁴ம்மா மச்சே²ரமலபரியுட்டி²தேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அக்கோஸிகபரிபா⁴ஸிகா ஸமணப்³ராஹ்மணானம். ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, ச²வோ ச²வாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, ச²வோ தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஸாமிகோ ஹோதி பாணாதிபாதீ அதி³ன்னாதா³யீ காமேஸுமிச்சா²சாரீ முஸாவாதீ³ ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²யீ து³ஸ்ஸீலோ பாபத⁴ம்மோ மச்சே²ரமலபரியுட்டி²தேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அக்கோஸகபரிபா⁴ஸகோ ஸமணப்³ராஹ்மணானம்; ப⁴ரியா க்²வஸ்ஸ ஹோதி பாணாதிபாதா படிவிரதா அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதா காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதா முஸாவாதா³ படிவிரதா ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதா ஸீலவதீ கல்யாணத⁴ம்மா விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அனக்கோஸிகபரிபா⁴ஸிகா ஸமணப்³ராஹ்மணானம். ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, ச²வோ தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, தே³வோ ச²வாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஸாமிகோ ஹோதி பாணாதிபாதா படிவிரதோ அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதோ ஸீலவா கல்யாணத⁴ம்மோ விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அனக்கோஸகபரிபா⁴ஸகோ ஸமணப்³ராஹ்மணானம்; ப⁴ரியா க்²வஸ்ஸ ஹோதி பாணாதிபாதினீ…பே… ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²யினீ து³ஸ்ஸீலா பாபத⁴ம்மா மச்சே²ரமலபரியுட்டி²தேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அக்கோஸிகபரிபா⁴ஸிகா ஸமணப்³ராஹ்மணானம். ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, தே³வோ ச²வாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதயோ, தே³வோ தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஸாமிகோ ஹோதி பாணாதிபாதா படிவிரதோ…பே… ஸீலவா கல்யாணத⁴ம்மோ விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அனக்கோஸகபரிபா⁴ஸகோ ஸமணப்³ராஹ்மணானம்; ப⁴ரியாபிஸ்ஸ ஹோதி பாணாதிபாதா படிவிரதா…பே… ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதா ஸீலவதீ கல்யாணத⁴ம்மா விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அனக்கோஸிகபரிபா⁴ஸிகா ஸமணப்³ராஹ்மணானம். ஏவம் கோ², க³ஹபதயோ, தே³வோ தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி. இமே கோ², க³ஹபதயோ, சத்தாரோ ஸம்வாஸா’’தி.

‘‘உபோ⁴ ச ஹோந்தி து³ஸ்ஸீலா, கத³ரியா பரிபா⁴ஸகா;

தே ஹோந்தி ஜானிபதயோ, ச²வா ஸம்வாஸமாக³தா.

‘‘ஸாமிகோ ஹோதி து³ஸ்ஸீலோ, கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ;

ப⁴ரியா ஸீலவதீ ஹோதி, வத³ஞ்ஞூ வீதமச்ச²ரா;

ஸாபி தே³வீ ஸம்வஸதி, ச²வேன பதினா ஸஹ.

‘‘ஸாமிகோ ஸீலவா ஹோதி, வத³ஞ்ஞூ வீதமச்ச²ரோ;

ப⁴ரியா ஹோதி து³ஸ்ஸீலா, கத³ரியா பரிபா⁴ஸிகா;

ஸாபி ச²வா ஸம்வஸதி, தே³வேன பதினா ஸஹ.

‘‘உபோ⁴ ஸத்³தா⁴ வத³ஞ்ஞூ ச, ஸஞ்ஞதா த⁴ம்மஜீவினோ;

தே ஹோந்தி ஜானிபதயோ, அஞ்ஞமஞ்ஞம் பியம்வதா³.

‘‘அத்தா²ஸம் பசுரா ஹோந்தி, பா²ஸுகம் [பா²ஸத்தம் (ஸீ.), வாஸத்த²ம் (பீ.)] உபஜாயதி;

அமித்தா து³ம்மனா ஹோந்தி, உபி⁴ன்னம் ஸமஸீலினம்.

