3. ததியபண்ணாஸகம்

(11) 1. வலாஹகவக்³கோ³

1. பட²மவலாஹகஸுத்தம்

101. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, வலாஹகா. கதமே சத்தாரோ? க³ஜ்ஜிதா நோ வஸ்ஸிதா, வஸ்ஸிதா நோ க³ஜ்ஜிதா, நேவ க³ஜ்ஜிதா நோ வஸ்ஸிதா, க³ஜ்ஜிதா ச வஸ்ஸிதா ச. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ வலாஹகா. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ வலாஹகூபமா [பு. ப. 157] புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? க³ஜ்ஜிதா நோ வஸ்ஸிதா, வஸ்ஸிதா நோ க³ஜ்ஜிதா, நேவ க³ஜ்ஜிதா நோ வஸ்ஸிதா, க³ஜ்ஜிதா ச வஸ்ஸிதா ச.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க³ஜ்ஜிதா ஹோதி நோ வஸ்ஸிதா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ பா⁴ஸிதா ஹோதி, நோ கத்தா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க³ஜ்ஜிதா ஹோதி, நோ வஸ்ஸிதா. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, வலாஹகோ க³ஜ்ஜிதா, நோ வஸ்ஸிதா; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ வஸ்ஸிதா ஹோதி, நோ க³ஜ்ஜிதா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ கத்தா ஹோதி, நோ பா⁴ஸிதா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ வஸ்ஸிதா ஹோதி, நோ க³ஜ்ஜிதா. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, வலாஹகோ வஸ்ஸிதா, நோ க³ஜ்ஜிதா; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ நேவ க³ஜ்ஜிதா ஹோதி, நோ வஸ்ஸிதா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ நேவ பா⁴ஸிதா ஹோதி, நோ கத்தா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ நேவ க³ஜ்ஜிதா ஹோதி, நோ வஸ்ஸிதா. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, வலாஹகோ நேவ க³ஜ்ஜிதா [நேவ க³ஜ்ஜிதா ஹோதி (க.)], நோ வஸ்ஸிதா; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க³ஜ்ஜிதா ச ஹோதி வஸ்ஸிதா ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ பா⁴ஸிதா ச ஹோதி கத்தா ச. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க³ஜ்ஜிதா ச ஹோதி வஸ்ஸிதா ச. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, வலாஹகோ க³ஜ்ஜிதா ச [க³ஜ்ஜிதா ச ஹோதி (க.)] வஸ்ஸிதா ச; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ வலாஹகூபமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. பட²மம்.

2. து³தியவலாஹகஸுத்தம்

102. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, வலாஹகா. கதமே சத்தாரோ? க³ஜ்ஜிதா நோ வஸ்ஸிதா, வஸ்ஸிதா நோ க³ஜ்ஜிதா, நேவ க³ஜ்ஜிதா நோ வஸ்ஸிதா க³ஜ்ஜிதா ச வஸ்ஸிதா ச. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ வலாஹகா. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ வலாஹகூபமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? க³ஜ்ஜிதா நோ வஸ்ஸிதா, வஸ்ஸிதா நோ க³ஜ்ஜிதா, நேவ க³ஜ்ஜிதா நோ வஸ்ஸிதா, க³ஜ்ஜிதா ச வஸ்ஸிதா ச.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க³ஜ்ஜிதா ஹோதி, நோ வஸ்ஸிதா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ த⁴ம்மம் பரியாபுணாதி – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³த²ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க³ஜ்ஜிதா ஹோதி, நோ வஸ்ஸிதா. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, வலாஹகோ க³ஜ்ஜிதா, நோ வஸ்ஸிதா; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ வஸ்ஸிதா ஹோதி, நோ க³ஜ்ஜிதா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ த⁴ம்மம் ந பரியாபுணாதி – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³த²ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ வஸ்ஸிதா ஹோதி, நோ க³ஜ்ஜிதா. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, வலாஹகோ வஸ்ஸிதா, நோ க³ஜ்ஜிதா; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ நேவ க³ஜ்ஜிதா ஹோதி, நோ வஸ்ஸிதா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ நேவ த⁴ம்மம் பரியாபுணாதி – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³த²ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ நேவ க³ஜ்ஜிதா ஹோதி, நோ வஸ்ஸிதா. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, வலாஹகோ நேவ க³ஜ்ஜிதா, நோ வஸ்ஸிதா; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க³ஜ்ஜிதா ச ஹோதி வஸ்ஸிதா ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ த⁴ம்மம் பரியாபுணாதி – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³த²ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க³ஜ்ஜிதா ச ஹோதி வஸ்ஸிதா ச. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, வலாஹகோ க³ஜ்ஜிதா ச வஸ்ஸிதா ச; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ வலாஹகூபமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. து³தியம்.

3. கும்ப⁴ஸுத்தம்

103. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, கும்பா⁴. கதமே சத்தாரோ? துச்சோ² பிஹிதோ, பூரோ விவடோ, துச்சோ² விவடோ, பூரோ பிஹிதோ – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ கும்பா⁴. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ கும்பூ⁴பமா [பு. ப. 160] புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? துச்சோ² பிஹிதோ, பூரோ விவடோ, துச்சோ² விவடோ, பூரோ பிஹிதோ.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ துச்சோ² ஹோதி பிஹிதோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பாஸாதி³கம் ஹோதி அபி⁴க்கந்தம் படிக்கந்தம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ துச்சோ² ஹோதி பிஹிதோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, கும்போ⁴ துச்சோ² பிஹிதோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பூரோ ஹோதி விவடோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ந பாஸாதி³கம் ஹோதி அபி⁴க்கந்தம் படிக்கந்தம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பூரோ ஹோதி விவடோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, கும்போ⁴ பூரோ விவடோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ துச்சோ² ஹோதி விவடோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ந பாஸாதி³கம் ஹோதி அபி⁴க்கந்தம் படிக்கந்தம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ துச்சோ² ஹோதி விவடோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, கும்போ⁴ துச்சோ² விவடோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பூரோ ஹோதி பிஹிதோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பாஸாதி³கம் ஹோதி அபி⁴க்கந்தம் படிக்கந்தம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பூரோ ஹோதி பிஹிதோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, கும்போ⁴ பூரோ பிஹிதோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ கும்பூ⁴பமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. ததியம்.

4. உத³கரஹத³ஸுத்தம்

104. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, உத³கரஹதா³. கதமே சத்தாரோ? உத்தானோ க³ம்பீ⁴ரோபா⁴ஸோ, க³ம்பீ⁴ரோ உத்தானோபா⁴ஸோ, உத்தானோ உத்தானோபா⁴ஸோ, க³ம்பீ⁴ரோ க³ம்பீ⁴ரோபா⁴ஸோ – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ உத³கரஹதா³. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ உத³கரஹதூ³பமா [பு. ப. 161] புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? உத்தானோ க³ம்பீ⁴ரோபா⁴ஸோ, க³ம்பீ⁴ரோ உத்தானோபா⁴ஸோ, உத்தானோ உத்தானோபா⁴ஸோ, க³ம்பீ⁴ரோ க³ம்பீ⁴ரோபா⁴ஸோ.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ உத்தானோ ஹோதி க³ம்பீ⁴ரோபா⁴ஸோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பாஸாதி³கம் ஹோதி அபி⁴க்கந்தம் படிக்கந்தம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ உத்தானோ ஹோதி க³ம்பீ⁴ரோபா⁴ஸோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, உத³கரஹதோ³ உத்தானோ க³ம்பீ⁴ரோபா⁴ஸோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க³ம்பீ⁴ரோ ஹோதி உத்தானோபா⁴ஸோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ந பாஸாதி³கம் ஹோதி அபி⁴க்கந்தம் படிக்கந்தம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க³ம்பீ⁴ரோ ஹோதி உத்தானோபா⁴ஸோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, உத³கரஹதோ³ க³ம்பீ⁴ரோ உத்தானோபா⁴ஸோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ உத்தானோ ஹோதி உத்தானோபா⁴ஸோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ந பாஸாதி³கம் ஹோதி அபி⁴க்கந்தம் படிக்கந்தம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ உத்தானோ ஹோதி உத்தானோபா⁴ஸோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, உத³கரஹதோ³ உத்தானோ உத்தானோபா⁴ஸோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க³ம்பீ⁴ரோ ஹோதி க³ம்பீ⁴ரோபா⁴ஸோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பாஸாதி³கம் ஹோதி அபி⁴க்கந்தம் படிக்கந்தம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க³ம்பீ⁴ரோ ஹோதி க³ம்பீ⁴ரோபா⁴ஸோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, உத³கரஹதோ³ க³ம்பீ⁴ரோ க³ம்பீ⁴ரோபா⁴ஸோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ உத³கரஹதூ³பமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. சதுத்த²ம்.

