4. පාචිත්තියකණ්ඩං (භික්ඛුනීවිභඞ්ගො)
1. ලසුණවග්ගො
1. පඨමසික්ඛාපදං
ඉමෙ ඛො පනාය්‍යායො ඡසට්ඨිසතා පාචිත්තියා
ධම්මා උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති.
793. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරෙන උපාසකෙන භික්ඛුනිසඞ්ඝො ලසුණෙන පවාරිතො හොති – ‘‘යාසං අය්‍යානං ලසුණෙන අත්ථො, අහං ලසුණෙනා’’ති. ඛෙත්තපාලො ච ආණත්තො හොති – ‘‘සචෙ භික්ඛුනියො ආගච්ඡන්ති, එකමෙකාය භික්ඛුනියා ද්වෙතයො භණ්ඩිකෙ දෙහී’’ති. තෙන ඛො පන සමයෙන සාවත්ථියං උස්සවො හොති. යථාභතං ලසුණං පරික්ඛයං අගමාසි. භික්ඛුනියො තං උපාසකං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං – ‘‘ලසුණෙන, ආවුසො, අත්ථො’’ති. ‘‘නත්ථාය්‍යෙ. යථාභතං ලසුණං පරික්ඛීණං. ඛෙත්තං ගච්ඡථා’’ති. ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී ඛෙත්තං ගන්ත්වා න මත්තං ජානිත්වා බහුං ලසුණං හරාපෙසි. ඛෙත්තපාලො උජ්ඣායති ඛිය්‍යති විපාචෙති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො න මත්තං ජානිත්වා බහුං ලසුණං හරාපෙස්සන්තී’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛුනියො තස්ස ඛෙත්තපාලස්ස උජ්ඣායන්තස්ස ඛිය්‍යන්තස්ස විපාචෙන්තස්ස. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම අය්‍යා ථුල්ලනන්දා න මත්තං ජානිත්වා බහුං ලසුණං හරාපෙස්සතී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී න මත්තං ජානිත්වා බහුං ලසුණං හරාපෙතීති [හරාපෙසීති (ක.)]? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී න මත්තං ජානිත්වා බහුං ලසුණං හරාපෙස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි –
‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී අඤ්ඤතරස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස පජාපති අහොසි. තිස්සො ච ධීතරො – නන්දා, නන්දවතී, සුන්දරීනන්දා. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සො බ්‍රාහ්මණො කාලඞ්කත්වා අඤ්ඤතරං හංසයොනිං උපපජ්ජි. තස්ස සබ්බසොවණ්ණමයා පත්තා අහෙසුං. සො තාසං එකෙකං පත්තං දෙති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී ‘‘අයං හංසො අම්හාකං එකෙකං පත්තං දෙතී’’ති තං හංසරාජං ගහෙත්වා නිප්පත්තං අකාසි. තස්ස පුන ජායමානා පත්තා සෙතා සම්පජ්ජිංසු. තදාපි, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී අතිලොභෙන සුවණ්ණා පරිහීනා. ඉදානි ලසුණා පරිහායිස්සතී’’ති.
[ජා. 1.1.136 සුවණ්ණහංසජාතකෙපි] ‘‘යං ලද්ධං තෙන තුට්ඨබ්බං, අතිලොභො හි පාපකො;
හංසරාජං ගහෙත්වාන, සුවණ්ණා පරිහායථා’’ති.
අථ ඛො භගවා ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං අනෙකපරියායෙන විගරහිත්වා දුබ්භරතාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
794. ‘‘යා පන භික්ඛුනී ලසුණං ඛාදෙය්‍ය පාචිත්තිය’’න්ති.
795. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
ලසුණං නාම මාගධකං වුච්චති.
‘‘ඛාදිස්සාමීති පටිග්ගණ්හා’’ති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
796. ලසුණෙ ලසුණසඤ්ඤා ඛාදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ලසුණෙ වෙමතිකා ඛාදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ලසුණෙ අලසුණසඤ්ඤා ඛාදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අලසුණෙ ලසුණසඤ්ඤා ඛාදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අලසුණෙ වෙමතිකා ඛාදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අලසුණෙ අලසුණසඤ්ඤා ඛාදති, අනාපත්ති.
