3. ඔවාදවග්ගො

1. ඔවාදසික්ඛාපදං

144. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදන්තා ලාභිනො හොන්ති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. අථ ඛො ඡබ්බග්ගියානං භික්ඛූනං එතදහොසි – ‘‘එතරහි ඛො, ආවුසො, ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදන්තා ලාභිනො හොන්ති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. හන්දාවුසො, මයම්පි භික්ඛුනියො ඔවදාමා’’ති. අථ ඛො ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං – ‘‘අම්හෙපි, භගිනියො, උපසඞ්කමථ; මයම්පි ඔවදිස්සාමා’’ති.

අථ ඛො තා භික්ඛුනියො යෙන ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අථ ඛො ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ භික්ඛුනීනං පරිත්තඤ්ඤෙව ධම්මිං කථං කත්වා දිවසං තිරච්ඡානකථාය වීතිනාමෙත්වා උය්‍යොජෙසුං – ‘‘ගච්ඡථ, භගිනියො’’ති. අථ ඛො තා භික්ඛුනියො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨංසු. එකමන්තං ඨිතා ඛො තා භික්ඛුනියො භගවා එතදවොච – ‘‘කච්චි, භික්ඛුනියො, ඔවාදො ඉද්ධො අහොසී’’ති? ‘‘කුතො, භන්තෙ, ඔවාදො ඉද්ධො භවිස්සති! අය්‍යා ඡබ්බග්ගියා පරිත්තඤ්ඤෙව ධම්මිං කථං කත්වා දිවසං තිරච්ඡානකථාය වීතිනාමෙත්වා උය්‍යොජෙසු’’න්ති. අථ ඛො භගවා තා භික්ඛුනියො ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි සමාදපෙසි සමුත්තෙජෙසි සම්පහංසෙසි. අථ ඛො තා භික්ඛුනියො භගවතා ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතා සමාදපිතා සමුත්තෙජිතා සම්පහංසිතා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කමිංසු.

අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ භික්ඛුසඞ්ඝං සන්නිපාතාපෙත්වා ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ පටිපුච්ඡි – ‘‘සච්චං කිර තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනීනං පරිත්තඤ්ඤෙව ධම්මිං කථං කත්වා දිවසං තිරච්ඡානකථාය වීතිනාමෙත්වා උය්‍යොජෙථා’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම තුම්හෙ, මොඝපුරිසා, භික්ඛුනීනං පරිත්තඤ්ඤෙව ධම්මිං කථං කත්වා දිවසං තිරච්ඡානකථාය වීතිනාමෙත්වා උය්‍යොජෙස්සථ! නෙතං, මොඝපුරිසා, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… විගරහිත්වා…පෙ… ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනොවාදකං සම්මන්නිතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, සම්මන්නිතබ්බො. පඨමං භික්ඛු යාචිතබ්බො. යාචිත්වා බ්‍යත්තෙන භික්ඛුනා පටිබලෙන සඞ්ඝො ඤාපෙතබ්බො –

145. ‘‘සුණාතු මෙ, භන්තෙ, සඞ්ඝො. යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං, සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමං භික්ඛුං භික්ඛුනොවාදකං සම්මන්නෙය්‍ය. එසා ඤත්ති.

‘‘සුණාතු මෙ, භන්තෙ, සඞ්ඝො. සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමං භික්ඛුං භික්ඛුනොවාදකං සම්මන්නති. යස්සායස්මතො ඛමති ඉත්ථන්නාමස්ස භික්ඛුනො භික්ඛුනොවාදකස්ස සම්මුති, සො තුණ්හස්ස; යස්ස නක්ඛමති, සො භාසෙය්‍ය.

‘‘දුතියම්පි එතමත්ථං වදාමි…පෙ… තතියම්පි එතමත්ථං වදාමි – සුණාතු මෙ, භන්තෙ, සඞ්ඝො. සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමං භික්ඛුං භික්ඛුනොවාදකං සම්මන්නති. යස්සායස්මතො ඛමති ඉත්ථන්නාමස්ස භික්ඛුනො භික්ඛුනොවාදකස්ස සම්මුති, සො තුණ්හස්ස; යස්ස නක්ඛමති, සො භාසෙය්‍ය.

‘‘සම්මතො සඞ්ඝෙන ඉත්ථන්නාමො භික්ඛු භික්ඛුනොවාදකො. ඛමති සඞ්ඝස්ස, තස්මා තුණ්හී, එවමෙතං ධාරයාමී’’ති.

අථ ඛො භගවා ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ අනෙකපරියායෙන විගරහිත්වා දුබ්භරතාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

146. ‘‘යො පන භික්ඛු අසම්මතො භික්ඛුනියො ඔවදෙය්‍ය පාචිත්තිය’’න්ති.

එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.

147. තෙන ඛො පන සමයෙන ථෙරා භික්ඛූ සම්මතා භික්ඛුනියො ඔවදන්තා තථෙව ලාභිනො හොන්ති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. අථ ඛො ඡබ්බග්ගියානං භික්ඛූනං එතදහොසි – ‘‘එතරහි ඛො, ආවුසො, ථෙරා භික්ඛූ සම්මතා භික්ඛුනියො ඔවදන්තා තථෙව ලාභිනො හොන්ති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. හන්දාවුසො, මයම්පි නිස්සීමං ගන්ත්වා අඤ්ඤමඤ්ඤං භික්ඛුනොවාදකං සම්මන්නිත්වා භික්ඛුනියො ඔවදාමා’’ති. අථ ඛො ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ නිස්සීමං ගන්ත්වා අඤ්ඤමඤ්ඤං භික්ඛුනොවාදකං සම්මන්නිත්වා භික්ඛුනියො උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං – ‘‘මයම්පි, භගිනියො, සම්මතා. අම්හෙපි උපසඞ්කමථ. මයම්පි ඔවදිස්සාමා’’ති.

අථ ඛො තා භික්ඛුනියො යෙන ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අථ ඛො ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ භික්ඛුනීනං පරිත්තඤ්ඤෙව ධම්මිං කථං කත්වා දිවසං තිරච්ඡානකථාය වීතිනාමෙත්වා උය්‍යොජෙසුං – ‘‘ගච්ඡථ භගිනියො’’ති. අථ ඛො තා භික්ඛුනියො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨංසු. එකමන්තං ඨිතා ඛො තා භික්ඛුනියො භගවා එතදවොච – ‘‘කච්චි, භික්ඛුනියො, ඔවාදො ඉද්ධො අහොසී’’ති? ‘‘කුතො, භන්තෙ, ඔවාදො ඉද්ධො භවිස්සති! අය්‍යා ඡබ්බග්ගියා පරිත්තඤ්ඤෙව ධම්මිං කථං කත්වා දිවසං තිරච්ඡානකථාය වීතිනාමෙත්වා උය්‍යොජෙසු’’න්ති.

අථ ඛො භගවා තා භික්ඛුනියො ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි…පෙ… අථ ඛො තා භික්ඛුනියො භගවතා ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතා සමාදපිතා සමුත්තෙජිතා සම්පහංසිතා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කමිංසු. අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ භික්ඛුසඞ්ඝං සන්නිපාතාපෙත්වා ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ පටිපුච්ඡි – ‘‘සච්චං කිර තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනීනං පරිත්තඤ්ඤෙව ධම්මිං කථං කත්වා දිවසං තිරච්ඡානකථාය වීතිනාමෙත්වා උය්‍යොජෙථා’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම තුම්හෙ, මොඝපුරිසා, භික්ඛුනීනං පරිත්තඤ්ඤෙව ධම්මිං කථං කත්වා දිවසං තිරච්ඡානකථාය වීතිනාමෙත්වා උය්‍යොජෙස්සථ! නෙතං, මොඝපුරිසා, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… විගරහිත්වා…පෙ… ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතං භික්ඛුං භික්ඛුනොවාදකං සම්මන්නිතුං. සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු; බහුස්සුතො හොති සුතධරො සුතසන්නිචයො, යෙ තෙ ධම්මා ආදිකල්‍යාණා මජ්ඣෙකල්‍යාණා පරියොසානකල්‍යාණා සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං අභිවදන්ති තථාරූපාස්ස ධම්මා බහුස්සුතා හොන්ති ධාතා වචසා පරිචිතා මනසා අනුපෙක්ඛිතා දිට්ඨියා සුප්පටිවිද්ධා; උභයානි ඛො පනස්ස පාතිමොක්ඛානි විත්ථාරෙන ස්වාගතානි හොන්ති සුවිභත්තානි සුප්පවත්තීනි සුවිනිච්ඡිතානි සුත්තසො අනුබ්‍යඤ්ජනසො; කල්‍යාණවාචො හොති කල්‍යාණවාක්කරණො; යෙභුය්‍යෙන භික්ඛුනීනං පියො හොති මනාපො; පටිබලො හොති භික්ඛුනියො ඔවදිතුං; න ඛො පනෙතං [පන තං (?)] භගවන්තං උද්දිස්ස පබ්බජිතාය කාසායවත්ථවසනාය ගරුධම්මං අජ්ඣාපන්නපුබ්බො හොති; වීසතිවස්සො වා හොති අතිරෙකවීසතිවස්සො වා – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ඉමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතං භික්ඛුං භික්ඛුනොවාදකං සම්මන්නිතු’’න්ති.