5. அம்ப³ஸுத்தம்

105. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அம்பா³னி. கதமானி சத்தாரி? ஆமம் பக்கவண்ணி [பக்கவண்ணீ (பு. ப. 159)], பக்கம் ஆமவண்ணி [ஆமவண்ணீ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], ஆமம் ஆமவண்ணி, பக்கம் பக்கவண்ணி – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி அம்பா³னி. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ அம்பூ³பமா [பக்கவண்ணீ (பு. ப. 159)] புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? ஆமோ பக்கவண்ணீ, பக்கோ ஆமவண்ணீ, ஆமோ ஆமவண்ணீ, பக்கோ பக்கவண்ணீ.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஆமோ ஹோதி பக்கவண்ணீ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பாஸாதி³கம் ஹோதி அபி⁴க்கந்தம் படிக்கந்தம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஆமோ ஹோதி பக்கவண்ணீ. ஸேய்யதா²பி தம், பி⁴க்க²வே, அம்ப³ம் ஆமம் பக்கவண்ணி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பக்கோ ஹோதி ஆமவண்ணீ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ந பாஸாதி³கம் ஹோதி அபி⁴க்கந்தம் படிக்கந்தம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பக்கோ ஹோதி ஆமவண்ணீ. ஸேய்யதா²பி தம், பி⁴க்க²வே, அம்ப³ம் பக்கம் ஆமவண்ணி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஆமோ ஹோதி ஆமவண்ணீ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ந பாஸாதி³கம் ஹோதி அபி⁴க்கந்தம் படிக்கந்தம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஆமோ ஹோதி ஆமவண்ணீ. ஸேய்யதா²பி தம், பி⁴க்க²வே, அம்ப³ம் ஆமம் ஆமவண்ணி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பக்கோ ஹோதி பக்கவண்ணீ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பாஸாதி³கம் ஹோதி அபி⁴க்கந்தம் படிக்கந்தம் ஆலோகிதம் விலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதம் பஸாரிதம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பக்கோ ஹோதி பக்கவண்ணீ. ஸேய்யதா²பி தம், பி⁴க்க²வே, அம்ப³ம் பக்கம் பக்கவண்ணி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ அம்பூ³பமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியஅம்ப³ஸுத்தம்

(ச²ட்ட²ம் உத்தானத்த²மேவாதி அட்ட²கதா²யம் த³ஸ்ஸிதம், பாளிபோத்த²கேஸு பன கத்த²சிபி ந தி³ஸ்ஸதி.) [( ) ‘‘ச²ட்ட²ம் உக்கானத்த²மேவா’’தி அட்ட²கதா²யம் த³ஸ்ஸிதம், பாளிபோத்த²கேஸு பன கத்த²சிபி ந தி³ஸ்ஸதி. ‘‘… ஆமம் பக்கோபா⁴ஸம், பக்கம் ஆமோபா⁴ஸ’’ந்திஆதி³னா பாடோ² ப⁴வேய்ய]

7. மூஸிகஸுத்தம்

107. ‘‘சதஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, மூஸிகா. கதமா சதஸ்ஸோ? கா³த⁴ம் கத்தா நோ வஸிதா, வஸிதா நோ கா³த⁴ம் கத்தா, நேவ கா³த⁴ம் கத்தா நோ வஸிதா, கா³த⁴ம் கத்தா ச வஸிதா ச – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, சதஸ்ஸோ மூஸிகா. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ மூஸிகூபமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? கா³த⁴ம் கத்தா நோ வஸிதா, வஸிதா நோ கா³த⁴ம் கத்தா, நேவ கா³த⁴ம் கத்தா நோ வஸிதா, கா³த⁴ம் கத்தா ச வஸிதா ச.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ கா³த⁴ம் கத்தா ஹோதி நோ வஸிதா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ த⁴ம்மம் பரியாபுணாதி – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³த²ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ கா³த⁴ம் கத்தா ஹோதி, நோ வஸிதா. ஸேய்யதா²பி ஸா, பி⁴க்க²வே, மூஸிகா கா³த⁴ம் கத்தா, நோ வஸிதா; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ வஸிதா ஹோதி, நோ கா³த⁴ம் கத்தா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ த⁴ம்மம் ந பரியாபுணாதி – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³த²ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ வஸிதா ஹோதி, நோ கா³த⁴ம் கத்தா. ஸேய்யதா²பி ஸா, பி⁴க்க²வே, மூஸிகா வஸிதா ஹோதி, நோ கா³த⁴ம் கத்தா; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம், புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ நேவ கா³த⁴ம் கத்தா ஹோதி நோ வஸிதா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ த⁴ம்மம் ந பரியாபுணாதி – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³த²ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ நேவ கா³த⁴ம் கத்தா ஹோதி, நோ வஸிதா. ஸேய்யதா²பி ஸா, பி⁴க்க²வே, மூஸிகா நேவ கா³த⁴ம் கத்தா ஹோதி, நோ வஸிதா; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ கா³த⁴ம் கத்தா ச ஹோதி வஸிதா ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ த⁴ம்மம் பரியாபுணாதி – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³த²ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ கா³த⁴ம் கத்தா ச ஹோதி வஸிதா ச. ஸேய்யதா²பி ஸா, பி⁴க்க²வே, மூஸிகா கா³த⁴ம் கத்தா ச ஹோதி வஸிதா ச; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ மூஸிகூபமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. ஸத்தமம்.

8. ப³லீப³த்³த³ஸுத்தம்

108. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ப³லீப³த்³தா³ [ப³லிவத்³தா³ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.), ப³லிப³த்³தா⁴ (க.) பு. ப. 162]. கதமே சத்தாரோ? ஸக³வசண்டோ³ நோ பரக³வசண்டோ³, பரக³வசண்டோ³ நோ ஸக³வசண்டோ³, ஸக³வசண்டோ³ ச பரக³வசண்டோ³ ச, நேவ ஸக³வசண்டோ³ நோ பரக³வசண்டோ³ – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ப³லீப³த்³தா³. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ப³லீப³த்³தூ³பமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? ஸக³வசண்டோ³ நோ பரக³வசண்டோ³, பரக³வசண்டோ³ நோ ஸக³வசண்டோ³, ஸக³வசண்டோ³ ச பரக³வசண்டோ³ ச, நேவ ஸக³வசண்டோ³ நோ பரக³வசண்டோ³.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸக³வசண்டோ³ ஹோதி, நோ பரக³வசண்டோ³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஸகபரிஸம் உப்³பே³ஜேதா ஹோதி, நோ பரபரிஸம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸக³வசண்டோ³ ஹோதி, நோ பரக³வசண்டோ³. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப³லீப³த்³தோ³ ஸக³வசண்டோ³, நோ பரக³வசண்டோ³; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பரக³வசண்டோ³ ஹோதி, நோ ஸக³வசண்டோ³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ பரபரிஸம் உப்³பே³ஜேதா ஹோதி, நோ ஸகபரிஸம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பரக³வசண்டோ³ ஹோதி, நோ ஸக³வசண்டோ³. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப³லீப³த்³தோ³ பரக³வசண்டோ³, நோ ஸக³வசண்டோ³; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸக³வசண்டோ³ ச ஹோதி பரக³வசண்டோ³ ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஸகபரிஸம் உப்³பே³ஜேதா ஹோதி பரபரிஸஞ்ச. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸக³வசண்டோ³ ச ஹோதி பரக³வசண்டோ³ ச. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப³லீப³த்³தோ³ ஸக³வசண்டோ³ ச பரக³வசண்டோ³ ச; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ நேவ ஸக³வசண்டோ³ ஹோதி நோ பரக³வசண்டோ³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ நேவ ஸகபரிஸம் உப்³பே³ஜேதா ஹோதி, நோ பரபரிஸஞ்ச. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ நேவ ஸக³வசண்டோ³ ஹோதி, நோ பரக³வசண்டோ³. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப³லீப³த்³தோ³ நேவ ஸக³வசண்டோ³, நோ பரக³வசண்டோ³; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ப³லீப³த்³தூ³பமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. அட்ட²மம்.

9. ருக்க²ஸுத்தம்

109. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ருக்கா². கதமே சத்தாரோ? பே²க்³கு³ பே²க்³கு³பரிவாரோ, பே²க்³கு³ ஸாரபரிவாரோ, ஸாரோ பே²க்³கு³பரிவாரோ, ஸாரோ ஸாரபரிவாரோ – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ருக்கா². ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ருக்கூ²பமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? பே²க்³கு³ பே²க்³கு³பரிவாரோ, பே²க்³கு³ ஸாரபரிவாரோ, ஸாரோ பே²க்³கு³பரிவாரோ, ஸாரோ ஸாரபரிவாரோ.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பே²க்³கு³ ஹோதி பே²க்³கு³பரிவாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ து³ஸ்ஸீலோ ஹோதி பாபத⁴ம்மோ; பரிஸாபிஸ்ஸ ஹோதி து³ஸ்ஸீலா பாபத⁴ம்மா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பே²க்³கு³ ஹோதி பே²க்³கு³பரிவாரோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ருக்கோ² பே²க்³கு³ பே²க்³கு³பரிவாரோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பே²க்³கு³ ஹோதி ஸாரபரிவாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ து³ஸ்ஸீலோ ஹோதி பாபத⁴ம்மோ; பரிஸா ச க்²வஸ்ஸ ஹோதி ஸீலவதீ கல்யாணத⁴ம்மா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பே²க்³கு³ ஹோதி ஸாரபரிவாரோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ருக்கோ² பே²க்³கு³ ஸாரபரிவாரோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸாரோ ஹோதி பே²க்³கு³பரிவாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஸீலவா ஹோதி கல்யாணத⁴ம்மோ; பரிஸா ச க்²வஸ்ஸ ஹோதி து³ஸ்ஸீலா பாபத⁴ம்மா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸாரோ ஹோதி பே²க்³கு³பரிவாரோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ருக்கோ² ஸாரோ பே²க்³கு³பரிவாரோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸாரோ ஹோதி ஸாரபரிவாரோ? இத⁴ பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஸீலவா ஹோதி கல்யாணத⁴ம்மோ; பரிஸாபிஸ்ஸ ஹோதி ஸீலவதீ கல்யாணத⁴ம்மா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸாரோ ஹோதி ஸாரபரிவாரோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ருக்கோ² ஸாரோ ஸாரபரிவாரோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ருக்கூ²பமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி [பு. ப. 170]. நவமம்.