‘‘இத⁴ த⁴ம்மம் சரித்வான, ஸமஸீலப்³ப³தா உபோ⁴;

நந்தி³னோ தே³வலோகஸ்மிம், மோத³ந்தி காமகாமினோ’’தி. ததியம்;

4. து³தியஸம்வாஸஸுத்தம்

54. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஸம்வாஸா. கதமே சத்தாரோ? ச²வோ ச²வாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி, ச²வோ தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி, தே³வோ ச²வாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி, தே³வோ தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ச²வோ ச²வாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி. இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸாமிகோ ஹோதி பாணாதிபாதீ அதி³ன்னாதா³யீ காமேஸுமிச்சா²சாரீ முஸாவாதீ³ பிஸுணவாசோ ப²ருஸவாசோ ஸம்ப²ப்பலாபீ அபி⁴ஜ்ஜா²லு ப்³யாபன்னசித்தோ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ து³ஸ்ஸீலோ பாபத⁴ம்மோ மச்சே²ரமலபரியுட்டி²தேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அக்கோஸகபரிபா⁴ஸகோ ஸமணப்³ராஹ்மணானம்; ப⁴ரியாபிஸ்ஸ ஹோதி பாணாதிபாதினீ அதி³ன்னாதா³யினீ காமேஸுமிச்சா²சாரினீ முஸாவாதி³னீ பிஸுணவாசா ப²ருஸவாசா ஸம்ப²ப்பலாபினீ அபி⁴ஜ்ஜா²லுனீ ப்³யாபன்னசித்தா மிச்சா²தி³ட்டி²கா து³ஸ்ஸீலா பாபத⁴ம்மா மச்சே²ரமலபரியுட்டி²தேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அக்கோஸிகபரிபா⁴ஸிகா ஸமணப்³ராஹ்மணானம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ச²வோ ச²வாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ச²வோ தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸாமிகோ ஹோதி பாணாதிபாதீ…பே… மிச்சா²தி³ட்டி²கோ து³ஸ்ஸீலோ பாபத⁴ம்மோ மச்சே²ரமலபரியுட்டி²தேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அக்கோஸகபரிபா⁴ஸகோ ஸமணப்³ராஹ்மணானம்; ப⁴ரியா க்²வஸ்ஸ ஹோதி பாணாதிபாதா படிவிரதா அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதா காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதா முஸாவாதா³ படிவிரதா பிஸுணாய வாசாய படிவிரதா ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதா ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதா அனபி⁴ஜ்ஜா²லுனீ அப்³யாபன்னசித்தா ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஸீலவதீ கல்யாணத⁴ம்மா விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அனக்கோஸிகபரிபா⁴ஸிகா ஸமணப்³ராஹ்மணானம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ச²வோ தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, தே³வோ ச²வாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸாமிகோ ஹோதி பாணாதிபாதா படிவிரதோ அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ முஸாவாதா³ படிவிரதோ பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ அனபி⁴ஜ்ஜா²லு அப்³யாபன்னசித்தோ ஸம்மாதி³ட்டி²கோ ஸீலவா கல்யாணத⁴ம்மோ விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அனக்கோஸகபரிபா⁴ஸகோ ஸமணப்³ராஹ்மணானம்; ப⁴ரியா க்²வஸ்ஸ ஹோதி பாணாதிபாதினீ…பே… மிச்சா²தி³ட்டி²கா து³ஸ்ஸீலா பாபத⁴ம்மா மச்சே²ரமலபரியுட்டி²தேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அக்கோஸிகபரிபா⁴ஸிகா ஸமணப்³ராஹ்மணானம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, தே³வோ ச²வாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, தே³வோ தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸாமிகோ ஹோதி பாணாதிபாதா படிவிரதோ…பே… ஸம்மாதி³ட்டி²கோ ஸீலவா கல்யாணத⁴ம்மோ விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அனக்கோஸகபரிபா⁴ஸகோ ஸமணப்³ராஹ்மணானம்; ப⁴ரியாபிஸ்ஸ ஹோதி பாணாதிபாதா படிவிரதா…பே… ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஸீலவதீ கல்யாணத⁴ம்மா விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி அனக்கோஸிகபரிபா⁴ஸிகா ஸமணப்³ராஹ்மணானம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, தே³வோ தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வஸதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஸம்வாஸா’’தி.