148. යො පනාති යො යාදිසො…පෙ… භික්ඛූති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො භික්ඛූති.

අසම්මතො නාම ඤත්තිචතුත්ථෙන කම්මෙන අසම්මතො.

භික්ඛුනියො නාම උභතොසඞ්ඝෙ උපසම්පන්නා.

ඔවදෙය්‍යාති අට්ඨහි ගරුධම්මෙහි ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අඤ්ඤෙන ධම්මෙන ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. එකතොඋපසම්පන්නං ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.

149. තෙන සම්මතෙන භික්ඛුනා පරිවෙණං සම්මජ්ජිත්වා පානීයං පරිභොජනීයං උපට්ඨාපෙත්වා ආසනං පඤ්ඤපෙත්වා දුතියං ගහෙත්වා නිසීදිතබ්බං. භික්ඛුනීහි තත්ථ ගන්ත්වා තං භික්ඛුං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිතබ්බං. තෙන භික්ඛුනා පුච්ඡිතබ්බා – ‘‘සමග්ගාත්ථ, භගිනියො’’ති? සචෙ ‘‘සමග්ගාම්හාය්‍යා’’ති භණන්ති, ‘‘වත්තන්ති, භගිනියො, අට්ඨ ගරුධම්මා’’ති? සචෙ ‘‘වත්තන්තාය්‍යා’’ති භණන්ති, ‘‘එසො, භගිනියො, ඔවාදො’’ති නිය්‍යාදෙතබ්බො [නිය්‍යාතෙතබ්බො (ඉතිපි)]. සචෙ ‘‘න වත්තන්තාය්‍යා’’ති භණන්ති, ඔසාරෙතබ්බා. ‘‘වස්සසතූපසම්පන්නාය භික්ඛුනියා තදහුපසම්පන්නස්ස භික්ඛුනො අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං කාතබ්බං; අයම්පි ධම්මො සක්කත්වා ගරුකත්වා මානෙත්වා පූජෙත්වා යාවජීවං අනතික්කමනීයො. න භික්ඛුනියා අභික්ඛුකෙ ආවාසෙ වස්සං වසිතබ්බං; අයම්පි ධම්මො සක්කත්වා ගරුකත්වා මානෙත්වා පූජෙත්වා යාවජීවං අනතික්කමනීයො. අන්වද්ධමාසං භික්ඛුනියා භික්ඛුසඞ්ඝතො ද්වෙ ධම්මා පච්චාසීසිතබ්බා [පච්චාසිංසිතබ්බා (ඉතිපි)] උපොසථපුච්ඡකඤ්ච ඔවාදුපසඞ්කමනඤ්ච, අයම්පි ධම්මො…පෙ… වස්සං වුට්ඨාය භික්ඛුනියා උභතොසඞ්ඝෙ තීහි ඨානෙහි පවාරෙතබ්බං දිට්ඨෙන වා සුතෙන වා පරිසඞ්කාය වා; අයම්පි ධම්මො…පෙ… ගරුධම්මං අජ්ඣාපන්නාය භික්ඛුනියා උභතොසඞ්ඝෙ පක්ඛමානත්තං චරිතබ්බං; අයම්පි ධම්මො…පෙ… ද්වෙ වස්සානි ඡසු ධම්මෙසු සික්ඛිතසික්ඛාය සික්ඛමානාය උභතොසඞ්ඝෙ උපසම්පදා පරියෙසිතබ්බා; අයම්පි ධම්මො…පෙ… න භික්ඛුනියා කෙන චි පරියායෙන භික්ඛු අක්කොසිතබ්බො පරිභාසිතබ්බො; අයම්පි ධම්මො…පෙ… අජ්ජතග්ගෙ ඔවටො භික්ඛුනීනං භික්ඛූසු වචනපථො, අනොවටො භික්ඛූනං භික්ඛුනීසු වචනපථො; අයම්පි ධම්මො සක්කත්වා ගරුකත්වා මානෙත්වා පූජෙත්වා යාවජීවං අනතික්කමනීයො’’ති.

සචෙ ‘‘සමග්ගාම්හාය්‍යා’’ති භණන්තං අඤ්ඤං ධම්මං භණති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. සචෙ ‘‘වග්ගාම්හාය්‍යා’’ති භණන්තං අට්ඨ ගරුධම්මෙ භණති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඔවාදං අනිය්‍යාදෙත්වා අඤ්ඤං ධම්මං භණති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.

150. අධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී වග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී වග්ගං භික්ඛුනීසඞ්ඝං වෙමතිකො ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී වග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං සමග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

අධම්මකම්මෙ වෙමතිකො වග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අධම්මකම්මෙ වෙමතිකො වග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වෙමතිකො ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අධම්මකම්මෙ වෙමතිකො වග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං සමග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

අධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤී වග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤී වග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වෙමතිකො ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤී වග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං සමග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

අධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී සමග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී සමග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වෙමතිකො ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී සමග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං සමග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

අධම්මකම්මෙ වෙමතිකො සමග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වග්ගසඤ්ඤී ඔවදති…පෙ… වෙමතිකො ඔවදති…පෙ… සමග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

අධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤී සමග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වග්ගසඤ්ඤී ඔවදති…පෙ… වෙමතිකො ඔවදති…පෙ… සමග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

151. ධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී වග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී වග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වෙමතිකො ඔවදති…පෙ… සමග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.

ධම්මකම්මෙ වෙමතිකො වග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වග්ගසඤ්ඤී ඔවදති…පෙ… වෙමතිකො ඔවදති…පෙ… සමග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.

ධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤී වග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වග්ගසඤ්ඤී ඔවදති…පෙ… වෙමතිකො ඔවදති…පෙ… සමග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.

ධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී සමග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වග්ගසඤ්ඤී ඔවදති…පෙ… වෙමතිකො ඔවදති…පෙ… සමග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.

ධම්මකම්මෙ වෙමතිකො සමග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වග්ගසඤ්ඤී ඔවදති…පෙ… වෙමතිකො ඔවදති…පෙ… සමග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.

ධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤී සමග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤී සමග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං වෙමතිකො ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤී සමග්ගං භික්ඛුනිසඞ්ඝං සමග්ගසඤ්ඤී ඔවදති, අනාපත්ති.

152. අනාපත්ති උද්දෙසං දෙන්තො, පරිපුච්ඡං දෙන්තො, ‘‘ඔසාරෙහි අය්‍යා’’ති වුච්චමානො, ඔසාරෙති, පඤ්හං පුච්ඡති, පඤ්හං පුට්ඨො කථෙති, අඤ්ඤස්සත්ථාය භණන්තං භික්ඛුනියො සුණන්ති, සික්ඛමානාය, සාමණෙරියා, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.

ඔවාදසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං පඨමං.

2. අත්ථඞ්ගතසික්ඛාපදං

153. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදන්ති පරියායෙන. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මතො චූළපන්ථකස්ස පරියායො හොති භික්ඛුනියො ඔවදිතුං. භික්ඛුනියො එවමාහංසු – ‘‘න දානි අජ්ජ ඔවාදො ඉද්ධො භවිස්සති, තඤ්ඤෙව දානි උදානං අය්‍යො චූළපන්ථකො පුනප්පුනං භණිස්සතී’’ති. අථ ඛො තා භික්ඛුනියො යෙනායස්මා චූළපන්ථකො තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං චූළපන්ථකං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තා භික්ඛුනියො ආයස්මා චූළපන්ථකො එතදවොච – ‘‘සමග්ගාත්ථ, භගිනියො’’ති? ‘‘සමග්ගාම්හාය්‍යා’’ති. ‘‘වත්තන්ති, භගිනියො, අට්ඨ ගරුධම්මා’’ති? ‘‘වත්තන්තාය්‍යා’’ති. ‘‘එසො, භගිනියො, ඔවාදො’’ති නිය්‍යාදෙත්වා ඉමං උදානං පුනප්පුනං අභාසි –

[උදා. 37] ‘‘අධිචෙතසො අප්පමජ්ජතො, මුනිනො මොනපථෙසු සික්ඛතො;

සොකා න භවන්ති තාදිනො, උපසන්තස්ස සදා සතීමතො’’ති.

භික්ඛුනියො එවමාහංසු – ‘‘නනු අවොචුම්හා – න දානි අජ්ජ ඔවාදො ඉද්ධො භවිස්සති, තඤ්ඤෙව දානි උදානං අය්‍යො චූළපන්ථකො පුනප්පුනං භණිස්සතී’’ති! අස්සොසි ඛො ආයස්මා චූළපන්ථකො තාසං භික්ඛුනීනං ඉමං කථාසල්ලාපං. අථ ඛො ආයස්මා චූළපන්ථකො වෙහාසං අබ්භුග්ගන්ත්වා ආකාසෙ අන්තලික්ඛෙ චඞ්කමතිපි තිට්ඨතිපි නිසීදතිපි සෙය්‍යම්පි කප්පෙති ධූමායතිපි පජ්ජලතිපි අන්තරධායතිපි, තඤ්චෙව [තඤ්ඤෙව (ඉතිපි)] උදානං භණති අඤ්ඤඤ්ච බහුං බුද්ධවචනං. භික්ඛුනියො එවමාහංසු – ‘‘අච්ඡරියං වත භො, අබ්භුතං වත භො, න වත නො ඉතො පුබ්බෙ ඔවාදො එවං ඉද්ධො භූතපුබ්බො යථා අය්‍යස්ස චූළපන්ථකස්සා’’ති. අථ ඛො ආයස්මා චූළපන්ථකො තා භික්ඛුනියො යාව සමන්ධකාරා ඔවදිත්වා උය්‍යොජෙසි – ගච්ඡථ භගිනියොති.

