4. சதுத்த²பண்ணாஸகம்

(16) 1. இந்த்³ரியவக்³கோ³

1. இந்த்³ரியஸுத்தம்

151. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, இந்த்³ரியானி. கதமானி சத்தாரி? ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், வீரியிந்த்³ரியம், ஸதிந்த்³ரியம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி இந்த்³ரியானீ’’தி. பட²மம்.

2. ஸத்³தா⁴ப³லஸுத்தம்

152. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப³லானி. கதமானி சத்தாரி? ஸத்³தா⁴ப³லம், வீரியப³லம், ஸதிப³லம், ஸமாதி⁴ப³லம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப³லானீ’’தி. து³தியம்.

3. பஞ்ஞாப³லஸுத்தம்

153. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப³லானி. கதமானி சத்தாரி? பஞ்ஞாப³லம், வீரியப³லம், அனவஜ்ஜப³லம், ஸங்க³ஹப³லம் [ஸங்கா³ஹப³லம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப³லானீ’’தி. ததியம்.

4. ஸதிப³லஸுத்தம்

154. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப³லானி. கதமானி சத்தாரி? ஸதிப³லம், ஸமாதி⁴ப³லம், அனவஜ்ஜப³லம், ஸங்க³ஹப³லம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப³லானீ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. படிஸங்கா²னப³லஸுத்தம்

155. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப³லானி. கதமானி சத்தாரி? படிஸங்கா²னப³லம், பா⁴வனாப³லம், அனவஜ்ஜப³லம், ஸங்க³ஹப³லம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப³லானீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. கப்பஸுத்தம்

156. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, கப்பஸ்ஸ அஸங்க்²யேய்யானி. கதமானி சத்தாரி? யதா³, பி⁴க்க²வே, கப்போ ஸம்வட்டதி, தம் ந ஸுகரம் ஸங்கா²தும் – ஏத்தகானி வஸ்ஸானீதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸதானீதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானீதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸானீதி வா.

‘‘யதா³, பி⁴க்க²வே, கப்போ ஸம்வட்டோ திட்ட²தி, தம் ந ஸுகரம் ஸங்கா²தும் – ஏத்தகானி வஸ்ஸானீதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸதானீதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானீதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸானீதி வா.

‘‘யதா³, பி⁴க்க²வே, கப்போ விவட்டதி, தம் ந ஸுகரம் ஸங்கா²தும் – ஏத்தகானி வஸ்ஸானீதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸதானீதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானீதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸானீதி வா.

‘‘யதா³, பி⁴க்க²வே, கப்போ விவட்டோ திட்ட²தி, தம் ந ஸுகரம் ஸங்கா²தும் – ஏத்தகானி வஸ்ஸானீதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸதானீதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானீதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸானீதி வா. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி கப்பஸ்ஸ அஸங்க்²யேய்யானீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ரோக³ஸுத்தம்

157. ‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, ரோகா³. கதமே த்³வே? காயிகோ ச ரோகோ³ சேதஸிகோ ச ரோகோ³. தி³ஸ்ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயிகேன ரோகே³ன ஏகம்பி வஸ்ஸம் ஆரோக்³யம் படிஜானமானா, த்³வேபி வஸ்ஸானி ஆரோக்³யம் படிஜானமானா, தீணிபி வஸ்ஸானி ஆரோக்³யம் படிஜானமானா, சத்தாரிபி வஸ்ஸானி ஆரோக்³யம் படிஜானமானா, பஞ்சபி வஸ்ஸானி ஆரோக்³யம் படிஜானமானா, த³ஸபி வஸ்ஸானி ஆரோக்³யம் படிஜானமானா, வீஸதிபி வஸ்ஸானி ஆரோக்³யம் படிஜானமானா, திம்ஸம்பி வஸ்ஸானி ஆரோக்³யம் படிஜானமானா, சத்தாரீஸம்பி வஸ்ஸானி ஆரோக்³யம் படிஜானமானா, பஞ்ஞாஸம்பி வஸ்ஸானி ஆரோக்³யம் படிஜானமானா, வஸ்ஸஸதம்பி, பி⁴ய்யோபி ஆரோக்³யம் படிஜானமானா. தே, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸுது³ல்லபா⁴ [து³ல்லபா⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] லோகஸ்மிம் யே சேதஸிகேன ரோகே³ன முஹுத்தம்பி ஆரோக்³யம் படிஜானந்தி, அஞ்ஞத்ர கீ²ணாஸவேஹி.

‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ ரோகா³. கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² மஹிச்சோ² ஹோதி விகா⁴தவா அஸந்துட்டோ² இதரீதரசீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன. ஸோ மஹிச்சோ² ஸமானோ விகா⁴தவா அஸந்துட்டோ² இதரீதரசீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன பாபிகம் இச்ச²ம் பணித³ஹதி அனவஞ்ஞப்படிலாபா⁴ய லாப⁴ஸக்காரஸிலோகப்படிலாபா⁴ய. ஸோ உட்ட²ஹதி க⁴டதி வாயமதி அனவஞ்ஞப்படிலாபா⁴ய லாப⁴ஸக்காரஸிலோகப்படிலாபா⁴ய. ஸோ ஸங்கா²ய குலானி உபஸங்கமதி, ஸங்கா²ய நிஸீத³தி, ஸங்கா²ய த⁴ம்மம் பா⁴ஸதி, ஸங்கா²ய உச்சாரபஸ்ஸாவம் ஸந்தா⁴ரேதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ ரோகா³.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந மஹிச்சா² ப⁴விஸ்ஸாம விகா⁴தவந்தோ அஸந்துட்டா² இதரீதரசீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன, ந பாபிகம் இச்ச²ம் பணித³ஹிஸ்ஸாம அனவஞ்ஞப்படிலாபா⁴ய லாப⁴ஸக்காரஸிலோகப்படிலாபா⁴ய, ந உட்ட²ஹிஸ்ஸாம ந க⁴டேஸ்ஸாம ந வாயமிஸ்ஸாம அனவஞ்ஞப்படிலாபா⁴ய லாப⁴ஸக்காரஸிலோகப்படிலாபா⁴ய, க²மா ப⁴விஸ்ஸாம ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸ ஜிக⁴ச்சா²ய பிபாஸாய ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம் து³ருத்தானம் து³ராக³தானம் வசனபதா²னம், உப்பன்னானம் ஸாரீரிகானம் வேத³னானம் து³க்கா²னம் திப்³பா³னம் க²ரானம் கடுகானம் அஸாதானம் அமனாபானம் பாணஹரானம் அதி⁴வாஸகஜாதிகா ப⁴விஸ்ஸாமா’தி. ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி. ஸத்தமம்.

