1. ஆனிஸம்ஸவக்³கோ³

1. கிமத்தி²யஸுத்தம்

1. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘கிமத்தி²யானி, ப⁴ந்தே, குஸலானி ஸீலானி கிமானிஸம்ஸானீ’’தி? ‘‘அவிப்படிஸாரத்தா²னி கோ², ஆனந்த³, குஸலானி ஸீலானி அவிப்படிஸாரானிஸம்ஸானீ’’தி.

‘‘அவிப்படிஸாரோ பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யோ கிமானிஸம்ஸோ’’தி? ‘‘அவிப்படிஸாரோ கோ², ஆனந்த³, பாமோஜ்ஜத்தோ² பாமோஜ்ஜானிஸம்ஸோ’’தி [பாமுஜ்ஜத்தோ² பாமுஜ்ஜானிஸம்ஸோதி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.) அ. நி. 11.1].

‘‘பாமோஜ்ஜம் பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யம் கிமானிஸம்ஸ’’ந்தி? ‘‘பாமோஜ்ஜம் கோ², ஆனந்த³, பீதத்த²ம் பீதானிஸம்ஸ’’ந்தி.

‘‘பீதி பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யா கிமானிஸம்ஸா’’தி? ‘‘பீதி கோ², ஆனந்த³, பஸ்ஸத்³த⁴த்தா² பஸ்ஸத்³தா⁴னிஸம்ஸா’’தி.

‘‘பஸ்ஸத்³தி⁴ பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யா கிமானிஸம்ஸா’’தி? ‘‘பஸ்ஸத்³தி⁴ கோ², ஆனந்த³, ஸுக²த்தா² ஸுகா²னிஸம்ஸா’’தி.

‘‘ஸுக²ம் பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யம் கிமானிஸம்ஸ’’ந்தி? ‘‘ஸுக²ம் கோ², ஆனந்த³, ஸமாத⁴த்த²ம் ஸமாதா⁴னிஸம்ஸ’’ந்தி.

‘‘ஸமாதி⁴ பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யோ கிமானிஸம்ஸோ’’தி? ‘‘ஸமாதி⁴ கோ², ஆனந்த³, யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனத்தோ² யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனானிஸம்ஸோ’’தி.

‘‘யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம் பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யம் கிமானிஸம்ஸ’’ந்தி? ‘‘யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம் கோ², ஆனந்த³, நிப்³பி³தா³விராக³த்த²ம் நிப்³பி³தா³விராகா³னிஸம்ஸ’’ந்தி.

‘‘நிப்³பி³தா³விராகோ³ பன, ப⁴ந்தே கிமத்தி²யோ கிமானிஸம்ஸோ’’தி? ‘‘நிப்³பி³தா³விராகோ³ கோ², ஆனந்த³, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனத்தோ² விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனானிஸம்ஸோ [… நிஸம்ஸோதி (ஸீ. க.)].

‘‘இதி கோ², ஆனந்த³, குஸலானி ஸீலானி அவிப்படிஸாரத்தா²னி அவிப்படிஸாரானிஸம்ஸானி; அவிப்படிஸாரோ பாமோஜ்ஜத்தோ² பாமோஜ்ஜானிஸம்ஸோ; பாமோஜ்ஜம் பீதத்த²ம் பீதானிஸம்ஸம்; பீதி பஸ்ஸத்³த⁴த்தா² பஸ்ஸத்³தா⁴னிஸம்ஸா; பஸ்ஸத்³தி⁴ ஸுக²த்தா² ஸுகா²னிஸம்ஸா; ஸுக²ம் ஸமாத⁴த்த²ம் ஸமாதா⁴னிஸம்ஸம்; ஸமாதி⁴ யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனத்தோ² யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனானிஸம்ஸோ; யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம் நிப்³பி³தா³விராக³த்த²ம் நிப்³பி³தா³விராகா³னிஸம்ஸம்; நிப்³பி³தா³விராகோ³ விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனத்தோ² விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனானிஸம்ஸோ. இதி கோ², ஆனந்த³, குஸலானி ஸீலானி அனுபுப்³பே³ன அக்³கா³ய பரேந்தீ’’தி [அரஹத்தாய பூரேந்தீதி (ஸ்யா.)]. பட²மம்.