අථ ඛො තා භික්ඛුනියො නගරද්වාරෙ ථකිතෙ බහිනගරෙ වසිත්වා කාලස්සෙව නගරං පවිසන්ති. මනුස්සා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘අබ්‍රහ්මචාරිනියො ඉමා භික්ඛුනියො; ආරාමෙ භික්ඛූහි සද්ධිං වසිත්වා ඉදානි නගරං පවිසන්තී’’ති. අස්සොසුං ඛො භික්ඛූ තෙසං මනුස්සානං උජ්ඣායන්තානං ඛිය්‍යන්තානං විපාචෙන්තානං. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා…පෙ… තෙ උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම ආයස්මා චූළපන්ථකො අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ භික්ඛුනියො ඔවදිස්සතී’’ති…පෙ… ‘‘සච්චං කිර ත්වං, චූළපන්ථක, අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ භික්ඛුනියො ඔවදසී’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම ත්වං, චූළපන්ථක, අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ භික්ඛුනියො ඔවදිස්සසි! නෙතං, චූළපන්ථක, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

154. ‘‘සම්මතොපි චෙ භික්ඛු අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ භික්ඛුනියො ඔවදෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.

155. සම්මතො නාම ඤත්තිචතුත්ථෙන කම්මෙන සම්මතො.

අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙති ඔග්ගතෙ සූරියෙ.

භික්ඛුනී නාම උභතොසඞ්ඝෙ උපසම්පන්නා.

ඔවදෙය්‍යාති අට්ඨහි වා ගරුධම්මෙහි අඤ්ඤෙන වා ධම්මෙන ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

156. අත්ථඞ්ගතෙ අත්ථඞ්ගතසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අත්ථඞ්ගතෙ වෙමතිකො ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අත්ථඞ්ගතෙ අනත්ථඞ්ගතසඤ්ඤී ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

එකතොඋපසම්පන්නාය ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනත්ථඞ්ගතෙ අත්ථඞ්ගතසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනත්ථඞ්ගතෙ වෙමතිකො, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනත්ථඞ්ගතෙ අනත්ථඞ්ගතසඤ්ඤී, අනාපත්ති.

157. අනාපත්ති උද්දෙසං දෙන්තො, පරිපුච්ඡං දෙන්තො, ‘‘ඔසාරෙහි අය්‍යා’’ති වුච්චමානො, ඔසාරෙති, පඤ්හං පුච්ඡති, පඤ්හං පුට්ඨො කථෙති, අඤ්ඤස්සත්ථාය භණන්තං භික්ඛුනියො සුණන්ති, සික්ඛමානාය සාමණෙරියා, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.

අත්ථඞ්ගතසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං දුතියං.

3. භික්ඛුනුපස්සයසික්ඛාපදං

158. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සක්කෙසු විහරති කපිලවත්ථුස්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ඔවදන්ති. භික්ඛුනියො ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො එතදවොචුං – ‘‘එථාය්‍යෙ, ඔවාදං ගමිස්සාමා’’ති. ‘‘යම්පි [යං හි (ක.)] මයං, අය්‍යෙ, ගච්ඡෙය්‍යාම ඔවාදස්ස කාරණා, අය්‍යා ඡබ්බග්ගියා ඉධෙව ආගන්ත්වා අම්හෙ ඔවදන්තී’’ති. භික්ඛුනියො උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා භික්ඛුනියො ඔවදිස්සන්තී’’ති [ඡබ්බග්ගියා භික්ඛුනියො ඔවාදං න ගච්ඡිස්සන්තීති (සී.)]! අථ ඛො තා භික්ඛුනියො භික්ඛූනං එතමත්ථං ආරොචෙසුං. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා…පෙ… තෙ උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා භික්ඛුනියො ඔවදිස්සන්තී’’ති…පෙ… ‘‘සච්චං කිර තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා භික්ඛුනියො ඔවදථා’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම තුම්හෙ, මොඝපුරිසා, භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා භික්ඛුනියො ඔවදිස්සථ! නෙතං, මොඝපුරිසා, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

‘‘යො පන භික්ඛු භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා භික්ඛුනියො ඔවදෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.

එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.