10. ஆஸீவிஸஸுத்தம்

110. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஆஸீவிஸா [ஆஸிவிஸா (க.) பு. ப. 163]. கதமே சத்தாரோ? ஆக³தவிஸோ ந கோ⁴ரவிஸோ, கோ⁴ரவிஸோ ந ஆக³தவிஸோ, ஆக³தவிஸோ ச கோ⁴ரவிஸோ ச, நேவாக³தவிஸோ ந கோ⁴ரவிஸோ – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஆஸீவிஸா. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஆஸீவிஸூபமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? ஆக³தவிஸோ ந கோ⁴ரவிஸோ, கோ⁴ரவிஸோ ந ஆக³தவிஸோ, ஆக³தவிஸோ ச கோ⁴ரவிஸோ ச, நேவாக³தவிஸோ ந கோ⁴ரவிஸோ.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஆக³தவிஸோ ஹோதி, ந கோ⁴ரவிஸோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ அபி⁴ண்ஹம் குஜ்ஜ²தி. ஸோ ச க்²வஸ்ஸ கோதோ⁴ [கோபோ (க.) பு. ப. 163] ந தீ³க⁴ரத்தம் அனுஸேதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஆக³தவிஸோ ஹோதி, ந கோ⁴ரவிஸோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஆஸீவிஸோ ஆக³தவிஸோ, ந கோ⁴ரவிஸோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ கோ⁴ரவிஸோ ஹோதி, ந ஆக³தவிஸோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ந ஹேவ கோ² அபி⁴ண்ஹம் குஜ்ஜ²தி. ஸோ ச க்²வஸ்ஸ கோதோ⁴ தீ³க⁴ரத்தம் அனுஸேதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ கோ⁴ரவிஸோ ஹோதி, ந ஆக³தவிஸோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஆஸீவிஸோ கோ⁴ரவிஸோ, ந ஆக³தவிஸோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஆக³தவிஸோ ச ஹோதி கோ⁴ரவிஸோ ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ அபி⁴ண்ஹம் குஜ்ஜ²தி. ஸோ ச க்²வஸ்ஸ கோதோ⁴ தீ³க⁴ரத்தம் அனுஸேதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஆக³தவிஸோ ச ஹோதி கோ⁴ரவிஸோ ச. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஆஸீவிஸோ ஆக³தவிஸோ ச கோ⁴ரவிஸோ ச; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ நேவாக³தவிஸோ ஹோதி ந கோ⁴ரவிஸோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ந ஹேவ கோ² அபி⁴ண்ஹம் குஜ்ஜ²தி. ஸோ ச க்²வஸ்ஸ கோதோ⁴ ந தீ³க⁴ரத்தம் அனுஸேதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ நேவாக³தவிஸோ ஹோதி, ந கோ⁴ரவிஸோ. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஆஸீவிஸோ நேவாக³தவிஸோ ந கோ⁴ரவிஸோ; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் புக்³க³லம் வதா³மி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஆஸீவிஸூபமா புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. த³ஸமம்.

வலாஹகவக்³கோ³ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

த்³வே வலாஹா கும்ப⁴-உத³க, ரஹதா³ த்³வே ஹோந்தி அம்பா³னி;

மூஸிகா ப³லீப³த்³தா³ ருக்கா², ஆஸீவிஸேன தே த³ஸாதி.

(12) 2. கேஸிவக்³கோ³

1. கேஸிஸுத்தம்

111. அத² கோ² கேஸி அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² கேஸிம் அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி²ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘த்வம் கோ²ஸி, கேஸி, பஞ்ஞாதோ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதீ²தி [ஸஞ்ஞாதோ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. கத²ம் பன த்வம், கேஸி, அஸ்ஸத³ம்மம் வினேஸீ’’தி? ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, அஸ்ஸத³ம்மம் ஸண்ஹேனபி வினேமி, ப²ருஸேனபி வினேமி, ஸண்ஹப²ருஸேனபி வினேமீ’’தி. ‘‘ஸசே தே, கேஸி, அஸ்ஸத³ம்மோ ஸண்ஹேன வினயம் ந உபேதி, ப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ஸண்ஹப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, கிந்தி நம் கரோஸீ’’தி? ‘‘ஸசே மே, ப⁴ந்தே, அஸ்ஸத³ம்மோ ஸண்ஹேன வினயம் ந உபேதி, ப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ஸண்ஹப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி; ஹனாமி நம், ப⁴ந்தே. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? மா மே ஆசரியகுலஸ்ஸ அவண்ணோ அஹோஸீ’’தி.

‘‘ப⁴க³வா பன, ப⁴ந்தே, அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி². கத²ம் பன, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா புரிஸத³ம்மம் வினேதீ’’தி? ‘‘அஹம் கோ², கேஸி, புரிஸத³ம்மம் ஸண்ஹேனபி வினேமி, ப²ருஸேனபி வினேமி, ஸண்ஹப²ருஸேனபி வினேமி. தத்ரித³ம், கேஸி, ஸண்ஹஸ்மிம் – இதி காயஸுசரிதம் இதி காயஸுசரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி வசீஸுசரிதம் இதி வசீஸுசரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி மனோஸுசரிதம் இதி மனோஸுசரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி தே³வா, இதி மனுஸ்ஸாதி. தத்ரித³ம், கேஸி, ப²ருஸஸ்மிம் – இதி காயது³ச்சரிதம் இதி காயது³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி வசீது³ச்சரிதம் இதி வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி மனோது³ச்சரிதம் இதி மனோது³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி நிரயோ, இதி திரச்சா²னயோனி, இதி பேத்திவிஸயோ’’தி.

‘‘தத்ரித³ம், கேஸி, ஸண்ஹப²ருஸஸ்மிம் – இதி காயஸுசரிதம் இதி காயஸுசரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி காயது³ச்சரிதம் இதி காயது³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி வசீஸுசரிதம் இதி வசீஸுசரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி வசீது³ச்சரிதம் இதி வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி மனோஸுசரிதம் இதி மனோஸுசரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி மனோது³ச்சரிதம் இதி மனோது³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி தே³வா, இதி மனுஸ்ஸா, இதி நிரயோ, இதி திரச்சா²னயோனி, இதி பேத்திவிஸயோ’’தி.

‘‘ஸசே தே, ப⁴ந்தே, புரிஸத³ம்மோ ஸண்ஹேன வினயம் ந உபேதி, ப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ஸண்ஹப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, கிந்தி நம் ப⁴க³வா கரோதீ’’தி? ‘‘ஸசே மே, கேஸி, புரிஸத³ம்மோ ஸண்ஹேன வினயம் ந உபேதி, ப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ஸண்ஹப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ஹனாமி நம், கேஸீ’’தி. ‘‘ந கோ², ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ பாணாதிபாதோ கப்பதி. அத² ச பன ப⁴க³வா ஏவமாஹ – ‘ஹனாமி, நம் கேஸீ’’’தி! ‘‘ஸச்சம், கேஸி! ந ததா²க³தஸ்ஸ பாணாதிபாதோ கப்பதி. அபி ச யோ புரிஸத³ம்மோ ஸண்ஹேன வினயம் ந உபேதி, ப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ஸண்ஹப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ந தம் ததா²க³தோ வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞதி, நாபி விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. வதோ⁴ ஹேஸோ, கேஸி, அரியஸ்ஸ வினயே – யம் ந ததா²க³தோ வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞதி, நாபி விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தீ’’தி.

‘‘ஸோ ஹி நூன, ப⁴ந்தே, ஸுஹதோ ஹோதி – யம் ந ததா²க³தோ வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞதி, நாபி விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தீதி. அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே, அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே…பே… உபாஸகம் மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. பட²மம்.

2. ஜவஸுத்தம்

112. ‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ரஞ்ஞோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ராஜாரஹோ ஹோதி ராஜபோ⁴க்³கோ³, ரஞ்ஞோ அங்க³ந்தேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. கதமேஹி சதூஹி? அஜ்ஜவேன, ஜவேன, க²ந்தியா, ஸோரச்சேன – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ரஞ்ஞோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ராஜாரஹோ ஹோதி, ராஜபோ⁴க்³கோ³, ரஞ்ஞோ அங்க³ந்தேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ. கதமேஹி சதூஹி? அஜ்ஜவேன, ஜவேன, க²ந்தியா, ஸோரச்சேன – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. து³தியம்.