2. சேதனாகரணீயஸுத்தம்

2. [அ. நி. 11.2] ‘‘ஸீலவதோ, பி⁴க்க²வே, ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ ந சேதனாய கரணீயம் – ‘அவிப்படிஸாரோ மே உப்பஜ்ஜதூ’தி. த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யம் ஸீலவதோ ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ அவிப்படிஸாரோ உப்பஜ்ஜதி. அவிப்படிஸாரிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ந சேதனாய கரணீயம் – ‘பாமோஜ்ஜம் மே உப்பஜ்ஜதூ’தி. த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யம் அவிப்படிஸாரிஸ்ஸ பாமோஜ்ஜம் ஜாயதி. பமுதி³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ந சேதனாய கரணீயம் – ‘பீதி மே உப்பஜ்ஜதூ’தி. த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யம் பமுதி³தஸ்ஸ பீதி உப்பஜ்ஜதி. பீதிமனஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ந சேதனாய கரணீயம் – ‘காயோ மே பஸ்ஸம்ப⁴தூ’தி. த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யம் பீதிமனஸ்ஸ காயோ பஸ்ஸம்ப⁴தி. பஸ்ஸத்³த⁴காயஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ந சேதனாய கரணீயம் – ‘ஸுக²ம் வேதி³யாமீ’தி. த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யம் பஸ்ஸத்³த⁴காயோ ஸுக²ம் வேதி³யதி. ஸுகி²னோ, பி⁴க்க²வே, ந சேதனாய கரணீயம் – ‘சித்தம் மே ஸமாதி⁴யதூ’தி. த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யம் ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. ஸமாஹிதஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ந சேதனாய கரணீயம் – ‘யதா²பூ⁴தம் ஜானாமி பஸ்ஸாமீ’தி. த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யம் ஸமாஹிதோ யதா²பூ⁴தம் ஜானாதி பஸ்ஸதி. யதா²பூ⁴தம், பி⁴க்க²வே, ஜானதோ பஸ்ஸதோ ந சேதனாய கரணீயம் – ‘நிப்³பி³ந்தா³மி விரஜ்ஜாமீ’தி. த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யம் யதா²பூ⁴தம் ஜானம் பஸ்ஸம் நிப்³பி³ந்த³தி விரஜ்ஜதி. நிப்³பி³ன்னஸ்ஸ [நிப்³பி³ந்த³ஸ்ஸ (ஸீ. க.)], பி⁴க்க²வே, விரத்தஸ்ஸ ந சேதனாய கரணீயம் – ‘விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் ஸச்சி²கரோமீ’தி. த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யம் நிப்³பி³ன்னோ [நிப்³பி³ந்தோ³ (ஸீ. க.)] விரத்தோ விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் ஸச்சி²கரோதி.

‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, நிப்³பி³தா³விராகோ³ விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனத்தோ² விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனானிஸம்ஸோ; யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம் நிப்³பி³தா³விராக³த்த²ம் நிப்³பி³தா³விராகா³னிஸம்ஸம்; ஸமாதி⁴ யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனத்தோ² யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனானிஸம்ஸோ; ஸுக²ம் ஸமாத⁴த்த²ம் ஸமாதா⁴னிஸம்ஸம்; பஸ்ஸத்³தி⁴ ஸுக²த்தா² ஸுகா²னிஸம்ஸா; பீதி பஸ்ஸத்³த⁴த்தா² பஸ்ஸத்³தா⁴னிஸம்ஸா; பாமோஜ்ஜம் பீதத்த²ம் பீதானிஸம்ஸம்; அவிப்படிஸாரோ பாமோஜ்ஜத்தோ² பாமோஜ்ஜானிஸம்ஸோ; குஸலானி ஸீலானி அவிப்படிஸாரத்தா²னி அவிப்படிஸாரானிஸம்ஸானி. இதி கோ², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா த⁴ம்மே அபி⁴ஸந்தே³ந்தி, த⁴ம்மா த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி அபாரா பாரம் க³மனாயா’’தி. து³தியம்.

