2. நாத²வக்³கோ³
1. ஸேனாஸனஸுத்தம்
11. ‘‘பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஸேனாஸனம் ஸேவமானோ ப⁴ஜமானோ நசிரஸ்ஸேவ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ஹோதி; ஸத்³த³ஹதி ததா²க³தஸ்ஸ போ³தி⁴ம் – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா…பே… ப⁴க³வா’தி; அப்பாபா³தோ⁴ ஹோதி அப்பாதங்கோ, ஸமவேபாகினியா க³ஹணியா ஸமன்னாக³தோ நாதிஸீதாய நாச்சுண்ஹாய மஜ்ஜி²மாய பதா⁴னக்க²மாய; அஸடோ² ஹோதி அமாயாவீ, யதா²பூ⁴தம் அத்தானம் ஆவிகத்தா ஸத்த²ரி வா விஞ்ஞூஸு வா ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு; ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி, அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய, குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய; தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; பஞ்ஞவா ஹோதி, உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ அரியாய நிப்³பே³தி⁴காய ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தோ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் நாதிதூ³ரம் ஹோதி நாச்சாஸன்னம் க³மனாக³மனஸம்பன்னம் தி³வா அப்பாகிண்ணம் ரத்திம் அப்பஸத்³த³ம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸம் அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸம் [அப்பட³ம்ஸ… ஸிரிம்ஸபஸம்ப²ஸ்ஸம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)]; தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே விஹரந்தஸ்ஸ அப்பகஸிரேன உப்பஜ்ஜந்தி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா; தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே தே²ரா பி⁴க்கூ² விஹரந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா ஆக³தாக³மா த⁴ம்மத⁴ரா வினயத⁴ரா மாதிகாத⁴ரா; தே காலேன காலம் உபஸங்கமித்வா பரிபுச்ச²தி பரிபஞ்ஹதி – ‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம், இமஸ்ஸ கோ அத்தோ²’தி; தஸ்ஸ தே ஆயஸ்மந்தோ அவிவடஞ்சேவ விவரந்தி அனுத்தானீகதஞ்ச உத்தானிம் கரோந்தி அனேகவிஹிதேஸு ச கங்கா²டா²னியேஸு த⁴ம்மேஸு கங்க²ம் படிவினோதே³ந்தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஹோதி. பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தோ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஸேனாஸனம் ஸேவமானோ ப⁴ஜமானோ நசிரஸ்ஸேவ ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யா’’தி. பட²மம்.
2. பஞ்சங்க³ஸுத்தம்
12. ‘‘பஞ்சங்க³விப்பஹீனோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தோ இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ‘கேவலீ வுஸிதவா உத்தமபுரிஸோ’தி வுச்சதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³விப்பஹீனோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ காமச்ச²ந்தோ³ பஹீனோ ஹோதி, ப்³யாபாதோ³ பஹீனோ ஹோதி, தி²னமித்³த⁴ம் [தீ²னமித்³த⁴ம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] பஹீனம் ஹோதி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீனம் ஹோதி, விசிகிச்சா² பஹீனா ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³விப்பஹீனோ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஸேகே²ன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன விமுத்திக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தோ ஹோதி.
‘‘பஞ்சங்க³விப்பஹீனோ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தோ இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ‘கேவலீ வுஸிதவா உத்தமபுரிஸோ’தி வுச்சதி.
‘‘காமச்ச²ந்தோ³ ச ப்³யாபாதோ³, தி²னமித்³த⁴ஞ்ச பி⁴க்கு²னோ;
உத்³த⁴ச்சம் விசிகிச்சா² ச, ஸப்³ப³ஸோவ ந விஜ்ஜதி.
‘‘அஸேகே²ன ச ஸீலேன, அஸேகே²ன ஸமாதி⁴னா;
விமுத்தியா ச ஸம்பன்னோ, ஞாணேன ச ததா²விதோ⁴.
‘‘ஸ வே பஞ்சங்க³ஸம்பன்னோ, பஞ்ச அங்கே³ [பஞ்சங்கா³னி (ஸ்யா.)] விவஜ்ஜயம் [விவஜ்ஜிய (க.)];
இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே, கேவலீ இதி வுச்சதீ’’தி. து³தியம்;
3. ஸம்யோஜனஸுத்தம்
13. ‘‘த³ஸயிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனானி. கதமானி த³ஸ? பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி, பஞ்சுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி. கதமானி பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி? ஸக்காயதி³ட்டி², விசிகிச்சா², ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ, காமச்ச²ந்தோ³, ப்³யாபாதோ³ – இமானி பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி.
