8. කුමාරීභූතවග්ගො
1. පඨමසික්ඛාපදං
1119. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛුනියො ඌනවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං වුට්ඨාපෙන්ති. තා අක්ඛමා හොන්ති සීතස්ස උණ්හස්ස ජිඝච්ඡාය පිපාසාය ඩංසමකසවාතාතපසරීසපසම්ඵස්සානං දුරුත්තානං දුරාගතානං වචනපථානං. උප්පන්නානං සාරීරිකානං වෙදනානං දුක්ඛානං තිබ්බානං ඛරානං කටුකානං අසාතානං අමනාපානං පාණහරානං අනධිවාසකජාතිකා හොන්ති. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො ඌනවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං වුට්ඨාපෙස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඌනවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං වුට්ඨාපෙන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඌනවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං වුට්ඨාපෙස්සන්ති! ඌනවීසතිවස්සා, භික්ඛවෙ, කුමාරිභූතා අක්ඛමා හොති සීතස්ස උණ්හස්ස…පෙ… පාණහරානං අනධිවාසකජාතිකා හොති. වීසතිවස්සාව ඛො, භික්ඛවෙ, කුමාරිභූතා ඛමා හොති සීතස්ස උණ්හස්ස…පෙ… පාණහරානං අධිවාසකජාතිකා හොති. නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1120. ‘‘යා පන භික්ඛුනී ඌනවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං වුට්ඨාපෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1121. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
ඌනවීසතිවස්සා නාම අප්පත්තවීසතිවස්සා. කුමාරිභූතා නාම සාමණෙරී වුච්චති. වුට්ඨාපෙය්‍යාති උපසම්පාදෙය්‍ය.
‘‘වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති ගණං වා ආචරිනිං වා පත්තං වා චීවරං වා පරියෙසති, සීමං වා සම්මන්නති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤත්තියා දුක්කටං. ද්වීහි කම්මවාචාහි දුක්කටා. කම්මවාචාපරියොසානෙ උපජ්ඣායාය ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ගණස්ස ච ආචරිනියා ච ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1122. ඌනවීසතිවස්සාය ඌනවීසතිවස්සසඤ්ඤා වුට්ඨාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ඌනවීසතිවස්සාය වෙමතිකා වුට්ඨාපෙති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඌනවීසතිවස්සාය පරිපුණ්ණසඤ්ඤා වුට්ඨාපෙති, අනාපත්ති. පරිපුණ්ණවීසතිවස්සාය ඌනවීසතිවස්සසඤ්ඤා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. පරිපුණ්ණවීසතිවස්සාය වෙමතිකා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. පරිපුණ්ණවීසතිවස්සාය පරිපුණ්ණසඤ්ඤා, අනාපත්ති.
1123. අනාපත්ති ඌනවීසතිවස්සං පරිපුණ්ණසඤ්ඤා වුට්ඨාපෙති, පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං පරිපුණ්ණසඤ්ඤා වුට්ඨාපෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
පඨමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
2. දුතියසික්ඛාපදං
1124. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛුනියො පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු අසික්ඛිතසික්ඛං වුට්ඨාපෙන්ති. තා බාලා හොන්ති අබ්‍යත්තා; න ජානන්ති කප්පියං වා අකප්පියං වා. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු අසික්ඛිතසික්ඛං වුට්ඨාපෙස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු අසික්ඛිතසික්ඛං වුට්ඨාපෙන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු අසික්ඛිතසික්ඛං වුට්ඨාපෙස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… විගරහිත්වා…පෙ… ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, අට්ඨාරසවස්සාය කුමාරිභූතාය ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛාසම්මුතිං දාතුං. එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ දාතබ්බා. තාය අට්ඨාරසවස්සාය කුමාරිභූතාය සඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා භික්ඛුනීනං පාදෙ වන්දිත්වා උක්කුටිකං නිසීදිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්ස වචනීයො – අහං, අය්‍යෙ, ඉත්ථන්නාමා ඉත්ථන්නාමාය අය්‍යාය අට්ඨාරසවස්සා කුමාරිභූතා සඞ්ඝං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛාසම්මුතිං යාචාමී’’ති. දුතියම්පි යාචිතබ්බා. තතියම්පි යාචිතබ්බා. බ්‍යත්තාය භික්ඛුනියා පටිබලාය සඞ්ඝො ඤාපෙතබ්බො –
1125. ‘‘සුණාතු මෙ, අය්‍යෙ, සඞ්ඝො. අයං ඉත්ථන්නාමා ඉත්ථන්නාමාය අය්‍යාය අට්ඨාරසවස්සා කුමාරිභූතා සඞ්ඝං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛාසම්මුතිං යාචති. යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං, සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමාය අට්ඨාරසවස්සාය කුමාරිභූතාය ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛාසම්මුතිං දදෙය්‍ය. එසා ඤත්ති.