8. பரிஹானிஸுத்தம்

158. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ பி⁴க்க²வே’’தி. ‘‘ஆவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச –

‘‘யோ ஹி கோசி, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா சத்தாரோ த⁴ம்மே அத்தனி ஸமனுபஸ்ஸதி, நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம் – ‘பரிஹாயாமி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி’. பரிஹானமேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கதமே சத்தாரோ? ராக³வேபுல்லத்தம் [ராக³வேபுல்லதம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], தோ³ஸவேபுல்லத்தம், மோஹவேபுல்லத்தம், க³ம்பீ⁴ரேஸு கோ² பனஸ்ஸ டா²னாடா²னேஸு பஞ்ஞாசக்கு² ந கமதி. யோ ஹி கோசி, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா இமே சத்தாரோ த⁴ம்மே அத்தனி ஸமனுபஸ்ஸதி, நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம் – ‘பரிஹாயாமி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி’. பரிஹானமேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா.

‘‘யோ ஹி கோசி, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா சத்தாரோ த⁴ம்மே அத்தனி ஸமனுபஸ்ஸதி, நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம் – ‘ந பரிஹாயாமி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி’. அபரிஹானமேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கதமே சத்தாரோ? ராக³தனுத்தம் [ராக³தனுத்தனம் (க.)], தோ³ஸதனுத்தம், மோஹதனுத்தம், க³ம்பீ⁴ரேஸு கோ² பனஸ்ஸ டா²னாடா²னேஸு பஞ்ஞாசக்கு² கமதி. யோ ஹி கோசி, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா இமே சத்தாரோ த⁴ம்மே அத்தனி ஸமனுபஸ்ஸதி, நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம் – ‘ந பரிஹாயாமி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி’. அபரிஹானமேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா’’தி. அட்ட²மம்.

9. பி⁴க்கு²னீஸுத்தம்

159. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ கோஸம்பி³யம் விஹரதி கோ⁴ஸிதாராமே. அத² கோ² அஞ்ஞதரா பி⁴க்கு²னீ அஞ்ஞதரம் புரிஸம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஹி த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, யேனய்யோ ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா மம வசனேன அய்யஸ்ஸ ஆனந்த³ஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³ – ‘இத்த²ன்னாமா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னீ ஆபா³தி⁴கினீ து³க்கி²தா பா³ள்ஹகி³லானா. ஸா அய்யஸ்ஸ ஆனந்த³ஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தீ’தி. ஏவஞ்ச வதே³ஹி – ‘ஸாது⁴ கிர, ப⁴ந்தே, அய்யோ ஆனந்தோ³ யேன பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயோ யேன ஸா பி⁴க்கு²னீ தேனுபஸங்கமது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’’தி. ‘‘ஏவம், அய்யே’’தி கோ² ஸோ புரிஸோ தஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா படிஸ்ஸுத்வா யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ புரிஸோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச –

‘‘இத்த²ன்னாமா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னீ ஆபா³தி⁴கினீ து³க்கி²தா பா³ள்ஹகி³லானா. ஸா ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி, ஏவஞ்ச வதே³தி – ‘ஸாது⁴ கிர, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயோ யேன ஸா பி⁴க்கு²னீ தேனுபஸங்கமது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’’தி. அதி⁴வாஸேஸி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ துண்ஹீபா⁴வேன.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயோ யேன ஸா பி⁴க்கு²னீ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² ஸா பி⁴க்கு²னீ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வா ஸஸீஸம் பாருபித்வா மஞ்சகே நிபஜ்ஜி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ஸா பி⁴க்கு²னீ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ தம் பி⁴க்கு²னிம் ஏதத³வோச –

‘‘ஆஹாரஸம்பூ⁴தோ அயம், ப⁴கி³னி, காயோ ஆஹாரம் நிஸ்ஸாய. ஆஹாரோ பஹாதப்³போ³. தண்ஹாஸம்பூ⁴தோ அயம், ப⁴கி³னி, காயோ தண்ஹம் நிஸ்ஸாய. தண்ஹா பஹாதப்³பா³. மானஸம்பூ⁴தோ அயம், ப⁴கி³னி, காயோ மானம் நிஸ்ஸாய. மானோ பஹாதப்³போ³. மேது²னஸம்பூ⁴தோ அயம், ப⁴கி³னி, காயோ. மேது²னே ச ஸேதுகா⁴தோ வுத்தோ ப⁴க³வதா.

‘‘‘ஆஹாரஸம்பூ⁴தோ அயம், ப⁴கி³னி, காயோ ஆஹாரம் நிஸ்ஸாய. ஆஹாரோ பஹாதப்³போ³’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? இத⁴, ப⁴கி³னி, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ ஆஹாரம் ஆஹாரேதி – ‘நேவ த³வாய ந மதா³ய ந மண்ட³னாய ந விபூ⁴ஸனாய, யாவதே³வ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ டி²தியா யாபனாய விஹிம்ஸூபரதியா ப்³ரஹ்மசரியானுக்³க³ஹாய. இதி புராணஞ்ச வேத³னம் படிஹங்கா²மி, நவஞ்ச வேத³னம் ந உப்பாதே³ஸ்ஸாமி. யாத்ரா ச மே ப⁴விஸ்ஸதி அனவஜ்ஜதா ச பா²ஸுவிஹாரோ சா’தி. ஸோ அபரேன ஸமயேன ஆஹாரம் நிஸ்ஸாய ஆஹாரம் பஜஹதி. ‘ஆஹாரஸம்பூ⁴தோ அயம், ப⁴கி³னி, காயோ ஆஹாரம் நிஸ்ஸாய. ஆஹாரோ பஹாதப்³போ³’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘தண்ஹாஸம்பூ⁴தோ அயம், ப⁴கி³னி, காயோ தண்ஹம் நிஸ்ஸாய. தண்ஹா பஹாதப்³பா³’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? இத⁴, ப⁴கி³னி, பி⁴க்கு² ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமோ கிர பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’தி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘குதா³ஸ்ஸு நாம அஹம்பி ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸாமீ’தி! ஸோ அபரேன ஸமயேன தண்ஹம் நிஸ்ஸாய தண்ஹம் பஜஹதி. ‘தண்ஹாஸம்பூ⁴தோ அயம், ப⁴கி³னி, காயோ தண்ஹம் நிஸ்ஸாய. தண்ஹா பஹாதப்³பா³’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘மானஸம்பூ⁴தோ அயம், ப⁴கி³னி, காயோ மானம் நிஸ்ஸாய. மானோ பஹாதப்³போ³’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? இத⁴, ப⁴கி³னி, பி⁴க்கு² ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமோ கிர பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’தி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘ஸோ ஹி நாம ஆயஸ்மா ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதி; கிமங்க³ம் [கிமங்க³ (ஸீ. பீ.) அ. நி. 5.180; சூளவ. 331; ஸம். நி. 5.1020] பனாஹ’ந்தி! ஸோ அபரேன ஸமயேன மானம் நிஸ்ஸாய மானம் பஜஹதி. ‘மானஸம்பூ⁴தோ அயம், ப⁴கி³னி, காயோ மானம் நிஸ்ஸாய. மானோ பஹாதப்³போ³’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘மேது²னஸம்பூ⁴தோ அயம், ப⁴கி³னி, காயோ. மேது²னே ச ஸேதுகா⁴தோ வுத்தோ ப⁴க³வதா’’தி.