3. பதோத³ஸுத்தம்

113. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³ரா அஸ்ஸாஜானீயா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ பதோத³ச்சா²யம் தி³ஸ்வா ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி – ‘கிம் நு கோ² மம் அஜ்ஜ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² காரணம் காரேஸ்ஸதி, கிமஸ்ஸாஹம் [கத²மஸ்ஸாஹம் (க.)] படிகரோமீ’தி! ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ந ஹேவ கோ² பதோத³ச்சா²யம் தி³ஸ்வா ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி, அபி ச கோ² லோமவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி – ‘கிம் நு கோ² மம் அஜ்ஜ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² காரணம் காரேஸ்ஸதி, கிமஸ்ஸாஹம் படிகரோமீ’தி! ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ந ஹேவ கோ² பதோத³ச்சா²யம் தி³ஸ்வா ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி நாபி லோமவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி, அபி ச கோ² சம்மவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி – ‘கிம் நு கோ² மம் அஜ்ஜ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² காரணம் காரேஸ்ஸதி, கிமஸ்ஸாஹம் படிகரோமீ’தி! ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ந ஹேவ கோ² பதோத³ச்சா²யம் தி³ஸ்வா ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி நாபி லோமவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி நாபி சம்மவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி, அபி ச கோ² அட்டி²வேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி – ‘கிம் நு கோ² மம் அஜ்ஜ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² காரணம் காரேஸ்ஸதி, கிமஸ்ஸாஹம் படிகரோமீ’தி! ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம். இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ப⁴த்³ரா அஸ்ஸாஜானீயா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம்.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோமே ப⁴த்³ரா புரிஸாஜானீயா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஸுணாதி – ‘அமுகஸ்மிம் நாம கா³மே வா நிக³மே வா இத்தீ² வா புரிஸோ வா து³க்கி²தோ வா காலங்கதோ [காலகதோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வா’தி. ஸோ தேன ஸம்விஜ்ஜதி, ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஸம்விக்³கோ³ யோனிஸோ பத³ஹதி. பஹிதத்தோ காயேன சேவ பரமஸச்சம் [பரமத்த²ஸச்சம் (க.) ம. நி. 2.183 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ஸச்சி²கரோதி, பஞ்ஞாய ச அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ பதோத³ச்சா²யம் தி³ஸ்வா ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் ப⁴த்³ரம் புரிஸாஜானீயம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ந ஹேவ கோ² ஸுணாதி – ‘அமுகஸ்மிம் நாம கா³மே வா நிக³மே வா இத்தீ² வா புரிஸோ வா து³க்கி²தோ வா காலங்கதோ வா’தி, அபி ச கோ² ஸாமம் பஸ்ஸதி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா து³க்கி²தம் வா காலங்கதம் வா. ஸோ தேன ஸம்விஜ்ஜதி, ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஸம்விக்³கோ³ யோனிஸோ பத³ஹதி. பஹிதத்தோ காயேன சேவ பரமஸச்சம் ஸச்சி²கரோதி, பஞ்ஞாய ச அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ லோமவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் ப⁴த்³ரம் புரிஸாஜானீயம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ந ஹேவ கோ² ஸுணாதி – ‘அமுகஸ்மிம் நாம கா³மே வா நிக³மே வா இத்தீ² வா புரிஸோ வா து³க்கி²தோ வா காலங்கதோ வா’தி, நாபி ஸாமம் பஸ்ஸதி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா து³க்கி²தம் வா காலங்கதம் வா, அபி ச க்²வஸ்ஸ ஞாதி வா ஸாலோஹிதோ வா து³க்கி²தோ வா ஹோதி காலங்கதோ வா. ஸோ தேன ஸம்விஜ்ஜதி, ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஸம்விக்³கோ³ யோனிஸோ பத³ஹதி. பஹிதத்தோ காயேன சேவ பரமஸச்சம் ஸச்சி²கரோதி, பஞ்ஞாய ச அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ சம்மவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் ப⁴த்³ரம் புரிஸாஜானீயம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ந ஹேவ கோ² ஸுணாதி – ‘அமுகஸ்மிம் நாம கா³மே வா நிக³மே வா இத்தீ² வா புரிஸோ வா து³க்கி²தோ வா காலங்கதோ வா’தி, நாபி ஸாமம் பஸ்ஸதி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா து³க்கி²தம் வா காலங்கதம் வா, நாபிஸ்ஸ ஞாதி வா ஸாலோஹிதோ வா து³க்கி²தோ வா ஹோதி காலங்கதோ வா, அபி ச கோ² ஸாமஞ்ஞேவ பு²ட்டோ² ஹோதி ஸாரீரிகாஹி வேத³னாஹி து³க்கா²ஹி திப்³பா³ஹி [திப்பாஹி (ஸீ. பீ.)] க²ராஹி கடுகாஹி அஸாதாஹி அமனாபாஹி பாணஹராஹி. ஸோ தேன ஸம்விஜ்ஜதி, ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஸம்விக்³கோ³ யோனிஸோ பத³ஹதி. பஹிதத்தோ காயேன சேவ பரமஸச்சம் ஸச்சி²கரோதி, பஞ்ஞாய ச அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ அட்டி²வேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் ப⁴த்³ரம் புரிஸாஜானீயம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம். இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ப⁴த்³ரா புரிஸாஜானீயா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. ததியம்.

4. நாக³ஸுத்தம்

114. ‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ரஞ்ஞோ நாகோ³ ராஜாரஹோ ஹோதி ராஜபோ⁴க்³கோ³, ரஞ்ஞோ அங்க³ந்தேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. கதமேஹி சதூஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஸோதா ச ஹோதி, ஹந்தா ச, க²ந்தா ச, க³ந்தா ச.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஸோதா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ யமேனம் ஹத்தி²த³ம்மஸாரதி² காரணம் காரேதி – யதி³ வா கதபுப்³ப³ம் யதி³ வா அகதபுப்³ப³ம் – தம் அட்டி²ம் கத்வா [அட்டி²கத்வா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.) அ. நி. 5.140] மனஸி கத்வா ஸப்³ப³சேதஸா [ஸப்³ப³ம் சேதஸோ (ஸப்³ப³த்த²)] ஸமன்னாஹரித்வா ஓஹிதஸோதோ ஸுணாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஸோதா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஹந்தா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஸங்கா³மக³தோ ஹத்தி²ம்பி ஹனதி, ஹத்தா²ருஹம்பி ஹனதி, அஸ்ஸம்பி ஹனதி, அஸ்ஸாருஹம்பி ஹனதி, ரத²ம்பி ஹனதி, ரதி²கம்பி ஹனதி, பத்திகம்பி ஹனதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஹந்தா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ க²ந்தா ஹோதி? இத⁴ பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஸங்கா³மக³தோ க²மோ ஹோதி ஸத்திப்பஹாரானம் அஸிப்பஹாரானம் உஸுப்பஹாரானம் ப²ரஸுப்பஹாரானம் [‘‘ப²ரஸுப்பஹாரான’’ந்தி இத³ம் பத³ம் ஸ்யாமபோத்த²கே நத்தி². ம. நி. 3.217 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] பே⁴ரிபணவஸங்க²திணவனின்னாத³ஸத்³தா³னம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ க²ந்தா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ க³ந்தா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ யமேனம் ஹத்தி²த³ம்மஸாரதி² தி³ஸம் பேஸேதி – யதி³ வா க³தபுப்³ப³ம் யதி³ வா அக³தபுப்³ப³ம் – தம் கி²ப்பமேவ க³ந்தா ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ க³ந்தா ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ரஞ்ஞோ நாகோ³ ராஜாரஹோ ஹோதி ராஜபோ⁴க்³கோ³, ரஞ்ஞோ அங்க³ந்தேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி …பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ. கதமேஹி சதூஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸோதா ச ஹோதி, ஹந்தா ச, க²ந்தா ச, க³ந்தா ச.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸோதா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே தே³ஸியமானே அட்டி²ம் கத்வா மனஸி கத்வா ஸப்³ப³சேதஸா ஸமன்னாஹரித்வா ஓஹிதஸோதோ த⁴ம்மம் ஸுணாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸோதா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஹந்தா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி (ஹனதி) [( ) நத்தி² ஸீ. ஸ்யா. பீ. போத்த²கேஸு. அ. நி. 4.164 படிபதா³வக்³கே³ சதுத்த²ஸுத்தே பன ‘‘ஸமேதீ’’தி பத³ம் ஸப்³ப³த்த²பி தி³ஸ்ஸதி] ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி, உப்பன்னம் ப்³யாபாத³விதக்கம்…பே… உப்பன்னம் விஹிம்ஸாவிதக்கம்…பே… உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ஹனதி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஹந்தா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க²ந்தா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸ ஜிக⁴ச்சா²ய பிபாஸாய, ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம் து³ருத்தானம் து³ராக³தானம் வசனபதா²னம் உப்பன்னானம் ஸாரீரிகானம் வேத³னானம் து³க்கா²னம் திப்³பா³னம் க²ரானம் கடுகானம் அஸாதானம் அமனாபானம் பாணஹரானம் அதி⁴வாஸகஜாதிகோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க²ந்தா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க³ந்தா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யாயம் தி³ஸா அக³தபுப்³பா³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா யதி³த³ம் ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ² ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³கோ³ தண்ஹாக்க²யோ விராகோ³ நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம், தம் கி²ப்பஞ்ஞேவ க³ந்தா ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க³ந்தா ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. சதுத்த²ம்.