‘‘உபோ⁴ ச ஹோந்தி து³ஸ்ஸீலா, கத³ரியா பரிபா⁴ஸகா;

தே ஹோந்தி ஜானிபதயோ, ச²வா ஸம்வாஸமாக³தா.

‘‘ஸாமிகோ ஹோதி து³ஸ்ஸீலோ, கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ;

ப⁴ரியா ஸீலவதீ ஹோதி, வத³ஞ்ஞூ வீதமச்ச²ரா;

ஸாபி தே³வீ ஸம்வஸதி, ச²வேன பதினா ஸஹ.

‘‘ஸாமிகோ ஸீலவா ஹோதி, வத³ஞ்ஞூ வீதமச்ச²ரோ;

ப⁴ரியா ஹோதி து³ஸ்ஸீலா, கத³ரியா பரிபா⁴ஸிகா;

ஸாபி ச²வா ஸம்வஸதி, தே³வேன பதினா ஸஹ.

‘‘உபோ⁴ ஸத்³தா⁴ வத³ஞ்ஞூ ச, ஸஞ்ஞதா த⁴ம்மஜீவினோ;

தே ஹோந்தி ஜானிபதயோ, அஞ்ஞமஞ்ஞம் பியம்வதா³.

‘‘அத்தா²ஸம் பசுரா ஹோந்தி, பா²ஸுகம் உபஜாயதி;

அமித்தா து³ம்மனா ஹோந்தி, உபி⁴ன்னம் ஸமஸீலினம்.

‘‘இத⁴ த⁴ம்மம் சரித்வான, ஸமஸீலப்³ப³தா உபோ⁴;

நந்தி³னோ தே³வலோகஸ்மிம், மோத³ந்தி காமகாமினோ’’தி. சதுத்த²ம்;

5. பட²மஸமஜீவீஸுத்தம்

55. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ப⁴க்³கே³ஸு விஹரதி ஸுஸுமாரகி³ரே [ஸும்ஸுமாரகி³ரே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பே⁴ஸகளாவனே [பே⁴ஸகலாவனே (ஸீ. பீ. க.)] மிக³தா³யே. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன நகுலபிதுனோ க³ஹபதிஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² நகுலபிதா ச க³ஹபதி நகுலமாதா ச க³ஹபதானீ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² நகுலபிதா க³ஹபதி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘யதோ மே, ப⁴ந்தே, நகுலமாதா க³ஹபதானீ த³ஹரஸ்ஸேவ த³ஹரா ஆனீதா, நாபி⁴ஜானாமி நகுலமாதரம் க³ஹபதானிம் மனஸாபி அதிசரிதா, குதோ பன காயேன! இச்சே²ய்யாம மயம், ப⁴ந்தே, தி³ட்டே² சேவ த⁴ம்மே அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸிதும் அபி⁴ஸம்பராயஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸிது’’ந்தி. நகுலமாதாபி கோ² க³ஹபதானீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யதோஹம், ப⁴ந்தே, நகுலபிதுனோ க³ஹபதிஸ்ஸ த³ஹரஸ்ஸேவ த³ஹரா ஆனீதா, நாபி⁴ஜானாமி நகுலபிதரம் க³ஹபதிம் மனஸாபி அதிசரிதா, குதோ பன காயேன! இச்சே²ய்யாம மயம், ப⁴ந்தே, தி³ட்டே² சேவ த⁴ம்மே அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸிதும் அபி⁴ஸம்பராயஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸிது’’ந்தி.

‘‘ஆகங்கே²ய்யும் சே, க³ஹபதயோ, உபோ⁴ ஜானிபதயோ தி³ட்டே² சேவ த⁴ம்மே அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸிதும் அபி⁴ஸம்பராயஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸிதும் உபோ⁴வ [உபோ⁴ ச (ஸீ. பீ.)] அஸ்ஸு ஸமஸத்³தா⁴ ஸமஸீலா ஸமசாகா³ ஸமபஞ்ஞா, தே தி³ட்டே² சேவ த⁴ம்மே அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸந்தி அபி⁴ஸம்பராயஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸந்தீ’’தி [பஸ்ஸிஸ்ஸந்தீதி (க.)].