அத² கோ² ஸா பி⁴க்கு²னீ மஞ்சகா வுட்ட²ஹித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்சயோ மம், ப⁴ந்தே, அச்சக³மா, யதா²பா³லம் யதா²மூள்ஹம் யதா²அகுஸலம், யாஹம் ஏவமகாஸிம். தஸ்ஸா மே, ப⁴ந்தே, அய்யோ ஆனந்தோ³ அச்சயம் அச்சயதோ படிக்³க³ண்ஹாது, ஆயதிம் ஸம்வராயா’’தி. ‘‘தக்³க⁴ தம் [தக்³க⁴ த்வம் (ஸீ. பீ. க.)], ப⁴கி³னி, அச்சயோ அச்சக³மா, யதா²பா³லம் யதா²மூள்ஹம் யதா²அகுஸலம், யா த்வம் ஏவமகாஸி. யதோ ச கோ² த்வம், ப⁴கி³னி, அச்சயம் அச்சயதோ தி³ஸ்வா யதா²த⁴ம்மம் படிகரோஸி, தம் தே மயம் படிக்³க³ண்ஹாம. வுத்³தி⁴ ஹேஸா, ப⁴கி³னி, அரியஸ்ஸ வினயே யோ அச்சயம் அச்சயதோ தி³ஸ்வா யதா²த⁴ம்மம் படிகரோதி ஆயதிம் ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி. நவமம்.

10. ஸுக³தவினயஸுத்தம்

160. ‘‘ஸுக³தோ வா, பி⁴க்க²வே, லோகே திட்ட²மானோ ஸுக³தவினயோ வா தத³ஸ்ஸ ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸானம்.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸுக³தோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. அயம், பி⁴க்க²வே, ஸுக³தோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸுக³தவினயோ? ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. அயம், பி⁴க்க²வே, ஸுக³தவினயோ. ஏவம் ஸுக³தோ வா, பி⁴க்க²வே, லோகே திட்ட²மானோ ஸுக³தவினயோ வா தத³ஸ்ஸ ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸானந்தி.

‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ ஸம்மோஸாய அந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² து³க்³க³ஹிதம் ஸுத்தந்தம் பரியாபுணந்தி து³ன்னிக்கி²த்தேஹி பத³ப்³யஞ்ஜனேஹி. து³ன்னிக்கி²த்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பத³ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ அத்தோ²பி து³ன்னயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ த⁴ம்மோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ ஸம்மோஸாய அந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² து³ப்³ப³சா ஹோந்தி தோ³வசஸ்ஸகரணேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா அக்க²மா அப்பத³க்கி²ணக்³கா³ஹினோ அனுஸாஸனிம். அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ த⁴ம்மோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ ஸம்மோஸாய அந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, யே தே பி⁴க்கூ² ப³ஹுஸ்ஸுதா ஆக³தாக³மா த⁴ம்மத⁴ரா வினயத⁴ரா மாதிகாத⁴ரா, தே ந ஸக்கச்சம் ஸுத்தந்தம் பரம் வாசேந்தி. தேஸம் அச்சயேன சி²ன்னமூலகோ ஸுத்தந்தோ ஹோதி அப்படிஸரணோ. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ த⁴ம்மோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ ஸம்மோஸாய அந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, தே²ரா பி⁴க்கூ² பா³ஹுலிகா ஹோந்தி ஸாத²லிகா, ஓக்கமனே புப்³ப³ங்க³மா, பவிவேகே நிக்கி²த்தது⁴ரா, ந வீரியம் ஆரப⁴ந்தி அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அஸச்சி²கதஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய. தேஸம் பச்சி²மா ஜனதா தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜதி. ஸாபி ஹோதி பா³ஹுலிகா ஸாத²லிகா, ஓக்கமனே புப்³ப³ங்க³மா, பவிவேகே நிக்கி²த்தது⁴ரா, ந வீரியம் ஆரப⁴தி அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அஸச்சி²கதஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² த⁴ம்மோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ ஸம்மோஸாய அந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்ததி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ த⁴ம்மா ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ ஸம்மோஸாய அந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி.

‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ டி²தியா அஸம்மோஸாய அனந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஸுக்³க³ஹிதம் ஸுத்தந்தம் பரியாபுணந்தி ஸுனிக்கி²த்தேஹி பத³ப்³யஞ்ஜனேஹி. ஸுனிக்கி²த்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பத³ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ அத்தோ²பி ஸுனயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ த⁴ம்மோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ டி²தியா அஸம்மோஸாய அனந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஸுவசா ஹோந்தி ஸோவசஸ்ஸகரணேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா க²மா பத³க்கி²ணக்³கா³ஹினோ அனுஸாஸனிம். அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ த⁴ம்மோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ டி²தியா அஸம்மோஸாய அனந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, யே தே பி⁴க்கூ² ப³ஹுஸ்ஸுதா ஆக³தாக³மா த⁴ம்மத⁴ரா வினயத⁴ரா மாதிகாத⁴ரா, தே ஸக்கச்சம் ஸுத்தந்தம் பரம் வாசேந்தி. தேஸம் அச்சயேன நச்சி²ன்னமூலகோ [அச்சி²ன்னமூலகோ (ஸ்யா. கம்.) அ. நி. 5.156] ஸுத்தந்தோ ஹோதி ஸப்படிஸரணோ. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ த⁴ம்மோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ டி²தியா அஸம்மோஸாய அனந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, தே²ரா பி⁴க்கூ² ந பா³ஹுலிகா ஹோந்தி ந ஸாத²லிகா, ஓக்கமனே நிக்கி²த்தது⁴ரா, பவிவேகே புப்³ப³ங்க³மா, வீரியம் ஆரப⁴ந்தி அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அஸச்சி²கதஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய. தேஸம் பச்சி²மா ஜனதா தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜதி. ஸாபி ஹோதி ந பா³ஹுலிகா ந ஸாத²லிகா, ஓக்கமனே நிக்கி²த்தது⁴ரா, பவிவேகே புப்³ப³ங்க³மா, வீரியம் ஆரப⁴தி அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அஸச்சி²கதஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² த⁴ம்மோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ டி²தியா அஸம்மோஸாய அனந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்ததி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ த⁴ம்மா ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ டி²தியா அஸம்மோஸாய அனந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. த³ஸமம்.

