1. සුරාපානසික්ඛාපදං

326. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා චෙතියෙසු චාරිකං චරමානො යෙන භද්දවතිකා තෙන පායාසි. අද්දසංසු ඛො ගොපාලකා පසුපාලකා කස්සකා පථාවිනො භගවන්තං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘මා ඛො, භන්තෙ, භගවා අම්බතිත්ථං අගමාසි. අම්බතිත්ථෙ, භන්තෙ, ජටිලස්ස අස්සමෙ නාගො පටිවසති ඉද්ධිමා ආසිවිසො [ආසීවිසො (සී. ස්‍යා.)] ඝොරවිසො. සො භගවන්තං මා විහෙඨෙසී’’ති. එවං වුත්තෙ භගවා තුණ්හී අහොසි. දුතියම්පි ඛො…පෙ… තතියම්පි ඛො ගොපාලකා පසුපාලකා කස්සකා පථාවිනො භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘මා ඛො, භන්තෙ, භගවා අම්බතිත්ථං අගමාසි. අම්බතිත්ථෙ, භන්තෙ, ජටිලස්ස අස්සමෙ නාගො පටිවසති ඉද්ධිමා ආසිවිසො ඝොරවිසො. සො භගවන්තං මා විහෙඨෙසී’’ති. තතියම්පි ඛො භගවා තුණ්හී අහොසි.

අථ ඛො භගවා අනුපුබ්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන භද්දවතිකා තදවසරි. තත්‍ර සුදං භගවා භද්දවතිකායං විහරති. අථ ඛො ආයස්මා සාගතො යෙන අම්බතිත්ථස්ස [අම්බතිත්ථකස්ස (සී.), අම්බතිත්ථං (ස්‍යා.)] ජටිලස්ස අස්සමො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා අග්‍යාගාරං පවිසිත්වා තිණසන්ථාරකං පඤ්ඤපෙත්වා නිසීදි පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා. අද්දසා ඛො සො නාගො ආයස්මන්තං සාගතං පවිට්ඨං. දිස්වාන දුම්මනො [දුක්ඛී දුම්මනො (සී. ස්‍යා.)] පධූපායි [පධූපාසි (ස්‍යා. ක.)]. ආයස්මාපි සාගතො පධූපායි [පධූපාසි (ස්‍යා. ක.)]. අථ ඛො සො නාගො මක්ඛං අසහමානො පජ්ජලි. ආයස්මාපි සාගතො තෙජොධාතුං සමාපජ්ජිත්වා පජ්ජලි. අථ ඛො ආයස්මා සාගතො තස්ස නාගස්ස තෙජසා තෙජං පරියාදියිත්වා යෙන භද්දවතිකා තෙනුපසඞ්කමි. අථ ඛො භගවා භද්දවතිකායං යථාභිරන්තං විහරිත්වා යෙන කොසම්බී තෙන චාරිකං පක්කාමි. අස්සොසුං ඛො කොසම්බිකා උපාසකා – ‘‘අය්‍යො කිර සාගතො අම්බතිත්ථිකෙන නාගෙන සද්ධිං සඞ්ගාමෙසී’’ති.

අථ ඛො භගවා අනුපුබ්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන කොසම්බී තදවසරි. අථ ඛො කොසම්බිකා උපාසකා භගවතො පච්චුග්ගමනං කරිත්වා යෙනායස්මා සාගතො තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං සාගතං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨංසු. එකමන්තං ඨිතා ඛො කොසම්බිකා උපාසකා ආයස්මන්තං සාගතං එතදවොචුං – ‘‘කිං, භන්තෙ, අය්‍යානං දුල්ලභඤ්ච මනාපඤ්ච, කිං පටියාදෙමා’’ති? එවං වුත්තෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ කොසම්බිකෙ උපාසකෙ එතදවොචුං – ‘‘අත්ථාවුසො, කාපොතිකා නාම පසන්නා භික්ඛූනං දුල්ලභා ච මනාපා ච, තං පටියාදෙථා’’ති. අථ ඛො කොසම්බිකා උපාසකා ඝරෙ ඝරෙ කාපොතිකං පසන්නං පටියාදෙත්වා ආයස්මන්තං සාගතං පිණ්ඩාය පවිට්ඨං දිස්වාන ආයස්මන්තං සාගතං එතදවොචුං – ‘‘පිවතු, භන්තෙ, අය්‍යො සාගතො කාපොතිකං පසන්නං, පිවතු, භන්තෙ, අය්‍යො සාගතො කාපොතිකං පසන්න’’න්ති. අථ ඛො ආයස්මා සාගතො ඝරෙ ඝරෙ කාපොතිකං පසන්නං පිවිත්වා නගරම්හා නික්ඛමන්තො නගරද්වාරෙ පරිපති.