‘‘உபோ⁴ ஸத்³தா⁴ வத³ஞ்ஞூ ச, ஸஞ்ஞதா த⁴ம்மஜீவினோ;

தே ஹோந்தி ஜானிபதயோ, அஞ்ஞமஞ்ஞம் பியம்வதா³.

‘‘அத்தா²ஸம் பசுரா ஹோந்தி, பா²ஸுகம் உபஜாயதி;

அமித்தா து³ம்மனா ஹோந்தி, உபி⁴ன்னம் ஸமஸீலினம்.

‘‘இத⁴ த⁴ம்மம் சரித்வான, ஸமஸீலப்³ப³தா உபோ⁴;

நந்தி³னோ தே³வலோகஸ்மிம், மோத³ந்தி காமகாமினோ’’தி. பஞ்சமம்;

6. து³தியஸமஜீவீஸுத்தம்

56. ‘‘ஆகங்கே²ய்யும் சே, பி⁴க்க²வே, உபோ⁴ ஜானிபதயோ தி³ட்டே² சேவ த⁴ம்மே அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸிதும் அபி⁴ஸம்பராயஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸிதும் உபோ⁴வ அஸ்ஸு ஸமஸத்³தா⁴ ஸமஸீலா ஸமசாகா³ ஸமபஞ்ஞா, தே தி³ட்டே² சேவ த⁴ம்மே அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸந்தி அபி⁴ஸம்பராயஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸந்தீ’’தி.

‘‘உபோ⁴ ஸத்³தா⁴ வத³ஞ்ஞூ ச, ஸஞ்ஞதா த⁴ம்மஜீவினோ;

தே ஹோந்தி ஜானிபதயோ, அஞ்ஞமஞ்ஞம் பியம்வதா³.

‘‘அத்தா²ஸம் பசுரா ஹோந்தி, பா²ஸுகம் உபஜாயதி;

அமித்தா து³ம்மனா ஹோந்தி, உபி⁴ன்னம் ஸமஸீலினம்.

‘‘இத⁴ த⁴ம்மம் சரித்வான, ஸமஸீலப்³ப³தா உபோ⁴;

நந்தி³னோ தே³வலோகஸ்மிம், மோத³ந்தி காமகாமினோ’’தி. ச²ட்ட²ம்;

7. ஸுப்பவாஸாஸுத்தம்

57. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோலியேஸு விஹரதி பஜ்ஜனிகம் [ஸஜ்ஜனேலம் (ஸீ. பீ.), பஜ்ஜனேலம் (ஸ்யா. கம்.)] நாம கோலியானம் நிக³மோ. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஸுப்பவாஸாய கோலியதீ⁴துயா நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² ஸுப்பவாஸா கோலியதீ⁴தா ப⁴க³வந்தம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேஸி ஸம்பவாரேஸி. அத² கோ² ஸுப்பவாஸா கோலியதீ⁴தா ப⁴க³வந்தம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஸுப்பவாஸம் கோலியதீ⁴தரம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘போ⁴ஜனம், ஸுப்பவாஸே, தே³ந்தீ அரியஸாவிகா படிக்³கா³ஹகானம் சத்தாரி டா²னானி தே³தி. கதமானி சத்தாரி? ஆயும் தே³தி, வண்ணம் தே³தி, ஸுக²ம் தே³தி, ப³லம் தே³தி. ஆயும் கோ² பன த³த்வா ஆயுஸ்ஸ பா⁴கி³னீ ஹோதி தி³ப்³ப³ஸ்ஸ வா மானுஸஸ்ஸ வா. வண்ணம் த³த்வா வண்ணஸ்ஸ பா⁴கி³னீ ஹோதி தி³ப்³ப³ஸ்ஸ வா மானுஸஸ்ஸ வா. ஸுக²ம் த³த்வா ஸுக²ஸ்ஸ பா⁴கி³னீ ஹோதி தி³ப்³ப³ஸ்ஸ வா மானுஸஸ்ஸ வா. ப³லம் த³த்வா ப³லஸ்ஸ பா⁴கி³னீ ஹோதி தி³ப்³ப³ஸ்ஸ வா மானுஸஸ்ஸ வா. போ⁴ஜனம், ஸுப்பவாஸே, தே³ந்தீ அரியஸாவிகா படிக்³கா³ஹகானம் இமானி சத்தாரி டா²னானி தே³தீ’’தி.