159. තෙන ඛො පන සමයෙන මහාපජාපති ගොතමී ගිලානා හොති. ථෙරා භික්ඛූ යෙන මහාපජාපති ගොතමී තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා මහාපජාපතිං ගොතමිං එතදවොචුං – ‘‘කච්චි තෙ, ගොතමි, ඛමනීයං කච්චි යාපනීය’’න්ති? ‘‘න මෙ, අය්‍යා, ඛමනීයං න යාපනීයං’’. ‘‘ඉඞ්ඝය්‍යා, ධම්මං දෙසෙථා’’ති. ‘‘න, භගිනි, කප්පති භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා භික්ඛුනියො ධම්මං දෙසෙතු’’න්ති කුක්කුච්චායන්තා න දෙසෙසුං. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන මහාපජාපති ගොතමී තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසජ්ජ ඛො භගවා මහාපජාපතිං ගොතමිං එතදවොච – ‘‘කච්චි තෙ, ගොතමි, ඛමනීයං කච්චි යාපනීය’’න්ති? ‘‘පුබ්බෙ මෙ, භන්තෙ, ථෙරා භික්ඛූ ආගන්ත්වා ධම්මං දෙසෙන්ති. තෙන මෙ ඵාසු හොති. ඉදානි පන – ‘‘භගවතා පටික්ඛිත්ත’’න්ති, කුක්කුච්චායන්තා න දෙසෙන්ති. තෙන මෙ න ඵාසු හොතී’’ති. අථ ඛො භගවා මහාපජාපතිං ගොතමිං ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙත්වා සමාදපෙත්වා සමුත්තෙජෙත්වා සම්පහංසෙත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි. අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා ගිලානං භික්ඛුනිං ඔවදිතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

160. ‘‘යො පන භික්ඛු භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා භික්ඛුනියො ඔවදෙය්‍ය, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, පාචිත්තියං. තත්ථායං සමයො. ගිලානා හොති භික්ඛුනී – අයං තත්ථ සමයො’’ති.

161. යො පනාති යො යාදිසො…පෙ… භික්ඛූති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො භික්ඛූති.

භික්ඛුනුපස්සයො නාම යත්ථ භික්ඛුනියො එකරත්තම්පි වසන්ති.

උපසඞ්කමිත්වාති තත්ථ ගන්ත්වා.

භික්ඛුනී නාම උභතොසඞ්ඝෙ උපසම්පන්නා.

ඔවදෙය්‍යාති අට්ඨහි ගරුධම්මෙහි ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

අඤ්ඤත්‍ර සමයාති ඨපෙත්වා සමයං.

ගිලානා නාම භික්ඛුනී න සක්කොති ඔවාදාය වා සංවාසාය වා ගන්තුං.

162. උපසම්පන්නාය උපසම්පන්නසඤ්ඤී භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා අඤ්ඤත්‍ර සමයා ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. උපසම්පන්නාය වෙමතිකො භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා අඤ්ඤත්‍ර සමයා ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. උපසම්පන්නාය අනුපසම්පන්නසඤ්ඤී භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා අඤ්ඤත්‍ර සමයා ඔවදති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

අඤ්ඤෙන ධම්මෙන ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. එකතොඋපසම්පන්නාය ඔවදති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනුපසම්පන්නාය උපසම්පන්නසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනුපසම්පන්නාය වෙමතිකො, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනුපසම්පන්නාය අනුපසම්පන්නසඤ්ඤී, අනාපත්ති.

163. අනාපත්ති සමයෙ, උද්දෙසං දෙන්තො, පරිපුච්ඡං දෙන්තො, ‘‘ඔසාරෙහි අය්‍යා’’ති වුච්චමානො ඔසාරෙති, පඤ්හං පුච්ඡති, පඤ්හං පුට්ඨො කථෙති, අඤ්ඤස්සත්ථාය භණන්තං භික්ඛුනියො සුණන්ති, සික්ඛමානාය සාමණෙරියා, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.

භික්ඛුනුපස්සයසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං තතියං.

4. ආමිසසික්ඛාපදං

164. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදන්තා ලාභිනො හොන්ති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ එවං වදන්ති – ‘‘න බහුකතා ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදිතුං; ආමිසහෙතු ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදන්තී’’ති. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා…පෙ… තෙ උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ එවං වක්ඛන්ති – ‘න බහුකතා ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදිතුං; ආමිසහෙතු ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදන්තී’’’ති…පෙ… ‘‘සච්චං කිර තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, එවං වදෙථ – ‘න බහුකතා ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදිතුං; ආමිසහෙතු ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදන්තී’’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම තුම්හෙ, මොඝපුරිසා, එවං වක්ඛථ – න බහුකතා ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදිතුං; ආමිසහෙතු ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදන්තීති! නෙතං, මොඝපුරිසා, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

165. ‘‘යො පන භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘ආමිසහෙතු ථෙරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවන්දතී’ති, පාචිත්තිය’’න්ති.