‘‘සුණාතු මෙ, අය්‍යෙ, සඞ්ඝො. අයං ඉත්ථන්නාමා ඉත්ථන්නාමාය අය්‍යාය අට්ඨාරසවස්සා කුමාරිභූතා සඞ්ඝං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛාසම්මුතිං යාචති. සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමාය අට්ඨාරසවස්සාය කුමාරිභූතාය ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛාසම්මුතිං දෙති. යස්සා අය්‍යාය ඛමති ඉත්ථන්නාමාය අට්ඨාරසවස්සාය කුමාරිභූතාය ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛාසම්මුතියා දානං, සා තුණ්හස්ස; යස්සා නක්ඛමති, සා භාසෙය්‍ය.
‘‘දින්නා සඞ්ඝෙන ඉත්ථන්නාමාය අට්ඨාරසවස්සාය කුමාරිභූතාය ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛාසම්මුති. ඛමති සඞ්ඝස්ස, තස්මා තුණ්හී, එවමෙතං ධාරයාමී’’ති.
සා අට්ඨාරසවස්සා කුමාරිභූතා එවං වදෙහීති වත්තබ්බා – ‘‘පාණාතිපාතා වෙරමණිං ද්වෙ වස්සානි අවීතික්කම්ම සමාදානං සමාදියාමි…පෙ… විකාලභොජනා වෙරමණිං ද්වෙ වස්සානි අවීතික්කම්ම සමාදානං සමාදියාමී’’ති.
අථ ඛො භගවා තා භික්ඛුනියො අනෙකපරියායෙන විගරහිත්වා දුබ්භරතාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1126. ‘‘යා පන භික්ඛුනී පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු අසික්ඛිතසික්ඛං වුට්ඨාපෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1127. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
පරිපුණ්ණවීසතිවස්සා නාම පත්තවීසතිවස්සා. කුමාරිභූතා නාම සාමණෙරී වුච්චති. ද්වෙ වස්සානීති ද්වෙ සංවච්ඡරානි. අසික්ඛිතසික්ඛා නාම සික්ඛා වා න දින්නා හොති, දින්නා වා සික්ඛා කුපිතා. වුට්ඨාපෙය්‍යාති උපසම්පාදෙය්‍ය.
‘‘වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති ගණං වා ආචරිනිං වා පත්තං වා චීවරං වා පරියෙසති, සීමං වා සම්මන්නති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤත්තියා දුක්කටං. ද්වීහි කම්මවාචාහි දුක්කටා. කම්මවාචාපරියොසානෙ උපජ්ඣායාය ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ගණස්ස ච ආචරිනියා ච ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1128. ධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤා වුට්ඨාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ධම්මකම්මෙ වෙමතිකා වුට්ඨාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤා වුට්ඨාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අධම්මකම්මෙ වෙමතිකා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤා, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1129. අනාපත්ති පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛං වුට්ඨාපෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
දුතියසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
3. තතියසික්ඛාපදං
1130. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛුනියො පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛං සඞ්ඝෙන අසම්මතං වුට්ඨාපෙන්ති. භික්ඛුනියො එවමාහංසු – ‘‘එථ සික්ඛමානා, ඉමං ජානාථ, ඉමං දෙථ, ඉමං ආහරථ, ඉමිනා අත්ථො, ඉමං කප්පියං කරොථා’’ති. තා එවමාහංසු – ‘‘න මයං, අය්‍යෙ, සික්ඛමානා; භික්ඛුනියො මය’’න්ති. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛං සඞ්ඝෙන අසම්මතං වුට්ඨාපෙස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛං සඞ්ඝෙන අසම්මතං වුට්ඨාපෙන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛං සඞ්ඝෙන අසම්මතං වුට්ඨාපෙස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… විගරහිත්වා…පෙ… ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, පරිපුණ්ණවීසතිවස්සාය කුමාරිභූතාය ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛාය වුට්ඨානසම්මුතිං දාතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, දාතබ්බා. තාය පරිපුණ්ණවීසතිවස්සාය කුමාරිභූතාය ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛාය සඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා භික්ඛුනීනං පාදෙ වන්දිත්වා උක්කුටිකං නිසීදිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්ස වචනීයො – අහං, අය්‍යෙ, ඉත්ථන්නාමා ඉත්ථන්නාමාය අය්‍යාය පරිපුණ්ණවීසතිවස්සා කුමාරිභූතා ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛා සඞ්ඝං වුට්ඨානසම්මුතිං යාචාමී’’ති. දුතියම්පි යාචිතබ්බා. තතියම්පි යාචිතබ්බා. බ්‍යත්තාය භික්ඛුනියා පටිබලාය සඞ්ඝො ඤාපෙතබ්බො –
1131. ‘‘සුණාතු මෙ, අය්‍යෙ, සඞ්ඝො. අයං ඉත්ථන්නාමා ඉත්ථන්නාමාය අය්‍යාය පරිපුණ්ණවීසතිවස්සා කුමාරිභූතා ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛා සඞ්ඝං වුට්ඨානසම්මුතිං යාචති. යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමාය පරිපුණ්ණවීසතිවස්සාය කුමාරිභූතාය ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛාය වුට්ඨානසම්මුතිං දදෙය්‍ය. එසා ඤත්ති.
