1. පඨමසඞ්ඝාදිසෙසසික්ඛාපදං
ඉමෙ ඛො පනාය්‍යායො සත්තරස සඞ්ඝාදිසෙසා
ධම්මා උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති.
678. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො උපාසකො භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස උදොසිතං [උද්දොසිතං (සී. ස්‍යා.)] දත්වා කාලඞ්කතො හොති. තස්ස ද්වෙ පුත්තා හොන්ති – එකො අස්සද්ධො අප්පසන්නො, එකො සද්ධො පසන්නො. තෙ පෙත්තිකං සාපතෙය්‍යං විභජිංසු. අථ ඛො සො අස්සද්ධො අප්පසන්නො තං සද්ධං පසන්නං එතදවොච – ‘‘අම්හාකං උදොසිතො, තං භාජෙමා’’ති. එවං වුත්තෙ සො සද්ධො පසන්නො තං අස්සද්ධං අප්පසන්නං එතදවොච – ‘‘මාය්‍යො, එවං අවච. අම්හාකං පිතුනා භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස දින්නො’’ති. දුතියම්පි ඛො සො අස්සද්ධො අප්පසන්නො තං සද්ධං පසන්නං එතදවොච – ‘‘අම්හාකං උදොසිතො, තං භාජෙමා’’ති. අථ ඛො සො සද්ධො පසන්නො තං අස්සද්ධං අප්පසන්නං එතදවොච – ‘‘මාය්‍යො, එවං අවච. අම්හාකං පිතුනා භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස දින්නො’’ති. තතියම්පි ඛො සො අස්සද්ධො අප්පසන්නො තං සද්ධං පසන්නං එතදවොච – ‘‘අම්හාකං උදොසිතො, තං භාජෙමා’’ති. අථ ඛො සො සද්ධො පසන්නො – ‘‘සචෙ මය්හං භවිස්සති, අහම්පි භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස දස්සාමී’’ති – තං අස්සද්ධං අප්පසන්නං එතදවොච – ‘‘භාජෙමා’’ති. අථ ඛො සො උදොසිතො තෙහි භාජීයමානො තස්ස අස්සද්ධස්ස අප්පසන්නස්ස පාපුණාති [පාපුණි (ස්‍යා.)]. අථ ඛො සො අස්සද්ධො අප්පසන්නො භික්ඛුනියො උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච – ‘‘නික්ඛමථාය්‍යෙ, අම්හාකං උදොසිතො’’ති.
එවං වුත්තෙ ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී තං පුරිසං එතදවොච – ‘‘මාය්‍යො, එවං අවච, තුම්හාකං පිතුනා භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස දින්නො’’ති. ‘‘දින්නො න දින්නො’’ති වොහාරිකෙ මහාමත්තෙ පුච්ඡිංසු. මහාමත්තා එවමාහංසු – ‘‘කො, අය්‍යෙ, ජානාති භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස දින්නො’’ති? එවං වුත්තෙ ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී තෙ මහාමත්තෙ එතදවොච – ‘‘අපි නාය්‍යො [අපි න්වය්‍යා (ස්‍යා.), අපි නාය්‍යො (ක.)] තුම්හෙහි දිට්ඨං වා සුතං වා සක්ඛිං ඨපයිත්වා දානං දිය්‍යමාන’’න්ති? අථ ඛො තෙ මහාමත්තා – ‘‘සච්චං ඛො අය්‍යා ආහා’’ති තං උදොසිතං භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස අකංසු. අථ ඛො සො පුරිසො පරාජිතො උජ්ඣායති ඛිය්‍යති විපාචෙති – ‘‘අස්සමණියො ඉමා මුණ්ඩා බන්ධකිනියො. කථඤ්හි නාම අම්හාකං උදොසිතං අච්ඡින්දාපෙස්සන්තී’’ති! ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී මහාමත්තානං එතමත්ථං ආරොචෙසි. මහාමත්තා තං පුරිසං දණ්ඩාපෙසුං. අථ ඛො සො පුරිසො දණ්ඩිතො භික්ඛුනූපස්සයස්ස අවිදූරෙ ආජීවකසෙය්‍යං කාරාපෙත්වා ආජීවකෙ උය්‍යොජෙසි – ‘‘එතා භික්ඛුනියො අච්චාවදථා’’ති.
ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී මහාමත්තානං එතමත්ථං ආරොචෙසි. මහාමත්තා තං පුරිසං බන්ධාපෙසුං. මනුස්සා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘පඨමං භික්ඛුනියො උදොසිතං අච්ඡින්දාපෙසුං, දුතියං දණ්ඩාපෙසුං, තතියං බන්ධාපෙසුං. ඉදානි ඝාතාපෙස්සන්තී’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛුනියො තෙසං මනුස්සානං උජ්ඣායන්තානං ඛිය්‍යන්තානං විපාචෙන්තානං. යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා…පෙ… තා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම අය්‍යා ථුල්ලනන්දා උස්සයවාදිකා විහරිස්සතී’’ති! අථ ඛො තා භික්ඛුනියො භික්ඛූනං එතමත්ථං ආරොචෙසුං…පෙ… සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී උස්සයවාදිකා විහරතීති. ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී උස්සයවාදිකා විහරිස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනියො ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසන්තු –
679. ‘‘යා පන භික්ඛුනී උස්සයවාදිකා විහරෙය්‍ය ගහපතිනා වා ගහපතිපුත්තෙන වා දාසෙන වා කම්මකාරෙන [කම්මකරෙන (සී. ස්‍යා.)] වා අන්තමසො සමණපරිබ්බාජකෙනාපි, අයං භික්ඛුනී පඨමාපත්තිකං ධම්මං ආපන්නා නිස්සාරණීයං සඞ්ඝාදිසෙස’’න්ති.
680. යා පනාති යා යාදිසා…පෙ… භික්ඛුනීති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතා භික්ඛුනීති.
උස්සයවාදිකා නාම අඩ්ඩකාරිකා වුච්චති.
ගහපති නාම යො කොචි අගාරං අජ්ඣාවසති.
ගහපතිපුත්තො නාම යෙ කෙචි පුත්තභාතරො.
දාසො නාම අන්තොජාතො ධනක්කීතො කරමරානීතො.
කම්මකාරො නාම භටකො ආහතකො.
සමණපරිබ්බාජකො නාම භික්ඛුඤ්ච භික්ඛුනිඤ්ච සික්ඛමානඤ්ච සාමණෙරඤ්ච සාමණෙරිඤ්ච ඨපෙත්වා යො කොචි පරිබ්බාජකසමාපන්නො.
අඩ්ඩං කරිස්සාමීති දුතියං වා පරියෙසති ගච්ඡති වා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. එකස්ස ආරොචෙති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. දුතියස්ස ආරොචෙති, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස. අඩ්ඩපරියොසානෙ ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
පඨමාපත්තිකන්ති සහ වත්ථුජ්ඣාචාරා ආපජ්ජති අසමනුභාසනාය.
නිස්සාරණීයන්ති සඞ්ඝම්හා නිස්සාරීයති.
සඞ්ඝාදිසෙසන්ති සඞ්ඝොව තස්සා ආපත්තියා මානත්තං දෙති මූලාය පටිකස්සති අබ්භෙති, න සම්බහුලා න එකා භික්ඛුනී. තෙන වුච්චති ‘‘සඞ්ඝාදිසෙසො’’ති. තස්සෙව ආපත්තිනිකායස්ස නාමකම්මං අධිවචනං. තෙනපි වුච්චති ‘‘සඞ්ඝාදිසෙසො’’ති.
681. අනාපත්ති මනුස්සෙහි ආකඩ්ඪීයමානා ගච්ඡති, ආරක්ඛං යාචති, අනොදිස්ස ආචික්ඛති, උම්මත්තිකාය…පෙ… ආදිකම්මිකායාති.
පඨමසඞ්ඝාදිසෙසසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.