இந்த்³ரியவக்³கோ³ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

இந்த்³ரியானி ஸத்³தா⁴ பஞ்ஞா, ஸதி ஸங்கா²னபஞ்சமம்;

கப்போ ரோகோ³ பரிஹானி, பி⁴க்கு²னீ ஸுக³தேன சாதி.

(17) 2. படிபதா³வக்³கோ³

1. ஸம்கி²த்தஸுத்தம்

161. ‘‘சதஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, படிபதா³. கதமா சதஸ்ஸோ? து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, சதஸ்ஸோ படிபதா³’’தி. பட²மம்.

2. வித்தா²ரஸுத்தம்

162. ‘‘சதஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, படிபதா³. கதமா சதஸ்ஸோ? து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பகதியாபி திப்³ப³ராக³ஜாதிகோ ஹோதி, அபி⁴க்க²ணம் ராக³ஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. பகதியாபி திப்³ப³தோ³ஸஜாதிகோ ஹோதி, அபி⁴க்க²ணம் தோ³ஸஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. பகதியாபி திப்³ப³மோஹஜாதிகோ ஹோதி, அபி⁴க்க²ணம் மோஹஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. தஸ்ஸிமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி முதூ³னி பாதுப⁴வந்தி – ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், வீரியிந்த்³ரியம், ஸதிந்த்³ரியம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் முது³த்தா த³ந்த⁴ம் ஆனந்தரியம் பாபுணாதி ஆஸவானம் க²யாய. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பகதியாபி திப்³ப³ராக³ஜாதிகோ ஹோதி, அபி⁴க்க²ணம் ராக³ஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. பகதியாபி திப்³ப³தோ³ஸஜாதிகோ ஹோதி, அபி⁴க்க²ணம் தோ³ஸஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. பகதியாபி திப்³ப³மோஹஜாதிகோ ஹோதி, அபி⁴க்க²ணம் மோஹஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. தஸ்ஸிமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி அதி⁴மத்தானி பாதுப⁴வந்தி – ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், வீரியிந்த்³ரியம், ஸதிந்த்³ரியம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் அதி⁴மத்தத்தா கி²ப்பம் ஆனந்தரியம் பாபுணாதி ஆஸவானம் க²யாய. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பகதியாபி ந திப்³ப³ராக³ஜாதிகோ ஹோதி, நாபி⁴க்க²ணம் ராக³ஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. பகதியாபி ந திப்³ப³தோ³ஸஜாதிகோ ஹோதி, நாபி⁴க்க²ணம் தோ³ஸஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. பகதியாபி ந திப்³ப³மோஹஜாதிகோ ஹோதி, நாபி⁴க்க²ணம் மோஹஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. தஸ்ஸிமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி முதூ³னி பாதுப⁴வந்தி – ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம்…பே… பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் முது³த்தா த³ந்த⁴ம் ஆனந்தரியம் பாபுணாதி ஆஸவானம் க²யாய. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பகதியாபி ந திப்³ப³ராக³ஜாதிகோ ஹோதி, நாபி⁴க்க²ணம் ராக³ஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. பகதியாபி ந திப்³ப³தோ³ஸஜாதிகோ ஹோதி, நாபி⁴க்க²ணம் தோ³ஸஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. பகதியாபி ந திப்³ப³மோஹஜாதிகோ ஹோதி, நாபி⁴க்க²ணம் மோஹஜம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. தஸ்ஸிமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி அதி⁴மத்தானி பாதுப⁴வந்தி – ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், வீரியிந்த்³ரியம், ஸதிந்த்³ரியம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் அதி⁴மத்தத்தா கி²ப்பம் ஆனந்தரியம் பாபுணாதி ஆஸவானம் க²யாய. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, சதஸ்ஸோ படிபதா³’’தி. து³தியம்.

3. அஸுப⁴ஸுத்தம்

163. ‘‘சதஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, படிபதா³. கதமா சதஸ்ஸோ? து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஸுபா⁴னுபஸ்ஸீ காயே விஹரதி, ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞீ [படிக்கூலஸஞ்ஞீ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], ஸப்³ப³லோகே அனபி⁴ரதிஸஞ்ஞீ [அனபி⁴ரதஸஞ்ஞீ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனிச்சானுபஸ்ஸீ; மரணஸஞ்ஞா கோ² பனஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் ஸூபட்டி²தா ஹோதி. ஸோ இமானி பஞ்ச ஸேக²ப³லானி [ஸேக்க²ப³லானி (ஸ்யா. கம்.)] உபனிஸ்ஸாய விஹரதி – ஸத்³தா⁴ப³லம், ஹிரிப³லம், ஓத்தப்பப³லம், வீரியப³லம், பஞ்ஞாப³லம். தஸ்ஸிமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி முதூ³னி பாதுப⁴வந்தி – ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், வீரியிந்த்³ரியம், ஸதிந்த்³ரியம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் முது³த்தா த³ந்த⁴ம் ஆனந்தரியம் பாபுணாதி ஆஸவானம் க²யாய. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஸுபா⁴னுபஸ்ஸீ காயே விஹரதி, ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞீ, ஸப்³ப³லோகே அனபி⁴ரதிஸஞ்ஞீ, ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனிச்சானுபஸ்ஸீ; மரணஸஞ்ஞா கோ² பனஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் ஸூபட்டி²தா ஹோதி. ஸோ இமானி பஞ்ச ஸேக²ப³லானி உபனிஸ்ஸாய விஹரதி – ஸத்³தா⁴ப³லம்…பே… பஞ்ஞாப³லம். தஸ்ஸிமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி அதி⁴மத்தானி பாதுப⁴வந்தி – ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம்…பே… பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் அதி⁴மத்தத்தா கி²ப்பம் ஆனந்தரியம் பாபுணாதி ஆஸவானம் க²யாய. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா? இத⁴ பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரதி ஸதோ ச ஸம்பஜானோ ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ இமானி பஞ்ச ஸேக²ப³லானி உபனிஸ்ஸாய விஹரதி – ஸத்³தா⁴ப³லம்…பே… பஞ்ஞாப³லம். தஸ்ஸிமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி முதூ³னி பாதுப⁴வந்தி – ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம்…பே… பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் முது³த்தா த³ந்த⁴ம் ஆனந்தரியம் பாபுணாதி ஆஸவானம் க²யாய. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா? [கதா². 815 ஆத³யோ] இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ இமானி பஞ்ச ஸேக²ப³லானி உபனிஸ்ஸாய விஹரதி – ஸத்³தா⁴ப³லம், ஹிரிப³லம், ஓத்தப்பப³லம், வீரியப³லம், பஞ்ஞாப³லம். தஸ்ஸிமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி அதி⁴மத்தானி பாதுப⁴வந்தி – ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், வீரியிந்த்³ரியம், ஸதிந்த்³ரியம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் அதி⁴மத்தத்தா கி²ப்பம் ஆனந்தரியம் பாபுணாதி ஆஸவானம் க²யாய. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, சதஸ்ஸோ படிபதா³’’தி. ததியம்.

