සමථභෙදො

6. අධිකරණපරියායවාරො

292. විවාදාධිකරණස්ස – කිං පුබ්බඞ්ගමං? කති ඨානානි? කති වත්ථූනි? කති භූමියො? කති හෙතූ? කති මූලානි? කතිහාකාරෙහි විවදති? විවාදාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මති?

අනුවාදාධිකරණස්ස – කිං පුබ්බඞ්ගමං? කති ඨානානි? කති වත්ථූනි? කති භූමියො? කති හෙතූ? කති මූලානි? කතිහාකාරෙහි අනුවදති? අනුවාදාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මති?

ආපත්තාධිකරණස්ස – කිං පුබ්බඞ්ගමං? කති ඨානානි? කති වත්ථූනි? කති භූමියො? කති හෙතූ? කති මූලානි? කතිහාකාරෙහි ආපත්තිං ආපජ්ජති? ආපත්තාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මති?

කිච්චාධිකරණස්ස – කිං පුබ්බඞ්ගමං? කති ඨානානි? කති වත්ථූනි? කති භූමියො? කති හෙතූ? කති මූලානි? කතිහාකාරෙහි කිච්චං ජායති? කිච්චාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මති?

293. විවාදාධිකරණස්ස කිං පුබ්බඞ්ගමන්ති? ලොභො පුබ්බඞ්ගමො, දොසො පුබ්බඞ්ගමො, මොහො පුබ්බඞ්ගමො, අලොභො පුබ්බඞ්ගමො, අදොසො පුබ්බඞ්ගමො, අමොහො පුබ්බඞ්ගමො. කති ඨානානීති? අට්ඨාරස භෙදකරවත්ථූනි ඨානානි. කති වත්ථූනීති? අට්ඨාරස භෙදකරවත්ථූනි. කති භූමියොති? අට්ඨාරස භෙදකරවත්ථූනි භූමියො. කති හෙතූති? නව හෙතූ – තයො කුසලහෙතූ, තයො අකුසලහෙතූ, තයො අබ්‍යාකතහෙතූ. කති මූලානීති? ද්වාදස මූලානි. කතිහාකාරෙහි විවදතීති? ද්වීහාකාරෙහි විවදති – ධම්මදිට්ඨි වා අධම්මදිට්ඨි වා. [චූළව. 228] විවාදාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මතීති? විවාදාධිකරණං ද්වීහි සමථෙහි සම්මති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච.

294. අනුවාදාධිකරණස්ස කිං පුබ්බඞ්ගමන්ති? ලොභො පුබ්බඞ්ගමො, දොසො පුබ්බඞ්ගමො, මොහො පුබ්බඞ්ගමො, අලොභො පුබ්බඞ්ගමො, අදොසො පුබ්බඞ්ගමො, අමොහො පුබ්බඞ්ගමො. කති ඨානානීති? චතස්සො විපත්තියො ඨානානි. කති වත්ථූනීති? චතස්සො විපත්තියො වත්ථූනි. කති භූමියොති? චතස්සො විපත්තියො භූමියො. කති හෙතූති? නව හෙතූ – තයො කුසලහෙතූ, තයො අකුසලහෙතූ, තයො අබ්‍යාකතහෙතූ. කති මූලානීති? චුද්දස මූලානි. කතිහාකාරෙහි අනුවදතීති? ද්වීහාකාරෙහි අනුවදති – වත්ථුතො වා ආපත්තිතො වා. [චූළව. 236] අනුවාදාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මතීති? අනුවාදාධිකරණං චතූහි සමථෙහි සම්මති – සම්මුඛාවිනයෙන ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච.