3. பட²மஉபனிஸஸுத்தம்

3. [அ. நி. 5.24; 11.3] ‘‘து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ஸீலவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி அவிப்படிஸாரோ; அவிப்படிஸாரே அஸதி அவிப்படிஸாரவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி பாமோஜ்ஜம்; பாமோஜ்ஜே அஸதி பாமோஜ்ஜவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸா ஹோதி பீதி; பீதியா அஸதி பீதிவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸா ஹோதி பஸ்ஸத்³தி⁴; பஸ்ஸத்³தி⁴யா அஸதி பஸ்ஸத்³தி⁴விபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி ஸுக²ம்; ஸுகே² அஸதி ஸுக²விபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி ஸம்மாஸமாதி⁴; ஸம்மாஸமாதி⁴ம்ஹி அஸதி ஸம்மாஸமாதி⁴விபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம்; யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனே அஸதி யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி நிப்³பி³தா³விராகோ³; நிப்³பி³தா³விராகே³ அஸதி நிப்³பி³தா³விராக³விபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ருக்கோ² ஸாகா²பலாஸவிபன்னோ. தஸ்ஸ பபடிகாபி ந பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி, தசோபி… பே²க்³கு³பி… ஸாரோபி ந பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி அவிப்படிஸாரோ; அவிப்படிஸாரே அஸதி அவிப்படிஸாரவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி…பே… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம்.

‘‘ஸீலவதோ, பி⁴க்க²வே, ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி அவிப்படிஸாரோ; அவிப்படிஸாரே ஸதி அவிப்படிஸாரஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி பாமோஜ்ஜம்; பாமோஜ்ஜே ஸதி பாமோஜ்ஜஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னா ஹோதி பீதி; பீதியா ஸதி பீதிஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னா ஹோதி பஸ்ஸத்³தி⁴; பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸதி பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி ஸுக²ம்; ஸுகே² ஸதி ஸுக²ஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி ஸம்மாஸமாதி⁴; ஸம்மாஸமாதி⁴ம்ஹி ஸதி ஸம்மாஸமாதி⁴ஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம்; யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனே ஸதி யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி நிப்³பி³தா³விராகோ³; நிப்³பி³தா³விராகே³ ஸதி நிப்³பி³தா³விராக³ஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ருக்கோ² ஸாகா²பலாஸஸம்பன்னோ. தஸ்ஸ பபடிகாபி பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி, தசோபி… பே²க்³கு³பி… ஸாரோபி பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸீலவதோ ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி அவிப்படிஸாரோ; அவிப்படிஸாரே ஸதி அவிப்படிஸாரஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி…பே… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸன’’ந்தி. ததியம்.

4. து³தியஉபனிஸஸுத்தம்

4. [அ. நி. 11.4] தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ, ஆவுஸோ, ஸீலவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி அவிப்படிஸாரோ; அவிப்படிஸாரே அஸதி அவிப்படிஸாரவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி…பே… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம். ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, ருக்கோ² ஸாகா²பலாஸவிபன்னோ. தஸ்ஸ பபடிகாபி ந பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி, தசோபி… பே²க்³கு³பி… ஸாரோபி ந பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஏவமேவம் கோ², ஆவுஸோ, து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி அவிப்படிஸாரோ; அவிப்படிஸாரே அஸதி அவிப்படிஸாரவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி…பே… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம்.

‘‘ஸீலவதோ, ஆவுஸோ, ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி அவிப்படிஸாரோ; அவிப்படிஸாரே ஸதி அவிப்படிஸாரஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி…பே. … விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம். ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, ருக்கோ² ஸாகா²பலாஸஸம்பன்னோ. தஸ்ஸ பபடிகாபி பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி, தசோபி… பே²க்³கு³பி… ஸாரோபி பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஏவமேவம் கோ², ஆவுஸோ, ஸீலவதோ ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி அவிப்படிஸாரோ; அவிப்படிஸாரே ஸதி அவிப்படிஸாரஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி…பே… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸன’’ந்தி. சதுத்த²ம்.

