1. பத்தகம்மஸுத்தம்

61. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘சத்தாரோமே, க³ஹபதி, த⁴ம்மா இட்டா² கந்தா மனாபா து³ல்லபா⁴ லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? போ⁴கா³ மே உப்பஜ்ஜந்து ஸஹத⁴ம்மேனாதி, அயம் பட²மோ த⁴ம்மோ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம்.

‘‘போ⁴கே³ லத்³தா⁴ ஸஹத⁴ம்மேன யஸோ மே ஆக³ச்ச²து ஸஹ ஞாதீஹி ஸஹ உபஜ்ஜா²யேஹீதி, அயம் து³தியோ த⁴ம்மோ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம்.

‘‘போ⁴கே³ லத்³தா⁴ ஸஹத⁴ம்மேன யஸம் லத்³தா⁴ ஸஹ ஞாதீஹி ஸஹ உபஜ்ஜா²யேஹி சிரம் ஜீவாமி தீ³க⁴மாயும் பாலேமீதி, அயம் ததியோ த⁴ம்மோ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம்.

‘‘போ⁴கே³ லத்³தா⁴ ஸஹத⁴ம்மேன யஸம் லத்³தா⁴ ஸஹ ஞாதீஹி ஸஹ உபஜ்ஜா²யேஹி சிரம் ஜீவித்வா தீ³க⁴மாயும் பாலேத்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜாமீதி, அயம் சதுத்தோ² த⁴ம்மோ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம். இமே கோ², க³ஹபதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா இட்டா² கந்தா மனாபா து³ல்லபா⁴ லோகஸ்மிம்.

‘‘இமேஸம் கோ², க³ஹபதி, சதுன்னம் த⁴ம்மானம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம் து³ல்லபா⁴னம் லோகஸ்மிம் சத்தாரோ த⁴ம்மா படிலாபா⁴ய ஸம்வத்தந்தி. கதமே சத்தாரோ? ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³, ஸீலஸம்பதா³, சாக³ஸம்பதா³, பஞ்ஞாஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, க³ஹபதி, ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³? இத⁴, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸத்³த³ஹதி ததா²க³தஸ்ஸ போ³தி⁴ம் – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி², ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, க³ஹபதி, ஸீலஸம்பதா³? இத⁴, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி…பே… ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, ஸீலஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, க³ஹபதி, சாக³ஸம்பதா³? இத⁴, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி முத்தசாகோ³ பயதபாணி வோஸக்³க³ரதோ யாசயோகோ³ தா³னஸம்விபா⁴க³ரதோ. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, சாக³ஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, க³ஹபதி, பஞ்ஞாஸம்பதா³? அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோபா⁴பி⁴பூ⁴தேன, க³ஹபதி, சேதஸா விஹரந்தோ அகிச்சம் கரோதி, கிச்சம் அபராதே⁴தி. அகிச்சம் கரோந்தோ கிச்சம் அபராதே⁴ந்தோ யஸா ச ஸுகா² ச த⁴ம்ஸதி. ப்³யாபாதா³பி⁴பூ⁴தேன, க³ஹபதி, சேதஸா விஹரந்தோ அகிச்சம் கரோதி, கிச்சம் அபராதே⁴தி. அகிச்சம் கரோந்தோ கிச்சம் அபராதே⁴ந்தோ யஸா ச ஸுகா² ச த⁴ம்ஸதி. தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தேன, க³ஹபதி, சேதஸா விஹரந்தோ அகிச்சம் கரோதி கிச்சம் அபராதே⁴தி. அகிச்சம் கரோந்தோ கிச்சம் அபராதே⁴ந்தோ யஸா ச ஸுகா² ச த⁴ம்ஸதி. உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சாபி⁴பூ⁴தேன, க³ஹபதி, சேதஸா விஹரந்தோ அகிச்சம் கரோதி, கிச்சம் அபராதே⁴தி. அகிச்சம் கரோந்தோ கிச்சம் அபராதே⁴ந்தோ யஸா ச ஸுகா² ச த⁴ம்ஸதி. விசிகிச்சா²பி⁴பூ⁴தேன, க³ஹபதி, சேதஸா விஹரந்தோ அகிச்சம் கரோதி, கிச்சம் அபராதே⁴தி. அகிச்சம் கரோந்தோ கிச்சம் அபராதே⁴ந்தோ யஸா ச ஸுகா² ச த⁴ம்ஸதி.

‘‘ஸ கோ² ஸோ, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோபோ⁴ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோப⁴ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸம் பஜஹதி. ப்³யாபாதோ³ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா ப்³யாபாத³ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸம் பஜஹதி. தி²னமித்³த⁴ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா தி²னமித்³த⁴ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸம் பஜஹதி. உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸம் பஜஹதி. விசிகிச்சா² சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா விசிகிச்ச²ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸம் பஜஹதி.