‘‘கதமானி பஞ்சுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி? ரூபராகோ³, அரூபராகோ³, மானோ, உத்³த⁴ச்சம், அவிஜ்ஜா – இமானி பஞ்சுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸ ஸம்யோஜனானீ’’தி. ததியம்.
4. சேதோகி²லஸுத்தம்
14. ‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ வா பி⁴க்கு²னியா வா பஞ்ச சேதோகி²லா அப்பஹீனா பஞ்ச சேதஸோவினிப³ந்தா⁴ அஸமுச்சி²ன்னா, தஸ்ஸ யா ரத்தி வா தி³வஸோ வா ஆக³ச்ச²தி ஹானியேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு நோ வுத்³தி⁴.
‘‘கதமஸ்ஸ பஞ்ச சேதோகி²லா அப்பஹீனா ஹோந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரி கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரி கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி, தஸ்ஸ சித்தம் ந நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய. யஸ்ஸ சித்தம் ந நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய, ஏவமஸ்ஸாயம் பட²மோ சேதோகி²லோ அப்பஹீனோ ஹோதி.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மே கங்க²தி…பே… ஸங்கே⁴ கங்க²தி… ஸிக்கா²ய கங்க²தி… ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு குபிதோ ஹோதி அனத்தமனோ ஆஹதசித்தோ கி²லஜாதோ. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு குபிதோ ஹோதி அனத்தமனோ ஆஹதசித்தோ கி²லஜாதோ, தஸ்ஸ சித்தம் ந நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய. யஸ்ஸ சித்தம் ந நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய, ஏவமஸ்ஸாயம் பஞ்சமோ சேதோகி²லோ அப்பஹீனோ ஹோதி. இமஸ்ஸ பஞ்ச சேதோகி²லா அப்பஹீனா ஹோந்தி.
‘‘கதமஸ்ஸ பஞ்ச சேதஸோவினிப³ந்தா⁴ அஸமுச்சி²ன்னா ஹோந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காமேஸு அவீதராகோ³ ஹோதி அவிக³தச்ச²ந்தோ³ அவிக³தபேமோ அவிக³தபிபாஸோ அவிக³தபரிளாஹோ அவிக³ததண்ஹோ. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காமேஸு அவீதராகோ³ ஹோதி அவிக³தச்ச²ந்தோ³ அவிக³தபேமோ அவிக³தபிபாஸோ அவிக³தபரிளாஹோ அவிக³ததண்ஹோ, தஸ்ஸ சித்தம் ந நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய. யஸ்ஸ சித்தம் ந நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய, ஏவமஸ்ஸாயம் பட²மோ சேதஸோவினிப³ந்தோ⁴ அஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே அவீதராகோ³ ஹோதி…பே… ரூபே அவீதராகோ³ ஹோதி…பே… யாவத³த்த²ம் உத³ராவதே³ஹகம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ விஹரதி… அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயம் பணிதா⁴ய ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி – ‘இமினாஹம் ஸீலேன வா வதேன வா தபேன வா ப்³ரஹ்மசரியேன வா தே³வோ வா ப⁴விஸ்ஸாமி தே³வஞ்ஞதரோ வா’தி. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயம் பணிதா⁴ய ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி – ‘இமினாஹம் ஸீலேன வா வதேன வா தபேன வா ப்³ரஹ்மசரியேன வா தே³வோ வா ப⁴விஸ்ஸாமி தே³வஞ்ஞதரோ வா’தி, தஸ்ஸ சித்தம் ந நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய. யஸ்ஸ சித்தம் ந நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய, ஏவமஸ்ஸாயம் பஞ்சமோ சேதஸோவினிப³ந்தோ⁴ அஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. இமஸ்ஸ பஞ்ச சேதஸோவினிப³ந்தா⁴ அஸமுச்சி²ன்னா ஹோந்தி.
‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ வா பி⁴க்கு²னியா வா இமே பஞ்ச சேதோகி²லா அப்பஹீனா இமே பஞ்ச சேதஸோவினிப³ந்தா⁴ அஸமுச்சி²ன்னா, தஸ்ஸ யா ரத்தி வா தி³வஸோ வா ஆக³ச்ச²தி ஹானியேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு நோ வுத்³தி⁴.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, காளபக்கே² சந்த³ஸ்ஸ யா ரத்தி வா தி³வஸோ வா ஆக³ச்ச²தி, ஹாயதேவ வண்ணேன ஹாயதி மண்ட³லேன ஹாயதி ஆபா⁴ய ஹாயதி ஆரோஹபரிணாஹேன; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, யஸ்ஸ கஸ்ஸசி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ வா பி⁴க்கு²னியா வா இமே பஞ்ச சேதோகி²லா அப்பஹீனா இமே பஞ்ச சேதஸோவினிப³ந்தா⁴ அஸமுச்சி²ன்னா, தஸ்ஸ யா ரத்தி வா தி³வஸோ வா ஆக³ச்ச²தி ஹானியேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு நோ வுத்³தி⁴.
‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ வா பி⁴க்கு²னியா வா பஞ்ச சேதோகி²லா பஹீனா பஞ்ச சேதஸோவினிப³ந்தா⁴ ஸுஸமுச்சி²ன்னா, தஸ்ஸ யா ரத்தி வா தி³வஸோ வா ஆக³ச்ச²தி வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு நோ பரிஹானி.
‘‘கதமஸ்ஸ பஞ்ச சேதோகி²லா பஹீனா ஹோந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரி ந கங்க²தி ந விசிகிச்ச²தி, அதி⁴முச்சதி ஸம்பஸீத³தி. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரி ந கங்க²தி ந விசிகிச்ச²தி அதி⁴முச்சதி ஸம்பஸீத³தி, தஸ்ஸ சித்தம் நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய. யஸ்ஸ சித்தம் நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய, ஏவமஸ்ஸாயம் பட²மோ சேதோகி²லோ பஹீனோ ஹோதி.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மே ந கங்க²தி…பே… ஸங்கே⁴ ந கங்க²தி… ஸிக்கா²ய ந கங்க²தி … ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ந குபிதோ ஹோதி அத்தமனோ ந ஆஹதசித்தோ ந கி²லஜாதோ. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ந குபிதோ ஹோதி அத்தமனோ ந ஆஹதசித்தோ ந கி²லஜாதோ, தஸ்ஸ சித்தம் நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய. யஸ்ஸ சித்தம் நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய, ஏவமஸ்ஸாயம் பஞ்சமோ சேதோகி²லோ பஹீனோ ஹோதி. இமஸ்ஸ பஞ்ச சேதோகி²லா பஹீனா ஹோந்தி.
‘‘கதமஸ்ஸ பஞ்ச சேதஸோவினிப³ந்தா⁴ ஸுஸமுச்சி²ன்னா ஹோந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காமேஸு வீதராகோ³ ஹோதி விக³தச்ச²ந்தோ³ விக³தபேமோ விக³தபிபாஸோ விக³தபரிளாஹோ விக³ததண்ஹோ. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காமேஸு வீதராகோ³ ஹோதி விக³தச்ச²ந்தோ³ விக³தபேமோ விக³தபிபாஸோ விக³தபரிளாஹோ விக³ததண்ஹோ, தஸ்ஸ சித்தம் நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய. யஸ்ஸ சித்தம் நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய, ஏவமஸ்ஸாயம் பட²மோ சேதஸோவினிப³ந்தோ⁴ ஸுஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே வீதராகோ³ ஹோதி…பே… ரூபே வீதராகோ³ ஹோதி …பே… ந யாவத³த்த²ம் உத³ராவதே³ஹகம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ விஹரதி, ந அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயம் பணிதா⁴ய ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி – ‘இமினாஹம் ஸீலேன வா வதேன வா தபேன வா ப்³ரஹ்மசரியேன வா தே³வோ வா ப⁴விஸ்ஸாமி தே³வஞ்ஞதரோ வா’தி. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ந அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயம் பணிதா⁴ய…பே… தே³வஞ்ஞதரோ வாதி, தஸ்ஸ சித்தம் நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய. யஸ்ஸ சித்தம் நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய, ஏவமஸ்ஸாயம் பஞ்சமோ சேதஸோவினிப³ந்தோ⁴ ஸுஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. இமஸ்ஸ பஞ்ச சேதஸோவினிப³ந்தா⁴ ஸுஸமுச்சி²ன்னா ஹோந்தி.
‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ வா பி⁴க்கு²னியா வா இமே பஞ்ச சேதோகி²லா பஹீனா இமே பஞ்ச சேதஸோவினிப³ந்தா⁴ ஸுஸமுச்சி²ன்னா, தஸ்ஸ யா ரத்தி வா தி³வஸோ வா ஆக³ச்ச²தி வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு நோ பரிஹானி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஜுண்ஹபக்கே² சந்த³ஸ்ஸ யா ரத்தி வா தி³வஸோ வா ஆக³ச்ச²தி, வட்³ட⁴தேவ வண்ணேன வட்³ட⁴தி மண்ட³லேன வட்³ட⁴தி ஆபா⁴ய வட்³ட⁴தி ஆரோஹபரிணாஹேன; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, யஸ்ஸ கஸ்ஸசி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ வா பி⁴க்கு²னியா வா இமே பஞ்ச சேதோகி²லா பஹீனா இமே பஞ்ச சேதஸோவினிப³ந்தா⁴ ஸுஸமுச்சி²ன்னா, தஸ்ஸ யா ரத்தி வா தி³வஸோ வா ஆக³ச்ச²தி வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு நோ பரிஹானீ’’தி. சதுத்த²ம்.
5. அப்பமாத³ஸுத்தம்
15. ‘‘யாவதா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா அபதா³ வா த்³விபதா³ வா சதுப்பதா³ வா ப³ஹுப்பதா³ வா ரூபினோ வா அரூபினோ வா ஸஞ்ஞினோ வா அஸஞ்ஞினோ வா நேவஸஞ்ஞினாஸஞ்ஞினோ வா, ததா²க³தோ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, யே கேசி குஸலா த⁴ம்மா, ஸப்³பே³ தே அப்பமாத³மூலகா அப்பமாத³ஸமோஸரணா. அப்பமாதோ³ தேஸம் [தேஸம் த⁴ம்மானம் (ஸீ. க.) ஸம். நி. 5.139] அக்³க³மக்கா²யதி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யானி கானிசி ஜங்க³லானம் [ஜங்க³மானம் (ஸீ. பீ.) ஸம். நி. 5.139] பாணானம் பத³ஜாதானி, ஸப்³பா³னி தானி ஹத்தி²பதே³ ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²ந்தி, ஹத்தி²பத³ம் தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி, யதி³த³ம் மஹந்தத்தேன; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, யே கேசி குஸலா த⁴ம்மா, ஸப்³பே³ தே அப்பமாத³மூலகா அப்பமாத³ஸமோஸரணா. அப்பமாதோ³ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, கூடாகா³ரஸ்ஸ யா காசி கோ³பானஸியோ ஸப்³பா³ தா கூடங்க³மா கூடனின்னா கூடஸமோஸரணா, கூடோ தாஸம் அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, யே கேசி குஸலா த⁴ம்மா, ஸப்³பே³ தே அப்பமாத³மூலகா அப்பமாத³ஸமோஸரணா. அப்பமாதோ³ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யே கேசி மூலக³ந்தா⁴, காளானுஸாரியம் தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவம் கோ² பி⁴க்க²வே…பே….
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யே கேசி ஸாரக³ந்தா⁴, லோஹிதசந்த³னம் தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவம் கோ² பி⁴க்க²வே…பே….
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யே கேசி புப்ப²க³ந்தா⁴, வஸ்ஸிகம் தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவம் கோ² பி⁴க்க²வே…பே….
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யே கேசி கு²த்³த³ராஜானோ [குட்³ட³ராஜானோ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.), குட்டராஜானோ, கூடராஜானோ (க.) அ. நி. 6.53], ஸப்³பே³ தே ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ அனுயந்தா ப⁴வந்தி, ராஜா தேஸம் சக்கவத்தீ அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே…பே….
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யா காசி தாரகரூபானம் பபா⁴, ஸப்³பா³ தா சந்த³ப்பபா⁴ய கலம் நாக்³க⁴ந்தி ஸோளஸிம், சந்த³ப்பபா⁴ தாஸம் அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே…பே….
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஸரத³ஸமயே வித்³தே⁴ விக³தவலாஹகே தே³வே ஆதி³ச்சோ நப⁴ம் அப்³பு⁴ஸ்ஸக்கமானோ [அப்³பு⁴ஸ்ஸுக்கமானோ (ஸீ.) ஸம். நி. 5.146-148] ஸப்³ப³ம் ஆகாஸக³தம் தமக³தம் அபி⁴விஹச்ச பா⁴ஸதே ச தபதே ச விரோசதி ச; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே…பே….