4. பட²மக²மஸுத்தம்

164. ‘‘சதஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, படிபதா³. கதமா சதஸ்ஸோ? அக்க²மா படிபதா³, க²மா படிபதா³, த³மா படிபதா³, ஸமா படிபதா³. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, அக்க²மா படிபதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ [ஏகச்சோ புக்³க³லோ (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] அக்கோஸந்தம் பச்சக்கோஸதி, ரோஸந்தம் படிரோஸதி, ப⁴ண்ட³ந்தம் படிப⁴ண்ட³தி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அக்க²மா படிபதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, க²மா படிபதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அக்கோஸந்தம் ந பச்சக்கோஸதி, ரோஸந்தம் ந படிரோஸதி, ப⁴ண்ட³ந்தம் ந படிப⁴ண்ட³தி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, க²மா படிபதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, த³மா படிபதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதி நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீ; யத்வாதி⁴கரணமேனம் சக்கு²ந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் விஹரந்தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவேய்யும், தஸ்ஸ ஸம்வராய படிபஜ்ஜதி; ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம்; சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி. ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதி நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீ; யத்வாதி⁴கரணமேனம் மனிந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் விஹரந்தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவேய்யும், தஸ்ஸ ஸம்வராய படிபஜ்ஜதி; ரக்க²தி மனிந்த்³ரியம்; மனிந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, த³மா படிபதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸமா படிபதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ஸமேதி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி; உப்பன்னம் ப்³யாபாத³விதக்கம்…பே… உப்பன்னம் விஹிம்ஸாவிதக்கம்… உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ஸமேதி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸமா படிபதா³. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, சதஸ்ஸோ படிபதா³’’தி. சதுத்த²ம்.

5. து³தியக²மஸுத்தம்

165. ‘‘சதஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, படிபதா³. கதமா சதஸ்ஸோ? அக்க²மா படிபதா³, க²மா படிபதா³, த³மா படிபதா³, ஸமா படிபதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, அக்க²மா படிபதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அக்க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸ ஜிக⁴ச்சா²ய பிபாஸாய, ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம் து³ருத்தானம் து³ராக³தானம் வசனபதா²னம் உப்பன்னானம் ஸாரீரிகானம் வேத³னானம் து³க்கா²னம் திப்³பா³னம் க²ரானம் கடுகானம் அஸாதானம் அமனாபானம் பாணஹரானம் அனதி⁴வாஸகஜாதிகோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அக்க²மா படிபதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, க²மா படிபதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸ ஜிக⁴ச்சா²ய பிபாஸாய, ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம் து³ருத்தானம் து³ராக³தானம் வசனபதா²னம் உப்பன்னானம் ஸாரீரிகானம் வேத³னானம் து³க்கா²னம் திப்³பா³னம் க²ரானம் கடுகானம் அஸாதானம் அமனாபானம் பாணஹரானம் அதி⁴வாஸகஜாதிகோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, க²மா படிபதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, த³மா படிபதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதி…பே… ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதி நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீ; யத்வாதி⁴கரணமேனம் மனிந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் விஹரந்தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவேய்யும், தஸ்ஸ ஸம்வராய படிபஜ்ஜதி; ரக்க²தி மனிந்த்³ரியம்; மனிந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, த³மா படிபதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸமா படிபதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ஸமேதி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி, உப்பன்னம் ப்³யாபாத³விதக்கம்…பே… உப்பன்னம் விஹிம்ஸாவிதக்கம்… உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ஸமேதி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸமா படிபதா³. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, சதஸ்ஸோ படிபதா³’’தி. பஞ்சமம்.

6. உப⁴யஸுத்தம்

166. ‘‘சதஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, படிபதா³. கதமா சதஸ்ஸோ? து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யாயம் படிபதா³ து³க்கா² த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, அயம், பி⁴க்க²வே, படிபதா³ உப⁴யேனேவ ஹீனா அக்கா²யதி. யம்பாயம் படிபதா³ து³க்கா², இமினாபாயம் ஹீனா அக்கா²யதி; யம்பாயம் படிபதா³ த³ந்தா⁴, இமினாபாயம் ஹீனா அக்கா²யதி. அயம், பி⁴க்க²வே, படிபதா³ உப⁴யேனேவ ஹீனா அக்கா²யதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யாயம் படிபதா³ து³க்கா² கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, அயம், பி⁴க்க²வே, படிபதா³ து³க்க²த்தா ஹீனா அக்கா²யதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யாயம் படிபதா³ ஸுகா² த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, அயம், பி⁴க்க²வே, படிபதா³ த³ந்த⁴த்தா ஹீனா அக்கா²யதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யாயம் படிபதா³ ஸுகா² கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, அயம், பி⁴க்க²வே, படிபதா³ உப⁴யேனேவ பணீதா அக்கா²யதி. யம்பாயம் படிபதா³ ஸுகா², இமினாபாயம் பணீதா அக்கா²யதி; யம்பாயம் படிபதா³ கி²ப்பா, இமினாபாயம் பணீதா அக்கா²யதி. அயம், பி⁴க்க²வே, படிபதா³ உப⁴யேனேவ பணீதா அக்கா²யதி. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, சதஸ்ஸோ படிபதா³’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. மஹாமோக்³க³ல்லானஸுத்தம்

167. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேனாயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா மஹாமோக்³க³ல்லானேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஏதத³வோச –

‘‘சதஸ்ஸோ இமா, ஆவுஸோ மோக்³க³ல்லான, படிபதா³. கதமா சதஸ்ஸோ? து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா. இமா கோ², ஆவுஸோ, சதஸ்ஸோ படிபதா³. இமாஸம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் படிபதா³னம் [சதஸ்ஸன்னம் படிபதா³னம் (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] கதமம் தே படிபத³ம் ஆக³ம்ம அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’’ந்தி?