‘‘සුණාතු මෙ, අය්‍යෙ, සඞ්ඝො. අයං ඉත්ථන්නාමා ඉත්ථන්නාමාය අය්‍යාය පරිපුණ්ණවීසතිවස්සා කුමාරිභූතා ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛා සඞ්ඝං වුට්ඨානසම්මුතිං යාචති. සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමාය පරිපුණ්ණවීසතිවස්සාය කුමාරිභූතාය ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛාය වුට්ඨානසම්මුතිං දෙති. යස්සා අය්‍යාය ඛමති ඉත්ථන්නාමාය පරිපුණ්ණවීසතිවස්සාය කුමාරිභූතාය ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛාය වුට්ඨානසම්මුතියා දානං, සා තුණ්හස්ස; යස්සා නක්ඛමති, සා භාසෙය්‍ය.
‘‘දින්නා සඞ්ඝෙන ඉත්ථන්නාමාය පරිපුණ්ණවීසතිවස්සාය කුමාරිභූතාය ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛාය වුට්ඨානසම්මුති. ඛමති සඞ්ඝස්ස, තස්මා තුණ්හී, එවමෙතං ධාරයාමී’’ති.
අථ ඛො භගවා තා භික්ඛුනියො අනෙකපරියායෙන විගරහිත්වා දුබ්භරතාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1132. ‘‘යා පන භික්ඛුනී පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛං සඞ්ඝෙන අසම්මතං වුට්ඨාපෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1133. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
පරිපුණ්ණවීසතිවස්සා නාම පත්තවීසතිවස්සා. කුමාරිභූතා නාම සාමණෙරී වුච්චති. ද්වෙ වස්සානීති ද්වෙ සංවච්ඡරානි. සික්ඛිතසික්ඛා නාම ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛා. අසම්මතා නාම ඤත්තිදුතියෙන කම්මෙන වුට්ඨානසම්මුති න දින්නා හොති. වුට්ඨාපෙය්‍යාති උපසම්පාදෙය්‍ය.
‘‘වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති ගණං වා ආචරිනිං වා පත්තං වා චීවරං වා පරියෙසති, සීමං වා සම්මන්නති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤත්තියා දුක්කටං. ද්වීහි කම්මවාචාහි දුක්කටා. කම්මවාචාපරියොසානෙ උපජ්ඣායාය ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ගණස්ස ච ආචරිනියා ච ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1134. ධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤා වුට්ඨාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ධම්මකම්මෙ වෙමතිකා වුට්ඨාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤා වුට්ඨාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අධම්මකම්මෙ වෙමතිකා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤා, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1135. අනාපත්ති පරිපුණ්ණවීසතිවස්සං කුමාරිභූතං ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛං සඞ්ඝෙන සම්මතං වුට්ඨාපෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
තතියසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
4. චතුත්ථසික්ඛාපදං
1136. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛුනියො ඌනද්වාදසවස්සා වුට්ඨාපෙන්ති. තා බාලා හොන්ති අබ්‍යත්තා න ජානන්ති කප්පියං වා අකප්පියං වා. සද්ධිවිහාරිනියොපි බාලා හොන්ති අබ්‍යත්තා; න ජානන්ති කප්පියං වා අකප්පියං වා. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො ඌනද්වාදසවස්සා වුට්ඨාපෙස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඌනද්වාදසවස්සා වුට්ඨාපෙන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඌනද්වාදසවස්සා වුට්ඨාපෙස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1137. ‘‘යා පන භික්ඛුනී ඌනද්වාදසවස්සා වුට්ඨාපෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1138. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
ඌනද්වාදසවස්සා නාම අප්පත්තද්වාදසවස්සා.