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யா காசி மஹானதி³யோ, ஸேய்யதி²த³ம் – க³ங்கா³, யமுனா, அசிரவதீ, ஸரபூ⁴, மஹீ, ஸப்³பா³ தா ஸமுத்³த³ங்க³மா ஸமுத்³த³னின்னா ஸமுத்³த³போணா ஸமுத்³த³பப்³பா⁴ரா, மஹாஸமுத்³தோ³ தாஸம் அக்³க³மக்கா²யதி; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, யே கேசி குஸலா த⁴ம்மா, ஸப்³பே³ தே அப்பமாத³மூலகா அப்பமாத³ஸமோஸரணா. அப்பமாதோ³ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீ’’தி. பஞ்சமம்.
6. ஆஹுனேய்யஸுத்தம்
16. ‘‘த³ஸயிமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஆஹுனேய்யா பாஹுனேய்யா த³க்கி²ணேய்யா அஞ்ஜலிகரணீயா அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ. கதமே த³ஸ? ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, பச்சேகபு³த்³தோ⁴, உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ, பஞ்ஞாவிமுத்தோ, காயஸக்கீ², தி³ட்டி²ப்பத்தோ, ஸத்³தா⁴விமுத்தோ, ஸத்³தா⁴னுஸாரீ, த⁴ம்மானுஸாரீ, கோ³த்ரபூ⁴ – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸ புக்³க³லா ஆஹுனேய்யா…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. ச²ட்ட²ம்.
7. பட²மனாத²ஸுத்தம்
17. [தீ³. நி. 3.345, 360] ‘‘ஸனாதா², பி⁴க்க²வே, விஹரத², மா அனாதா². து³க்க²ம், பி⁴க்க²வே, அனாதோ² விஹரதி. த³ஸயிமே, பி⁴க்க²வே, நாத²கரணா த⁴ம்மா. கதமே த³ஸ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. யம்பி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி…பே… ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு, அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதத⁴ரோ ஸுதஸன்னிசயோ, யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா மஜ்ஜே²கல்யாணா பரியோஸானகல்யாணா ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் [ஸாத்தா² ஸப்³யஞ்ஜனா (ஸீ.)] கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி, ததா²ரூபாஸ்ஸ த⁴ம்மா ப³ஹுஸ்ஸுதா [ப³ஹூ ஸுதா (?)] ஹோந்தி தா⁴தா வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴. யம்பி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி…பே… தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴, அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கல்யாணமித்தோ ஹோதி கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ. யம்பி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கல்யாணமித்தோ ஹோதி கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ, அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸுவசோ ஹோதி ஸோவசஸ்ஸகரணேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ, க²மோ பத³க்கி²ணக்³கா³ஹீ அனுஸாஸனிம். யம்பி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸுவசோ ஹோதி…பே… அனுஸாஸனிம், அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யானி தானி ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் உச்சாவசானி கிம்கரணீயானி, தத்த² த³க்கோ² ஹோதி அனலஸோ தத்ரூபாயாய வீமம்ஸாய ஸமன்னாக³தோ, அலம் காதும் அலம் ஸம்விதா⁴தும். யம்பி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யானி தானி ஸப்³ரஹ்மசாரீனம்…பே… அலம் காதும் அலம் ஸம்விதா⁴தும், அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மகாமோ ஹோதி பியஸமுதா³ஹாரோ, அபி⁴த⁴ம்மே அபி⁴வினயே உளாரபாமோஜ்ஜோ. யம்பி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மகாமோ ஹோதி பியஸமுதா³ஹாரோ, அபி⁴த⁴ம்மே அபி⁴வினயே உளாரபாமோஜ்ஜோ, அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய, குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய, தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. யம்பி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய, குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய, தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரசீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன. யம்பி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரசீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன, அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதிமா ஹோதி பரமேன ஸதினேபக்கேன ஸமன்னாக³தோ சிரகதம்பி சிரபா⁴ஸிதம்பி ஸரிதா அனுஸ்ஸரிதா. யம்பி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதிமா ஹோதி பரமேன ஸதினேபக்கேன ஸமன்னாக³தோ சிரகதம்பி சிரபா⁴ஸிதம்பி ஸரிதா அனுஸ்ஸரிதா, அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்ஞவா ஹோதி உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ அரியாய நிப்³பே³தி⁴காய ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா. யம்பி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்ஞவா ஹோதி உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ அரியாய நிப்³பே³தி⁴காய ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா, அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘ஸனாதா², பி⁴க்க²வே, விஹரத², மா அனாதா². து³க்க²ம், பி⁴க்க²வே, அனாதோ² விஹரதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸ நாத²கரணா த⁴ம்மா’’தி. ஸத்தமம்.