‘‘சதஸ்ஸோ இமா, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, படிபதா³. கதமா சதஸ்ஸோ? து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா. இமா கோ², ஆவுஸோ, சதஸ்ஸோ படிபதா³. இமாஸம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் படிபதா³னம் யாயம் படிபதா³ து³க்கா² கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, இமம் மே படிபத³ம் ஆக³ம்ம அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’’ந்தி. ஸத்தமம்.

8. ஸாரிபுத்தஸுத்தம்

168. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா ஸாரிபுத்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச –

‘‘சதஸ்ஸோ இமா, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, படிபதா³. கதமா சதஸ்ஸோ? து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா. இமா கோ², ஆவுஸோ, சதஸ்ஸோ படிபதா³. இமாஸம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் படிபதா³னம் கதமம் தே படிபத³ம் ஆக³ம்ம அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’’ந்தி?

‘‘சதஸ்ஸோ இமா, ஆவுஸோ மோக்³க³ல்லான, படிபதா³. கதமா சதஸ்ஸோ? து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா. இமா கோ², ஆவுஸோ, சதஸ்ஸோ படிபதா³. இமாஸம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் படிபதா³னம் யாயம் படிபதா³ ஸுகா² கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, இமம் மே படிபத³ம் ஆக³ம்ம அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’’ந்தி. அட்ட²மம்.

9. ஸஸங்கா²ரஸுத்தம்

169. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஸுபா⁴னுபஸ்ஸீ காயே விஹரதி, ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞீ, ஸப்³ப³லோகே அனபி⁴ரதிஸஞ்ஞீ, ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனிச்சானுபஸ்ஸீ. மரணஸஞ்ஞா கோ² பனஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் ஸூபட்டி²தா ஹோதி. ஸோ இமானி பஞ்ச ஸேக²ப³லானி உபனிஸ்ஸாய விஹரதி – ஸத்³தா⁴ப³லம், ஹிரிப³லம், ஓத்தப்பப³லம், வீரியப³லம், பஞ்ஞாப³லம். தஸ்ஸிமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி அதி⁴மத்தானி பாதுப⁴வந்தி – ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், வீரியிந்த்³ரியம், ஸதிந்த்³ரியம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் அதி⁴மத்தத்தா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஸுபா⁴னுபஸ்ஸீ காயே விஹரதி, ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞீ, ஸப்³ப³லோகே அனபி⁴ரதிஸஞ்ஞீ, ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனிச்சானுபஸ்ஸீ. மரணஸஞ்ஞா கோ² பனஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் ஸூபட்டி²தா ஹோதி. ஸோ இமானி பஞ்ச ஸேக²ப³லானி உபனிஸ்ஸாய விஹரதி – ஸத்³தா⁴ப³லம், ஹிரிப³லம், ஓத்தப்பப³லம், வீரியப³லம், பஞ்ஞாப³லம். தஸ்ஸிமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி முதூ³னி பாதுப⁴வந்தி – ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், வீரியிந்த்³ரியம், ஸதிந்த்³ரியம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் முது³த்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம்…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ இமானி பஞ்ச ஸேக²ப³லானி உபனிஸ்ஸாய விஹரதி – ஸத்³தா⁴ப³லம்…பே… பஞ்ஞாப³லம். தஸ்ஸிமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி அதி⁴மத்தானி பாதுப⁴வந்தி – ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம்…பே… பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் அதி⁴மத்தத்தா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம்…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ இமானி பஞ்ச ஸேக²ப³லானி உபனிஸ்ஸாய விஹரதி – ஸத்³தா⁴ப³லம், ஹிரிப³லம், ஓத்தப்பப³லம், வீரியப³லம், பஞ்ஞாப³லம். தஸ்ஸிமானி பஞ்சிந்த்³ரியானி…பே… பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் முது³த்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. நவமம்.

10. யுக³னத்³த⁴ஸுத்தம்

170. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ கோஸம்பி³யம் விஹரதி கோ⁴ஸிதாராமே. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ பி⁴க்க²வே’’தி. ‘‘ஆவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஏதத³வோச –

‘‘யோ ஹி கோசி, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா மம ஸந்திகே அரஹத்தப்பத்திம் [அரஹத்தப்பத்தம் (க.) படி. ம. 2.1 படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³பி] ப்³யாகரோதி, ஸப்³போ³ ஸோ சதூஹி மக்³கே³ஹி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேன.

‘‘கதமேஹி சதூஹி? இத⁴, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸமத²புப்³ப³ங்க³மம் விபஸ்ஸனம் பா⁴வேதி. தஸ்ஸ ஸமத²புப்³ப³ங்க³மம் விபஸ்ஸனம் பா⁴வயதோ மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதி. ஸோ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதி. தஸ்ஸ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதோ பா⁴வயதோ ப³ஹுலீகரோதோ ஸம்யோஜனானி பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மம் ஸமத²ம் பா⁴வேதி. தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மம் ஸமத²ம் பா⁴வயதோ மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதி. ஸோ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதி. தஸ்ஸ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதோ பா⁴வயதோ ப³ஹுலீகரோதோ ஸம்யோஜனானி பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதி. தஸ்ஸ ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வயதோ மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதி. ஸோ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதி. தஸ்ஸ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதோ பா⁴வயதோ ப³ஹுலீகரோதோ ஸம்யோஜனானி பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதம் மானஸம் ஹோதி. ஹோதி ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோ யம் தம் சித்தம் அஜ்ஜ²த்தமேவ ஸந்திட்ட²தி ஸன்னிஸீத³தி ஏகோதி³ ஹோதி ஸமாதி⁴யதி. தஸ்ஸ மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதி. ஸோ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதி. தஸ்ஸ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதோ பா⁴வயதோ ப³ஹுலீகரோதோ ஸம்யோஜனானி பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தி.

‘‘யோ ஹி கோசி, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா மம ஸந்திகே அரஹத்தப்பத்திம் ப்³யாகரோதி, ஸப்³போ³ ஸோ இமேஹி சதூஹி மக்³கே³ஹி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேனா’’தி. த³ஸமம்.