295. ආපත්තාධිකරණස්ස කිං පුබ්බඞ්ගමන්ති? ලොභො පුබ්බඞ්ගමො, දොසො පුබ්බඞ්ගමො, මොහො පුබ්බඞ්ගමො, අලොභො පුබ්බඞ්ගමො, අදොසො පුබ්බඞ්ගමො, අමොහො පුබ්බඞ්ගමො. කති ඨානානීති? සත්ත ආපත්තික්ඛන්ධා ඨානානි. කති වත්ථූනීති? සත්ත ආපත්තික්ඛන්ධා වත්ථූනි. කති භූමියොති? සත්ත ආපත්තික්ඛන්ධා භූමියො. කති හෙතූති? ඡ හෙතූ [කති හෙතූති නව හෙතූ, තයො කුසලහෙතූ (සී. ස්‍යා.)] – තයො අකුසලහෙතූ, තයො අබ්‍යාකතහෙතූ. කති මූලානීති? ඡ ආපත්තිසමුට්ඨානානි මූලානි. කතිහාකාරෙහි ආපත්තිං ආපජ්ජතීති? ඡහාකාරෙහි ආපත්තිං ආපජ්ජති – අලජ්ජිතා, අඤ්ඤාණතා, කුක්කුච්චපකතතා, අකප්පියෙ කප්පියසඤ්ඤිතා, කප්පියෙ අකප්පියසඤ්ඤිතා, සතිසම්මොසා. [චූළව. 239] ආපත්තාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මතීති? ආපත්තාධිකරණං තීහි සමථෙහි සම්මති – සම්මුඛාවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච, සම්මුඛාවිනයෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

296. කිච්චාධිකරණස්ස කිං පුබ්බඞ්ගමන්ති? ලොභො පුබ්බඞ්ගමො, දොසො පුබ්බඞ්ගමො, මොහො පුබ්බඞ්ගමො, අලොභො පුබ්බඞ්ගමො, අදොසො පුබ්බඞ්ගමො, අමොහො පුබ්බඞ්ගමො. කති ඨානානීති? චත්තාරි කම්මානි ඨානානි. කති වත්ථූනීති? චත්තාරි කම්මානි වත්ථූනි. කති භූමියොති? චත්තාරි කම්මානි භූමියො. කති හෙතූති? නව හෙතූ – තයො කුසලහෙතූ, තයො අකුසලහෙතූ, තයො අබ්‍යාකතහෙතූ. කති මූලානීති? එකං මූලං – සඞ්ඝො. කතිහාකාරෙහි කිච්චං ජායතීති? ද්වීහාකාරෙහි කිච්චං ජායති – ඤත්තිතො වා අපලොකනතො වා. [චූළව. 242] කිච්චාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මතීති? කිච්චාධිකරණං එකෙන සමථෙන සම්මති – සම්මුඛාවිනයෙන.

කති සමථා? සත්ත සමථා. සම්මුඛාවිනයො, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, යෙභුය්‍යසිකා, තස්සපාපියසිකා, තිණවත්ථාරකො – ඉමෙ සත්ත සමථා.

සියා ඉමෙ සත්ත සමථා දස සමථා හොන්ති, දස සමථා සත්ත සමථා හොන්ති වත්ථුවසෙන පරියායෙන සියාති.

කථඤ්ච සියා? විවාදාධිකරණස්ස ද්වෙ සමථා, අනුවාදාධිකරණස්ස චත්තාරො සමථා, ආපත්තාධිකරණස්ස තයො සමථා, කිච්චාධිකරණස්ස එකො සමථො. එවං ඉමෙ සත්ත සමථා දස සමථා හොන්ති, දස සමථා සත්ත සමථා හොන්ති වත්ථුවසෙන පරියායෙන.

පරියායවාරො නිට්ඨිතො ඡට්ඨො.

7. සාධාරණවාරො

297. කති සමථා විවාදාධිකරණස්ස සාධාරණා? කති සමථා විවාදාධිකරණස්ස අසාධාරණා? කති සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස සාධාරණා? කති සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස අසාධාරණා? කති සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස සාධාරණා? කති සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස අසාධාරණා? කති සමථා කිච්චාධිකරණස්ස සාධාරණා? කති සමථා කිච්චාධිකරණස්ස අසාධාරණා?

ද්වෙ සමථා විවාදාධිකරණස්ස සාධාරණා – සම්මුඛාවිනයො, යෙභුය්‍යසිකා. පඤ්ච සමථා විවාදාධිකරණස්ස අසාධාරණා – සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, තස්සපාපියසිකා, තිණවත්ථාරකො.

චත්තාරො සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස සාධාරණා – සම්මුඛාවිනයො; සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, තස්සපාපියසිකා. තයො සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස අසාධාරණා – යෙභුය්‍යසිකා, පටිඤ්ඤාතකරණං, තිණවත්ථාරකො.

තයො සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස සාධාරණා – සම්මුඛාවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, තිණවත්ථාරකො. චත්තාරො සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස අසාධාරණා – යෙභුය්‍යසිකා, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, තස්සපාපියසිකා.