අථ ඛො භගවා සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං නගරම්හා නික්ඛමන්තො අද්දස ආයස්මන්තං සාගතං නගරද්වාරෙ පරිපතන්තං. දිස්වාන භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘ගණ්හථ, භික්ඛවෙ, සාගත’’න්ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පටිස්සුණිත්වා ආයස්මන්තං සාගතං ආරාමං නෙත්වා යෙන භගවා තෙන සීසං කත්වා නිපාතෙසුං. අථ ඛො ආයස්මා සාගතො පරිවත්තිත්වා යෙන භගවා තෙන පාදෙ කරිත්වා සෙය්‍යං කප්පෙසි. අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘නනු, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ සාගතො තථාගතෙ සගාරවො අහොසි සප්පතිස්සො’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘අපි නු ඛො, භික්ඛවෙ, සාගතො එතරහි තථාගතෙ සගාරවො සප්පතිස්සො’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘නනු, භික්ඛවෙ, සාගතො අම්බතිත්ථිකෙන නාගෙන [ඩෙඩ්ඩුභෙනාපි (සී. ස්‍යා.)] සද්ධිං සඞ්ගාමෙසී’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘අපි නු ඛො, භික්ඛවෙ, සාගතො එතරහි පහොති නාගෙන සද්ධිං සඞ්ගාමෙතු’’න්ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘අපි නු ඛො, භික්ඛවෙ, තං පාතබ්බං යං පිවිත්වා විසඤ්ඤී අස්සා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘අනනුච්ඡවිකං, භික්ඛවෙ, සාගතස්ස අනනුලොමිකං අප්පතිරූපං අස්සාමණකං අකප්පියං අකරණීයං. කථඤ්හි නාම, භික්ඛවෙ, සාගතො මජ්ජං පිවිස්සති! නෙතං, භික්ඛවෙ, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

327. ‘‘සුරාමෙරයපානෙ පාචිත්තිය’’න්ති.

328. සුරා නාම පිට්ඨසුරා පූවසුරා ඔදනසුරා කිණ්ණපක්ඛිත්තා සම්භාරසංයුත්තා.

මෙරයො නාම පුප්ඵාසවො ඵලාසවො මධ්වාසවො ගුළාසවො සම්භාරසංයුත්තො.

පිවෙය්‍යාති අන්තමසො කුසග්ගෙනපි පිවති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

මජ්ජෙ මජ්ජසඤ්ඤී පිවති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. මජ්ජෙ වෙමතිකො පිවති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. මජ්ජෙ අමජ්ජසඤ්ඤී පිවති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

අමජ්ජෙ මජ්ජසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අමජ්ජෙ වෙමතිකො, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අමජ්ජෙ අමජ්ජසඤ්ඤී, අනාපත්ති.

329. අනාපත්ති අමජ්ජඤ්ච හොති මජ්ජවණ්ණං මජ්ජගන්ධං මජ්ජරසං තං පිවති, සූපසම්පාකෙ, මංසසම්පාකෙ, තෙලසම්පාකෙ, ආමලකඵාණිතෙ, අමජ්ජං අරිට්ඨං පිවති, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.

සුරාපානසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං පඨමං.