‘‘ஸுஸங்க²தம் போ⁴ஜனம் யா த³தா³தி,

ஸுசிம் பணீதம் [ஸுபணீதம் (க.)] ரஸஸா உபேதம்;

ஸா த³க்கி²ணா உஜ்ஜுக³தேஸு தி³ன்னா,

சரணூபபன்னேஸு மஹக்³க³தேஸு;

புஞ்ஞேன புஞ்ஞம் ஸம்ஸந்த³மானா,

மஹப்ப²லா லோகவிதூ³ன வண்ணிதா.

‘‘ஏதாதி³ஸம் யஞ்ஞமனுஸ்ஸரந்தா,

யே வேத³ஜாதா விசரந்தி லோகே;

வினேய்ய மச்சே²ரமலம் ஸமூலம்,

அனிந்தி³தா ஸக்³க³முபேந்தி டா²ன’’ந்தி. ஸத்தமம்;

8. ஸுத³த்தஸுத்தம்

58. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘போ⁴ஜனம், க³ஹபதி, த³த³மானோ அரியஸாவகோ படிக்³கா³ஹகானம் சத்தாரி டா²னானி தே³தி. கதமானி சத்தாரி? ஆயும் தே³தி, வண்ணம் தே³தி, ஸுக²ம் தே³தி, ப³லம் தே³தி. ஆயும் கோ² பன த³த்வா ஆயுஸ்ஸ பா⁴கீ³ ஹோதி தி³ப்³ப³ஸ்ஸ வா மானுஸஸ்ஸ வா. வண்ணம் த³த்வா… ஸுக²ம் த³த்வா… ப³லம் த³த்வா ப³லஸ்ஸ பா⁴கீ³ ஹோதி தி³ப்³ப³ஸ்ஸ வா மானுஸஸ்ஸ வா. போ⁴ஜனம், க³ஹபதி, த³த³மானோ அரியஸாவகோ படிக்³கா³ஹகானம் இமானி சத்தாரி டா²னானி தே³தீ’’தி.

[மஹாவ. 282] ‘‘யோ ஸஞ்ஞதானம் பரத³த்தபோ⁴ஜினம்,

காலேன ஸக்கச்ச த³தா³தி போ⁴ஜனம்;

சத்தாரி டா²னானி அனுப்பவேச்ச²தி,

ஆயுஞ்ச வண்ணஞ்ச ஸுக²ம் ப³லஞ்ச.

‘‘ஸோ ஆயுதா³யீ வண்ணதா³யீ [ஸோ ஆயுதா³யீ ப³லதா³யீ (ஸீ. பீ.), ஆயுதா³யீ ப³லதா³யீ (ஸ்யா. கம்.)], ஸுக²ம் ப³லம் த³தோ³ [ஸுக²ம் வண்ணம் த³தோ³ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.), ஸுக²ப³லத³தோ³ (க.)] நரோ;

தீ³கா⁴யு யஸவா ஹோதி, யத்த² யத்தூ²பபஜ்ஜதீ’’தி. அட்ட²மம்;

9. போ⁴ஜனஸுத்தம்

59. ‘‘போ⁴ஜனம், பி⁴க்க²வே, த³த³மானோ தா³யகோ படிக்³கா³ஹகானம் சத்தாரி டா²னானி தே³தி. கதமானி சத்தாரி? ஆயும் தே³தி, வண்ணம் தே³தி, ஸுக²ம் தே³தி, ப³லம் தே³தி. ஆயும் கோ² பன த³த்வா ஆயுஸ்ஸ பா⁴கீ³ ஹோதி தி³ப்³ப³ஸ்ஸ வா மானுஸஸ்ஸ வா. வண்ணம் த³த்வா… ஸுக²ம் த³த்வா… ப³லம் த³த்வா ப³லஸ்ஸ பா⁴கீ³ ஹோதி தி³ப்³ப³ஸ்ஸ வா மானுஸஸ்ஸ வா. போ⁴ஜனம், பி⁴க்க²வே, த³த³மானோ தா³யகோ படிக்³கா³ஹகானம் இமானி சத்தாரி டா²னானி தே³தீ’’தி.