එකො සමථො කිච්චාධිකරණස්ස සාධාරණො – සම්මුඛාවිනයො. ඡ සමථා කිච්චාධිකරණස්ස අසාධාරණා – යෙභුය්‍යසිකා, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, තස්සපාපියසිකා, තිණවත්ථාරකො.

සාධාරණවාරො නිට්ඨිතො සත්තමො.

8. තබ්භාගියවාරො

298. කති සමථා විවාදාධිකරණස්ස තබ්භාගියා? කති සමථා විවාදාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා? කති සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස තබ්භාගියා? කති සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා? කති සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස තබ්භාගියා? කති සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා? කති සමථා කිච්චාධිකරණස්ස තබ්භාගියා? කති සමථා කිච්චාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා?

ද්වෙ සමථා විවාදාධිකරණස්ස තබ්භාගියා – සම්මුඛාවිනයො, යෙභුය්‍යසිකා. පඤ්ච සමථා විවාදාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා – සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, තස්සපාපියසිකා, තිණවත්ථාරකො.

චත්තාරො සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස තබ්භාගියා – සම්මුඛාවිනයො, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, තස්සපාපියසිකා. තයො සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා – යෙභුය්‍යසිකා, පටිඤ්ඤාතකරණං, තිණවත්ථාරකො.

තයො සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස තබ්භාගියා – සම්මුඛාවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, තිණවත්ථාරකො. චත්තාරො සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා – යෙභුය්‍යසිකා, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, තස්සපාපියසිකා.

එකො සමථො කිච්චාධිකරණස්ස තබ්භාගියො – සම්මුඛාවිනයො. ඡ සමථා කිච්චාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා – යෙභුය්‍යසිකා, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, තස්සපාපියසිකා, තිණවත්ථාරකො.

තබ්භාගියවාරො නිට්ඨිතො අට්ඨමො.

9. සමථා සමථස්ස සාධාරණවාරො

299. සමථා සමථස්ස සාධාරණා, සමථා සමථස්ස අසාධාරණා. සියා සමථා සමථස්ස සාධාරණා, සියා සමථා සමථස්ස අසාධාරණා.

කථං සියා සමථා සමථස්ස සාධාරණා? කථං සියා සමථා සමථස්ස අසාධාරණා? යෙභුය්‍යසිකා සම්මුඛාවිනයස්ස සාධාරණා, සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපියසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස අසාධාරණා.

සතිවිනයො සම්මුඛාවිනයස්ස සාධාරණො, අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපියසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්‍යසිකාය අසාධාරණො.

අමූළ්හවිනයො සම්මුඛාවිනයස්ස සාධාරණො, පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපියසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්‍යසිකාය සතිවිනයස්ස අසාධාරණො.

පටිඤ්ඤාතකරණං සම්මුඛාවිනයස්ස සාධාරණං, තස්සපාපියසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්‍යසිකාය සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස අසාධාරණං.

තස්සපාපියසිකා සම්මුඛාවිනයස්ස සාධාරණා, තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්‍යසිකාය සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස අසාධාරණා.

තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයස්ස සාධාරණො, යෙභුය්‍යසිකාය සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපියසිකාය අසාධාරණො. එවං සියා සමථා සමථස්ස සාධාරණා; එවං සියා සමථා සමථස්ස අසාධාරණා.

සමථා සමථස්ස සාධාරණවාරො නිට්ඨිතො නවමො.

10. සමථා සමථස්ස තබ්භාගියවාරො

300. සමථා සමථස්ස තබ්භාගියා, සමථා සමථස්ස අඤ්ඤභාගියා. සියා සමථා සමථස්ස තබ්භාගියා, සියා සමථා සමථස්ස අඤ්ඤභාගියා.

කථං සියා සමථා සමථස්ස තබ්භාගියා? කථං සියා සමථා සමථස්ස අඤ්ඤභාගියා? යෙභුය්‍යසිකා සම්මුඛාවිනයස්ස තබ්භාගියා, සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපියසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස අඤ්ඤභාගියා.

සතිවිනයො සම්මුඛාවිනයස්ස තබ්භාගියො, අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපියසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්‍යසිකාය අඤ්ඤභාගියො.