797. අනාපත්ති පලණ්ඩුකෙ, භඤ්ජනකෙ, හරීතකෙ, චාපලසුණෙ, සූපසම්පාකෙ, මංසසම්පාකෙ, තෙලසම්පාකෙ, සාළවෙ, උත්තරිභඞ්ගෙ, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
පඨමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
2. දුතියසික්ඛාපදං
798. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො සම්බාධෙ ලොමං සංහරාපෙත්වා අචිරවතියා නදියා වෙසියාහි සද්ධිං නග්ගා එකතිත්ථෙ නහායන්ති. වෙසියා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො සම්බාධෙ ලොමං සංහරාපෙස්සන්ති, සෙය්‍යථාපි ගිහිනියො කාමභොගිනියො’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛුනියො තාසං වෙසියානං උජ්ඣායන්තීනං ඛිය්‍යන්තීනං විපාචෙන්තීනං. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො සම්බාධෙ ලොමං සංහරාපෙස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො සම්බාධෙ ලොමං සංහරාපෙන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො සම්බාධෙ ලොමං සංහරාපෙස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
799. ‘‘යා පන භික්ඛුනී සම්බාධෙ ලොමං සංහරාපෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
800. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
සම්බාධො නාම උභො උපකච්ඡකා, මුත්තකරණං.
සංහරාපෙය්‍යාති එකම්පි ලොමං සංහරාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. බහුකෙපි ලොමෙ සංහරාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
801. අනාපත්ති ආබාධපච්චයා, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
දුතියසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
3. තතියසික්ඛාපදං
802. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ද්වෙ භික්ඛුනියො අනභිරතියා පීළිතා ඔවරකං පවිසිත්වා තලඝාතකං කරොන්ති. භික්ඛුනියො තෙන සද්දෙන උපධාවිත්වා තා භික්ඛුනියො එතදවොචුං – ‘‘කිස්ස තුම්හෙ, අය්‍යෙ, පුරිසෙන සද්ධිං සම්පදුස්සථා’’ති? ‘‘න මයං, අය්‍යෙ, පුරිසෙන සද්ධිං සම්පදුස්සාමා’’ති. භික්ඛුනීනං එතමත්ථං ආරොචෙසුං. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො තලඝාතකං කරිස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො තලඝාතකං කරොන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො තලඝාතකං කරිස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
803. ‘‘තලඝාතකෙ පාචිත්තිය’’න්ති.
804. තලඝාතකං නාම සම්ඵස්සං සාදියන්තී අන්තමසො උප්පලපත්තෙනපි මුත්තකරණෙ පහාරං දෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
805. අනාපත්ති ආබාධපච්චයා, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
තතියසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
4. චතුත්ථසික්ඛාපදං
806. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරා පුරාණරාජොරොධා භික්ඛුනීසු පබ්බජිතා [අඤ්ඤතරො පුරාණරාජොරොධො භික්ඛුනීසු පබ්බජිතො (ස්‍යා.)] හොති. අඤ්ඤතරා භික්ඛුනී අනභිරතියා පීළිතා යෙන සා භික්ඛුනී තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තං භික්ඛුනිං එතදවොච – ‘‘රාජා ඛො, අය්‍යෙ, තුම්හෙ චිරාචිරං ගච්ඡති. කථං තුම්හෙ ධාරෙථා’’ති? ‘‘ජතුමට්ඨකෙන, අය්‍යෙ’’ති. ‘‘කිං එතං, අය්‍යෙ, ජතුමට්ඨක’’න්ති? අථ ඛො සා භික්ඛුනී තස්සා භික්ඛුනියා ජතුමට්ඨකං ආචික්ඛි. අථ ඛො සා භික්ඛුනී ජතුමට්ඨකං ආදියිත්වා ධොවිතුං විස්සරිත්වා එකමන්තං ඡඩ්ඩෙසි. භික්ඛුනියො මක්ඛිකාහි සම්පරිකිණ්ණං පස්සිත්වා එවමාහංසු – ‘‘කස්සිදං කම්ම’’න්ති? සා එවමාහ – ‘‘මය්හිදං කම්ම’’න්ති. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනී ජතුමට්ඨකං ආදියිස්සතී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනී ජතුමට්ඨකං ආදියතීති [ආදියීති (ක.)]? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනී ජතුමට්ඨකං ආදියිස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
807. ‘‘ජතුමට්ඨකෙ [ජතුමට්ටකෙ (සී.)] පාචිත්තිය’’න්ති.
808. ජතුමට්ඨකං නාම ජතුමයං කට්ඨමයං පිට්ඨමයං මත්තිකාමයං.