වුට්ඨාපෙය්‍යාති උපසම්පාදෙය්‍ය.
‘‘වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති ගණං වා ආචරිනිං වා පත්තං වා චීවරං වා පරියෙසති, සීමං වා සම්මන්නති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤත්තියා දුක්කටං. ද්වීහි කම්මවාචාහි දුක්කටා. කම්මවාචාපරියොසානෙ උපජ්ඣායාය ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ගණස්ස ච ආචරිනියා ච ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1139. අනාපත්ති පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සා වුට්ඨාපෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
චතුත්ථසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
5. පඤ්චමසික්ඛාපදං
1140. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛුනියො පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සා සඞ්ඝෙන අසම්මතා වුට්ඨාපෙන්ති. තා බාලා හොන්ති අබ්‍යත්තා; න ජානන්ති කප්පියං වා අකප්පියං වා. සද්ධිවිහාරිනියොපි බාලා හොන්ති අබ්‍යත්තා; න ජානන්ති කප්පියං වා අකප්පියං වා. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සා සඞ්ඝෙන අසම්මතා වුට්ඨාපෙස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සා සඞ්ඝෙන අසම්මතා වුට්ඨාපෙන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සා සඞ්ඝෙන අසම්මතා වුට්ඨාපෙස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… විගරහිත්වා…පෙ… ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සාය භික්ඛුනියා වුට්ඨාපනසම්මුතිං දාතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, දාතබ්බා. තාය පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සාය භික්ඛුනියා සඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා වුඩ්ඪානං භික්ඛුනීනං පාදෙ වන්දිත්වා උක්කුටිකං නිසීදිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්ස වචනීයො – අහං, අය්‍යෙ, ඉත්ථන්නාමා පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සා භික්ඛුනී සඞ්ඝං වුට්ඨාපනසම්මුතිං යාචාමී’’ති. දුතියම්පි යාචිතබ්බා. තතියම්පි යාචිතබ්බා. සා භික්ඛුනී සඞ්ඝෙන පරිච්ඡින්දිතබ්බා – ‘‘බ්‍යත්තායං භික්ඛුනී ලජ්ජිනී’’ති. සචෙ බාලා ච හොති අලජ්ජිනී ච, න දාතබ්බා. සචෙ බාලා හොති ලජ්ජිනී, න දාතබ්බා. සචෙ බ්‍යත්තා හොති අලජ්ජිනී, න දාතබ්බා. සචෙ බ්‍යත්තා ච හොති ලජ්ජිනී ච, දාතබ්බා. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, දාතබ්බා. බ්‍යත්තාය භික්ඛුනියා පටිබලාය සඞ්ඝො ඤාපෙතබ්බො –
1141. ‘‘සුණාතු මෙ, අය්‍යෙ, සඞ්ඝො. අයං ඉත්ථන්නාමා පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සා භික්ඛුනී සඞ්ඝං වුට්ඨාපනසම්මුතිං යාචති. යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං, සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමාය පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සාය භික්ඛුනියා වුට්ඨාපනසම්මුතිං දදෙය්‍ය. එසා ඤත්ති.
‘‘සුණාතු මෙ, අය්‍යෙ, සඞ්ඝො. අයං ඉත්ථන්නාමා පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සා භික්ඛුනී සඞ්ඝං වුට්ඨාපනසම්මුතිං යාචති. සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමාය පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සාය භික්ඛුනියා වුට්ඨාපනසම්මුතිං දෙති. යස්සා අය්‍යාය ඛමති ඉත්ථන්නාමාය පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සාය භික්ඛුනියා වුට්ඨාපනසම්මුතියා දානං, සා තුණ්හස්ස; යස්සා නක්ඛමති, සා භාසෙය්‍ය.
‘‘දින්නා සඞ්ඝෙන ඉත්ථන්නාමාය පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සාය භික්ඛුනියා වුට්ඨාපනසම්මුති. ඛමති සඞ්ඝස්ස, තස්මා තුණ්හී, එවමෙතං ධාරයාමී’’ති.
අථ ඛො භගවා තා භික්ඛුනියො අනෙකපරියායෙන විගරහිත්වා දුබ්භරතාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1142. ‘‘යා පන භික්ඛුනී පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සා සඞ්ඝෙන අසම්මතා වුට්ඨාපෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1143. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සා නාම පත්තද්වාදසවස්සා.
අසම්මතා නාම ඤත්තිදුතියෙන කම්මෙන වුට්ඨාපනසම්මුති න දින්නා හොති. වුට්ඨාපෙය්‍යාති උපසම්පාදෙය්‍ය.