5. ததியஉபனிஸஸுத்தம்

5. [அ. நி. 11.5] தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ, ஆவுஸோ, ஸீலவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி அவிப்படிஸாரோ; அவிப்படிஸாரே அஸதி அவிப்படிஸாரவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி பாமோஜ்ஜம்; பாமோஜ்ஜே அஸதி பாமோஜ்ஜவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸா ஹோதி பீதி; பீதியா அஸதி பீதிவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸா ஹோதி பஸ்ஸத்³தி⁴; பஸ்ஸத்³தி⁴யா அஸதி பஸ்ஸத்³தி⁴விபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி ஸுக²ம்; ஸுகே² அஸதி ஸுக²விபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி ஸம்மாஸமாதி⁴; ஸம்மாஸமாதி⁴ம்ஹி அஸதி ஸம்மாஸமாதி⁴விபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம்; யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனே அஸதி யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி நிப்³பி³தா³விராகோ³; நிப்³பி³தா³விராகே³ அஸதி நிப்³பி³தா³விராக³விபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம். ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, ருக்கோ² ஸாகா²பலாஸவிபன்னோ. தஸ்ஸ பபடிகாபி ந பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி, தசோபி… பே²க்³கு³பி… ஸாரோபி ந பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஏவமேவம் கோ², ஆவுஸோ, து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி அவிப்படிஸாரோ; அவிப்படிஸாரே அஸதி அவிப்படிஸாரவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி…பே… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம்.

‘‘ஸீலவதோ, ஆவுஸோ, ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி அவிப்படிஸாரோ; அவிப்படிஸாரே ஸதி அவிப்படிஸாரஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி பாமோஜ்ஜம்; பாமோஜ்ஜே ஸதி பாமோஜ்ஜஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னா ஹோதி பீதி; பீதியா ஸதி பீதிஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னா ஹோதி பஸ்ஸத்³தி⁴; பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸதி பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி ஸுக²ம்; ஸுகே² ஸதி ஸுக²ஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி ஸம்மாஸமாதி⁴; ஸம்மாஸமாதி⁴ம்ஹி ஸதி ஸம்மாஸமாதி⁴ஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம்; யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனே ஸதி யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி நிப்³பி³தா³விராகோ³; நிப்³பி³தா³விராகே³ ஸதி நிப்³பி³தா³விராக³ஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம். ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, ருக்கோ² ஸாகா²பலாஸஸம்பன்னோ. தஸ்ஸ பபடிகாபி பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி, தசோபி… பே²க்³கு³பி… ஸாரோபி பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஏவமேவம் கோ², ஆவுஸோ, ஸீலவதோ ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி அவிப்படிஸாரோ; அவிப்படிஸாரே ஸதி அவிப்படிஸாரஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி…பே… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸன’’ந்தி. பஞ்சமம்.

6. ஸமாதி⁴ஸுத்தம்

6. [அ. நி. 11.18] அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸியா நு கோ², ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னோ ததா²ரூபோ ஸமாதி⁴படிலாபோ⁴ யதா² நேவ பத²வியம் பத²விஸஞ்ஞீ [பட²விஸஞ்ஞீ (ஸீ.), பட²வீஸஞ்ஞீ (ஸ்யா.)] அஸ்ஸ, ந ஆபஸ்மிம் ஆபோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந தேஜஸ்மிம் தேஜோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந வாயஸ்மிம் வாயோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆகாஸானஞ்சாயதனே ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந விஞ்ஞாணஞ்சாயதனே விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந இத⁴லோகே இத⁴லோகஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந பரலோகே பரலோகஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ; ஸஞ்ஞீ ச பன அஸ்ஸா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ ததா²ரூபோ ஸமாதி⁴படிலாபோ⁴ யதா² நேவ பத²வியம் பத²விஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆபஸ்மிம் ஆபோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந தேஜஸ்மிம் தேஜோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந வாயஸ்மிம் வாயோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆகாஸானஞ்சாயதனே ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந விஞ்ஞாணஞ்சாயதனே விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந இத⁴லோகே இத⁴லோகஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந பரலோகே பரலோகஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ; ஸஞ்ஞீ ச பன அஸ்ஸா’’தி.

‘‘யதா² கத²ம் பன, ப⁴ந்தே, ஸியா பி⁴க்கு²னோ ததா²ரூபோ ஸமாதி⁴படிலாபோ⁴ யதா² நேவ பத²வியம் பத²விஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆபஸ்மிம் ஆபோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ ந தேஜஸ்மிம் தேஜோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந வாயஸ்மிம் வாயோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆகாஸானஞ்சாயதனே ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந விஞ்ஞாணஞ்சாயதனே விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆகிஞ்சஞ்ஞாயத்தனே ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந இத⁴லோகே இத⁴லோகஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந பரலோகே பரலோகஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ; ஸஞ்ஞீ ச பன அஸ்ஸா’’தி?