[மஹாவ. 282] ‘‘யோ ஸஞ்ஞதானம் பரத³த்தபோ⁴ஜினம்,

காலேன ஸக்கச்ச த³தா³தி போ⁴ஜனம்;

சத்தாரி டா²னானி அனுப்பவேச்ச²தி,

ஆயுஞ்ச வண்ணஞ்ச ஸுக²ம் ப³லஞ்ச.

‘‘ஸோ ஆயுதா³யீ வண்ணதா³யீ, ஸுக²ம் ப³லம் த³தோ³ நரோ;

தீ³கா⁴யு யஸவா ஹோதி, யத்த² யத்தூ²பபஜ்ஜதீ’’தி. நவமம்;

10. கி³ஹிஸாமீசிஸுத்தம்

60. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘சதூஹி கோ², க³ஹபதி, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ அரியஸாவகோ கி³ஹிஸாமீசிபடிபத³ம் படிபன்னோ ஹோதி யஸோபடிலாபி⁴னிம் ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகம். கதமேஹி சதூஹி? இத⁴, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பச்சுபட்டி²தோ ஹோதி சீவரேன, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பச்சுபட்டி²தோ ஹோதி பிண்ட³பாதேன, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பச்சுபட்டி²தோ ஹோதி ஸேனாஸனேன, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பச்சுபட்டி²தோ ஹோதி கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன. இமேஹி கோ², க³ஹபதி, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ அரியஸாவகோ கி³ஹிஸாமீசிபடிபத³ம் படிபன்னோ ஹோதி யஸோபடிலாபி⁴னிம் ஸக்³க³ஸம்வத்தனிக’’ந்தி.

‘‘கி³ஹிஸாமீசிபடிபத³ம், படிபஜ்ஜந்தி பண்டி³தா;

ஸம்மக்³க³தே ஸீலவந்தே, சீவரேன உபட்டி²தா.

பிண்ட³பாதஸயனேன, கி³லானப்பச்சயேன ச;

தேஸம் தி³வா ச ரத்தோ ச, ஸதா³ புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தி;

ஸக்³க³ஞ்ச கமதிட்டா²னம் [ஸக்³க³ஞ்ச ஸப்பதிட்டா²னம் (க.)], கம்மம் கத்வான ப⁴த்³த³க’’ந்தி. த³ஸமம்;

புஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³வக்³கோ³ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

த்³வே புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தா³ த்³வே ச, ஸம்வாஸா ஸமஜீவினோ;

ஸுப்பவாஸா ஸுத³த்தோ ச, போ⁴ஜனம் கி³ஹிஸாமிசீதி.

(7) 2. பத்தகம்மவக்³கோ³

1. பத்தகம்மஸுத்தம்

61. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘சத்தாரோமே, க³ஹபதி, த⁴ம்மா இட்டா² கந்தா மனாபா து³ல்லபா⁴ லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? போ⁴கா³ மே உப்பஜ்ஜந்து ஸஹத⁴ம்மேனாதி, அயம் பட²மோ த⁴ம்மோ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம்.

‘‘போ⁴கே³ லத்³தா⁴ ஸஹத⁴ம்மேன யஸோ மே ஆக³ச்ச²து ஸஹ ஞாதீஹி ஸஹ உபஜ்ஜா²யேஹீதி, அயம் து³தியோ த⁴ம்மோ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம்.

‘‘போ⁴கே³ லத்³தா⁴ ஸஹத⁴ம்மேன யஸம் லத்³தா⁴ ஸஹ ஞாதீஹி ஸஹ உபஜ்ஜா²யேஹி சிரம் ஜீவாமி தீ³க⁴மாயும் பாலேமீதி, அயம் ததியோ த⁴ம்மோ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம்.

‘‘போ⁴கே³ லத்³தா⁴ ஸஹத⁴ம்மேன யஸம் லத்³தா⁴ ஸஹ ஞாதீஹி ஸஹ உபஜ்ஜா²யேஹி சிரம் ஜீவித்வா தீ³க⁴மாயும் பாலேத்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜாமீதி, அயம் சதுத்தோ² த⁴ம்மோ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம். இமே கோ², க³ஹபதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா இட்டா² கந்தா மனாபா து³ல்லபா⁴ லோகஸ்மிம்.