5. டா²னஸுத்தம்

115. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, டா²னானி. கதமானி சத்தாரி? அத்தி², பி⁴க்க²வே, டா²னம் அமனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி. அத்தி², பி⁴க்க²வே, டா²னம் அமனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி. அத்தி², பி⁴க்க²வே, டா²னம் மனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி. அத்தி², பி⁴க்க²வே, டா²னம் மனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் [யதி³த³ம் (ஸ்யா. கம். க.)] டா²னம் அமனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி – இத³ம், பி⁴க்க²வே, டா²னம் உப⁴யேனேவ ந கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி [பஞ்ஞாயதி (?)]. யம்பித³ம் [யதி³த³ம் (க.)] டா²னம் அமனாபம் காதும்; இமினாபி நம் [தம் (ஸீ. பீ.) ஸ்யாமபோத்த²கே நத்தி²] ந கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி. யம்பித³ம் டா²னம் கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி; இமினாபி நம் [தம் (பீ.) ஸீ. ஸ்யா. போத்த²கேஸு நத்தி²] ந கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, டா²னம் உப⁴யேனேவ ந கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் டா²னம் அமனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி – இமஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, டா²னே பா³லோ ச பண்டி³தோ ச வேதி³தப்³போ³ புரிஸதா²மே புரிஸவீரியே புரிஸபரக்கமே. ந, பி⁴க்க²வே, பா³லோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘கிஞ்சாபி கோ² இத³ம் டா²னம் அமனாபம் காதும்; அத² சரஹித³ம் டா²னம் கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததீ’தி. ஸோ தம் டா²னம் ந கரோதி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அகயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி. பண்டி³தோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘கிஞ்சாபி கோ² இத³ம் டா²னம் அமனாபம் காதும்; அத² சரஹித³ம் டா²னம் கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததீ’தி. ஸோ தம் டா²னம் கரோதி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் [யதி³த³ம் (ஸ்யா. கம்.)] டா²னம் மனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி – இமஸ்மிம்பி, பி⁴க்க²வே, டா²னே பா³லோ ச பண்டி³தோ ச வேதி³தப்³போ³ புரிஸதா²மே புரிஸவீரியே புரிஸபரக்கமே. ந, பி⁴க்க²வே, பா³லோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘கிஞ்சாபி கோ² இத³ம் டா²னம் மனாபம் காதும்; அத² சரஹித³ம் டா²னம் கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததீ’தி. ஸோ தம் டா²னம் கரோதி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி. பண்டி³தோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘கிஞ்சாபி கோ² இத³ம் டா²னம் மனாபம் காதும்; அத² சரஹித³ம் டா²னம் கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததீ’தி. ஸோ தம் டா²னம் ந கரோதி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அகயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் டா²னம் மனாபம் காதும், தஞ்ச கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி – இத³ம், பி⁴க்க²வே, டா²னம் உப⁴யேனேவ கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி. யம்பித³ம் டா²னம் மனாபம் காதும், இமினாபி நம் கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி; யம்பித³ம் டா²னம் கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி, இமினாபி நம் கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, டா²னம் உப⁴யேனேவ கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி டா²னானீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. அப்பமாத³ஸுத்தம்

116. ‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, டா²னேஹி அப்பமாதோ³ கரணீயோ. கதமேஹி சதூஹி? காயது³ச்சரிதம், பி⁴க்க²வே, பஜஹத², காயஸுசரிதம் பா⁴வேத²; தத்த² ச மா பமாத³த்த². வசீது³ச்சரிதம், பி⁴க்க²வே, பஜஹத², வசீஸுசரிதம் பா⁴வேத²; தத்த² ச மா பமாத³த்த². மனோது³ச்சரிதம், பி⁴க்க²வே, பஜஹத², மனோஸுசரிதம் பா⁴வேத²; தத்த² ச மா பமாத³த்த². மிச்சா²தி³ட்டி²ம், பி⁴க்க²வே, பஜஹத², ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பா⁴வேத²; தத்த² ச மா பமாத³த்த².

‘‘யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ காயது³ச்சரிதம் பஹீனம் ஹோதி காயஸுசரிதம் பா⁴விதம், வசீது³ச்சரிதம் பஹீனம் ஹோதி வசீஸுசரிதம் பா⁴விதம், மனோது³ச்சரிதம் பஹீனம் ஹோதி மனோஸுசரிதம் பா⁴விதம், மிச்சா²தி³ட்டி² பஹீனா ஹோதி ஸம்மாதி³ட்டி² பா⁴விதா, ஸோ ந பா⁴யதி ஸம்பராயிகஸ்ஸ மரணஸ்ஸா’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஆரக்க²ஸுத்தம்

117. ‘‘சதூஸு, பி⁴க்க²வே, டா²னேஸு அத்தரூபேன அப்பமாதோ³ ஸதி சேதஸோ ஆரக்கோ² கரணீயோ. கதமேஸு சதூஸு? ‘மா மே ரஜனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் ரஜ்ஜீ’தி அத்தரூபேன அப்பமாதோ³ ஸதி சேதஸோ ஆரக்கோ² கரணீயோ; ‘மா மே தோ³ஸனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் து³ஸ்ஸீ’தி அத்தரூபேன அப்பமாதோ³ ஸதி சேதஸோ ஆரக்கோ² கரணீயோ; ‘மா மே மோஹனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் முய்ஹீ’தி அத்தரூபேன அப்பமாதோ³ ஸதி சேதஸோ ஆரக்கோ² கரணீயோ; ‘மா மே மத³னீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் மஜ்ஜீ’தி அத்தரூபேன அப்பமாதோ³ ஸதி சேதஸோ ஆரக்கோ² கரணீயோ.

‘‘யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ரஜனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் ந ரஜ்ஜதி வீதராக³த்தா, தோ³ஸனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் ந து³ஸ்ஸதி வீததோ³ஸத்தா, மோஹனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் ந முய்ஹதி வீதமோஹத்தா, மத³னீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் ந மஜ்ஜதி வீதமத³த்தா, ஸோ ந ச²ம்ப⁴தி ந கம்பதி ந வேத⁴தி ந ஸந்தாஸம் ஆபஜ்ஜதி, ந ச பன ஸமணவசனஹேதுபி க³ச்ச²தீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. ஸம்வேஜனீயஸுத்தம்

118. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயானி ஸம்வேஜனீயானி டா²னானி. கதமானி சத்தாரி? ‘இத⁴ ததா²க³தோ ஜாதோ’தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயம் ஸம்வேஜனீயம் டா²னம். ‘இத⁴ ததா²க³தோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயம் ஸம்வேஜனீயம் டா²னம். ‘இத⁴ ததா²க³தோ அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேஸீ’தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயம் ஸம்வேஜனீயம் டா²னம். ‘இத⁴ ததா²க³தோ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பு³தோ’தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயம் ஸம்வேஜனீயம் டா²னம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ஸத்³த⁴ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயானி ஸம்வேஜனீயானி டா²னானீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. பட²மப⁴யஸுத்தம்

119. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப⁴யானி. கதமானி சத்தாரி? ஜாதிப⁴யம், ஜராப⁴யம், ப்³யாதி⁴ப⁴யம், மரணப⁴யம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப⁴யானீ’’தி. நவமம்.

10. து³தியப⁴யஸுத்தம்

120. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப⁴யானி. கதமானி சத்தாரி? அக்³கி³ப⁴யம், உத³கப⁴யம், ராஜப⁴யம், சோரப⁴யம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப⁴யானீ’’தி. த³ஸமம்.

கேஸிவக்³கோ³ து³தியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

கேஸி ஜவோ பதோதோ³ ச, நாகோ³ டா²னேன பஞ்சமம்;

அப்பமாதோ³ ச ஆரக்கோ², ஸம்வேஜனீயஞ்ச த்³வே ப⁴யாதி.