‘‘இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² ஏவம்ஸஞ்ஞீ ஹோதி – ‘ஏதம் ஸந்தம் ஏதம் பணீதம் யதி³த³ம் ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ² ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³கோ³ தண்ஹாக்க²யோ விராகோ³ நிரோதோ⁴ நிப்³பா³ன’ந்தி. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, ஸியா பி⁴க்கு²னோ ததா²ரூபோ ஸமாதி⁴படிலாபோ⁴ யதா² நேவ பத²வியம் பத²விஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆபஸ்மிம் ஆபோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந தேஜஸ்மிம் தேஜோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந வாயஸ்மிம் வாயோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆகாஸானஞ்சாயதனே ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந விஞ்ஞாணஞ்சாயதனே விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந இத⁴லோகே இத⁴லோகஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந பரலோகே பரலோகஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ; ஸஞ்ஞீ ச பன அஸ்ஸா’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஸாரிபுத்தஸுத்தம்

7. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா ஸாரிபுத்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ஸியா நு கோ², ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²னோ ததா²ரூபோ ஸமாதி⁴படிலாபோ⁴ யதா² நேவ பத²வியம் பத²விஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆபஸ்மிம் ஆபோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந தேஜஸ்மிம் தேஜோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந வாயஸ்மிம் வாயோஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆகாஸானஞ்சாயதனே ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந விஞ்ஞாணஞ்சாயதனே விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந இத⁴லோகே இத⁴லோகஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ, ந பரலோகே பரலோகஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ; ஸஞ்ஞீ ச பன அஸ்ஸா’’தி?

‘‘ஸியா, ஆவுஸோ ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ ததா²ரூபோ ஸமாதி⁴படிலாபோ⁴ யதா² நேவ பத²வியம் பத²விஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ…பே… ந பரலோகே பரலோகஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ; ஸஞ்ஞீ ச பன அஸ்ஸா’’தி.

‘‘யதா² கத²ம் பன, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ஸியா பி⁴க்கு²னோ ததா²ரூபோ ஸமாதி⁴படிலாபோ⁴ யதா² நேவ பத²வியம் பத²விஸஞ்ஞீ அஸ்ஸ…பே… ஸஞ்ஞீ ச பன அஸ்ஸா’’தி? ‘‘ஏகமிதா³ஹம், ஆவுஸோ ஆனந்த³, ஸமயம் இதே⁴வ ஸாவத்தி²யம் விஹராமி அந்த⁴வனஸ்மிம். தத்தா²ஹம் [அதா²ஹம் (க.)] ததா²ரூபம் ஸமாதி⁴ம் ஸமாபஜ்ஜிம் [படிலபா⁴மி (க.)] யதா² நேவ பத²வியம் பத²விஸஞ்ஞீ அஹோஸிம், ந ஆபஸ்மிம் ஆபோஸஞ்ஞீ அஹோஸிம், ந தேஜஸ்மிம் தேஜோஸஞ்ஞீ அஹோஸிம், ந வாயஸ்மிம் வாயோஸஞ்ஞீ அஹோஸிம், ந ஆகாஸானஞ்சாயதனே ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞீ அஹோஸிம், ந விஞ்ஞாணஞ்சாயதனே விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞீ அஹோஸிம், ந ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞீ அஹோஸிம், ந நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞீ அஹோஸிம், ந இத⁴லோகே இத⁴லோகஸஞ்ஞீ அஹோஸிம், ந பரலோகே பரலோகஸஞ்ஞீ அஹோஸிம்; ஸஞ்ஞீ ச பன அஹோஸி’’ந்தி.