‘‘இமேஸம் கோ², க³ஹபதி, சதுன்னம் த⁴ம்மானம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம் து³ல்லபா⁴னம் லோகஸ்மிம் சத்தாரோ த⁴ம்மா படிலாபா⁴ய ஸம்வத்தந்தி. கதமே சத்தாரோ? ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³, ஸீலஸம்பதா³, சாக³ஸம்பதா³, பஞ்ஞாஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, க³ஹபதி, ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³? இத⁴, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸத்³த³ஹதி ததா²க³தஸ்ஸ போ³தி⁴ம் – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி², ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, க³ஹபதி, ஸீலஸம்பதா³? இத⁴, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி…பே… ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, ஸீலஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, க³ஹபதி, சாக³ஸம்பதா³? இத⁴, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி முத்தசாகோ³ பயதபாணி வோஸக்³க³ரதோ யாசயோகோ³ தா³னஸம்விபா⁴க³ரதோ. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, சாக³ஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, க³ஹபதி, பஞ்ஞாஸம்பதா³? அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோபா⁴பி⁴பூ⁴தேன, க³ஹபதி, சேதஸா விஹரந்தோ அகிச்சம் கரோதி, கிச்சம் அபராதே⁴தி. அகிச்சம் கரோந்தோ கிச்சம் அபராதே⁴ந்தோ யஸா ச ஸுகா² ச த⁴ம்ஸதி. ப்³யாபாதா³பி⁴பூ⁴தேன, க³ஹபதி, சேதஸா விஹரந்தோ அகிச்சம் கரோதி, கிச்சம் அபராதே⁴தி. அகிச்சம் கரோந்தோ கிச்சம் அபராதே⁴ந்தோ யஸா ச ஸுகா² ச த⁴ம்ஸதி. தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தேன, க³ஹபதி, சேதஸா விஹரந்தோ அகிச்சம் கரோதி கிச்சம் அபராதே⁴தி. அகிச்சம் கரோந்தோ கிச்சம் அபராதே⁴ந்தோ யஸா ச ஸுகா² ச த⁴ம்ஸதி. உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சாபி⁴பூ⁴தேன, க³ஹபதி, சேதஸா விஹரந்தோ அகிச்சம் கரோதி, கிச்சம் அபராதே⁴தி. அகிச்சம் கரோந்தோ கிச்சம் அபராதே⁴ந்தோ யஸா ச ஸுகா² ச த⁴ம்ஸதி. விசிகிச்சா²பி⁴பூ⁴தேன, க³ஹபதி, சேதஸா விஹரந்தோ அகிச்சம் கரோதி, கிச்சம் அபராதே⁴தி. அகிச்சம் கரோந்தோ கிச்சம் அபராதே⁴ந்தோ யஸா ச ஸுகா² ச த⁴ம்ஸதி.

‘‘ஸ கோ² ஸோ, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோபோ⁴ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோப⁴ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸம் பஜஹதி. ப்³யாபாதோ³ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா ப்³யாபாத³ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸம் பஜஹதி. தி²னமித்³த⁴ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா தி²னமித்³த⁴ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸம் பஜஹதி. உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸம் பஜஹதி. விசிகிச்சா² சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா விசிகிச்ச²ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸம் பஜஹதி.