படிபதா³வக்³கோ³ து³தியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

ஸம்கி²த்தம் வித்தா²ராஸுப⁴ம், த்³வே க²மா உப⁴யேன ச;

மோக்³க³ல்லானோ ஸாரிபுத்தோ, ஸஸங்கா²ரம் யுக³னத்³தே⁴ன சாதி.

(18) 3. ஸஞ்சேதனியவக்³கோ³

1. சேதனாஸுத்தம்

171. [கதா². 539] ‘‘காயே வா, பி⁴க்க²வே, ஸதி காயஸஞ்சேதனாஹேது உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம். வாசாய வா, பி⁴க்க²வே, ஸதி வசீஸஞ்சேதனாஹேது உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம். மனே வா, பி⁴க்க²வே, ஸதி மனோஸஞ்சேதனாஹேது உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம் அவிஜ்ஜாபச்சயாவ.

‘‘ஸாமம் வா தம், பி⁴க்க²வே, காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம். பரே வாஸ்ஸ [பரே வா தஸ்ஸ (க.)] தம், பி⁴க்க²வே, காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி, யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம். ஸம்பஜானோ வா தம், பி⁴க்க²வே, காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம். அஸம்பஜானோ வா தம், பி⁴க்க²வே, காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம்.

‘‘ஸாமம் வா தம், பி⁴க்க²வே, வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம்; பரே வாஸ்ஸ தம், பி⁴க்க²வே, வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி; யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம்; ஸம்பஜானோ வா தம், பி⁴க்க²வே, வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம்; அஸம்பஜானோ வா தம், பி⁴க்க²வே, வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம்.

‘‘ஸாமம் வா தம், பி⁴க்க²வே, மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம்; பரே வாஸ்ஸ தம், பி⁴க்க²வே, மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி, யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம்; ஸம்பஜானோ வா தம், பி⁴க்க²வே, மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம்; அஸம்பஜானோ வா தம், பி⁴க்க²வே, மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம்.

‘‘இமேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு அவிஜ்ஜா அனுபதிதா, அவிஜ்ஜாயத்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ ஸோ காயோ ந ஹோதி யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம், ஸா வாசா ந ஹோதி யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம், ஸோ மனோ ந ஹோதி யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ம், கே²த்தம் தம் [வத்து²ம் தம் (ஸப்³ப³த்த²)] ந ஹோதி…பே… வத்து²ம் தம் ந ஹோதி…பே… ஆயதனம் தம் ந ஹோதி…பே… அதி⁴கரணம் தம் ந ஹோதி யம்பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²’’ந்தி.

‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, அத்தபா⁴வபடிலாபா⁴. கதமே சத்தாரோ? அத்தி², பி⁴க்க²வே, அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴, யஸ்மிம் அத்தபா⁴வபடிலாபே⁴ அத்தஸஞ்சேதனா கமதி, நோ பரஸஞ்சேதனா. அத்தி², பி⁴க்க²வே, அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴, யஸ்மிம் அத்தபா⁴வபடிலாபே⁴ பரஸஞ்சேதனா கமதி, நோ அத்தஸஞ்சேதனா. அத்தி², பி⁴க்க²வே, அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴, யஸ்மிம் அத்தபா⁴வபடிலாபே⁴ அத்தஸஞ்சேதனா ச கமதி பரஸஞ்சேதனா ச. அத்தி², பி⁴க்க²வே, அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴, யஸ்மிம் அத்தபா⁴வபடிலாபே⁴ நேவத்தஸஞ்சேதனா கமதி, நோ பரஸஞ்சேதனா. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ அத்தபா⁴வபடிலாபா⁴’’தி.

ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இமஸ்ஸ கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாமி – ‘தத்ர, ப⁴ந்தே, யாயம் அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴ யஸ்மிம் அத்தபா⁴வபடிலாபே⁴ அத்தஸஞ்சேதனா கமதி நோ பரஸஞ்சேதனா, அத்தஸஞ்சேதனாஹேது தேஸம் ஸத்தானம் தம்ஹா காயா சுதி ஹோதி. தத்ர, ப⁴ந்தே, யாயம் அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴ யஸ்மிம் அத்தபா⁴வபடிலாபே⁴ பரஸஞ்சேதனா கமதி நோ அத்தஸஞ்சேதனா, பரஸஞ்சேதனாஹேது தேஸம் ஸத்தானம் தம்ஹா காயா சுதி ஹோதி. தத்ர, ப⁴ந்தே, யாயம் அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴ யஸ்மிம் அத்தபா⁴வபடிலாபே⁴ அத்தஸஞ்சேதனா ச கமதி பரஸஞ்சேதனா ச, அத்தஸஞ்சேதனா ச பரஸஞ்சேதனா ச ஹேது தேஸம் ஸத்தானம் தம்ஹா காயா சுதி ஹோதி. தத்ர, ப⁴ந்தே, யாயம் அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴ யஸ்மிம் அத்தபா⁴வபடிலாபே⁴ நேவ அத்தஸஞ்சேதனா கமதி நோ பரஸஞ்சேதனா, கதமே தேன தே³வா த³ட்ட²ப்³பா³’’’தி? ‘‘நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபகா³, ஸாரிபுத்த, தே³வா தேன த³ட்ட²ப்³பா³’’தி.

‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது கோ பச்சயோ, யேன மிதே⁴கச்சே ஸத்தா தம்ஹா காயா சுதா ஆகா³மினோ ஹோந்தி ஆக³ந்தாரோ இத்த²த்தம்? கோ பன, ப⁴ந்தே, ஹேது கோ பச்சயோ, யேன மிதே⁴கச்சே ஸத்தா தம்ஹா காயா சுதா அனாகா³மினோ ஹோந்தி அனாக³ந்தாரோ இத்த²த்த’’ந்தி? ‘‘இத⁴, ஸாரிபுத்த, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஓரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி அப்பஹீனானி ஹோந்தி, ஸோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி, தம் நிகாமேதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி; தத்த² டி²தோ தத³தி⁴முத்தோ தப்³ப³ஹுலவிஹாரீ அபரிஹீனோ காலம் குருமானோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபகா³னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. ஸோ ததோ சுதோ ஆகா³மீ ஹோதி ஆக³ந்தா இத்த²த்தம்.

‘‘இத⁴ பன, ஸாரிபுத்த, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஓரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி பஹீனானி ஹோந்தி, ஸோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி, தம் நிகாமேதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி; தத்த² டி²தோ தத³தி⁴முத்தோ தப்³ப³ஹுலவிஹாரீ அபரிஹீனோ காலம் குருமானோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபகா³னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. ஸோ ததோ சுதோ அனாகா³மீ ஹோதி அனாக³ந்தா இத்த²த்தம்.

