9. පරිපාචිතසික්ඛාපදං
192. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී අඤ්ඤතරස්ස කුලස්ස කුලූපිකා හොති නිච්චභත්තිකා. තෙන ච ගහපතිනා ථෙරා භික්ඛූ නිමන්තිතා හොන්ති. අථ ඛො ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන තං කුලං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තං ගහපතිං එතදවොච – ‘‘කිමිදං, ගහපති, පහූතං ඛාදනීයං භොජනීයං පටියත්ත’’න්ති? ‘‘ථෙරා මයා, අය්‍යෙ, නිමන්තිතා’’ති. ‘‘කෙ පන තෙ, ගහපති, ථෙරා’’ති? ‘‘අය්‍යො සාරිපුත්තො අය්‍යො මහාමොග්ගල්ලානො අය්‍යො මහාකච්චානො අය්‍යො මහාකොට්ඨිකො අය්‍යො මහාකප්පිනො අය්‍යො මහාචුන්දො අය්‍යො අනුරුද්ධො අය්‍යො රෙවතො අය්‍යො උපාලි අය්‍යො ආනන්දො අය්‍යො රාහුලො’’ති. ‘‘කිං පන ත්වං, ගහපති, මහානාගෙ තිට්ඨමානෙ චෙටකෙ නිමන්තෙසී’’ති?
‘‘කෙ පන තෙ, අය්‍යෙ, මහානාගා’’ති? ‘‘අය්‍යො දෙවදත්තො අය්‍යො කොකාලිකො අය්‍යො කටමොදකතිස්සකො [කටමොරකතිස්සකො (සී.) කතමොරකතිස්සකො (ස්‍යා.)] අය්‍යො ඛණ්ඩදෙවියා පුත්තො අය්‍යො සමුද්දදත්තො’’ති. අයං චරහි ථුල්ලනන්දාය භික්ඛුනියා අන්තරා කථා විප්පකතා, අථ තෙ ථෙරා භික්ඛූ පවිසිංසු. ‘‘සච්චං මහානාගා ඛො තයා, ගහපති, නිමන්තිතා’’ති. ‘‘ඉදානෙව ඛො ත්වං, අය්‍යෙ, චෙටකෙ අකාසි; ඉදානි මහානාගෙ’’ති. ඝරතො ච නික්කඩ්ඪි, නිච්චභත්තඤ්ච පච්ඡින්දි. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා…පෙ… තෙ උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම දෙවදත්තො ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජිස්සතී’’ති…පෙ… ‘‘සච්චං කිර ත්වං, දෙවදත්ත, ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජසී’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම ත්වං, මොඝපුරිස, ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජිස්සසි. නෙතං, මොඝපුරිස, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –
‘‘යො පන භික්ඛු ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.
193. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු රාජගහා පබ්බජිතො ඤාතිකුලං අගමාසි. මනුස්සා – ‘‘චිරස්සම්පි භදන්තො ආගතො’’ති සක්කච්චං භත්තං අකංසු. තස්ස කුලස්ස කුලූපිකා භික්ඛුනී තෙ මනුස්සෙ එතදවොච – ‘‘දෙථය්‍යස්ස, ආවුසො, භත්ත’’න්ති. අථ ඛො සො භික්ඛු – ‘‘භගවතා පටික්ඛිත්තං ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජිතු’’න්ති කුක්කුච්චායන්තො න පටිග්ගහෙසි. නාසක්ඛි පිණ්ඩාය චරිතුං, ඡින්නභත්තො අහොසි. අථ ඛො සො භික්ඛු ආරාමං ගන්ත්වා භික්ඛූනං එතමත්ථං ආරොචෙසි. භික්ඛූ භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං. අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ ගිහිසමාරම්භෙ ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජිතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –
194. ‘‘යො පන භික්ඛු ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජෙය්‍ය, අඤ්ඤත්‍ර පුබ්බෙ ගිහිසමාරම්භා, පාචිත්තිය’’න්ති.
195. යො පනාති යො යාදිසො…පෙ… භික්ඛූති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො භික්ඛූති.
ජානාති නාම සාමං වා ජානාති අඤ්ඤෙ වා තස්ස ආරොචෙන්ති සා වා ආරොචෙති.
භික්ඛුනී නාම උභතොසඞ්ඝෙ උපසම්පන්නා.
පරිපාචෙති නාම පුබ්බෙ අදාතුකාමානං අකත්තුකාමානං – ‘‘අය්‍යො භාණකො, අය්‍යො බහුස්සුතො, අය්‍යො සුත්තන්තිකො, අය්‍යො විනයධරො, අය්‍යො ධම්මකථිකො, දෙථ අය්‍යස්ස, කරොථ අය්‍යස්සා’’ති එසා පරිපාචෙති නාම.
පිණ්ඩපාතො නාම පඤ්චන්නං භොජනානං අඤ්ඤතරං භොජනං.
අඤ්ඤත්‍ර පුබ්බෙ ගිහිසමාරම්භාති ඨපෙත්වා ගිහිසමාරම්භං.
ගිහිසමාරම්භො නාම ඤාතකා වා හොන්ති පවාරිතා වා පකතිපටියත්තං වා.
අඤ්ඤත්‍ර පුබ්බෙ ගිහිසමාරම්භා භුඤ්ජිස්සාමීති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
196. පරිපාචිතෙ පරිපාචිතසඤ්ඤී භුඤ්ජති, අඤ්ඤත්‍ර පුබ්බෙ ගිහිසමාරම්භා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. පරිපාචිතෙ වෙමතිකො භුඤ්ජති, අඤ්ඤත්‍ර පුබ්බෙ ගිහිසමාරම්භා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. පරිපාචිතෙ අපරිපාචිතසඤ්ඤී භුඤ්ජති, අඤ්ඤත්‍ර පුබ්බෙ ගිහිසමාරම්භා, අනාපත්ති. එකතොඋපසම්පන්නාය පරිපාචිතං භුඤ්ජති, අඤ්ඤත්‍ර පුබ්බෙ ගිහිසමාරම්භා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අපරිපාචිතෙ පරිපාචිතසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අපරිපාචිත්තෙ වෙමතිකො, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අපරිපාචිතෙ අපරිපාචිතසඤ්ඤී, අනාපත්ති.
197. අනාපත්ති පුබ්බෙ ගිහිසමාරම්භෙ, සික්ඛමානා පරිපාචෙති, සාමණෙරී පරිපාචෙති, පඤ්ච භොජනානි ඨපෙත්වා සබ්බත්ථ අනාපත්ති, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.
පරිපාචිතසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං නවමං.