‘‘கிம்ஸஞ்ஞீ பனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ [கிம் ஸஞ்ஞீ பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த (க.)] தஸ்மிம் ஸமயே அஹோஸீ’’தி? ‘‘ப⁴வனிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம் ப⁴வனிரோதோ⁴ நிப்³பா³ன’’ந்தி கோ² மே, ஆவுஸோ, அஞ்ஞாவ ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதி அஞ்ஞாவ ஸஞ்ஞா நிருஜ்ஜ²தி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, ஸகலிகக்³கி³ஸ்ஸ ஜா²யமானஸ்ஸ அஞ்ஞாவ அச்சி உப்பஜ்ஜதி அஞ்ஞாவ அச்சி நிருஜ்ஜ²தி; ஏவமேவம் கோ², ஆவுஸோ, ‘ப⁴வனிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம் ப⁴வனிரோதோ⁴ நிப்³பா³ன’ந்தி அஞ்ஞாவ ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதி அஞ்ஞாவ ஸஞ்ஞா நிருஜ்ஜ²தி. ‘ப⁴வனிரோதோ⁴ நிப்³பா³ன’ந்தி [நிப்³பா³னம் (ஸீ. க.)] ஸஞ்ஞீ ச பனாஹம், ஆவுஸோ, தஸ்மிம் ஸமயே அஹோஸி’’ந்தி. ஸத்தமம்.

8. ஜா²னஸுத்தம்

8. ‘‘ஸத்³தோ⁴ ச [இமஸ்மிம் வாக்யே அயம் ச காரோ நத்தி² ஸ்யாமபோத்த²கே], பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஹோதி, நோ ச [நோ (ஸ்யா.) ஏவமுபரிபி. அ. நி. 8.71] ஸீலவா; ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ ஹோதி. தேன தம் அங்க³ம் பரிபூரேதப்³ப³ம் – ‘கிந்தாஹம் ஸத்³தோ⁴ ச அஸ்ஸம், ஸீலவா சா’தி! யதோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி ஸீலவா ச, ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பரிபூரோ ஹோதி.

‘‘ஸத்³தோ⁴ ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஹோதி ஸீலவா ச, நோ ச ப³ஹுஸ்ஸுதோ…பே… ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச, நோ ச த⁴ம்மகதி²கோ… த⁴ம்மகதி²கோ ச, நோ ச பரிஸாவசரோ… பரிஸாவசரோ ச, நோ ச விஸாரதோ³ பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி… விஸாரதோ³ ச பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, நோ ச வினயத⁴ரோ… வினயத⁴ரோ ச, நோ ச ஆரஞ்ஞிகோ [ஆரஞ்ஞகோ (க.)] பந்தஸேனாஸனோ… ஆரஞ்ஞிகோ ச பந்தஸேனாஸனோ, நோ ச சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴… சதுன்னஞ்ச ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, நோ ச ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ ஹோதி. தேன தம் அங்க³ம் பரிபூரேதப்³ப³ம் – ‘கிந்தாஹம் ஸத்³தோ⁴ ச அஸ்ஸம், ஸீலவா ச, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச, த⁴ம்மகதி²கோ ச, பரிஸாவசரோ ச, விஸாரதோ³ ச பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யம், வினயத⁴ரோ ச, ஆரஞ்ஞிகோ ச பந்தஸேனாஸனோ, சதுன்னஞ்ச ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ அஸ்ஸம் அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானஞ்ச க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி.

‘‘யதோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி, ஸீலவா ச, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச, த⁴ம்மகதி²கோ ச, பரிஸாவசரோ ச, விஸாரதோ³ ச பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, வினயத⁴ரோ ச, ஆரஞ்ஞிகோ ச பந்தஸேனாஸனோ, சதுன்னஞ்ச ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானஞ்ச க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பரிபூரோ ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸமந்தபாஸாதி³கோ ச ஹோதி ஸப்³பா³காரபரிபூரோ சா’’தி. அட்ட²மம்.