‘‘அயம் கோ², ஸாரிபுத்த, ஹேது அயம் பச்சயோ, யேன மிதே⁴கச்சே ஸத்தா தம்ஹா காயா சுதா ஆகா³மினோ ஹோந்தி ஆக³ந்தாரோ இத்த²த்தம். அயம் பன, ஸாரிபுத்த, ஹேது அயம் பச்சயோ, யேன மிதே⁴கச்சே ஸத்தா தம்ஹா காயா சுதா அனாகா³மினோ ஹோந்தி அனாக³ந்தாரோ இத்த²த்த’’ந்தி. பட²மம்.

2. விப⁴த்திஸுத்தம்

172. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ பி⁴க்க²வே’’தி. ‘‘ஆவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச –

‘‘அத்³த⁴மாஸூபஸம்பன்னேன மே, ஆவுஸோ, அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ ஸச்சி²கதா ஓதி⁴ஸோ ப்³யஞ்ஜனஸோ. தமஹம் அனேகபரியாயேன ஆசிக்கா²மி தே³ஸேமி பஞ்ஞாபேமி பட்ட²பேமி விவராமி விப⁴ஜாமி உத்தானீகரோமி. யஸ்ஸ கோ² பனஸ்ஸ கங்கா² வா விமதி வா, ஸோ மம் பஞ்ஹேன. அஹம் வேய்யாகரணேன ஸம்முகீ²பூ⁴தோ நோ ஸத்தா² யோ நோ த⁴ம்மானம் ஸுகுஸலோ.

‘‘அத்³த⁴மாஸூபஸம்பன்னேன மே, ஆவுஸோ, த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³ ஸச்சி²கதா ஓதி⁴ஸோ ப்³யஞ்ஜனஸோ. தமஹம் அனேகபரியாயேன ஆசிக்கா²மி தே³ஸேமி பஞ்ஞாபேமி பட்ட²பேமி விவராமி விப⁴ஜாமி உத்தானீகரோமி. யஸ்ஸ கோ² பனஸ்ஸ கங்கா² வா விமதி வா, ஸோ மம் பஞ்ஹேன. அஹம் வேய்யாகரணேன ஸம்முகீ²பூ⁴தோ நோ ஸத்தா² யோ நோ த⁴ம்மானம் ஸுகுஸலோ.

‘‘அத்³த⁴மாஸூபஸம்பன்னேன மே, ஆவுஸோ, நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ ஸச்சி²கதா ஓதி⁴ஸோ ப்³யஞ்ஜனஸோ. தமஹம் அனேகபரியாயேன ஆசிக்கா²மி தே³ஸேமி பஞ்ஞாபேமி பட்ட²பேமி விவராமி விப⁴ஜாமி உத்தானீகரோமி. யஸ்ஸ கோ² பனஸ்ஸ கங்கா² வா விமதி வா, ஸோ மம் பஞ்ஹேன. அஹம் வேய்யாகரணேன ஸம்முகீ²பூ⁴தோ நோ ஸத்தா² யோ நோ த⁴ம்மானம் ஸுகுஸலோ.

‘‘அத்³த⁴மாஸூபஸம்பன்னேன மே, ஆவுஸோ, படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ ஸச்சி²கதா ஓதி⁴ஸோ ப்³யஞ்ஜனஸோ. தமஹம் அனேகபரியாயேன ஆசிக்கா²மி தே³ஸேமி பஞ்ஞாபேமி பட்ட²பேமி விவராமி விப⁴ஜாமி உத்தானீகரோமி. யஸ்ஸ கோ² பனஸ்ஸ கங்கா² வா விமதி வா, ஸோ மம் பஞ்ஹேன. அஹம் வேய்யாகரணேன ஸம்முகீ²பூ⁴தோ நோ ஸத்தா² யோ நோ த⁴ம்மானம் ஸுகுஸலோ’’தி. து³தியம்.

3. மஹாகோட்டி²கஸுத்தம்

173. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா ஸாரிபுத்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ அத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’’தி?

‘‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’’.

‘‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ நத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’’தி?

‘‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’’.

‘‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ அத்தி² ச நத்தி² ச அஞ்ஞம் கிஞ்சீ’’தி?

‘‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’’.

‘‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ நேவத்தி² நோ நத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’’தி?

‘‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’’.

‘‘‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ அத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. ‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ நத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ – ‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. ‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ அத்தி² ச நத்தி² ச அஞ்ஞம் கிஞ்சீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ – ‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. ‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ நேவத்தி² நோ நத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ – ‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. யதா² கத²ம் பன, ஆவுஸோ, இமஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி?

‘‘‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ அத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’தி, இதி வத³ம் அப்பபஞ்சம் பபஞ்சேதி. ‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ நத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’தி, இதி வத³ம் அப்பபஞ்சம் பபஞ்சேதி. ‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ அத்தி² ச நத்தி² ச அஞ்ஞம் கிஞ்சீ’தி, இதி வத³ம் அப்பபஞ்சம் பபஞ்சேதி. ‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ நேவத்தி² நோ நத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’தி, இதி வத³ம் அப்பபஞ்சம் பபஞ்சேதி. யாவதா, ஆவுஸோ, ச²ன்னம் ப²ஸ்ஸாயதனானம் க³தி தாவதா பபஞ்சஸ்ஸ க³தி; யாவதா பபஞ்சஸ்ஸ க³தி தாவதா ச²ன்னம் ப²ஸ்ஸாயதனானம் க³தி. ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ பபஞ்சனிரோதோ⁴ பபஞ்சவூபஸமோ’’தி. ததியம்.

4. ஆனந்த³ஸுத்தம்

174. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேனாயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா மஹாகோட்டி²கேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஆயஸ்மந்தம் மஹாகோட்டி²கம் ஏதத³வோச –

‘‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ அத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’’தி?

‘‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’’.

‘‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ நத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’’தி?

‘‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’’.

‘‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ அத்தி² ச நத்தி² ச அஞ்ஞம் கிஞ்சீ’’தி?

‘‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’’.

‘‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ நேவத்தி² நோ நத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’’தி?

‘‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’’.

‘‘‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ அத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ – ‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. ‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ நத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ – ‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. ‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ அத்தி² ச நத்தி² ச அஞ்ஞம் கிஞ்சீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ – ‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. ‘ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ நேவத்தி² நோ நத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ – ‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. யதா² கத²ம் பனாவுஸோ, இமஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி?