7. නහානසික්ඛාපදං

357. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ තපොදෙ නහායන්ති. තෙන ඛො පන සමයෙන [අථ ඛො (සී. ස්‍යා.)] රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො ‘‘සීසං නහායිස්සාමී’’ති තපොදං ගන්ත්වා – ‘‘යාවාය්‍යා නහායන්තී’’ති එකමන්තං පටිමානෙසි. භික්ඛූ යාව සමන්ධකාරා නහායිංසු. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො විකාලෙ සීසං නහායිත්වා, නගරද්වාරෙ ථකිතෙ බහිනගරෙ වසිත්වා, කාලස්සෙව අසම්භින්නෙන විලෙපනෙන යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො රාජානං මාගධං සෙනියං බිම්බිසාරං භගවා එතදවොච – ‘‘කිස්ස ත්වං, මහාරාජ, කාලස්සෙව ආගතො අසම්භින්නෙන විලෙපනෙනා’’ති? අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි. අථ ඛො භගවා රාජානං මාගධං සෙනියං බිම්බිසාරං ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි සමාදපෙසි සමුත්තෙජෙසි සම්පහංසෙසි. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො භගවතා ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතො සමාදපිතො සමුත්තෙජිතො සම්පහංසිතො උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි. අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ භික්ඛුසඞ්ඝං සන්නිපාතාපෙත්වා භික්ඛූ පටිපුච්ඡි – ‘‘සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ රාජානම්පි පස්සිත්වා න මත්තං ජානිත්වා නහායන්තී’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම තෙ, භික්ඛවෙ, මොඝපුරිසා රාජානම්පි පස්සිත්වා න මත්තං ජානිත්වා නහායිස්සන්ති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

‘‘යො පන භික්ඛු ඔරෙනද්ධමාසං නහායෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.

එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.

358. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ උණ්හසමයෙ පරිළාහසමයෙ කුක්කුච්චායන්තා න නහායන්ති, සෙදගතෙන ගත්තෙන සයන්ති. චීවරම්පි සෙනාසනම්පි දුස්සති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං…පෙ… අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, උණ්හසමයෙ පරිළාහසමයෙ ඔරෙනද්ධමාසං නහායිතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

‘‘යො පන භික්ඛු ඔරෙනද්ධමාසං නහායෙය්‍ය, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, පාචිත්තියං. තත්ථායං සමයො. දියඩ්ඪො මාසො සෙසො ගිම්හානන්ති [ගිම්හානං (ඉතිපි)] වස්සානස්ස පඨමො මාසො ඉච්චෙතෙ අඩ්ඪතෙය්‍යමාසා උණ්හසමයො පරිළාහසමයො – අයං තත්ථ සමයො’’ති.

එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.

359. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ ගිලානා හොන්ති. ගිලානපුච්ඡකා භික්ඛූ ගිලානෙ භික්ඛූ එතදවොචුං – ‘‘කච්චාවුසො, ඛමනීයං, කච්චි යාපනීය’’න්ති? ‘‘පුබ්බෙ මයං, ආවුසො, ඔරෙනද්ධමාසං නහායාම, තෙන නො ඵාසු හොති; ඉදානි පන ‘‘භගවතා පටික්ඛිත්ත’’න්ති කුක්කුච්චායන්තා න නහායාම, තෙන නො න ඵාසු හොතී’’ති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං…පෙ… අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ගිලානෙන භික්ඛුනා ඔරෙනද්ධමාසං නහායිතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

‘‘යො පන භික්ඛු ඔරෙනද්ධමාසං නහායෙය්‍ය, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, පාචිත්තියං. තත්ථායං සමයො. දියඩ්ඪො මාසො සෙසො ගිම්හානන්ති [ගිම්හානං (ඉතිපි)] වස්සානස්ස පඨමො මාසො ඉච්චෙතෙ අඩ්ඪතෙය්‍යමාසා උණ්හසමයො, පරිළාහසමයො, ගිලානසමයො – අයං තත්ථ සමයො’’ති.

එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.

360. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ නවකම්මං කත්වා කුක්කුච්චායන්තා න නහායන්ති. තෙ සෙදගතෙන ගත්තෙන සයන්ති. චීවරම්පි සෙනාසනම්පි දුස්සති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං…පෙ… අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, කම්මසමයෙ ඔරෙනද්ධමාසං නහායිතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

‘‘යො පන භික්ඛු ඔරෙනද්ධමාසං නහායෙය්‍ය, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, පාචිත්තියං. තත්ථායං සමයො. දියඩ්ඪො මාසො සෙසො ගිම්හානන්ති වස්සානස්ස පඨමො මාසො ඉච්චෙතෙ අඩ්ඪතෙය්‍යමාසා උණ්හසමයො, පරිළාහසමයො, ගිලානසමයො, කම්මසමයො – අයං තත්ථ සමයො’’ති.

එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.

361. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ අද්ධානං ගන්ත්වා කුක්කුච්චායන්තා න නහායන්ති. තෙ සෙදගතෙන ගත්තෙන සයන්ති. චීවරම්පි සෙනාසනම්පි දුස්සති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං…පෙ… අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, අද්ධානගමනසමයෙ ඔරෙනද්ධමාසං නහායිතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

‘‘යො පන භික්ඛු ඔරෙනද්ධමාසං නහායෙය්‍ය, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, පාචිත්තියං. තත්ථායං සමයො. දියඩ්ඪො මාසො සෙසො ගිම්හානන්ති වස්සානස්ස පඨමො මාසො ඉච්චෙතෙ අඩ්ඪතෙය්‍යමාසා උණ්හසමයො, පරිළාහසමයො, ගිලානසමයො, කම්මසමයො, අද්ධානගමනසමයො – අයං තත්ථ සමයො’’ති.

එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.

362. තෙන ඛො පන සමයෙන සම්බහුලා භික්ඛූ අජ්ඣොකාසෙ චීවරකම්මං කරොන්තා සරජෙන වාතෙන ඔකිණ්ණා හොන්ති. දෙවො ච ථොකං ථොකං ඵුසායති. භික්ඛූ කුක්කුච්චායන්තා න නහායන්ති, කිලින්නෙන ගත්තෙන සයන්ති. චීවරම්පි සෙනාසනම්පි දුස්සති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං…පෙ… අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, වාතවුට්ඨිසමයෙ ඔරෙනද්ධමාසං නහායිතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

363. ‘‘යො පන භික්ඛු ඔරෙනද්ධමාසං නහායෙය්‍ය, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, පාචිත්තියං. තත්ථායං සමයො. දියඩ්ඪො මාසො සෙසො ගිම්හානන්ති වස්සානස්ස පඨමො මාසො ඉච්චෙතෙ අඩ්ඪතෙය්‍යමාසා උණ්හසමයො, පරිළාහසමයො, ගිලානසමයො, කම්මසමයො, අද්ධානගමනසමයො, වාතවුට්ඨිසමයො – අයං තත්ථ සමයො’’ති.

364. යො පනාති යො යාදිසො…පෙ… භික්ඛූති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො භික්ඛූති.

ඔරෙනද්ධමාසන්ති ඌනකද්ධමාසං.

නහායෙය්‍යාති චුණ්ණෙන වා මත්තිකාය වා නහායති, පයොගෙ පයොගෙ දුක්කටං. නහානපරියොසානෙ, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

අඤ්ඤත්‍ර සමයාති ඨපෙත්වා සමයං.

උණ්හසමයො නාම දියඩ්ඪො මාසො සෙසො ගිම්හානං. පරිළාහසමයො නාම වස්සානස්ස පඨමො මාසො ‘‘ඉච්චෙතෙ අඩ්ඪතෙය්‍යමාසා උණ්හසමයො පරිළාහසමයො’’ති නහායිතබ්බං.

ගිලානසමයො නාම යස්ස විනා නහානෙන න ඵාසු හොති. ගිලානසමයොති නහායිතබ්බං.

කම්මසමයො නාම අන්තමසො පරිවෙණම්පි සම්මට්ඨං හොති. ‘‘කම්මසමයො’’ති නහායිතබ්බං.

අද්ධානගමනසමයො නාම ‘‘අද්ධයොජනං ගච්ඡිස්සාමී’’ති නහායිතබ්බං, ගච්ඡන්තෙන නහායිතබ්බං, ගතෙන නහායිතබ්බං.

වාතවුට්ඨිසමයො නාම භික්ඛූ සරජෙන වාතෙන ඔකිණ්ණා හොන්ති, ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි කායෙ පතිතානි හොන්ති. ‘‘වාතවුට්ඨිසමයො’’ති නහායිතබ්බං.

365. ඌනකද්ධමාසෙ ඌනකසඤ්ඤී, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, නහායති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ඌනකද්ධමාසෙ වෙමතිකො, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, නහායති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ඌනකද්ධමාසෙ අතිරෙකසඤ්ඤී, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, නහායති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

අතිරෙකද්ධමාසෙ ඌනකසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අතිරෙකද්ධමාසෙ වෙමතිකො, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අතිරෙකද්ධමාසෙ අතිරෙකසඤ්ඤී, අනාපත්ති.

366. අනාපත්ති සමයෙ, අද්ධමාසං නහායති, අතිරෙකද්ධමාසං නහායති, පාරං ගච්ඡන්තො නහායති, සබ්බපච්චන්තිමෙසු ජනපදෙසු, ආපදාසු, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.

නහානසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං සත්තමං.