අමූළ්හවිනයො සම්මුඛාවිනයස්ස තබ්භාගියො, පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපියසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්‍යසිකාය සතිවිනයස්ස අඤ්ඤභාගියො.

පටිඤ්ඤාතකරණං සම්මුඛාවිනයස්ස තබ්භාගියං, තස්සපාපියසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්‍යසිකාය සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස අඤ්ඤභාගියං.

තස්සපාපියසිකා සම්මුඛාවිනයස්ස තබ්භාගියා, තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්‍යසිකාය සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා.

තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයස්ස තබ්භාගියො, යෙභුය්‍යසිකාය සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපියසිකාය අඤ්ඤභාගියො. එවං සියා සමථා සමථස්ස තබ්භාගියා, එවං සියා සමථා සමථස්ස අඤ්ඤභාගියා.

සමථා සමථස්ස තබ්භාගියවාරො නිට්ඨිතො දසමො.

11. සමථසම්මුඛාවිනයවාරො

301. සමථො සම්මුඛාවිනයො, සම්මුඛාවිනයො සමථො? සමථො යෙභුය්‍යසිකා, යෙභුය්‍යසිකා සමථො? සමථො සතිවිනයො, සතිවිනයො සමථො? සමථො අමූළ්හවිනයො, අමූළ්හවිනයො සමථො? සමථො පටිඤ්ඤාතකරණං, පටිඤ්ඤාතකරණං සමථො? සමථො තස්සපාපියසිකා, තස්සපාපියසිකා සමථො? සමථො තිණවත්ථාරකො, තිණවත්ථාරකො සමථො?

යෙභුය්‍යසිකා සතිවිනයො අමූළ්හවිනයො පටිඤ්ඤාතකරණං තස්සපාපියසිකා තිණවත්ථාරකො – ඉමෙ සමථා සමථා, නො සම්මුඛාවිනයො. සම්මුඛාවිනයො සමථො චෙව සම්මුඛාවිනයො ච.

සතිවිනයො අමූළ්හවිනයො පටිඤ්ඤාතකරණං තස්සපාපියසිකා තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයො – ඉමෙ සමථා සමථා, නො යෙභුය්‍යසිකා. යෙභුය්‍යසිකා සමථො චෙව යෙභුය්‍යසිකා ච.

අමූළ්හවිනයො පටිඤ්ඤාතකරණං තස්සපාපියසිකා තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයො යෙභුය්‍යසිකා – ඉමෙ සමථා සමථා, නො සතිවිනයො. සතිවිනයො සමථො චෙව සතිවිනයො ච.

පටිඤ්ඤාතකරණං තස්සපාපියසිකා තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයො යෙභුය්‍යසිකා සතිවිනයො – ඉමෙ සමථා සමථා, නො අමූළ්හවිනයො. අමූළ්හවිනයො සමථො චෙව අමූළ්හවිනයො ච.

තස්සපාපියසිකා තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයො යෙභුය්‍යසිකා සතිවිනයො අමූළ්හවිනයො – ඉමෙ සමථා සමථා, නො පටිඤ්ඤාතකරණං. පටිඤ්ඤාතකරණං සමථො චෙව පටිඤ්ඤාතකරණඤ්ච.

තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයො යෙභුය්‍යසිකා සතිවිනයො අමූළ්හවිනයො පටිඤ්ඤාතකරණං – ඉමෙ සමථා සමථා, නො තස්සපාපියසිකා. තස්සපාපියසිකා සමථො චෙව තස්සපාපියසිකා ච.

සම්මුඛාවිනයො යෙභුය්‍යසිකා සතිවිනයො අමූළ්හවිනයො පටිඤ්ඤාතකරණං තස්සපාපියසිකා – ඉමෙ සමථා සමථා, නො තිණවත්ථාරකො. තිණවත්ථාරකො සමථො චෙව තිණවත්ථාරකො ච.

සමථසම්මුඛාවිනයවාරො නිට්ඨිතො එකාදසමො.

12. විනයවාරො

302. විනයො සම්මුඛාවිනයො, සම්මුඛාවිනයො විනයො? විනයො යෙභුය්‍යසිකා, යෙභුය්‍යසිකා විනයො? විනයො සතිවිනයො, සතිවිනයො විනයො? විනයො අමූළ්හවිනයො, අමූළ්හවිනයො විනයො? විනයො පටිඤ්ඤාතකරණං, පටිඤ්ඤාතකරණං විනයො? විනයො තස්සපාපියසිකා, තස්සපාපියසිකා විනයො? විනයො තිණවත්ථාරකො, තිණවත්ථාරකො විනයො?

