20. සමුට්ඨාපනවාරො
314. විවාදාධිකරණං චතුන්නං අධිකරණානං කතමං අධිකරණං සමුට්ඨාපෙති? විවාදාධිකරණං චතුන්නං අධිකරණානං න කතමං අධිකරණං සමුට්ඨාපෙති; අපිච, විවාදාධිකරණපච්චයා චත්තාරො අධිකරණා ජායන්ති. යථා කථං විය? [චූළව. 215; පරි. 348 ආදයො] ඉධ භික්ඛූ විවදන්ති – ‘‘ධම්මොති වා, අධම්මොති වා, විනයොති වා, අවිනයොති වා, අභාසිතං අලපිතං තථාගතෙනාති වා, භාසිතං ලපිතං තථාගතෙනාති වා, අනාචිණ්ණං තථාගතෙනාති වා, ආචිණ්ණං තථාගතෙනාති වා, අපඤ්ඤත්තං තථාගතෙනාති වා, පඤ්ඤත්තං තථාගතෙනාති වා, ආපත්තීති වා, අනාපත්තීති වා, ලහුකා ආපත්තීති වා, ගරුකා ආපත්තීති වා, සාවසෙසා ආපත්තීති වා, අනවසෙසා ආපත්තීති වා, දුට්ඨුල්ලා ආපත්තීති වා අදුට්ඨුල්ලා ආපත්තීති වා’’. යං තත්ථ භණ්ඩනං කලහො විග්ගහො විවාදො නානාවාදො අඤ්ඤථාවාදො විපච්චතාය වොහාරො මෙධකං [මෙධගං (ක.)], ඉදං වුච්චති විවාදාධිකරණං. විවාදාධිකරණෙ සඞ්ඝො විවදති. විවාදාධිකරණං විවදමානො අනුවදති. අනුවාදාධිකරණං අනුවදමානො ආපත්තිං ආපජ්ජති ආපත්තාධිකරණං. තාය ආපත්තියා සඞ්ඝො කම්මං කරොති කිච්චාධිකරණං. එවං විවාදාධිකරණපච්චයා චත්තාරො අධිකරණා ජායන්ති.
315. අනුවාදාධිකරණං චතුන්නං අධිකරණානං කතමං අධිකරණං සමුට්ඨාපෙති? අනුවාදාධිකරණං චතුන්නං අධිකරණානං න කතමං අධිකරණං සමුට්ඨාපෙති; අපිච, අනුවාදාධිකරණපච්චයා චත්තාරො අධිකරණා ජායන්ති. යථා කථං විය? [චූළව. 215; පරි. 348 ආදයො] ඉධ භික්ඛූ භික්ඛුං අනුවදන්ති සීලවිපත්තියා වා ආචාරවිපත්තියා වා දිට්ඨිවිපත්තියා වා ආජීවවිපත්තියා වා. යො තත්ථ අනුවාදො අනුවදනා අනුල්ලපනා අනුභණනා අනුසම්පවඞ්කතා අබ්භුස්සහනතා අනුබලප්පදානං, ඉදං වුච්චති අනුවාදාධිකරණං. අනුවාදාධිකරණෙ සඞ්ඝො විවදති. විවාදාධිකරණං විවදමානො අනුවදති. අනුවාදාධිකරණං අනුවදමානො ආපත්තිං ආපජ්ජති ආපත්තාධිකරණං. තාය ආපත්තියා සඞ්ඝො කම්මං කරොති කිච්චාධිකරණං. එවං අනුවාදාධිකරණපච්චයා චත්තාරො අධිකරණා ජායන්ති.
316. ආපත්තාධිකරණං චතුන්නං අධිකරණානං කතමං අධිකරණං සමුට්ඨාපෙති? ආපත්තාධිකරණං චතුන්නං අධිකරණානං න කතමං අධිකරණං සමුට්ඨාපෙති; අපිච, ආපත්තාධිකරණපච්චයා චත්තාරො අධිකරණා ජායන්ති. යථා කථං විය? පඤ්චපි ආපත්තික්ඛන්ධා ආපත්තාධිකරණං, සත්තපි ආපත්තික්ඛන්ධා ආපත්තාධිකරණං, ඉදං වුච්චති ආපත්තාධිකරණං. ආපත්තාධිකරණෙ සඞ්ඝො විවදති. විවාදාධිකරණං විවදමානො අනුවදති. අනුවාදාධිකරණං අනුවදමානො ආපත්තිං ආපජ්ජති ආපත්තාධිකරණං. තාය ආපත්තියා සඞ්ඝො කම්මං කරොති කිච්චාධිකරණං. එවං ආපත්තාධිකරණපච්චයා චත්තාරො අධිකරණා ජායන්ති.
317. කිච්චාධිකරණං චතුන්නං අධිකරණානං කතමං අධිකරණං සමුට්ඨාපෙති? කිච්චාධිකරණං චතුන්නං අධිකරණානං න කතමං අධිකරණං සමුට්ඨාපෙති, අපිච කිච්චාධිකරණපච්චයා චත්තාරො අධිකරණා ජායන්ති. යථා කථං විය? යා සඞ්ඝස්ස කිච්චයතා කරණීයතා අපලොකනකම්මං ඤත්තිකම්මං ඤත්තිදුතියකම්මං ඤත්තිචතුත්ථකම්මං, ඉදං වුච්චති කිච්චාධිකරණං. කිච්චාධිකරණෙ සඞ්ඝො විවදති. විවාදාධිකරණං විවදමානො අනුවදති. අනුවාදාධිකරණං අනුවදමානො ආපත්තිං ආපජ්ජති ආපත්තාධිකරණං. තාය ආපත්තියා සඞ්ඝො කම්මං කරොති කිච්චාධිකරණං. එවං කිච්චාධිකරණපච්චයා චත්තාරො අධිකරණා ජායන්ති.
සමුට්ඨාපනවාරො නිට්ඨිතො වීසතිමො.