8. து³தியனாத²ஸுத்தம்
18. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘ஸனாதா², பி⁴க்க²வே, விஹரத², மா அனாதா². து³க்க²ம், பி⁴க்க²வே, அனாதோ² விஹரதி. த³ஸயிமே, பி⁴க்க²வே, நாத²கரணா த⁴ம்மா. கதமே த³ஸ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி…பே… ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. ‘ஸீலவா வதாயம் பி⁴க்கு² பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸூ’தி தே²ராபி நம் பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, மஜ்ஜி²மாபி பி⁴க்கூ²… நவாபி பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. தஸ்ஸ தே²ரானுகம்பிதஸ்ஸ மஜ்ஜி²மானுகம்பிதஸ்ஸ நவானுகம்பிதஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ பரிஹானி. அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி…பே… தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴. ‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ வதாயம் பி⁴க்கு² ஸுதத⁴ரோ ஸுதஸன்னிசயோ, யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா மஜ்ஜே²கல்யாணா பரியோஸானகல்யாணா ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி, ததா²ரூபாஸ்ஸ த⁴ம்மா ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹோந்தி தா⁴தா வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴’தி தே²ராபி நம் பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, மஜ்ஜி²மாபி பி⁴க்கூ²… நவாபி பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. தஸ்ஸ தே²ரானுகம்பிதஸ்ஸ மஜ்ஜி²மானுகம்பிதஸ்ஸ நவானுகம்பிதஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ பரிஹானி. அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கல்யாணமித்தோ ஹோதி கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ. ‘கல்யாணமித்தோ வதாயம் பி⁴க்கு² கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ’தி தே²ராபி நம் பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, மஜ்ஜி²மாபி பி⁴க்கூ²… நவாபி பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. தஸ்ஸ தே²ரானுகம்பிதஸ்ஸ மஜ்ஜி²மானுகம்பிதஸ்ஸ நவானுகம்பிதஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ பரிஹானி. அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸுவசோ ஹோதி ஸோவசஸ்ஸகரணேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ, க²மோ பத³க்கி²ணக்³கா³ஹீ அனுஸாஸனிம். ‘ஸுவசோ வதாயம் பி⁴க்கு² ஸோவசஸ்ஸகரணேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ, க²மோ பத³க்கி²ணக்³கா³ஹீ அனுஸாஸனி’ந்தி தே²ராபி நம் பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, மஜ்ஜி²மாபி பி⁴க்கூ²… நவாபி பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. தஸ்ஸ தே²ரானுகம்பிதஸ்ஸ மஜ்ஜி²மானுகம்பிதஸ்ஸ நவானுகம்பிதஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ பரிஹானி. அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யானி தானி ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் உச்சாவசானி கிம்கரணீயானி, தத்த² த³க்கோ² ஹோதி அனலஸோ, தத்ரூபாயாய வீமம்ஸாய ஸமன்னாக³தோ, அலம் காதும் அலம் ஸம்விதா⁴தும். ‘யானி தானி ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் உச்சாவசானி கிம்கரணீயானி, தத்த² த³க்கோ² வதாயம் பி⁴க்கு² அனலஸோ, தத்ரூபாயாய வீமம்ஸாய ஸமன்னாக³தோ, அலம் காதும் அலம் ஸம்விதா⁴து’ந்தி தே²ராபி நம் பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, மஜ்ஜி²மாபி பி⁴க்கூ²… நவாபி பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. தஸ்ஸ தே²ரானுகம்பிதஸ்ஸ மஜ்ஜி²மானுகம்பிதஸ்ஸ நவானுகம்பிதஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ பரிஹானி. அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மகாமோ ஹோதி பியஸமுதா³ஹாரோ, அபி⁴த⁴ம்மே அபி⁴வினயே உளாரபாமோஜ்ஜோ. ‘த⁴ம்மகாமோ வதாயம் பி⁴க்கு² பியஸமுதா³ஹாரோ, அபி⁴த⁴ம்மே அபி⁴வினயே உளாரபாமோஜ்ஜோ’தி தே²ராபி