විනයො සියා සම්මුඛාවිනයො සියා න සම්මුඛාවිනයො. සම්මුඛාවිනයො විනයො චෙව සම්මුඛාවිනයො ච.

විනයො සියා යෙභුය්‍යසිකා, සියා න යෙභුය්‍යසිකා. යෙභුය්‍යසිකා විනයො චෙව යෙභුය්‍යසිකා ච.

විනයො සියා සතිවිනයො, සියා න සතිවිනයො. සතිවිනයො විනයො චෙව සතිවිනයො ච.

විනයො සියා අමූළ්හවිනයො, සියා න අමූළ්හවිනයො. අමූළ්හවිනයො විනයො චෙව අමූළ්හවිනයො ච.

විනයො සියා පටිඤ්ඤාතකරණං, සියා න පටිඤ්ඤාතකරණං. පටිඤ්ඤාතකරණං විනයො චෙව පටිඤ්ඤාතකරණඤ්ච.

විනයො සියා තස්සපාපියසිකා, සියා න තස්සපාපියසිකා. තස්සපාපියසිකා විනයො චෙව තස්සපාපියසිකා ච.

විනයො සියා තිණවත්ථාරකො, සියා න තිණවත්ථාරකො. තිණවත්ථාරකො විනයො චෙව තිණවත්ථාරකො ච.

විනයවාරො නිට්ඨිතො ද්වාදසමො.

13. කුසලවාරො

303. සම්මුඛාවිනයො කුසලො අකුසලො අබ්‍යාකතො? යෙභුය්‍යසිකා කුසලා අකුසලා අබ්‍යාකතා? සතිවිනයො කුසලො අකුසලො අබ්‍යාකතො? අමූළ්හවිනයො කුසලො අකුසලො අබ්‍යාකතො? පටිඤ්ඤාතකරණං කුසලං අකුසලං අබ්‍යාකතං? තස්සපාපියසිකා කුසලා අකුසලා අබ්‍යාකතා? තිණවත්ථාරකො කුසලො අකුසලො අබ්‍යාකතො?

සම්මුඛාවිනයො සියා කුසලො, සියා අබ්‍යාකතො. නත්ථි සම්මුඛාවිනයො අකුසලො.

යෙභුය්‍යසිකා සියා කුසලා, සියා අකුසලා, සියා අබ්‍යාකතා.

සතිවිනයො සියා කුසලො, සියා අකුසලො, සියා අබ්‍යාකතො.

අමූළ්හවිනයො සියා කුසලො, සියා අකුසලො, සියා අබ්‍යාකතො.

පටිඤ්ඤාතකරණං සියා කුසලං, සියා අකුසලං, සියා අබ්‍යාකතං.

තස්සපාපියසිකා සියා කුසලා, සියා අකුසලා සියා අබ්‍යාකතා.

තිණවත්ථාරකො සියා කුසලො, සියා අකුසලො, සියා අබ්‍යාකතො.

විවාදාධිකරණං කුසලං අකුසලං අබ්‍යාකතං. අනුවාදාධිකරණං කුසලං අකුසලං අබ්‍යාකතං. ආපත්තාධිකරණං කුසලං අකුසලං අබ්‍යාකතං. කිච්චාධිකරණං කුසලං අකුසලං අබ්‍යාකතං.

විවාදාධිකරණං සියා කුසලං, සියා අකුසලං, සියා අබ්‍යාකතං.

අනුවාදාධිකරණං සියා කුසලං, සියා අකුසලං, සියා අබ්‍යාකතං.

ආපත්තාධිකරණං සියා අකුසලං, සියා අබ්‍යාකතං. නත්ථි ආපත්තාධිකරණං කුසලං.

කිච්චාධිකරණං සියා කුසලං, සියා අකුසලං, සියා අබ්‍යාකතං.

කුසලවාරො නිට්ඨිතො තෙරසමො.

14. යත්ථවාරො, පුච්ඡාවාරො

304. යත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති; යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති, න තත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති, න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති.

යත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති; යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති, න තත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති, න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති, න තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති.

යත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති; යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති, න තත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති, න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති, න තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති, න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති.