‘‘වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති ගණං වා ආචරිනිං වා පත්තං වා චීවරං වා පරියෙසති, සීමං වා සම්මන්නති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤත්තියා දුක්කටං. ද්වීහි කම්මවාචාහි දුක්කටා. කම්මවාචාපරියොසානෙ උපජ්ඣායාය ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ගණස්ස ච ආචරිනියා ච ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1144. ධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤා වුට්ඨාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ධම්මකම්මෙ වෙමතිකා වුට්ඨාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤා වුට්ඨාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අධම්මකම්මෙ වෙමතිකා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤා, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1145. අනාපත්ති පරිපුණ්ණද්වාදසවස්සා සඞ්ඝෙන සම්මතා වුට්ඨාපෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
පඤ්චමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
6. ඡට්ඨසික්ඛාපදං
1146. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන චණ්ඩකාළී භික්ඛුනී භික්ඛුනිසඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා වුට්ඨාපනසම්මුතිං යාචති. අථ ඛො භික්ඛුනිසඞ්ඝො චණ්ඩකාළිං භික්ඛුනිං පරිච්ඡින්දිත්වා – ‘‘අලං තාව තෙ, අය්‍යෙ, වුට්ඨාපිතෙනා’’ති, වුට්ඨාපනසම්මුතිං න අදාසි. චණ්ඩකාළී භික්ඛුනී ‘සාධූ’ති පටිස්සුණි. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛුනිසඞ්ඝො අඤ්ඤාසං භික්ඛුනීනං වුට්ඨාපනසම්මුතිං දෙති. චණ්ඩකාළී භික්ඛුනී උජ්ඣායති ඛිය්‍යති විපාචෙති – ‘‘අහමෙව නූන බාලා, අහමෙව නූන අලජ්ජිනී; යං සඞ්ඝො අඤ්ඤාසං භික්ඛුනීනං වුට්ඨාපනසම්මුතිං දෙති, මය්හමෙව න දෙතී’’ති. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම අය්‍යා චණ්ඩකාළී – ‘අලං තාව තෙ, අය්‍යෙ, වුට්ඨාපිතෙනා’ති වුච්චමානා ‘සාධූ’ති පටිස්සුණිත්වා පච්ඡා ඛීයනධම්මං ආපජ්ජිස්සතී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, ‘චණ්ඩකාළී භික්ඛුනී අලං තාව තෙ අය්‍යෙ වුට්ඨාපිතෙනා’ති වුච්චමානා ‘‘සාධූ’’ති පටිස්සුණිත්වා පච්ඡා ඛීයනධම්මං ආපජ්ජතීති [ආපජ්ජීති (ක.)]? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, චණ්ඩකාළී භික්ඛුනී – ‘‘අලං තාව තෙ, අය්‍යෙ, වුට්ඨාපිතෙනා’’ති වුච්චමානා ‘සාධූ’ති පටිස්සුණිත්වා පච්ඡා ඛීයනධම්මං ආපජ්ජිස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1147. ‘‘යා පන භික්ඛුනී – ‘අලං තාව තෙ, අය්‍යෙ, වුට්ඨාපිතෙනා’ති වුච්චමානා ‘සාධූ’ති පටිස්සුණිත්වා පච්ඡා ඛීයනධම්මං ආපජ්ජෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1148. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
අලං තාව තෙ අය්‍යෙ වුට්ඨාපිතෙනාති අලං තාව තෙ, අය්‍යෙ, උපසම්පාදිතෙන. ‘සාධූ’ති පටිස්සුණිත්වා පච්ඡා ඛීයනධම්මං ආපජ්ජති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
1149. අනාපත්ති පකතියා ඡන්දා දොසා මොහා භයා කරොන්තං ඛිය්‍යති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
ඡට්ඨසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
7. සත්තමසික්ඛාපදං
1150. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරා සික්ඛමානා ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං උපසඞ්කමිත්වා උපසම්පදං යාචි. ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී තං සික්ඛමානං – ‘‘සචෙ මෙ ත්වං, අය්‍යෙ, චීවරං දස්සසි එවාහං තං වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති වත්වා, නෙව වුට්ඨාපෙති න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරොති. අථ ඛො සා සික්ඛමානා භික්ඛුනීනං එතමත්ථං ආරොචෙසි. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම අය්‍යා ථුල්ලනන්දා සික්ඛමානං – ‘සචෙ මෙ ත්වං, අය්‍යෙ, චීවරං දස්සසි එවාහං තං වුට්ඨාපෙස්සාමී’ති වත්වා, නෙව වුට්ඨාපෙස්සති න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරිස්සතී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී සික්ඛමානං – ‘‘සචෙ මෙ ත්වං, අය්‍යෙ, චීවරං දස්සසි එවාහං තං වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති වත්වා, නෙව වුට්ඨාපෙති න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරොතීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී සික්ඛමානං – ‘‘සචෙ මෙ ත්වං, අය්‍යෙ, චීවරං දස්සසි එවාහං තං වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති වත්වා, නෙව වුට්ඨාපෙස්සති න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරිස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1151. ‘‘යා පන භික්ඛුනී සික්ඛමානං – ‘සචෙ මෙ ත්වං, අය්‍යෙ, චීවරං දස්සසි, එවාහං තං වුට්ඨාපෙස්සාමී’ති වත්වා, සා පච්ඡා අනන්තරායිකිනී නෙව වුට්ඨාපෙය්‍ය න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1152. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
සික්ඛමානා නාම ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛා.