(13) 3. ப⁴யவக்³கோ³

1. அத்தானுவாத³ஸுத்தம்

121. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப⁴யானி. கதமானி சத்தாரி? அத்தானுவாத³ப⁴யம், பரானுவாத³ப⁴யம், த³ண்ட³ப⁴யம், து³க்³க³திப⁴யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அத்தானுவாத³ப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹஞ்சேவ [அஹஞ்சே (?)] கோ² பன காயேன து³ச்சரிதம் சரேய்யம், வாசாய து³ச்சரிதம் சரேய்யம், மனஸா து³ச்சரிதம் சரேய்யம், கிஞ்ச தம் யம் மம் [கிஞ்ச தம் மம் (ஸீ.), கிஞ்ச மம் (ஸ்யா. கம்.), கிஞ்ச தம் கம்மம் (பீ. க.)] அத்தா ஸீலதோ ந உபவதே³ய்யா’தி! ஸோ அத்தானுவாத³ப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ காயது³ச்சரிதம் பஹாய காயஸுசரிதம் பா⁴வேதி, வசீது³ச்சரிதம் பஹாய வசீஸுசரிதம் பா⁴வேதி, மனோது³ச்சரிதம் பஹாய மனோஸுசரிதம் பா⁴வேதி, ஸுத்³த⁴ம் அத்தானம் பரிஹரதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அத்தானுவாத³ப⁴யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பரானுவாத³ப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹஞ்சேவ கோ² பன காயேன து³ச்சரிதம் சரேய்யம், வாசாய து³ச்சரிதம் சரேய்யம், மனஸா து³ச்சரிதம் சரேய்யம், கிஞ்ச தம் யம் மம் பரே ஸீலதோ ந உபவதே³ய்யு’ந்தி! ஸோ பரானுவாத³ப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ காயது³ச்சரிதம் பஹாய காயஸுசரிதம் பா⁴வேதி, வசீது³ச்சரிதம் பஹாய வசீஸுசரிதம் பா⁴வேதி, மனோது³ச்சரிதம் பஹாய மனோஸுசரிதம் பா⁴வேதி, ஸுத்³த⁴ம் அத்தானம் பரிஹரதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பரானுவாத³ப⁴யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, த³ண்ட³ப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பஸ்ஸதி சோரம் ஆகு³சாரிம், ராஜானோ க³ஹேத்வா விவிதா⁴ கம்மகாரணா காரேந்தே, கஸாஹிபி தாளேந்தே, வேத்தேஹிபி தாளேந்தே, அத்³த⁴த³ண்ட³கேஹிபி தாளேந்தே, ஹத்த²ம்பி சி²ந்த³ந்தே, பாத³ம்பி சி²ந்த³ந்தே, ஹத்த²பாத³ம்பி சி²ந்த³ந்தே, கண்ணம்பி சி²ந்த³ந்தே, நாஸம்பி சி²ந்த³ந்தே, கண்ணனாஸம்பி சி²ந்த³ந்தே, பி³லங்க³தா²லிகம்பி கரோந்தே, ஸங்க²முண்டி³கம்பி கரோந்தே, ராஹுமுக²ம்பி கரோந்தே, ஜோதிமாலிகம்பி கரோந்தே, ஹத்த²பஜ்ஜோதிகம்பி கரோந்தே, ஏரகவத்திகம்பி கரோந்தே, சீரகவாஸிகம்பி கரோந்தே, ஏணேய்யகம்பி கரோந்தே, ப³லிஸமம்ஸிகம்பி கரோந்தே, கஹாபணகம்பி கரோந்தே, கா²ராபதச்சி²கம்பி கரோந்தே, பலிக⁴பரிவத்திகம்பி கரோந்தே, பலாலபீட²கம்பி கரோந்தே, தத்தேனபி தேலேன ஓஸிஞ்சந்தே, ஸுனகே²ஹிபி கா²தா³பேந்தே, ஜீவந்தம்பி ஸூலே உத்தாஸேந்தே, அஸினாபி ஸீஸம் சி²ந்த³ந்தே.

‘‘தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘யதா²ரூபானம் கோ² பாபகானம் கம்மானம் ஹேது சோரம் ஆகு³சாரிம் ராஜானோ க³ஹேத்வா விவிதா⁴ கம்மகாரணா காரேந்தி, கஸாஹிபி தாளேந்தி…பே… அஸினாபி ஸீஸம் சி²ந்த³ந்தி, அஹஞ்சேவ கோ² பன ஏவரூபம் பாபகம்மம் கரேய்யம், மம்பி ராஜானோ க³ஹேத்வா ஏவரூபா விவிதா⁴ கம்மகாரணா காரேய்யும், கஸாஹிபி தாளேய்யும், வேத்தேஹிபி தாளேய்யும், அத்³த⁴த³ண்ட³கேஹிபி தாளேய்யும், ஹத்த²ம்பி சி²ந்தே³ய்யும், பாத³ம்பி சி²ந்தே³ய்யும், ஹத்த²பாத³ம்பி சி²ந்தே³ய்யும், கண்ணம்பி சி²ந்தே³ய்யும், நாஸம்பி சி²ந்தே³ய்யும், கண்ணனாஸம்பி சி²ந்தே³ய்யும், பி³லங்க³தா²லிகம்பி கரேய்யும், ஸங்க²முண்டி³கம்பி கரேய்யும்; ராஹுமுக²ம்பி கரேய்யும், ஜோதிமாலிகம்பி கரேய்யும், ஹத்த²பஜ்ஜோதிகம்பி கரேய்யும், ஏரகவத்திகம்பி கரேய்யும், சீரகவாஸிகம்பி கரேய்யும், ஏணேய்யகம்பி கரேய்யும், ப³லிஸமம்ஸிகம்பி கரேய்யும், கஹாபணகம்பி கரேய்யும், கா²ராபதச்சி²கம்பி கரேய்யும், பலிக⁴பரிவத்திகம்பி கரேய்யும், பலாலபீட²கம்பி கரேய்யும், தத்தேனபி தேலேன ஓஸிஞ்சேய்யும், ஸுனகே²ஹிபி கா²தா³பேய்யும், ஜீவந்தம்பி ஸூலே உத்தாஸேய்யும், அஸினாபி ஸீஸம் சி²ந்தே³ய்யு’ந்தி. ஸோ த³ண்ட³ப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ந பரேஸம் பாப⁴தம் விலும்பந்தோ சரதி. காயது³ச்சரிதம் பஹாய…பே… ஸுத்³த⁴ம் அத்தானம் பரிஹரதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, த³ண்ட³ப⁴யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்³க³திப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘காயது³ச்சரிதஸ்ஸ கோ² பாபகோ விபாகோ அபி⁴ஸம்பராயம், வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ பாபகோ விபாகோ அபி⁴ஸம்பராயம், மனோது³ச்சரிதஸ்ஸ பாபகோ விபாகோ அபி⁴ஸம்பராயம். அஹஞ்சேவ கோ² பன காயேன து³ச்சரிதம் சரேய்யம், வாசாய து³ச்சரிதம் சரேய்யம், மனஸா து³ச்சரிதம் சரேய்யம், கிஞ்ச தம் யாஹம் ந காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்ய’ந்தி! ஸோ து³க்³க³திப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ காயது³ச்சரிதம் பஹாய காயஸுசரிதம் பா⁴வேதி, வசீது³ச்சரிதம் பஹாய வசீஸுசரிதம் பா⁴வேதி, மனோது³ச்சரிதம் பஹாய மனோஸுசரிதம் பா⁴வேதி, ஸுத்³த⁴ம் அத்தானம் பரிஹரதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்³க³திப⁴யம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப⁴யானீ’’தி. பட²மம்.