நம் பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, மஜ்ஜி²மாபி பி⁴க்கூ²… நவாபி பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. தஸ்ஸ தே²ரானுகம்பிதஸ்ஸ மஜ்ஜி²மானுகம்பிதஸ்ஸ நவானுகம்பிதஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ பரிஹானி. அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய, குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய, தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ‘ஆரத்³த⁴வீரியோ வதாயம் பி⁴க்கு² விஹரதி அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய, குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய, தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூ’தி தே²ராபி நம் பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, மஜ்ஜி²மாபி பி⁴க்கூ²… நவாபி பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. தஸ்ஸ தே²ரானுகம்பிதஸ்ஸ மஜ்ஜி²மானுகம்பிதஸ்ஸ நவானுகம்பிதஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ பரிஹானி. அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரசீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன. ‘ஸந்துட்டோ² வதாயம் பி⁴க்கு² இதரீதரசீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேனா’தி தே²ராபி நம் பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, மஜ்ஜி²மாபி பி⁴க்கூ²… நவாபி பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. தஸ்ஸ தே²ரானுகம்பிதஸ்ஸ மஜ்ஜி²மானுகம்பிதஸ்ஸ நவானுகம்பிதஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ பரிஹானி. அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதிமா ஹோதி பரமேன ஸதினேபக்கேன ஸமன்னாக³தோ, சிரகதம்பி சிரபா⁴ஸிதம்பி ஸரிதா அனுஸ்ஸரிதா. ‘ஸதிமா வதாயம் பி⁴க்கு² பரமேன ஸதினேபக்கேன ஸமன்னாக³தோ, சிரகதம்பி சிரபா⁴ஸிதம்பி ஸரிதா அனுஸ்ஸரிதா’தி தே²ராபி நம் பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, மஜ்ஜி²மாபி பி⁴க்கூ²… நவாபி பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. தஸ்ஸ தே²ரானுகம்பிதஸ்ஸ மஜ்ஜி²மானுகம்பிதஸ்ஸ நவானுகம்பிதஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ பரிஹானி. அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்ஞவா ஹோதி உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ அரியாய நிப்³பே³தி⁴காய ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா. ‘பஞ்ஞவா வதாயம் பி⁴க்கு² உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ அரியாய நிப்³பே³தி⁴காய ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா’தி தே²ராபி நம் பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, மஜ்ஜி²மாபி பி⁴க்கூ²… நவாபி பி⁴க்கூ² வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. தஸ்ஸ தே²ரானுகம்பிதஸ்ஸ…பே… நோ பரிஹானி. அயம்பி த⁴ம்மோ நாத²கரணோ.
‘‘ஸனாதா², பி⁴க்க²வே, விஹரத², மா அனாதா². து³க்க²ம், பி⁴க்க²வே, அனாதோ² விஹரதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸ நாத²கரணா த⁴ம்மா’’தி. இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி. அட்ட²மம்.
9. பட²மஅரியாவாஸஸுத்தம்
19. [தீ³. நி. 3.348, 360] ‘‘த³ஸயிமே, பி⁴க்க²வே, அரியாவாஸா, யே அரியா ஆவஸிம்ஸு வா ஆவஸந்தி வா ஆவஸிஸ்ஸந்தி வா. கதமே த³ஸ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³விப்பஹீனோ ஹோதி, ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தோ, ஏகாரக்கோ², சதுராபஸ்ஸேனோ, பணுன்னபச்சேகஸச்சோ [பனுண்ணபச்சேகஸச்சோ (க.)], ஸமவயஸட்டே²ஸனோ, அனாவிலஸங்கப்போ, பஸ்ஸத்³த⁴காயஸங்கா²ரோ, ஸுவிமுத்தசித்தோ, ஸுவிமுத்தபஞ்ஞோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸ அரியாவாஸா, யே அரியா ஆவஸிம்ஸு வா ஆவஸந்தி வா ஆவஸிஸ்ஸந்தி வா’’தி. நவமம்.
10. து³தியஅரியாவாஸஸுத்தம்
20. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா குரூஸு விஹரதி கம்மாஸத⁴ம்மம் நாம குரூனம் நிக³மோ. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி…பே….