‘‘யதோ ச கோ², க³ஹபதி, அரியஸாவகஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோபோ⁴ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோபோ⁴ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ பஹீனோ ஹோதி. ப்³யாபாதோ³ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா ப்³யாபாதோ³ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ பஹீனோ ஹோதி. தி²னமித்³த⁴ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா தி²னமித்³த⁴ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ பஹீனோ ஹோதி. உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ பஹீனோ ஹோதி. விசிகிச்சா² சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா விசிகிச்சா² சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ பஹீனோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ மஹாபஞ்ஞோ புது²பஞ்ஞோ ஆபாதத³ஸோ [ஆபாத²த³ஸோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பஞ்ஞாஸம்பன்னோ [ஹாஸபஞ்ஞோ (க.)]. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, பஞ்ஞாஸம்பதா³. இமேஸம் கோ², க³ஹபதி, சதுன்னம் த⁴ம்மானம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம் து³ல்லபா⁴னம் லோகஸ்மிம் இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா படிலாபா⁴ய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘ஸ கோ² ஸோ, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி சத்தாரி பத்தகம்மானி கத்தா ஹோதி. கதமானி சத்தாரி? இத⁴ க³ஹபதி, அரியஸாவகோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி அத்தானம் ஸுகே²தி பீணேதி ஸம்மா ஸுக²ம் பரிஹரதி. மாதாபிதரோ ஸுகே²தி பீணேதி ஸம்மா ஸுக²ம் பரிஹரதி. புத்ததா³ரதா³ஸகம்மகரபோரிஸே ஸுகே²தி பீணேதி ஸம்மா ஸுக²ம் பரிஹரதி. மித்தாமச்சே ஸுகே²தி பீணேதி ஸம்மா ஸுக²ம் பரிஹரதி. இத³மஸ்ஸ பட²மம் டா²னக³தம் ஹோதி பத்தக³தம் ஆயதனஸோ பரிபு⁴த்தம்.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதி, அரியஸாவகோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி யா தா ஹோந்தி ஆபதா³ அக்³கி³தோ வா உத³கதோ வா ராஜதோ வா சோரதோ வா அப்பியதோ வா தா³யாத³தோ [அ. நி. 5.41], ததா²ரூபாஸு ஆபதா³ஸு பரியோதா⁴ய ஸம்வத்ததி. ஸோத்தி²ம் அத்தானம் கரோதி. இத³மஸ்ஸ து³தியம் டா²னக³தம் ஹோதி பத்தக³தம் ஆயதனஸோ பரிபு⁴த்தம்.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதி, அரியஸாவகோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி பஞ்சப³லிம் கத்தா ஹோதி – ஞாதிப³லிம், அதிதி²ப³லிம், புப்³ப³பேதப³லிம், ராஜப³லிம், தே³வதாப³லிம். இத³மஸ்ஸ ததியம் டா²னக³தம் ஹோதி பத்தக³தம் ஆயதனஸோ பரிபு⁴த்தம்.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதி, அரியஸாவகோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா மத³ப்பமாதா³ படிவிரதா க²ந்திஸோரச்சே நிவிட்டா² ஏகமத்தானம் த³மேந்தி, ஏகமத்தானம் ஸமேந்தி, ஏகமத்தானம் பரினிப்³பா³பேந்தி, ததா²ரூபேஸு ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு உத்³த⁴க்³கி³கம் த³க்கி²ணம் பதிட்டா²பேதி ஸோவக்³கி³கம் ஸுக²விபாகம் ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகம். இத³மஸ்ஸ சதுத்த²ம் டா²னக³தம் ஹோதி பத்தக³தம் ஆயதனஸோ பரிபு⁴த்தம்.

‘‘ஸ கோ² ஸோ, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி இமானி சத்தாரி பத்தகம்மானி கத்தா ஹோதி. யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, க³ஹபதி, அஞ்ஞத்ர இமேஹி சதூஹி பத்தகம்மேஹி போ⁴கா³ பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, இமே வுச்சந்தி, க³ஹபதி, போ⁴கா³ அட்டா²னக³தா அபத்தக³தா அனாயதனஸோ பரிபு⁴த்தா. யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, க³ஹபதி, இமேஹி சதூஹி பத்தகம்மேஹி போ⁴கா³ பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, இமே வுச்சந்தி, க³ஹபதி, போ⁴கா³ டா²னக³தா பத்தக³தா ஆயதனஸோ பரிபு⁴த்தா’’தி.

‘‘பு⁴த்தா போ⁴கா³ ப⁴தா ப⁴ச்சா [க³தா பூ⁴தா (க.) ப⁴டா ப⁴ச்சா (ஸ்யா. கம்.)], விதிண்ணா ஆபதா³ஸு மே;

உத்³த⁴க்³கா³ த³க்கி²ணா தி³ன்னா, அதோ² பஞ்சப³லீ கதா;