යත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති; යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති. න තත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති, න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති, න තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති, න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති.

යත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති; යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති, න තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති, න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති.

යත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති; යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති. න තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති, න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති, න තත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති.

යත්ථ යෙභුය්‍යසිකා තත්ථ සම්මුඛාවිනයො; යත්ථ සම්මුඛාවිනයො තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා. න තත්ථ සතිවිනයො, න තත්ථ අමූළ්හවිනයො, න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං, න තත්ථ තස්සපාපියසිකා, න තත්ථ තිණවත්ථාරකො.

යත්ථ සතිවිනයො තත්ථ සම්මුඛාවිනයො; යත්ථ සම්මුඛාවිනයො තත්ථ සතිවිනයො. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො, න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං, න තත්ථ තස්සපාපියසිකා, න තත්ථ තිණවත්ථාරකො, න තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා. සම්මුඛාවිනයං කාතුන මූලං…පෙ….

යත්ථ තිණවත්ථාරකො තත්ථ සම්මුඛාවිනයො; යත්ථ සම්මුඛාවිනයො තත්ථ තිණවත්ථාරකො. න තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා, න තත්ථ සතිවිනයො, න තත්ථ අමූළ්හවිනයො, න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං, න තත්ථ තස්සපාපියසිකා.

චක්කපෙය්‍යාලං.

යත්ථවාරො නිට්ඨිතො චුද්දසමො.

15. සමථවාරො, විස්සජ්ජනාවාරො

305. යස්මිං සමයෙ සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච අධිකරණං වූපසම්මති, යත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති, න තත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති, න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති.

යස්මිං සමයෙ සම්මුඛාවිනයෙන ච සතිවිනයෙන ච අධිකරණං වූපසම්මති, යත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති, න තත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති, න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති, න තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති.

යස්මිං සමයෙ සම්මුඛාවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච අධිකරණං වූපසම්මති, යත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති, න තත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති, න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති, න තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති, න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති.

යස්මිං සමයෙ සම්මුඛාවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච අධිකරණං වූපසම්මති, යත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති. න තත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති, න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති, න තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති, න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති.

යස්මිං සමයෙ සම්මුඛාවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච අධිකරණං වූපසම්මති, යත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති තත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති, න තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති, න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති.

යස්මිං සමයෙ සම්මුඛාවිනයෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච අධිකරණං වූපසම්මති, යත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති. න තත්ථ යෙභුය්‍යසිකා ලබ්භති, න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති, න තත්ථ තස්සපාපියසිකා ලබ්භති.

සමථවාරො නිට්ඨිතො පන්නරසමො.

16. සංසට්ඨවාරො

306. අධිකරණන්ති වා සමථාති වා ඉමෙ ධම්මා සංසට්ඨා උදාහු විසංසට්ඨා? ලබ්භා ච පනිමෙසං ධම්මානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා [විනිබ්භුජ්ජිත්වා විනිබ්භුජ්ජිත්වා (ක.), ටීකායං එකපදමෙව දිස්සති] නානාකරණං පඤ්ඤාපෙතුන්ති?

අධිකරණන්ති වා සමථාති වා ඉමෙ ධම්මා විසංසට්ඨා, නො සංසට්ඨා. ලබ්භා ච පනිමෙසං ධම්මානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා නානාකරණං පඤ්ඤාපෙතුන්ති. සො – ‘‘මා හෙව’’න්තිස්ස වචනීයො. අධිකරණන්ති වා සමථාති වා ඉමෙ ධම්මා සංසට්ඨා, නො විසංසට්ඨා. නො ච ලබ්භා [න ච ලබ්භා (ක.)] ඉමෙසං ධම්මානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා නානාකරණං පඤ්ඤාපෙතුං. තං කිස්ස හෙතු? නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘චත්තාරිමානි, භික්ඛවෙ, අධිකරණානි, සත්ත සමථා. අධිකරණා සමථෙහි සම්මන්ති, සමථා අධිකරණෙහි සම්මන්ති. එවං, ඉමෙ ධම්මා සංසට්ඨා නො විසංසට්ඨා; නො ච ලබ්භා ඉමෙසං ධම්මානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා නානාකරණං පඤ්ඤාපෙතු’’න්ති.