ආදියෙය්‍යාති සම්ඵස්සං සාදියන්තී අන්තමසො උප්පලපත්තම්පි මුත්තකරණං පවෙසෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
809. අනාපත්ති ආබාධපච්චයා, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
චතුත්ථසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
5. පඤ්චමසික්ඛාපදං
810. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සක්කෙසු විහරති කපිලවත්ථුස්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ. අථ ඛො මහාපජාපති ගොතමී යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා අධොවාතෙ අට්ඨාසි – ‘‘දුග්ගන්ධො, භගවා, මාතුගාමො’’ති. අථ ඛො භගවා – ‘‘ආදියන්තු ඛො භික්ඛුනියො උදකසුද්ධික’’න්ති, මහාපජාපතිං ගොතමිං ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි සමාදපෙසි සමුත්තෙජෙසි සම්පහංසෙසි. අථ ඛො මහාපජාපති ගොතමී භගවතා ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතා සමාදපිතා සමුත්තෙජිතා සම්පහංසිතා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි. අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනීනං උදකසුද්ධික’’න්ති. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරා භික්ඛුනී – ‘‘භගවතා උදකසුද්ධිකා අනුඤ්ඤාතා’’ති අතිගම්භීරං උදකසුද්ධිකං ආදියන්තී මුත්තකරණෙ වණං අකාසි. අථ ඛො සා භික්ඛුනී භික්ඛුනීනං එතමත්ථං ආරොචෙති. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – කථඤ්හි නාම භික්ඛුනී අතිගම්භීරං උදකසුද්ධිකං ආදියිස්සතීති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනී අතිගම්භීරං උදකසුද්ධිකං ආදියතී’’ති [ආදියීති (ක.)]? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනී අතිගම්භීරං උදකසුද්ධිකං ආදියිස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
811. ‘‘උදකසුද්ධිකං පන භික්ඛුනියා ආදියමානාය ද්වඞ්ගුලපබ්බපරමං ආදාතබ්බං. තං අතික්කාමෙන්තියා පාචිත්තිය’’න්ති.
812. උදකසුද්ධිකං නාම මුත්තකරණස්ස ධොවනා වුච්චති.
ආදියමානායාති ධොවන්තියා.
ද්වඞ්ගුලපබ්බපරමං ආදාතබ්බන්ති ද්වීසු අඞ්ගුලෙසු ද්වෙ පබ්බපරමා ආදාතබ්බා.
තං අතික්කාමෙන්තියාති සම්ඵස්සං සාදියන්තී අන්තමසො කෙසග්ගමත්තම්පි අතික්කාමෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
813. අතිරෙකද්වඞ්ගුලපබ්බෙ අතිරෙකසඤ්ඤා ආදියති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අතිරෙකද්වඞ්ගුලපබ්බෙ වෙමතිකා ආදියති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අතිරෙකද්වඞ්ගුලපබ්බෙ ඌනකසඤ්ඤා ආදියති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ඌනකද්වඞ්ගුලපබ්බෙ අතිරෙකසඤ්ඤා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඌනකද්වඞ්ගුලපබ්බෙ වෙමතිකා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඌනකද්වඞ්ගුලපබ්බෙ ඌනකසඤ්ඤා, අනාපත්ති.
814. අනාපත්ති ද්වඞ්ගුලපබ්බපරමං ආදියති, ඌනකද්වඞ්ගුලපබ්බපරමං ආදියති, ආබාධපච්චයා, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
පඤ්චමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
6. ඡට්ඨසික්ඛාපදං
815. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආරොහන්තො නාම මහාමත්තො භික්ඛූසු පබ්බජිතො හොති. තස්ස පුරාණදුතියිකා භික්ඛුනීසු පබ්බජිතා හොති. තෙන ඛො පන සමයෙන සො භික්ඛු තස්සා භික්ඛුනියා සන්තිකෙ භත්තවිස්සග්ගං කරොති. අථ ඛො සා භික්ඛුනී තස්ස භික්ඛුනො භුඤ්ජන්තස්ස පානීයෙන ච විධූපනෙන ච උපතිට්ඨිත්වා අච්චාවදති. අථ ඛො සො භික්ඛු තං භික්ඛුනිං අපසාදෙති – ‘‘මා, භගිනි, එවරූපං අකාසි. නෙතං කප්පතී’’ති. ‘‘පුබ්බෙ මං ත්වං එවඤ්ච එවඤ්ච කරොසි, ඉදානි එත්තකං න සහසී’’ති – පානීයථාලකං මත්ථකෙ ආසුම්භිත්වා විධූපනෙන පහාරං අදාසි. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනී භික්ඛුස්ස පහාරං දස්සතී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනී භික්ඛුස්ස පහාරං අදාසීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනී භික්ඛුස්ස පහාරං දස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
816. ‘‘යා පන භික්ඛුනී භික්ඛුස්ස භුඤ්ජන්තස්ස පානීයෙන වා විධූපනෙන වා උපතිට්ඨෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
817. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
භික්ඛුස්සාති උපසම්පන්නස්ස.
භුඤ්ජන්තස්සාති පඤ්චන්නං භොජනානං අඤ්ඤතරං භොජනං භුඤ්ජන්තස්ස.
පානීයං නාම යං කිඤ්චි පානීයං.
විධූපනං නාම යා කාචි බීජනී.
උපතිට්ඨෙය්‍යාති හත්ථපාසෙ තිට්ඨති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
818. උපසම්පන්නෙ උපසම්පන්නසඤ්ඤා පානීයෙන වා විධූපනෙන වා උපතිට්ඨති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. උපසම්පන්නෙ වෙමතිකා පානීයෙන වා විධූපනෙන වා උපතිට්ඨති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. උපසම්පන්නෙ අනුපසම්පන්නසඤ්ඤා පානීයෙන වා විධූපනෙන වා උපතිට්ඨති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
හත්ථපාසං විජහිත්වා උපතිට්ඨති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඛාදනීයං ඛාදන්තස්ස උපතිට්ඨති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනුපසම්පන්නස්ස උපතිට්ඨති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනුපසම්පන්නෙ උපසම්පන්නසඤ්ඤා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනුපසම්පන්නෙ වෙමතිකා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනුපසම්පන්නෙ අනුපසම්පන්නසඤ්ඤා, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
819. අනාපත්ති දෙති, දාපෙති, අනුපසම්පන්නං ආණාපෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
ඡට්ඨසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
7. සත්තමසික්ඛාපදං
820. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛුනියො සස්සකාලෙ ආමකධඤ්ඤං විඤ්ඤාපෙත්වා නගරං අතිහරන්ති ද්වාරට්ඨානෙ – ‘‘දෙථාය්‍යෙ, භාග’’න්ති. පලිබුන්ධෙත්වා මුඤ්චිංසු. අථ ඛො තා භික්ඛුනියො උපස්සයං ගන්ත්වා භික්ඛුනීනං එතමත්ථං ආරොචෙසුං. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො ආමකධඤ්ඤං විඤ්ඤාපෙස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ආමකධඤ්ඤං විඤ්ඤාපෙන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ආමකධඤ්ඤං විඤ්ඤාපෙස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
821. ‘‘යා පන භික්ඛුනී ආමකධඤ්ඤං විඤ්ඤත්වා වා විඤ්ඤාපෙත්වා වා භජ්ජිත්වා වා භජ්ජාපෙත්වා වා කොට්ටෙත්වා වා කොට්ටාපෙත්වා වා පචිත්වා වා පචාපෙත්වා වා භුඤ්ජෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
822. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
ආමකධඤ්ඤං නාම සාලි වීහි යවො ගොධුමො කඞ්ගු වරකො කුද්‍රුසකො.
විඤ්ඤත්වාති සයං විඤ්ඤත්වා. විඤ්ඤාපෙත්වාති අඤ්ඤං විඤ්ඤාපෙත්වා.
භජ්ජිත්වාති සයං භජ්ජිත්වා. භජ්ජාපෙත්වාති අඤ්ඤං භජ්ජාපෙත්වා.
කොට්ටෙත්වාති සයං කොට්ටෙත්වා. කොට්ටාපෙත්වාති අඤ්ඤං කොට්ටාපෙත්වා.
පචිත්වාති සයං පචිත්වා. පචාපෙත්වාති අඤ්ඤං පචාපෙත්වා.
‘‘භුඤ්ජිස්සාමී’’ති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
823. අනාපත්ති ආබාධපච්චයා, අපරණ්ණං විඤ්ඤාපෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
සත්තමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
8. අට්ඨමසික්ඛාපදං
824. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො බ්‍රාහ්මණො නිබ්බිට්ඨරාජභටො ‘‘තඤ්ඤෙව භටපථං යාචිස්සාමී’’ති සීසං නහායිත්වා භික්ඛුනුපස්සයං නිස්සාය රාජකුලං ගච්ඡති. අඤ්ඤතරා භික්ඛුනී කටාහෙ වච්චං කත්වා තිරොකුට්ටෙ ඡඩ්ඩෙන්තී තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස මත්ථකෙ ආසුම්භි. අථ ඛො සො බ්‍රාහ්මණො උජ්ඣායති ඛිය්‍යති විපාචෙති – ‘‘අස්සමණියො ඉමා මුණ්ඩා බන්ධකිනියො. කථඤ්හි නාම ගූථකටාහං මත්ථකෙ ආසුම්භිස්සන්ති! ඉමාසං උපස්සයං ඣාපෙස්සාමී’’ති! උම්මුකං ගහෙත්වා උපස්සයං පවිසති. අඤ්ඤතරො උපාසකො උපස්සයා නික්ඛමන්තො අද්දස තං බ්‍රාහ්මණං උම්මුකං ගහෙත්වා උපස්සයං පවිසන්තං. දිස්වාන තං බ්‍රාහ්මණං එතදවොච – ‘‘කිස්ස ත්වං, භො, උම්මුකං ගහෙත්වා උපස්සයං පවිසසී’’ති? ‘‘ඉමා මං, භො, මුණ්ඩා බන්ධකිනියො ගූථකටාහං මත්ථකෙ ආසුම්භිංසු. ඉමාසං උපස්සයං ඣාපෙස්සාමී’’ති. ‘‘ගච්ඡ, භො බ්‍රාහ්මණ, මඞ්ගලං එතං. සහස්සං ලච්ඡසි තඤ්ච භටපථ’’න්ති. අථ ඛො සො බ්‍රාහ්මණො සීසං නහායිත්වා රාජකුලං ගන්ත්වා සහස්සං අලත්ථ තඤ්ච භටපථං. අථ ඛො සො උපාසකො උපස්සයං පවිසිත්වා භික්ඛුනීනං එතමත්ථං ආරොචෙත්වා පරිභාසි. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො උච්චාරං තිරොකුට්ටෙ ඡඩ්ඩෙස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො උච්චාරං තිරොකුට්ටෙ ඡඩ්ඩෙන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො උච්චාරං තිරොකුට්ටෙ ඡඩ්ඩෙස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
825. ‘‘යා පන භික්ඛුනී උච්චාරං වා පස්සාවං වා සඞ්කාරං වා විඝාසං වා තිරොකුට්ටෙ වා තිරොපාකාරෙ වා ඡඩ්ඩෙය්‍ය වා ඡඩ්ඩාපෙය්‍ය වා, පාචිත්තිය’’න්ති.
826. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
උච්චාරො නාම ගූථො වුච්චති. පස්සාවො නාම මුත්තං වුච්චති.
සඞ්කාරං නාම කචවරං වුච්චති.
විඝාසං නාම චලකානි වා අට්ඨිකානි වා උච්ඡිට්ඨොදකං වා.
කුට්ටො නාම තයො කුට්ටා – ඉට්ඨකාකුට්ටො, සිලාකුට්ටො, දාරුකුට්ටො.
පාකාරො නාම තයො පාකාරා – ඉට්ඨකාපාකාරො, සිලාපාකාරො, දාරුපාකාරො.
තිරොකුට්ටෙති කුට්ටස්ස පරතො. තිරොපාකාරෙති පාකාරස්ස පරතො.
ඡඩ්ඩෙය්‍යාති සයං ඡඩ්ඩෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ඡඩ්ඩාපෙය්‍යාති අඤ්ඤං ආණාපෙති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. සකිං ආණත්තා බහුකම්පි ඡඩ්ඩෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
827. අනාපත්ති ඔලොකෙත්වා ඡඩ්ඩෙති, අවළඤ්ජෙ ඡඩ්ඩෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
අට්ඨමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
9. නවමසික්ඛාපදං
828. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස භික්ඛුනූපස්සයං නිස්සාය යවඛෙත්තං හොති. භික්ඛුනියො උච්චාරම්පි පස්සාවම්පි සඞ්කාරම්පි විඝාසම්පි ඛෙත්තෙ ඡඩ්ඩෙන්ති. අථ ඛො සො බ්‍රාහ්මණො උජ්ඣායති ඛිය්‍යති විපාචෙති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො අම්හාකං යවඛෙත්තං දූසෙස්සන්තී’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛුනියො තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස උජ්ඣායන්තස්ස ඛිය්‍යන්තස්ස විපාචෙන්තස්ස. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො උච්චාරම්පි පස්සාවම්පි සඞ්කාරම්පි විඝාසම්පි හරිතෙ ඡඩ්ඩෙස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො උච්චාරම්පි පස්සාවම්පි සඞ්කාරම්පි විඝාසම්පි හරිතෙ ඡඩ්ඩෙන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො උච්චාරම්පි පස්සාවම්පි සඞ්කාරම්පි විඝාසම්පි හරිතෙ ඡඩ්ඩෙස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
829. ‘‘යා පන භික්ඛුනී උච්චාරං වා පස්සාවං වා සඞ්කාරං වා විඝාසං වා හරිතෙ ඡඩ්ඩෙය්‍ය වා ඡඩ්ඩාපෙය්‍ය වා, පාචිත්තිය’’න්ති.
830. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
උච්චාරො නාම ගූථො වුච්චති. පස්සාවො නාම මුත්තං වුච්චති.
සඞ්කාරං නාම කචවරං වුච්චති.
විඝාසං නාම චලකානි වා අට්ඨිකානි වා උච්ඡිට්ඨොදකං වා.
හරිතං නාම පුබ්බණ්ණං අපරණ්ණං යං මනුස්සානං උපභොගපරිභොගං රොපිමං.
ඡඩ්ඩෙය්‍යාති සයං ඡඩ්ඩෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ඡඩ්ඩාපෙය්‍යාති අඤ්ඤං ආණාපෙති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. සකිං ආණත්තා බහුකම්පි ඡඩ්ඩෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
831. හරිතෙ හරිතසඤ්ඤා ඡඩ්ඩෙති වා ඡඩ්ඩාපෙති වා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. හරිතෙ වෙමතිකා ඡඩ්ඩෙති වා ඡඩ්ඩාපෙති වා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. හරිතෙ අහරිතසඤ්ඤා ඡඩ්ඩෙති වා ඡඩ්ඩාපෙති වා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අහරිතෙ හරිතසඤ්ඤා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අහරිතෙ වෙමතිකා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අහරිතෙ අහරිතසඤ්ඤා, අනාපත්ති.
832. අනාපත්ති ඔලොකෙත්වා ඡඩ්ඩෙති, ඛෙත්තමරියාදෙ [ඡඩ්ඩිතඛෙත්තෙ (?) අට්ඨකථා ඔලොකෙතබ්බා] ඡඩ්ඩෙති සාමිකෙ ආපුච්ඡිත්වා අපලොකෙත්වා ඡඩ්ඩෙති, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
නවමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
10. දසමසික්ඛාපදං
833. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන රාජගහෙ ගිරග්ගසමජ්ජො හොති. ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ගිරග්ගසමජ්ජං දස්සනාය අගමංසු. මනුස්සා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො නච්චම්පි ගීතම්පි වාදිතම්පි දස්සනාය ගච්ඡිස්සන්ති, සෙය්‍යථාපි ගිහිනියො කාමභොගිනියො’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛුනියො තෙසං මනුස්සානං උජ්ඣායන්තානං ඛිය්‍යන්තානං විපාචෙන්තානං. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො නච්චම්පි ගීතම්පි වාදිතම්පි දස්සනාය ගච්ඡිස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො නච්චම්පි ගීතම්පි වාදිතම්පි දස්සනාය ගච්ඡන්තීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො නච්චම්පි ගීතම්පි වාදිතම්පි දස්සනාය ගච්ඡිස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
834. ‘‘යා පන භික්ඛුනී නච්චං වා ගීතං වා වාදිතං වා දස්සනාය ගච්ඡෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
835. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
නච්චං නාම යං කිඤ්චි නච්චං. ගීතං නාම යං කිඤ්චි ගීතං. වාදිතං නාම යං කිඤ්චි වාදිතං.
836. දස්සනාය ගච්ඡති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. යත්ථ ඨිතා පස්සති වා සුණාති වා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. දස්සනූපචාරං විජහිත්වා පුනප්පුනං පස්සති වා සුණාති වා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. එකමෙකං දස්සනාය ගච්ඡති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. යත්ථ ඨිතා පස්සති වා සුණාති වා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. දස්සනූපචාරං විජහිත්වා පුනප්පුනං පස්සති වා සුණාති වා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
837. අනාපත්ති ආරාමෙ ඨිතා පස්සති වා සුණාති වා, භික්ඛුනියා ඨිතොකාසං වා නිසින්නොකාසං වා නිපන්නොකාසං වා ආගන්ත්වා නච්චන්ති වා ගායන්ති වා වාදෙන්ති වා, පටිපථං ගච්ඡන්තී පස්සති වා සුණාති වා, සති කරණීයෙ ගන්ත්වා පස්සති වා සුණාති වා, ආපදාසු, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
දසමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
ලසුණවග්ගො පඨමො.
2. අන්ධකාරවග්ගො
1. පඨමසික්ඛාපදං
838. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භද්දාය කාපිලානියා අන්තෙවාසිනියා භික්ඛුනියා ඤාතකො පුරිසො ගාමකා සාවත්ථිං අගමාසි කෙනචිදෙව කරණීයෙන. අථ ඛො සා භික්ඛුනී තෙන පුරිසෙන සද්ධිං රත්තන්ධකාරෙ අප්පදීපෙ එකෙනෙකා සන්තිට්ඨතිපි සල්ලපතිපි. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනී රත්තන්ධකාරෙ අප්පදීපෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨිස්සතිපි සල්ලපිස්සතිපී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනී රත්තන්ධකාරෙ අප්පදීපෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨතිපි සල්ලපතිපීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනී රත්තන්ධකාරෙ අප්පදීපෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨිස්සතිපි සල්ලපිස්සතිපි! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
839. ‘‘යා පන භික්ඛුනී රත්තන්ධකාරෙ අප්පදීපෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨෙය්‍ය වා සල්ලපෙය්‍ය වා, පාචිත්තිය’’න්ති.
840. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
රත්තන්ධකාරෙති ඔග්ගතෙ සූරියෙ. අප්පදීපෙති අනාලොකෙ.
පුරිසො නාම මනුස්සපුරිසො න යක්ඛො න පෙතො න තිරච්ඡානගතො විඤ්ඤූ පටිබලො සන්තිට්ඨිතුං සල්ලපිතුං.
සද්ධින්ති එකතො. එකෙනෙකාති පුරිසො චෙව හොති භික්ඛුනී ච.
සන්තිට්ඨෙය්‍ය වාති පුරිසස්ස හත්ථපාසෙ තිට්ඨති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
සල්ලපෙය්‍ය වාති පුරිසස්ස හත්ථපාසෙ ඨිතා සල්ලපති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
හත්ථපාසං විජහිත්වා සන්තිට්ඨති වා සල්ලපති වා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. යක්ඛෙන වා පෙතෙන වා පණ්ඩකෙන වා තිරච්ඡානගතමනුස්සවිග්ගහෙන වා සද්ධිං සන්තිට්ඨති වා සල්ලපති වා, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
841. අනාපත්ති යො කොචි විඤ්ඤූ දුතියො [යා කාචි විඤ්ඤූ දුතියා (ස්‍යා.)] හොති, අරහොපෙක්ඛා, අඤ්ඤවිහිතා සන්තිට්ඨති වා සල්ලපති වා, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
පඨමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
2. දුතියසික්ඛාපදං
842. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භද්දාය කාපිලානියා අන්තෙවාසිනියා භික්ඛුනියා ඤාතකො පුරිසො ගාමකා සාවත්ථිං අගමාසි කෙනචිදෙව කරණීයෙන. අථ ඛො සා භික්ඛුනී – ‘‘භගවතා පටික්ඛිත්තං රත්තන්ධකාරෙ අප්පදීපෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨිතුං සල්ලපිතු’’න්ති තෙනෙව පුරිසෙන සද්ධිං පටිච්ඡන්නෙ ඔකාසෙ එකෙනෙකා සන්තිට්ඨතිපි සල්ලපතිපි. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනී පටිච්ඡන්නෙ ඔකාසෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨිස්සතිපි සල්ලපිස්සතිපී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනී පටිච්ඡන්නෙ ඔකාසෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨතිපි සල්ලපතිපීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනී පටිච්ඡන්නෙ ඔකාසෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨිස්සතිපි සල්ලපිස්සතිපි! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
843. ‘‘යා පන භික්ඛුනී පටිච්ඡන්නෙ ඔකාසෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨෙය්‍ය වා සල්ලපෙය්‍ය වා, පාචිත්තිය’’න්ති.
844. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
පටිච්ඡන්නො නාම ඔකාසො කුට්ටෙන වා කවාටෙන වා කිලඤ්ජෙන වා සාණිපාකාරෙන වා රුක්ඛෙන වා ථම්භෙන වා කොත්ථළියා වා යෙන කෙනචි පටිච්ඡන්නො හොති.
පුරිසො නාම මනුස්සපුරිසො න යක්ඛො න පෙතො න තිරච්ඡානගතො විඤ්ඤූ පටිබලො සන්තිට්ඨිතුං සල්ලපිතුං.
සද්ධින්ති එකතො. එකෙනෙකාති පුරිසො චෙව හොති භික්ඛුනී ච.
සන්තිට්ඨෙය්‍ය වාති පුරිසස්ස හත්ථපාසෙ තිට්ඨති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
සල්ලපෙය්‍ය වාති පුරිසස්ස හත්ථපාසෙ ඨිතා සල්ලපති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
හත්ථපාසං විජහිත්වා සන්තිට්ඨති වා සල්ලපති වා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. යක්ඛෙන වා පෙතෙන වා පණ්ඩකෙන වා තිරච්ඡානගතමනුස්සවිග්ගහෙන වා සද්ධිං සන්තිට්ඨති වා සල්ලපති වා, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
845. අනාපත්ති යො කොචි විඤ්ඤූ දුතියො හොති, අරහොපෙක්ඛා, අඤ්ඤවිහිතා සන්තිට්ඨති වා සල්ලපති වා, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
දුතියසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
3. තතියසික්ඛාපදං
846. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භද්දාය කාපිලානියා අන්තෙවාසිනියා භික්ඛුනියා ඤාතකො පුරිසො ගාමකා සාවත්ථිං අගමාසි කෙනචිදෙව කරණීයෙන. අථ ඛො සා භික්ඛුනී – ‘‘භගවතා පටික්ඛිත්තං පටිච්ඡන්නෙ ඔකාසෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨිතුං සල්ලපිතු’’න්ති තෙනෙව පුරිසෙන සද්ධිං අජ්ඣොකාසෙ එකෙනෙකා සන්තිට්ඨතිපි සල්ලපතිපි. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනී අජ්ඣොකාසෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨිස්සතිපි සල්ලපිස්සතිපී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනී අජ්ඣොකාසෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨතිපි සල්ලපතිපීති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනී අජ්ඣොකාසෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨිස්සතිපි සල්ලපිස්සතිපි! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
847. ‘‘යා පන භික්ඛුනී අජ්ඣොකාසෙ පුරිසෙන සද්ධිං එකෙනෙකා සන්තිට්ඨෙය්‍ය වා සල්ලපෙය්‍ය වා, පාචිත්තිය’’න්ති.
848. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
අජ්ඣොකාසො නාම අප්පටිච්ඡන්නො හොති කුට්ටෙන වා කවාටෙන වා කිලඤ්ජෙන වා සාණිපාකාරෙන වා රුක්ඛෙන වා ථම්භෙන වා කොත්ථළියා වා, යෙන කෙනචි අප්පටිච්ඡන්නො හොති.
පුරිසො නාම මනුස්සපුරිසො, න යක්ඛො න පෙතො න තිරච්ඡානගතො, විඤ්ඤූ පටිබලො සන්තිට්ඨිතුං සල්ලපිතුං.
සද්ධින්ති එකතො. එකෙනෙකාති පුරිසො චෙව හොති භික්ඛුනී ච.
සන්තිට්ඨෙය්‍ය වාති පුරිසස්ස හත්ථපාසෙ තිට්ඨති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
සල්ලපෙය්‍ය වාති පුරිසස්ස හත්ථපාසෙ ඨිතා සල්ලපති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
හත්ථපාසං විජහිත්වා සන්තිට්ඨති වා සල්ලපති වා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. යක්ඛෙන වා පෙතෙන වා පණ්ඩකෙන වා තිරච්ඡාගතමනුස්සවිග්ගහෙන වා සද්ධිං සන්තිට්ඨති වා සල්ලපති වා, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
849. අනාපත්ති යො කොචි විඤ්ඤූ දුතියො හොති, අරහොපෙක්ඛා, අඤ්ඤවිහිතා සන්තිට්ඨති වා සල්ලපති වා, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.
තතියසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.