166. යො පනාති යො යාදිසො…පෙ… භික්ඛූති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො භික්ඛූති.

ආමිසහෙතූති චීවරහෙතු පිණ්ඩපාතහෙතු සෙනාසනහෙතු ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරහෙතු සක්කාරහෙතු ගරුකාරහෙතු මානනහෙතු වන්දනහෙතු පූජනහෙතු.

එවං වදෙය්‍යාති උපසම්පන්නං සඞ්ඝෙන සම්මතං භික්ඛුනොවාදකං අවණ්ණං කත්තුකාමො අයසං කත්තුකාමො මඞ්කුකත්තුකාමො එවං වදෙති – ‘‘චීවරහෙතු පිණ්ඩපාතහෙතු සෙනාසනහෙතු ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරහෙතු සක්කාරහෙතු ගරුකාරහෙතු මානනහෙතු වන්දනහෙතු පූජනහෙතු ඔවදතී’’ති භණති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

167. ධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤී එවං වදෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ධම්මකම්මෙ වෙමතිකො එවං වදෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. ධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී එවං වදෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

උපසම්පන්නං සඞ්ඝෙන අසම්මතං භික්ඛුනොවාදකං අවණ්ණං කත්තුකාමො අයසං කත්තුකාමො මඞ්කුකත්තුකාමො එවං වදෙති – ‘‘චීවරහෙතු…පෙ… පූජනහෙතු ඔවදතී’’ති භණති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනුපසම්පන්නං සඞ්ඝෙන සම්මතං වා අසම්මතං වා භික්ඛුනොවාදකං අවණ්ණං කත්තුකාමො අයසං කත්තුකාමො මඞ්කුකත්තුකාමො එවං වදෙති – ‘‘චීවරහෙතු පිණ්ඩපාතහෙතු සෙනාසනහෙතු ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරහෙතු සක්කාරහෙතු ගරුකාරහෙතු මානනහෙතු වන්දනහෙතු පූජනහෙතු ඔවදතී’’ති භණති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අධම්මකම්මෙ වෙමතිකො, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස.

168. අනාපත්ති පකතියා චීවරහෙතු පිණ්ඩපාතහෙතු සෙනාසනහෙතු ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරහෙතු සක්කාරහෙතු ගරුකාරහෙතු මානනහෙතු වන්දනහෙතු පූජනහෙතු ඔවදන්තං භණති, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.

ආමිසසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං චතුත්ථං.

5. චීවරදානසික්ඛාපදං

169. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු සාවත්ථියං අඤ්ඤතරිස්සා විසිඛාය පිණ්ඩාය චරති. අඤ්ඤතරාපි භික්ඛුනී තස්සා විසිඛාය පිණ්ඩාය චරති. අථ ඛො සො භික්ඛු තං භික්ඛුනිං එතදවොච – ‘‘ගච්ඡ, භගිනි, අමුකස්මිං ඔකාසෙ භික්ඛා දිය්‍යතී’’ති. සාපි ඛො එවමාහ – ‘‘ගච්ඡාය්‍ය, අමුකස්මිං ඔකාසෙ භික්ඛා දිය්‍යතී’’ති. තෙ අභිණ්හදස්සනෙන සන්දිට්ඨා අහෙසුං. තෙන ඛො පන සමයෙන සඞ්ඝස්ස චීවරං භාජීයති. අථ ඛො සා භික්ඛුනී ඔවාදං ගන්ත්වා යෙන සො භික්ඛු තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තං භික්ඛුං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතං ඛො තං භික්ඛුනිං සො භික්ඛු එතදවොච – ‘‘අයං මෙ, භගිනි, චීවරපටිවීසො [පටිවිංසො (සී.), පටිවිසො (ඉතිපි)]; සාදියිස්සසී’’ති? ‘‘ආමාය්‍ය, දුබ්බලචීවරාම්හී’’ති.