‘‘யதோ ச கோ², க³ஹபதி, அரியஸாவகஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோபோ⁴ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோபோ⁴ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ பஹீனோ ஹோதி. ப்³யாபாதோ³ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா ப்³யாபாதோ³ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ பஹீனோ ஹோதி. தி²னமித்³த⁴ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா தி²னமித்³த⁴ம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ பஹீனோ ஹோதி. உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ பஹீனோ ஹோதி. விசிகிச்சா² சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதி, இதி விதி³த்வா விசிகிச்சா² சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ பஹீனோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ மஹாபஞ்ஞோ புது²பஞ்ஞோ ஆபாதத³ஸோ [ஆபாத²த³ஸோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பஞ்ஞாஸம்பன்னோ [ஹாஸபஞ்ஞோ (க.)]. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, பஞ்ஞாஸம்பதா³. இமேஸம் கோ², க³ஹபதி, சதுன்னம் த⁴ம்மானம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம் து³ல்லபா⁴னம் லோகஸ்மிம் இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா படிலாபா⁴ய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘ஸ கோ² ஸோ, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி சத்தாரி பத்தகம்மானி கத்தா ஹோதி. கதமானி சத்தாரி? இத⁴ க³ஹபதி, அரியஸாவகோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி அத்தானம் ஸுகே²தி பீணேதி ஸம்மா ஸுக²ம் பரிஹரதி. மாதாபிதரோ ஸுகே²தி பீணேதி ஸம்மா ஸுக²ம் பரிஹரதி. புத்ததா³ரதா³ஸகம்மகரபோரிஸே ஸுகே²தி பீணேதி ஸம்மா ஸுக²ம் பரிஹரதி. மித்தாமச்சே ஸுகே²தி பீணேதி ஸம்மா ஸுக²ம் பரிஹரதி. இத³மஸ்ஸ பட²மம் டா²னக³தம் ஹோதி பத்தக³தம் ஆயதனஸோ பரிபு⁴த்தம்.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதி, அரியஸாவகோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி யா தா ஹோந்தி ஆபதா³ அக்³கி³தோ வா உத³கதோ வா ராஜதோ வா சோரதோ வா அப்பியதோ வா தா³யாத³தோ [அ. நி. 5.41], ததா²ரூபாஸு ஆபதா³ஸு பரியோதா⁴ய ஸம்வத்ததி. ஸோத்தி²ம் அத்தானம் கரோதி. இத³மஸ்ஸ து³தியம் டா²னக³தம் ஹோதி பத்தக³தம் ஆயதனஸோ பரிபு⁴த்தம்.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதி, அரியஸாவகோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி பஞ்சப³லிம் கத்தா ஹோதி – ஞாதிப³லிம், அதிதி²ப³லிம், புப்³ப³பேதப³லிம், ராஜப³லிம், தே³வதாப³லிம். இத³மஸ்ஸ ததியம் டா²னக³தம் ஹோதி பத்தக³தம் ஆயதனஸோ பரிபு⁴த்தம்.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதி, அரியஸாவகோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா மத³ப்பமாதா³ படிவிரதா க²ந்திஸோரச்சே நிவிட்டா² ஏகமத்தானம் த³மேந்தி, ஏகமத்தானம் ஸமேந்தி, ஏகமத்தானம் பரினிப்³பா³பேந்தி, ததா²ரூபேஸு ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு உத்³த⁴க்³கி³கம் த³க்கி²ணம் பதிட்டா²பேதி ஸோவக்³கி³கம் ஸுக²விபாகம் ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகம். இத³மஸ்ஸ சதுத்த²ம் டா²னக³தம் ஹோதி பத்தக³தம் ஆயதனஸோ பரிபு⁴த்தம்.

‘‘ஸ கோ² ஸோ, க³ஹபதி, அரியஸாவகோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி இமானி சத்தாரி பத்தகம்மானி கத்தா ஹோதி. யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, க³ஹபதி, அஞ்ஞத்ர இமேஹி சதூஹி பத்தகம்மேஹி போ⁴கா³ பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, இமே வுச்சந்தி, க³ஹபதி, போ⁴கா³ அட்டா²னக³தா அபத்தக³தா அனாயதனஸோ பரிபு⁴த்தா. யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, க³ஹபதி, இமேஹி சதூஹி பத்தகம்மேஹி போ⁴கா³ பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, இமே வுச்சந்தி, க³ஹபதி, போ⁴கா³ டா²னக³தா பத்தக³தா ஆயதனஸோ பரிபு⁴த்தா’’தி.

‘‘பு⁴த்தா போ⁴கா³ ப⁴தா ப⁴ச்சா [க³தா பூ⁴தா (க.) ப⁴டா ப⁴ச்சா (ஸ்யா. கம்.)], விதிண்ணா ஆபதா³ஸு மே;

உத்³த⁴க்³கா³ த³க்கி²ணா தி³ன்னா, அதோ² பஞ்சப³லீ கதா;

உபட்டி²தா ஸீலவந்தோ, ஸஞ்ஞதா ப்³ரஹ்மசாரயோ.

‘‘யத³த்த²ம் போ⁴க³ம் இச்சே²ய்ய, பண்டி³தோ க⁴ரமாவஸம்;

ஸோ மே அத்தோ² அனுப்பத்தோ, கதம் அனனுதாபியம்.

‘‘ஏதம் [ஏவம் (க.)] அனுஸ்ஸரம் மச்சோ, அரியத⁴ம்மே டி²தோ நரோ;

இதே⁴வ நம் பஸம்ஸந்தி, பேச்ச ஸக்³கே³ பமோத³தீ’’தி. பட²மம்;