සංසට්ඨවාරො නිට්ඨිතො සොළසමො.

17. සම්මතිවාරො

307. විවාදාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මති? අනුවාදාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මති? ආපත්තාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මති? කිච්චාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මති?

[චූළව. 228, 236 ආදයො] විවාදාධිකරණං ද්වීහි සමථෙහි සම්මති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච.

[චූළව. 228, 236 ආදයො] අනුවාදාධිකරණං චතූහි සමථෙහි සම්මති – සම්මුඛාවිනයෙන ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච.

[චූළව. 239, 242 ආදයො] ආපත්තාධිකරණං තීහි සමථෙහි සම්මති – සම්මුඛාවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

[චූළව. 239, 242 ආදයො] කිච්චාධිකරණං එකෙන සමථෙන සම්මති – සම්මුඛාවිනයෙන.

විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච පඤ්චහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච.

විවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? විවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච චතූහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

විවාදාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? විවාදාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච ද්වීහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච.

අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච ඡහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

අනුවාදාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? අනුවාදාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච චතූහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච.

ආපත්තාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? ආපත්තාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච තීහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච සත්තහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච පඤ්චහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච.

අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච ඡහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච සත්තහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

සම්මතිවාරො නිට්ඨිතො සත්තරසමො.

18. සම්මන්ති න සම්මන්තිවාරො

308. විවාදාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මති, කතිහි සමථෙහි න සම්මති? අනුවාදාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මති, කතිහි සමථෙහි න සම්මති? ආපත්තාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මති, කතිහි සමථෙහි න සම්මති? කිච්චාධිකරණං කතිහි සමථෙහි සම්මති, කතිහි සමථෙහි න සම්මති?

විවාදාධිකරණං ද්වීහි සමථෙහි සම්මති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච. පඤ්චහි සමථෙහි න සම්මති – සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

අනුවාදාධිකරණං චතූහි සමථෙහි සම්මති – සම්මුඛාවිනයෙන ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච. තීහි සමථෙහි න සම්මති – යෙභුය්‍යසිකාය ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

[චූළව. 239] ආපත්තාධිකරණං තීහි සමථෙහි සම්මති – සම්මුඛාවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච. චතූහි සමථෙහි න සම්මති – යෙභුය්‍යසිකාය ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච.

කිච්චාධිකරණං එකෙන සමථෙන සම්මති – සම්මුඛාවිනයෙන. ඡහි සමථෙහි න සම්මති – යෙභුය්‍යසිකාය ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? කතිහි සමථෙහි න සම්මන්ති? විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච පඤ්චහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච. ද්වීහි සමථෙහි න සම්මන්ති – පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

විවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? කතිහි සමථෙහි න සම්මන්ති? විවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච චතූහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච. තීහි සමථෙහි න සම්මන්ති – සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච.

විවාදාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? කතිහි සමථෙහි න සම්මන්ති? විවාදාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච ද්වීහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච. පඤ්චහි සමථෙහි න සම්මන්ති – සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? කතිහි සමථෙහි න සම්මන්ති? අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච ඡහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච තිණවත්ථාරකෙන ච. එකෙන සමථෙන න සම්මන්ති – යෙභුය්‍යසිකාය.

අනුවාදාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? කතිහි සමථෙහි න සම්මන්ති? අනුවාදාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච චතූහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකා ච. තීහි සමථෙහි න සම්මන්ති – යෙභුය්‍යසිකාය ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

ආපත්තාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? කතිහි සමථෙහි න සම්මන්ති? ආපත්තාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච තීහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච. චතූහි සමථෙහි න සම්මන්ති – යෙභුය්‍යසිකාය ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච.

විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? කතිහි සමථෙහි න සම්මන්ති? විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච සත්තහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? කතිහි සමථෙහි න සම්මන්ති? විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච පඤ්චහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච. ද්වීහි සමථෙහි න සම්මන්ති – පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? කතිහි සමථෙහි න සම්මන්ති? අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච ඡහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච තිණවත්ථාරකෙන ච. එකෙන සමථෙන න සම්මන්ති – යෙභුය්‍යසිකාය.

විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච කතිහි සමථෙහි සම්මන්ති? කතිහි සමථෙහි න සම්මන්ති? විවාදාධිකරණඤ්ච අනුවාදාධිකරණඤ්ච ආපත්තාධිකරණඤ්ච කිච්චාධිකරණඤ්ච සත්තහි සමථෙහි සම්මන්ති – සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්‍යසිකාය ච සතිවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච තස්සපාපියසිකාය ච තිණවත්ථාරකෙන ච.

සම්මන්ති න සම්මන්තිවාරො නිට්ඨිතො අට්ඨාරසමො.

19. සමථාධිකරණවාරො

309. සමථා සමථෙහි සම්මන්ති? සමථා අධිකරණෙහි සම්මන්ති? අධිකරණා සමථෙහි සම්මන්ති? අධිකරණා අධිකරණෙහි සම්මන්ති?

සියා සමථා සමථෙහි සම්මන්ති, සියා සමථා සමථෙහි න සම්මන්ති. සියා සමථා අධිකරණෙහි සම්මන්ති, සියා සමථා අධිකරණෙහි න සම්මන්ති. සියා අධිකරණා සමථෙහි සම්මන්ති, සියා අධිකරණා සමථෙහි න සම්මන්ති. සියා අධිකරණා අධිකරණෙහි සම්මන්ති, සියා අධිකරණා අධිකරණෙහි න සම්මන්ති.

310. කථං සියා සමථා සමථෙහි සම්මන්ති, කථං සියා සමථා සමථෙහි න සම්මන්ති? යෙභුය්‍යසිකා සම්මුඛාවිනයෙන සම්මති; සතිවිනයෙන න සම්මති, අමූළ්හවිනයෙන න සම්මති, පටිඤ්ඤාතකරණෙන න සම්මති, තස්සපාපියසිකාය න සම්මති, තිණවත්ථාරකෙන න සම්මති.

සතිවිනයො සම්මුඛාවිනයෙන සම්මති; අමූළ්හවිනයෙන න සම්මති, පටිඤ්ඤාතකරණෙන න සම්මාති, තස්සපාපියසිකාය න සම්මති, තිණවත්ථාරකෙන න සම්මති, යෙභුය්‍යසිකාය න සම්මති.

අමූළ්හවිනයො සම්මුඛාවිනයෙන සම්මති; පටිඤ්ඤාතකරණෙන න සම්මති, තස්සපාපියසිකාය න සම්මති, තිණවත්ථාරකෙන න සම්මති, යෙභුය්‍යසිකාය න සම්මති, සතිවිනයෙන න සම්මති.

පටිඤ්ඤාතකරණං සම්මුඛාවිනයෙන සම්මති; තස්සපාපියසිකාය න සම්මති, තිණවත්ථාරකෙන න සම්මති, යෙභුය්‍යසිකාය න සම්මති, සතිවිනයෙන න සම්මති, අමූළ්හවිනයෙන න සම්මති.

තස්සපාපියසිකා සම්මුඛාවිනයෙන සම්මති; තිණවත්ථාරකෙන න සම්මති, යෙභුය්‍යසිකාය න සම්මති, සතිවිනයෙන න සම්මති, අමූළ්හවිනයෙන න සම්මති, පටිඤ්ඤාතකරණෙන න සම්මති.

තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයෙන සම්මති; යෙභුය්‍යසිකාය න සම්මති, සතිවිනයෙන න සම්මති, අමූළ්හවිනයෙන න සම්මති, පටිඤ්ඤාතකරණෙන න සම්මති, තස්සපාපියසිකාය න සම්මති. එවං සියා සමථා සමථෙහි සම්මන්ති. එවං සියා සමථා සමථෙහි න සම්මන්ති.

311. කථං සියා සමථා අධිකරණෙහි සම්මන්ති, කථං සියා සමථා අධිකරණෙහි න සම්මන්ති? සම්මුඛාවිනයො විවාදාධිකරණෙන න සම්මති, අනුවාදාධිකරණෙන න සම්මති, ආපත්තාධිකරණෙන න සම්මති; කිච්චාධිකරණෙන සම්මති.

යෙභුය්‍යසිකා විවාදාධිකරණෙන න සම්මති, අනුවාදාධිකරණෙන න සම්මති, ආපත්තාධිකරණෙන න සම්මති; කිච්චාධිකරණෙන සම්මති.