2. ஊமிப⁴யஸுத்தம்

122. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப⁴யானி உத³கோரோஹந்தஸ்ஸ [உத³கோரோஹந்தே (ம. நி. 2.161)] பாடிகங்கி²தப்³பா³னி. கதமானி சத்தாரி? ஊமிப⁴யம், கும்பீ⁴லப⁴யம், ஆவட்டப⁴யம், ஸுஸுகாப⁴யம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப⁴யானி உத³கோரோஹந்தஸ்ஸ பாடிகங்கி²தப்³பா³னி. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப⁴யானி இதே⁴கச்சஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா [ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ [பப்³ப³ஜதோ (ஸீ.)] பாடிகங்கி²தப்³பா³னி. கதமானி சத்தாரி? ஊமிப⁴யம், கும்பீ⁴லப⁴யம், ஆவட்டப⁴யம், ஸுஸுகாப⁴யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஊமிப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி – ‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி, து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²’தி! தமேனம் ததா² பப்³ப³ஜிதம் ஸமானம் ஸப்³ரஹ்மசாரினோ ஓவத³ந்தி அனுஸாஸந்தி – ‘ஏவம் தே அபி⁴க்கமிதப்³ப³ம், ஏவம் தே படிக்கமிதப்³ப³ம், ஏவம் தே ஆலோகேதப்³ப³ம், ஏவம் தே விலோகேதப்³ப³ம், ஏவம் தே ஸமிஞ்ஜிதப்³ப³ம், ஏவம் தே பஸாரிதப்³ப³ம், ஏவம் தே ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரம் தா⁴ரேதப்³ப³’ந்தி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘மயம் கோ² புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தா ஸமானா அஞ்ஞே ஓவதா³மபி அனுஸாஸாமபி. இமே பனம்ஹாகம் புத்தமத்தா மஞ்ஞே நத்தமத்தா மஞ்ஞே ஓவதி³தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தீ’தி. ஸோ குபிதோ அனத்தமனோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஊமிப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தோ. ஊமிப⁴யந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, கோதூ⁴பாயாஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஊமிப⁴யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கும்பீ⁴லப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி – ‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி, து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²’தி! தமேனம் ததா² பப்³ப³ஜிதம் ஸமானம் ஸப்³ரஹ்மசாரினோ ஓவத³ந்தி அனுஸாஸந்தி – ‘இத³ம் தே கா²தி³தப்³ப³ம், இத³ம் தே ந கா²தி³தப்³ப³ம், இத³ம் தே பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், இத³ம் தே ந பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், இத³ம் தே ஸாயிதப்³ப³ம், இத³ம் தே ந ஸாயிதப்³ப³ம், இத³ம் தே பாதப்³ப³ம், இத³ம் தே ந பாதப்³ப³ம், கப்பியம் தே கா²தி³தப்³ப³ம், அகப்பியம் தே ந கா²தி³தப்³ப³ம், கப்பியம் தே பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், அகப்பியம் தே ந பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், கப்பியம் தே ஸாயிதப்³ப³ம், அகப்பியம் தே ந ஸாயிதப்³ப³ம், கப்பியம் தே பாதப்³ப³ம், அகப்பியம் தே ந பாதப்³ப³ம், காலே தே கா²தி³தப்³ப³ம், விகாலே தே ந கா²தி³தப்³ப³ம், காலே தே பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், விகாலே தே ந பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், காலே தே ஸாயிதப்³ப³ம், விகாலே தே ந ஸாயிதப்³ப³ம், காலே தே பாதப்³ப³ம், விகாலே தே ந பாதப்³ப³’ந்தி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘மயம் கோ² புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தா ஸமானா யம் இச்சா²ம தம் கா²தா³ம, யம் ந இச்சா²ம ந தம் கா²தா³ம; யம் இச்சா²ம தம் பு⁴ஞ்ஜாம, யம் ந இச்சா²ம ந தம் பு⁴ஞ்ஜாம; யம் இச்சா²ம தம் ஸாயாம, யம் ந இச்சா²ம ந தம் ஸாயாம; யம் இச்சா²ம தம் பிவாம, யம் ந இச்சா²ம ந தம் பிவாம; கப்பியம்பி கா²தா³ம அகப்பியம்பி கா²தா³ம கப்பியம்பி பு⁴ஞ்ஜாம அகப்பியம்பி பு⁴ஞ்ஜாம கப்பியம்பி ஸாயாம அகப்பியம்பி ஸாயாம கப்பியம்பி பிவாம அகப்பியம்பி பிவாம, காலேபி கா²தா³ம விகாலேபி கா²தா³ம காலேபி பு⁴ஞ்ஜாம விகாலேபி பு⁴ஞ்ஜாம காலேபி ஸாயாம விகாலேபி ஸாயாம காலேபி பிவாம விகாலேபி பிவாம; யம்பி நோ ஸத்³தா⁴ க³ஹபதிகா தி³வா விகாலே பணீதம் கா²த³னீயம் வா போ⁴ஜனீயம் வா தே³ந்தி, தத்ரபிமே [தத்த²பிமே (ம. நி. 2.163)] முகா²வரணம் மஞ்ஞே கரோந்தீ’தி. ஸோ குபிதோ அனத்தமனோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கும்பீ⁴லப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தோ. கும்பீ⁴லப⁴யந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஓத³ரிகத்தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கும்பீ⁴லப⁴யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஆவட்டப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி – ‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி, து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²’தி! ஸோ ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய பவிஸதி அரக்கி²தேனேவ காயேன அரக்கி²தாய வாசாய அரக்கி²தேன சித்தேன அனுபட்டி²தாய ஸதியா அஸம்வுதேஹி இந்த்³ரியேஹி. ஸோ தத்த² பஸ்ஸதி க³ஹபதிம் வா க³ஹபதிபுத்தம் வா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதம் ஸமங்கீ³பூ⁴தம் பரிசாரயமானம். தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘மயம் கோ² புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தா ஸமானா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரிம்ஹா; ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² பன மே குலே போ⁴கா³. ஸக்கா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜிதும் புஞ்ஞானி ச காதும். யம்னூனாஹம் ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தித்வா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜேய்யம் புஞ்ஞானி ச கரேய்ய’ந்தி! ஸோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆவட்டப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தோ. ஆவட்டப⁴யந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஆவட்டப⁴யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸுஸுகாப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி – ‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி, து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²’தி! ஸோ ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய பவிஸதி அரக்கி²தேனேவ காயேன அரக்கி²தாய வாசாய அரக்கி²தேன சித்தேன அனுபட்டி²தாய ஸதியா அஸம்வுதேஹி இந்த்³ரியேஹி. ஸோ தத்த² பஸ்ஸதி மாதுகா³மம் து³ன்னிவத்த²ம் வா து³ப்பாருதம் வா. தஸ்ஸ மாதுகா³மம் தி³ஸ்வா து³ன்னிவத்த²ம் வா து³ப்பாருதம் வா ராகோ³ சித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி. ஸோ ராகா³னுத்³த⁴ம்ஸிதேன சித்தேன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸுஸுகாப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தோ. ஸுஸுகாப⁴யந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, மாதுகா³மஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸுஸுகாப⁴யம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப⁴யானி இதே⁴கச்சஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ பாடிகங்கி²தப்³பா³னீ’’தி. து³தியம்.

3. பட²மனானாகரணஸுத்தம்

123. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? [கதா². 671 ஆத³யோ] இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி, தம் நிகாமேதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. தத்த² டி²தோ தத³தி⁴முத்தோ தப்³ப³ஹுலவிஹாரீ அபரிஹீனோ காலம் குருமானோ ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. ப்³ரஹ்மகாயிகானம், பி⁴க்க²வே, தே³வானம் கப்போ ஆயுப்பமாணம். தத்த² புது²ஜ்ஜனோ யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா நிரயம்பி க³ச்ச²தி திரச்சா²னயோனிம்பி க³ச்ச²தி பேத்திவிஸயம்பி க³ச்ச²தி. ப⁴க³வதோ பன ஸாவகோ தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா தஸ்மிம்யேவ ப⁴வே பரினிப்³பா³யதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, விஸேஸோ அயம் அதி⁴ப்பயாஸோ இத³ம் நானாகரணம் ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதா புது²ஜ்ஜனேன, யதி³த³ம் க³தியா உபபத்தியா ஸதி [யதி³த³ம் சுதியா உபபத்தியா சாதி (க.) அ. நி. 3.117 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்].

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி, தம் நிகாமேதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. தத்த² டி²தோ தத³தி⁴முத்தோ தப்³ப³ஹுலவிஹாரீ அபரிஹீனோ காலம் குருமானோ ஆப⁴ஸ்ஸரானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. ஆப⁴ஸ்ஸரானம், பி⁴க்க²வே, தே³வானம் த்³வே கப்பா ஆயுப்பமாணம். தத்த² புது²ஜ்ஜனோ யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா நிரயம்பி க³ச்ச²தி திரச்சா²னயோனிம்பி க³ச்ச²தி பேத்திவிஸயம்பி க³ச்ச²தி. ப⁴க³வதோ பன ஸாவகோ தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா தஸ்மிம்யேவ ப⁴வே பரினிப்³பா³யதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, விஸேஸோ அயம் அதி⁴ப்பயாஸோ இத³ம் நானாகரணம் ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதா புது²ஜ்ஜனேன, யதி³த³ம் க³தியா உபபத்தியா ஸதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரதி ஸதோ ச ஸம்பஜானோ ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி, தம் நிகாமேதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. தத்த² டி²தோ தத³தி⁴முத்தோ தப்³ப³ஹுலவிஹாரீ அபரிஹீனோ, காலம் குருமானோ ஸுப⁴கிண்ஹானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. ஸுப⁴கிண்ஹானம், பி⁴க்க²வே, தே³வானம் சத்தாரோ கப்பா ஆயுப்பமாணம். தத்த² புது²ஜ்ஜனோ யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா நிரயம்பி க³ச்ச²தி திரச்சா²னயோனிம்பி க³ச்ச²தி பேத்திவிஸயம்பி க³ச்ச²தி. ப⁴க³வதோ பன ஸாவகோ தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா தஸ்மிம்யேவ ப⁴வே பரினிப்³பா³யதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, விஸேஸோ அயம் அதி⁴ப்பயாஸோ இத³ம் நானாகரணம் ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதா புது²ஜ்ஜனேன, யதி³த³ம் க³தியா உபபத்தியா ஸதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி, தம் நிகாமேதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. தத்த² டி²தோ தத³தி⁴முத்தோ தப்³ப³ஹுலவிஹாரீ அபரிஹீனோ காலம் குருமானோ வேஹப்ப²லானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. வேஹப்ப²லானம், பி⁴க்க²வே, தே³வானம் பஞ்ச கப்பஸதானி ஆயுப்பமாணம். தத்த² புது²ஜ்ஜனோ யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா நிரயம்பி க³ச்ச²தி திரச்சா²னயோனிம்பி க³ச்ச²தி பேத்திவிஸயம்பி க³ச்ச²தி. ப⁴க³வதோ பன ஸாவகோ தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா தஸ்மிம்யேவ ப⁴வே பரினிப்³பா³யதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, விஸேஸோ அயம் அதி⁴ப்பயாஸோ இத³ம் நானாகரணம் ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதா புது²ஜ்ஜனேன, யதி³த³ம் க³தியா உபபத்தியா ஸதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. ததியம்.

4. து³தியனானாகரணஸுத்தம்

124. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ யதே³வ தத்த² ஹோதி ரூபக³தம் வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம், தே த⁴ம்மே அனிச்சதோ து³க்க²தோ ரோக³தோ க³ண்ட³தோ ஸல்லதோ அக⁴தோ ஆபா³த⁴தோ பரதோ பலோகதோ ஸுஞ்ஞதோ அனத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுத்³தா⁴வாஸானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. அயம், பி⁴க்க²வே, உபபத்தி அஸாதா⁴ரணா புது²ஜ்ஜனேஹி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ யதே³வ தத்த² ஹோதி ரூபக³தம் வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம், தே த⁴ம்மே அனிச்சதோ து³க்க²தோ ரோக³தோ க³ண்ட³தோ ஸல்லதோ அக⁴தோ ஆபா³த⁴தோ பரதோ பலோகதோ ஸுஞ்ஞதோ அனத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுத்³தா⁴வாஸானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. அயம், பி⁴க்க²வே, உபபத்தி அஸாதா⁴ரணா புது²ஜ்ஜனேஹி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. சதுத்த²ம்.

