1. පඨමසික්ඛාපදං

ඉමෙ ඛො පනාය්‍යායො ඡසට්ඨිසතා පාචිත්තියා

ධම්මා උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති.

793. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරෙන උපාසකෙන භික්ඛුනිසඞ්ඝො ලසුණෙන පවාරිතො හොති – ‘‘යාසං අය්‍යානං ලසුණෙන අත්ථො, අහං ලසුණෙනා’’ති. ඛෙත්තපාලො ච ආණත්තො හොති – ‘‘සචෙ භික්ඛුනියො ආගච්ඡන්ති, එකමෙකාය භික්ඛුනියා ද්වෙතයො භණ්ඩිකෙ දෙහී’’ති. තෙන ඛො පන සමයෙන සාවත්ථියං උස්සවො හොති. යථාභතං ලසුණං පරික්ඛයං අගමාසි. භික්ඛුනියො තං උපාසකං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං – ‘‘ලසුණෙන, ආවුසො, අත්ථො’’ති. ‘‘නත්ථාය්‍යෙ. යථාභතං ලසුණං පරික්ඛීණං. ඛෙත්තං ගච්ඡථා’’ති. ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී ඛෙත්තං ගන්ත්වා න මත්තං ජානිත්වා බහුං ලසුණං හරාපෙසි. ඛෙත්තපාලො උජ්ඣායති ඛිය්‍යති විපාචෙති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො න මත්තං ජානිත්වා බහුං ලසුණං හරාපෙස්සන්තී’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛුනියො තස්ස ඛෙත්තපාලස්ස උජ්ඣායන්තස්ස ඛිය්‍යන්තස්ස විපාචෙන්තස්ස. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම අය්‍යා ථුල්ලනන්දා න මත්තං ජානිත්වා බහුං ලසුණං හරාපෙස්සතී’’ති…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී න මත්තං ජානිත්වා බහුං ලසුණං හරාපෙතීති [හරාපෙසීති (ක.)]? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී න මත්තං ජානිත්වා බහුං ලසුණං හරාපෙස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි –

‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී අඤ්ඤතරස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස පජාපති අහොසි. තිස්සො ච ධීතරො – නන්දා, නන්දවතී, සුන්දරීනන්දා. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සො බ්‍රාහ්මණො කාලඞ්කත්වා අඤ්ඤතරං හංසයොනිං උපපජ්ජි. තස්ස සබ්බසොවණ්ණමයා පත්තා අහෙසුං. සො තාසං එකෙකං පත්තං දෙති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී ‘‘අයං හංසො අම්හාකං එකෙකං පත්තං දෙතී’’ති තං හංසරාජං ගහෙත්වා නිප්පත්තං අකාසි. තස්ස පුන ජායමානා පත්තා සෙතා සම්පජ්ජිංසු. තදාපි, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී අතිලොභෙන සුවණ්ණා පරිහීනා. ඉදානි ලසුණා පරිහායිස්සතී’’ති.

[ජා. 1.1.136 සුවණ්ණහංසජාතකෙපි] ‘‘යං ලද්ධං තෙන තුට්ඨබ්බං, අතිලොභො හි පාපකො;

හංසරාජං ගහෙත්වාන, සුවණ්ණා පරිහායථා’’ති.

අථ ඛො භගවා ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං අනෙකපරියායෙන විගරහිත්වා දුබ්භරතාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –

794. ‘‘යා පන භික්ඛුනී ලසුණං ඛාදෙය්‍ය පාචිත්තිය’’න්ති.

795. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.

ලසුණං නාම මාගධකං වුච්චති.

‘‘ඛාදිස්සාමීති පටිග්ගණ්හා’’ති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

796. ලසුණෙ ලසුණසඤ්ඤා ඛාදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ලසුණෙ වෙමතිකා ඛාදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ලසුණෙ අලසුණසඤ්ඤා ඛාදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

අලසුණෙ ලසුණසඤ්ඤා ඛාදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අලසුණෙ වෙමතිකා ඛාදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අලසුණෙ අලසුණසඤ්ඤා ඛාදති, අනාපත්ති.

797. අනාපත්ති පලණ්ඩුකෙ, භඤ්ජනකෙ, හරීතකෙ, චාපලසුණෙ, සූපසම්පාකෙ, මංසසම්පාකෙ, තෙලසම්පාකෙ, සාළවෙ, උත්තරිභඞ්ගෙ, උම්මත්තිකාය, ආදිකම්මිකායාති.

පඨමසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.