සචෙ මෙ ත්වං අය්‍යෙ චීවරං දස්සසි එවාහං තං වුට්ඨාපෙස්සාමීති එවාහං තං උපසම්පාදෙස්සාමි.
සා පච්ඡා අනන්තරායිකිනීති අසති අන්තරායෙ.
නෙව වුට්ඨාපෙය්‍යාති න සයං වුට්ඨාපෙය්‍ය.
න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරෙය්‍යාති න අඤ්ඤං ආණාපෙය්‍ය. ‘‘නෙව වුට්ඨාපෙස්සාමි න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරිස්සාමී’’ති ධුරං නික්ඛිත්තමත්තෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
1153. අනාපත්ති සති අන්තරායෙ, පරියෙසිත්වා න ලභති, ගිලානාය, ආපදාසු, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
සත්තමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
8. අට්ඨමසික්ඛාපදං
1154. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරා සික්ඛමානා ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං උපසඞ්කමිත්වා උපසම්පදං යාචි. ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී තං සික්ඛමානං ‘‘සචෙ මං ත්වං, අය්‍යෙ, ද්වෙ වස්සානි අනුබන්ධිස්සසි එවාහං තං වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති වත්වා, නෙව වුට්ඨාපෙති න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරොති. අථ ඛො සා සික්ඛමානා භික්ඛුනීනං එතමත්ථං ආරොචෙසි. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම අය්‍යා ථුල්ලනන්දා සික්ඛමානං – සචෙ මං ත්වං, අය්‍යෙ, ද්වෙ වස්සානි අනුබන්ධිස්සසි එවාහං තං වුට්ඨාපෙස්සාමීති වත්වා, නෙව වුට්ඨාපෙස්සති න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරිස්සතී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී සික්ඛමානං – ‘‘සචෙ මං ත්වං අය්‍යෙ ද්වෙ වස්සානි අනුබන්ධිස්සසි එවාහං තං වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති වත්වා, නෙව වුට්ඨාපෙති න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරොතීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී සික්ඛමානං – ‘‘සචෙ මං ත්වං, අය්‍යෙ, ද්වෙ වස්සානි අනුබන්ධිස්සසි එවාහං තං වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති වත්වා, නෙව වුට්ඨාපෙස්සති න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරිස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1155. ‘‘යා පන භික්ඛුනී සික්ඛමානං – ‘සචෙ මං ත්වං අය්‍යෙ ද්වෙ වස්සානි අනුබන්ධිස්සසි එවාහං තං වුට්ඨාපෙස්සාමී’ති වත්වා, සා පච්ඡා අනන්තරායිකිනී නෙව වුට්ඨාපෙය්‍ය න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1156. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
සික්ඛමානා නාම ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛා.
සචෙ මං ත්වං අය්‍යෙ ද්වෙ වස්සානි අනුබන්ධිස්සසීති ද්වෙ සංවච්ඡරානි උපට්ඨහිස්සසි.
එවාහං තං වුට්ඨාපෙස්සාමීති එවාහං තං උපසම්පාදෙස්සාමි.
සා පච්ඡා අනන්තරායිකිනීති අසති අන්තරායෙ.
නෙව වුට්ඨාපෙය්‍යාති න සයං වුට්ඨාපෙය්‍ය.
න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරෙය්‍යාති න අඤ්ඤං ආණාපෙය්‍ය. ‘‘නෙව වුට්ඨාපෙස්සාමි න වුට්ඨාපනාය උස්සුක්කං කරිස්සාමී’’ති ධුරං නික්ඛිත්තමත්තෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
1157. අනාපත්ති සති අන්තරායෙ, පරියෙසිත්වා න ලභති, ගිලානාය, ආපදාසු, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
අට්ඨමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
9. නවමසික්ඛාපදං
1158. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී පුරිසසංසට්ඨං කුමාරකසංසට්ඨං චණ්ඩිං සොකාවාසං [සොකවස්සං (සී.) සොකාවස්සං (ස්‍යා.)] චණ්ඩකාළිං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙති. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම අය්‍යා ථුල්ලනන්දා පුරිසසංසට්ඨං කුමාරකසංසට්ඨං චණ්ඩිං සොකාවාසං [සොකවස්සං (සී.) සොකාවස්සං (ස්‍යා.)] චණ්ඩකාළිං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙස්සතී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී පුරිසසංසට්ඨං කුමාරකසංසට්ඨං චණ්ඩිං සොකාවාසං [සොකවස්සං (සී.) සොකාවස්සං (ස්‍යා.)] චණ්ඩකාළිං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙතීති [වුට්ඨාපෙසීති (ක.)]? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී පුරිසසංසට්ඨං කුමාරකසංසට්ඨං චණ්ඩිං සොකාවාසං චණ්ඩකාළිං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1159. ‘‘යා පන භික්ඛුනී පුරිසසංසට්ඨං කුමාරකසංසට්ඨං චණ්ඩිං සොකාවාසං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1160. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
පුරිසො නාම පත්තවීසතිවස්සො. කුමාරකො නාම අප්පත්තවීසතිවස්සො. සංසට්ඨා නාම අනනුලොමිකෙන කායිකවාචසිකෙන සංසට්ඨා. චණ්ඩී නාම කොධනා වුච්චති.
සොකාවාසා නාම පරෙසං දුක්ඛං උප්පාදෙති, සොකං ආවිසති. සික්ඛමානා නාම ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛා. වුට්ඨාපෙය්‍යාති උපසම්පාදෙය්‍ය.
‘‘වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති ගණං වා ආචරිනිං වා පත්තං වා චීවරං වා පරියෙසති, සීමං වා සම්මන්නති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤත්තියා දුක්කටං. ද්වීහි කම්මවාචාහි දුක්කටා. කම්මවාචාපරියොසානෙ උපජ්ඣායාය ආපත්ති පාචිත්තියස්ස; ගණස්ස ච ආචරිනියා ච ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1161. අනාපත්ති අජානන්තී වුට්ඨාපෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
නවමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
10. දසමසික්ඛාපදං
1162. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී මාතාපිතූහිපි සාමිකෙනපි අනනුඤ්ඤාතං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙති. මාතාපිතරොපි සාමිකොපි උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම අය්‍යා ථුල්ලනන්දා අම්හෙහි අනනුඤ්ඤාතං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙස්සතී’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛුනියො මාතාපිතූනම්පි සාමිකස්සපි උජ්ඣායන්තානං ඛිය්‍යන්තානං විපාචෙන්තානං. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම අය්‍යා ථුල්ලනන්දා මාතාපිතූහිපි සාමිකෙනපි අනනුඤ්ඤාතං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙස්සතී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී, මාතාපිතූහිපි සාමිකෙනපි අනනුඤ්ඤාතං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙතීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී මාතාපිතූහිපි සාමිකෙනපි අනනුඤ්ඤාතං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1163. ‘‘යා පන භික්ඛුනී මාතාපිතූහි වා සාමිකෙන වා අනනුඤ්ඤාතං සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1164. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
මාතාපිතරො නාම ජනකා වුච්චන්ති. සාමිකො නාම යෙන පරිග්ගහිතා හොති. අනනුඤ්ඤාතාති අනාපුච්ඡා. සික්ඛමානා නාම ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛා. වුට්ඨාපෙය්‍යාති උපසම්පාදෙය්‍ය.
වුට්ඨාපෙස්සාමීති ගණං වා ආචරිනිං වා පත්තං වා චීවරං වා පරියෙසති, සීමං වා සම්මන්නති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤත්තියා දුක්කටං. ද්වීහි කම්මවාචාහි දුක්කටා. කම්මවාචාපරියොසානෙ උපජ්ඣායාය ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ගණස්ස ච ආචරිනියා ච ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1165. අනාපත්ති අජානන්තී වුට්ඨාපෙති, අපලොකෙත්වා වුට්ඨාපෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
දසමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
11. එකාදසමසික්ඛාපදං
1166. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී – ‘‘සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති ථෙරෙ භික්ඛූ සන්නිපාතෙත්වා පහූතං ඛාදනීයං භොජනීයං පස්සිත්වා – ‘‘න තාවාහං, අය්‍යා, සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති ථෙරෙ භික්ඛූ උය්‍යොජෙත්වා දෙවදත්තං කොකාලිකං කටමොදකතිස්සකං ඛණ්ඩදෙවියා පුත්තං සමුද්දදත්තං සන්නිපාතෙත්වා සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙසි. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම අය්‍යා ථුල්ලනන්දා පාරිවාසිකඡන්දදානෙන සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙස්සතී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී පාරිවාසිකඡන්දදානෙන සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙතීති [වුට්ඨාපෙසීති (ක.)]? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී පාරිවාසිකඡන්දදානෙන සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1167. ‘‘යා පන භික්ඛුනී පාරිවාසිකඡන්දදානෙන සික්ඛමානං වුට්ඨාපෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1168. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
පාරිවාසිකඡන්දදානෙනාති වුට්ඨිතාය පරිසාය. සික්ඛමානා නාම ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛා. වුට්ඨාපෙය්‍යාති උපසම්පාදෙය්‍ය.