5. பட²மமேத்தாஸுத்தம்

125. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம் ததா² ததியம் ததா² சதுத்த²ம். இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி. ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி, தம் நிகாமேதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. தத்த² டி²தோ தத³தி⁴முத்தோ தப்³ப³ஹுலவிஹாரீ அபரிஹீனோ காலம் குருமானோ ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. ப்³ரஹ்மகாயிகானம், பி⁴க்க²வே, தே³வானம் கப்போ ஆயுப்பமாணம். தத்த² புது²ஜ்ஜனோ யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா நிரயம்பி க³ச்ச²தி திரச்சா²னயோனிம்பி க³ச்ச²தி பேத்திவிஸயம்பி க³ச்ச²தி. ப⁴க³வதோ பன ஸாவகோ தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா தஸ்மிம்யேவ ப⁴வே பரினிப்³பா³யதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, விஸேஸோ அயம் அதி⁴ப்பயாஸோ இத³ம் நானாகரணம் ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதா புது²ஜ்ஜனேன, யதி³த³ம் க³தியா உபபத்தியா ஸதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ கருணாஸஹக³தேன சேதஸா…பே… முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா…பே… உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம் ததா² ததியம் ததா² சதுத்த²ம். இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி. ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி, தம் நிகாமேதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. தத்த² டி²தோ தத³தி⁴முத்தோ தப்³ப³ஹுலவிஹாரீ அபரிஹீனோ காலம் குருமானோ ஆப⁴ஸ்ஸரானம் [ஸ்யாமபோத்த²கே பன கருணாத³யோ தயோ விஹாரா ஆப⁴ஸ்ஸராதீ³ஹி தீஹி விஸும் விஸும் யோஜேத்வா பரிபுண்ணமேவ த³ஸ்ஸிதம்] தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. ஆப⁴ஸ்ஸரானம், பி⁴க்க²வே, தே³வானம் த்³வே கப்பா ஆயுப்பமாணம்…பே… ஸுப⁴கிண்ஹானம் [ஸ்யாமபோத்த²கே பன கருணாத³யோ தயோ விஹாரா ஆப⁴ஸ்ஸராதீ³ஹி தீஹி விஸும் விஸும் யோஜேத்வா பரிபுண்ணமேவ த³ஸ்ஸிதம்] தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. ஸுப⁴கிண்ஹானம், பி⁴க்க²வே, தே³வானம் சத்தாரோ கப்பா ஆயுப்பமாணம்…பே… வேஹப்ப²லானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. வேஹப்ப²லானம், பி⁴க்க²வே, தே³வானம் பஞ்ச கப்பஸதானி ஆயுப்பமாணம். தத்த² புது²ஜ்ஜனோ யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா நிரயம்பி க³ச்ச²தி திரச்சா²னயோனிம்பி க³ச்ச²தி பேத்திவிஸயம்பி க³ச்ச²தி. ப⁴க³வதோ பன ஸாவகோ தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா தஸ்மிம்யேவ ப⁴வே பரினிப்³பா³யதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, விஸேஸோ அயம் அதி⁴ப்பயாஸோ இத³ம் நானாகரணம் ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதா புது²ஜ்ஜனேன, யதி³த³ம் க³தியா உபபத்தியா ஸதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியமேத்தாஸுத்தம்

126. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம் ததா² ததியம் ததா² சதுத்த²ம். இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி. ஸோ யதே³வ தத்த² ஹோதி ரூபக³தம் வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம் தே த⁴ம்மே அனிச்சதோ து³க்க²தோ ரோக³தோ க³ண்ட³தோ ஸல்லதோ அக⁴தோ ஆபா³த⁴தோ பரதோ பலோகதோ ஸுஞ்ஞதோ அனத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுத்³தா⁴வாஸானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. அயம், பி⁴க்க²வே, உபபத்தி அஸாதா⁴ரணா புது²ஜ்ஜனேஹி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ கருணா…பே… முதி³தா…பே… உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம் ததா² ததியம் ததா² சதுத்த²ம். இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி. ஸோ யதே³வ தத்த² ஹோதி ரூபக³தம் வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம் தே த⁴ம்மே அனிச்சதோ து³க்க²தோ ரோக³தோ க³ண்ட³தோ ஸல்லதோ அக⁴தோ ஆபா³த⁴தோ பரதோ பலோகதோ ஸுஞ்ஞதோ அனத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுத்³தா⁴வாஸானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. அயம், பி⁴க்க²வே, உபபத்தி அஸாதா⁴ரணா புது²ஜ்ஜனேஹி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. ச²ட்ட²ம்.

7. பட²மததா²க³தஅச்ச²ரியஸுத்தம்

127. ‘‘ததா²க³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வா சத்தாரோ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா [அப்³பு⁴தத⁴ம்மா (ஸ்யா. கம். க.)] பாதுப⁴வந்தி. கதமே சத்தாரோ? யதா³, பி⁴க்க²வே, போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதா காயா சவித்வா ஸதோ ஸம்பஜானோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமதி, அத² ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யாபி தா லோகந்தரிகா அகா⁴ அஸம்வுதா அந்த⁴காரா அந்த⁴காரதிமிஸா யத்த²பிமேஸம் [யத்தி²மேஸம் (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] சந்தி³மஸூரியானம் ஏவம்மஹித்³தி⁴கானம் ஏவம்மஹானுபா⁴வானம் ஆபா⁴ நானுபோ⁴ந்தி, தத்த²பி அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யேபி தத்த² ஸத்தா உபபன்னா தேபி தேனோபா⁴ஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஜானந்தி – ‘அஞ்ஞேபி கிர, போ⁴, ஸந்தி ஸத்தா இதூ⁴பபன்னா’தி. ததா²க³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வா அயம் பட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ [அப்³பு⁴தத⁴ம்மோ (ஸ்யா. கம். க.)] பாதுப⁴வதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ ஸதோ ஸம்பஜானோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, அத² ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யாபி தா லோகந்தரிகா அகா⁴ அஸம்வுதா அந்த⁴காரா அந்த⁴காரதிமிஸா யத்த²பிமேஸம் சந்தி³மஸூரியானம் ஏவம்மஹித்³தி⁴கானம் ஏவம்மஹானுபா⁴வானம் ஆபா⁴ நானுபோ⁴ந்தி, தத்த²பி அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யேபி தத்த² ஸத்தா உபபன்னா தேபி தேனோபா⁴ஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஜானந்தி – ‘அஞ்ஞேபி கிர, போ⁴, ஸந்தி ஸத்தா இதூ⁴பபன்னா’தி. ததா²க³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வா அயம் து³தியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ பாதுப⁴வதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, யதா³ ததா²க³தோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி, அத² ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யாபி தா லோகந்தரிகா அகா⁴ அஸம்வுதா அந்த⁴காரா அந்த⁴காரதிமிஸா யத்த²பிமேஸம் சந்தி³மஸூரியானம் ஏவம்மஹித்³தி⁴கானம் ஏவம்மஹானுபா⁴வானம் ஆபா⁴ நானுபோ⁴ந்தி, தத்த²பி அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யேபி தத்த² ஸத்தா உபபன்னா தேபி தேனோபா⁴ஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஜானந்தி – ‘அஞ்ஞேபி கிர, போ⁴, ஸந்தி ஸத்தா இதூ⁴பபன்னா’தி. ததா²க³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வா அயம் ததியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ பாதுப⁴வதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, யதா³ ததா²க³தோ அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதி, அத² ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யாபி தா லோகந்தரிகா அகா⁴ அஸம்வுதா அந்த⁴காரா அந்த⁴காரதிமிஸா யத்த²பிமேஸம் சந்தி³மஸூரியானம் ஏவம்மஹித்³தி⁴கானம் ஏவம்மஹானுபா⁴வானம் ஆபா⁴ நானுபோ⁴ந்தி, தத்த²பி அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யேபி தத்த² ஸத்தா உபபன்னா தேபி தேனோபா⁴ஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஜானந்தி – ‘அஞ்ஞேபி கிர, போ⁴, ஸந்தி ஸத்தா இதூ⁴பபன்னா’தி. ததா²க³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வா அயம் சதுத்தோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ பாதுப⁴வதி. ததா²க³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வா இமே சத்தாரோ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா பாதுப⁴வந்தீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. து³தியததா²க³தஅச்ச²ரியஸுத்தம்

128. ‘‘ததா²க³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வா சத்தாரோ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா பாதுப⁴வந்தி. கதமே சத்தாரோ? ஆலயாராமா [ஆலயராமா (அஞ்ஞஸுத்தேஸு)], பி⁴க்க²வே, பஜா ஆலயரதா ஆலயஸம்முதி³தா; ஸா ததா²க³தேன அனாலயே த⁴ம்மே தே³ஸியமானே ஸுஸ்ஸூஸதி ஸோதம் ஓத³ஹதி அஞ்ஞா சித்தம் உபட்ட²பேதி. ததா²க³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வா அயம் பட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ பாதுப⁴வதி.