‘‘த³ஸயிமே, பி⁴க்க²வே, அரியாவாஸா, யே அரியா ஆவஸிம்ஸு வா ஆவஸந்தி வா ஆவஸிஸ்ஸந்தி வா. கதமே த³ஸ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³விப்பஹீனோ ஹோதி, ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தோ, ஏகாரக்கோ², சதுராபஸ்ஸேனோ, பணுன்னபச்சேகஸச்சோ, ஸமவயஸட்டே²ஸனோ, அனாவிலஸங்கப்போ, பஸ்ஸத்³த⁴காயஸங்கா²ரோ, ஸுவிமுத்தசித்தோ, ஸுவிமுத்தபஞ்ஞோ.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³விப்பஹீனோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ காமச்ச²ந்தோ³ பஹீனோ ஹோதி, ப்³யாபாதோ³ பஹீனோ ஹோதி, தி²னமித்³த⁴ம் பஹீனம் ஹோதி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீனம் ஹோதி, விசிகிச்சா² பஹீனா ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³விப்பஹீனோ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா நேவ ஸுமனோ ஹோதி ந து³ம்மனோ, உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய நேவ ஸுமனோ ஹோதி ந து³ம்மனோ, உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தோ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏகாரக்கோ² ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதாரக்கே²ன சேதஸா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏகாரக்கோ² ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சதுராபஸ்ஸேனோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸங்கா²யேகம் படிஸேவதி, ஸங்கா²யேகம் அதி⁴வாஸேதி, ஸங்கா²யேகம் பரிவஜ்ஜேதி, ஸங்கா²யேகம் வினோதே³தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சதுராபஸ்ஸேனோ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பணுன்னபச்சேகஸச்சோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ யானி தானி புது²ஸமணப்³ராஹ்மணானம் புது²பச்சேகஸச்சானி, ஸேய்யதி²த³ம் – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, ‘அந்தவா லோகோ’தி வா, ‘அனந்தவா லோகோ’தி வா, ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்தி வா, ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்தி வா, ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ஸப்³பா³னி தானி நுன்னானி ஹோந்தி பணுன்னானி [நுண்ணானி ஹோந்தி பனுண்ணானி (?)] சத்தானி வந்தானி முத்தானி பஹீனானி படினிஸ்ஸட்டா²னி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பணுன்னபச்சேகஸச்சோ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸமவயஸட்டே²ஸனோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ காமேஸனா பஹீனா ஹோதி, ப⁴வேஸனா பஹீனா ஹோதி, ப்³ரஹ்மசரியேஸனா படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸமவயஸட்டே²ஸனோ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அனாவிலஸங்கப்போ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ காமஸங்கப்போ பஹீனோ ஹோதி, ப்³யாபாத³ஸங்கப்போ பஹீனோ ஹோதி, விஹிம்ஸாஸங்கப்போ பஹீனோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அனாவிலஸங்கப்போ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஸ்ஸத்³த⁴காயஸங்கா²ரோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஸ்ஸத்³த⁴காயஸங்கா²ரோ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸுவிமுத்தசித்தோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ராகா³ சித்தம் விமுத்தம் ஹோதி, தோ³ஸா சித்தம் விமுத்தம் ஹோதி, மோஹா சித்தம் விமுத்தம் ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸுவிமுத்தசித்தோ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸுவிமுத்தபஞ்ஞோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ‘ராகோ³ மே பஹீனோ உச்சி²ன்னமூலோ தாலாவத்து²கதோ அனபா⁴வம்கதோ ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ’தி பஜானாதி, தோ³ஸோ மே பஹீனோ…பே… ‘மோஹோ மே பஹீனோ உச்சி²ன்னமூலோ தாலாவத்து²கதோ அனபா⁴வம்கதோ ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ’தி பஜானாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸுவிமுத்தபஞ்ஞோ ஹோதி.
‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் அரியா அரியாவாஸே ஆவஸிம்ஸு, ஸப்³பே³ தே இமேவ த³ஸ அரியாவாஸே ஆவஸிம்ஸு; யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அனாக³தமத்³தா⁴னம் அரியா அரியாவாஸே ஆவஸிஸ்ஸந்தி, ஸப்³பே³ தே இமேவ த³ஸ அரியாவாஸே ஆவஸிஸ்ஸந்தி; யே ஹி [யேபி (?)] கேசி, பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி அரியா அரியாவாஸே ஆவஸந்தி, ஸப்³பே³ தே இமேவ த³ஸ அரியாவாஸே ஆவஸந்தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸ அரியாவாஸா, யே அரியா ஆவஸிம்ஸு வா ஆவஸந்தி வா ஆவஸிஸ்ஸந்தி வா’’தி. த³ஸமம்.
நாத²வக்³கோ³ து³தியோ.