‘‘වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති ගණං වා ආචරිනිං වා පත්තං වා චීවරං වා පරියෙසති, සීමං වා සම්මන්නති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤත්තියා දුක්කටං. ද්වීහි කම්මවාචාහි දුක්කටා. කම්මවාචාපරියොසානෙ උපජ්ඣායාය ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ගණස්ස ච ආචරිනියා ච ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1169. අනාපත්ති අවුට්ඨිතාය පරිසාය වුට්ඨාපෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
එකාදසමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
12. ද්වාදසමසික්ඛාපදං
1170. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛුනියො අනුවස්සං වුට්ඨාපෙන්ති, උපස්සයො න සම්මති. මනුස්සා [මනුස්සා විහාරචාරිකං ආහිණ්ඩන්තා පස්සිත්වා (සී.)] උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො අනුවස්සං වුට්ඨාපෙස්සන්ති, උපස්සයො න සම්මතී’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛුනියො තෙසං මනුස්සානං උජ්ඣායන්තානං ඛිය්‍යන්තානං විපාචෙන්තානං. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො අනුවස්සං වුට්ඨාපෙස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො අනුවස්සං වුට්ඨාපෙන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො අනුවස්සං වුට්ඨාපෙස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1171. ‘‘යා පන භික්ඛුනී අනුවස්සං වුට්ඨාපෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1172. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
අනුවස්සන්ති අනුසංවච්ඡරං. වුට්ඨාපෙය්‍යාති උපසම්පාදෙය්‍ය.
‘‘වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති ගණං වා ආචරිනිං වා පත්තං වා චීවරං වා පරියෙසති, සීමං වා සම්මන්නති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤත්තියා දුක්කටං. ද්වීහි කම්මවාචාහි දුක්කටා. කම්මවාචාපරියොසානෙ උපජ්ඣායාය ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ගණස්ස ච ආචරිනියා ච ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1173. අනාපත්ති එකන්තරිකං වුට්ඨාපෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
ද්වාදසමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
13. තෙරසමසික්ඛාපදං
1174. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛුනියො එකං වස්සං ද්වෙ වුට්ඨාපෙන්ති. උපස්සයො තථෙව න සම්මති. මනුස්සා [මනුස්සා විහාරචාරිකං ආහිණ්ඩන්තා පස්සිත්වා (සී.)] තථෙව උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො එකං වස්සං ද්වෙ වුට්ඨාපෙස්සන්ති! උපස්සයො තථෙව න සම්මතී’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛුනියො තෙසං මනුස්සානං උජ්ඣායන්තානං ඛිය්‍යන්තානං විපාචෙන්තානං. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො එකං වස්සං ද්වෙ වුට්ඨාපෙස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො එකං වස්සං ද්වෙ වුට්ඨාපෙන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො එකං වස්සං ද්වෙ වුට්ඨාපෙස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
1175. ‘‘යා පන භික්ඛුනී එකං වස්සං ද්වෙ වුට්ඨාපෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
1176. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
එකං වස්සන්ති එකං සංවච්ඡරං. ද්වෙ වුට්ඨාපෙය්‍යාති ද්වෙ උපසම්පාදෙය්‍ය.
‘‘ද්වෙ වුට්ඨාපෙස්සාමී’’ති ගණං වා ආචරිනිං වා පත්තං වා චීවරං වා පරියෙසති, සීමං වා සම්මන්නති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤත්තියා දුක්කටං. ද්වීහි කම්මවාචාහි දුක්කටා. කම්මවාචාපරියොසානෙ උපජ්ඣායාය ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ගණස්ස ච ආචරිනියා ච ආපත්ති දුක්කටස්ස.
1177. අනාපත්ති එකන්තරිකං එකං වුට්ඨාපෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
තෙරසමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
කුමාරීභූතවග්ගො අට්ඨමො.