9. ஸந்தவிமோக்க²ஸுத்தம்

9. ‘‘ஸத்³தோ⁴ ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஹோதி, நோ ச ஸீலவா…பே… ஸீலவா ச, நோ ச ப³ஹுஸ்ஸுதோ… ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச, நோ ச த⁴ம்மகதி²கோ… த⁴ம்மகதி²கோ ச, நோ ச பரிஸாவசரோ… பரிஸாவசரோ ச, நோ ச விஸாரதோ³ பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி… விஸாரதோ³ ச பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, நோ ச வினயத⁴ரோ… வினயத⁴ரோ ச, நோ ச ஆரஞ்ஞிகோ பந்தஸேனாஸனோ… ஆரஞ்ஞிகோ ச பந்தஸேனாஸனோ, நோ ச யே தே ஸந்தா விமோக்கா² அதிக்கம்ம ரூபே ஆருப்பா தே காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி… யே தே ஸந்தா விமோக்கா² அதிக்கம்ம ரூபே ஆருப்பா தே ச காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, நோ ச ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ ஹோதி. தேன தம் அங்க³ம் பரிபூரேதப்³ப³ம் – ‘கிந்தாஹம் ஸத்³தோ⁴ ச அஸ்ஸம், ஸீலவா ச, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச, த⁴ம்மகதி²கோ ச, பரிஸாவசரோ ச, விஸாரதோ³ ச பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யம், வினயத⁴ரோ ச, ஆரஞ்ஞிகோ ச பந்தஸேனாஸனோ, யே தே ஸந்தா விமோக்கா² அதிக்கம்ம ரூபே ஆருப்பா தே ச காயேன பு²ஸித்வா விஹரேய்யம், ஆஸவானஞ்ச க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி.

‘‘யதோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி, ஸீலவா ச, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச, த⁴ம்மகதி²கோ ச, பரிஸாவசரோ ச, விஸாரதோ³ ச பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, வினயத⁴ரோ ச, ஆரஞ்ஞிகோ ச பந்தஸேனாஸனோ, யே தே ஸந்தா விமோக்கா² அதிக்கம்ம ரூபே ஆருப்பா தே ச காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, ஆஸவானஞ்ச க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பரிபூரோ ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸமந்தபாஸாதி³கோ ச ஹோதி ஸப்³பா³காரபரிபூரோ சா’’தி. நவமம்.

10. விஜ்ஜாஸுத்தம்

10. ‘‘ஸத்³தோ⁴ ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஹோதி, நோ ச ஸீலவா. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ ஹோதி. தேன தம் அங்க³ம் பரிபூரேதப்³ப³ம் – ‘கிந்தாஹம் ஸத்³தோ⁴ ச அஸ்ஸம் ஸீலவா சா’தி. யதோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி, ஸீலவா ச, ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பரிபூரோ ஹோதி.

‘‘ஸத்³தோ⁴ ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஹோதி ஸீலவா ச, நோ ச ப³ஹுஸ்ஸுதோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச, நோ ச த⁴ம்மகதி²கோ த⁴ம்மகதி²கோ ச, நோ ச பரிஸாவசரோ பரிஸாவசரோ ச, நோ ச விஸாரதோ³ பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி விஸாரதோ³ ச பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, நோ ச வினயத⁴ரோ வினயத⁴ரோ ச, நோ ச அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. அனேகவிஹிதஞ்ச…பே… புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, நோ ச தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன…பே… யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி தி³ப்³பே³ன ச சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன…பே… யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி, நோ ச ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ ஹோதி. தேன தம் அங்க³ம் பரிபூரேதப்³ப³ம் – ‘கிந்தாஹம் ஸத்³தோ⁴ ச அஸ்ஸம், ஸீலவா ச, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச, த⁴ம்மகதி²கோ ச, பரிஸாவசரோ ச, விஸாரதோ³ ச பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யம், வினயத⁴ரோ ச, அனேகவிஹிதஞ்ச புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரேய்யம், ஸேய்யதி²த³ம், ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரேய்யம், தி³ப்³பே³ன ச சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன…பே… யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானேய்யம், ஆஸவானஞ்ச க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி.

‘‘யதோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி, ஸீலவா ச, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச, த⁴ம்மகதி²கோ ச, பரிஸாவசரோ ச, விஸாரதோ³ ச பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, வினயத⁴ரோ ச, அனேகவிஹிதஞ்ச புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, தி³ப்³பே³ன ச சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன…பே… யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி, ஆஸவானஞ்ச க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பரிபூரோ ஹோதி. இமேஹி, கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸமந்தபாஸாதி³கோ ச ஹோதி ஸப்³பா³காரபரிபூரோ சா’’தி. த³ஸமம்.

ஆனிஸம்ஸவக்³கோ³ பட²மோ.