අථ ඛො සො භික්ඛු තස්සා භික්ඛුනියා චීවරං අදාසි. සොපි ඛො භික්ඛු දුබ්බලචීවරො හොති. භික්ඛූ තං භික්ඛුං එතදවොචුං – ‘‘කරොහි දානි තෙ, ආවුසො, චීවර’’න්ති. අථ ඛො සො භික්ඛු භික්ඛූනං එතමත්ථං ආරොචෙසි. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා…පෙ… තෙ උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛු භික්ඛුනියා චීවරං දස්සතී’’ති…පෙ… ‘‘සච්චං කිර ත්වං, භික්ඛු, භික්ඛුනියා චීවරං අදාසී’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. ‘‘ඤාතිකා තෙ, භික්ඛු, අඤ්ඤාතිකා’’ති? ‘‘අඤ්ඤාතිකා, භගවා’’ති. ‘‘අඤ්ඤාතකො, මොඝපුරිස, අඤ්ඤාතිකාය න ජානාති පතිරූපං වා අප්පතිරූපං වා සන්තං වා අසන්තං වා. කථඤ්හි නාම ත්වං, මොඝපුරිස, අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා චීවරං දස්සසි! නෙතං, මොඝපුරිස, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

‘‘යො පන භික්ඛු අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා චීවරං දදෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.

එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.

170. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ කුක්කුච්චායන්තා භික්ඛුනීනං පාරිවත්තකං [පාරිවට්ටකං (ඉතිපි)] චීවරං න දෙන්ති. භික්ඛුනියො උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම අය්‍යා අම්හාකං පාරිවත්තකං චීවරං න දස්සන්තී’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛූ තාසං භික්ඛුනීනං උජ්ඣායන්තීනං ඛිය්‍යන්තීනං විපාචෙන්තීනං. අථ ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං. අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, පඤ්චන්නං පාරිවත්තකං දාතුං. භික්ඛුස්ස, භික්ඛුනියා, සික්ඛමානාය, සාමණෙරස්ස, සාමණෙරියා – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ඉමෙසං පඤ්චන්නං පාරිවත්තකං දාතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

171. ‘‘යො පන භික්ඛු අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා චීවරං දදෙය්‍ය, අඤ්ඤත්‍ර පාරිවත්තකා, පාචිත්තිය’’න්ති.

172. යො පනාති යො යාදිසො…පෙ… භික්ඛූති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො භික්ඛූති.

අඤ්ඤාතිකා නාම මාතිතො වා පිතිතො වා යාව සත්තමා පිතාමහයුගා අසම්බද්ධා.

භික්ඛුනී නාම උභතොසඞ්ඝෙ උපසම්පන්නා.

චීවරං නාම ඡන්නං චීවරානං අඤ්ඤතරං චීවරං විකප්පනුපගං පච්ඡිමං [විකප්පනුපගපච්ඡිමං (සී.)].

අඤ්ඤත්‍ර පාරිවත්තකාති ඨපෙත්වා පාරිවත්තකං දෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

173. අඤ්ඤාතිකාය අඤ්ඤාතිකසඤ්ඤී චීවරං දෙති, අඤ්ඤත්‍ර පාරිවත්තකා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අඤ්ඤාතිකාය වෙමතිකො චීවරං දෙති, අඤ්ඤත්‍ර පාරිවත්තකා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අඤ්ඤාතිකාය ඤාතිකසඤ්ඤී චීවරං දෙති, අඤ්ඤත්‍ර පාරිවත්තකා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

එකතො උපසම්පන්නාය චීවරං දෙති, අඤ්ඤත්‍ර පාරිවත්තකා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤාතිකාය අඤ්ඤාතිකසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤාතිකාය වෙමතිකො, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤාතිකාය ඤාතිකසඤ්ඤී, අනාපත්ති.

174. අනාපත්ති ඤාතිකාය, පාරිවත්තකං පරිත්තෙන වා විපුලං, විපුලෙන වා පරිත්තං, භික්ඛුනී විස්සාසං ගණ්හාති, තාවකාලිකං ගණ්හාති, චීවරං ඨපෙත්වා අඤ්ඤං පරික්ඛාරං දෙති, සික්ඛමානාය, සාමණෙරියා, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.

චීවරදානසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං පඤ්චමං.

6. චීවරසිබ්බනසික්ඛාපදං

175. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා උදායී පට්ටො [පට්ඨො (සී. ස්‍යා.)] හොති චීවරකම්මං කාතුං. අඤ්ඤතරා භික්ඛුනී යෙනායස්මා උදායී තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච – ‘‘සාධු මෙ, භන්තෙ, අය්‍යො චීවරං සිබ්බතූ’’ති. අථ ඛො ආයස්මා උදායී තස්සා භික්ඛුනියා චීවරං සිබ්බිත්වා සුරත්තං සුපරිකම්මකතං කත්වා මජ්ඣෙ පටිභානචිත්තං වුට්ඨාපෙත්වා සංහරිත්වා නික්ඛිපි. අථ ඛො සා භික්ඛුනී යෙනායස්මා උදායී තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච – ‘‘කහං තං, භන්තෙ, චීවර’’න්ති? ‘‘හන්ද, භගිනි, ඉමං චීවරං යථාසංහටං හරිත්වා නික්ඛිපිත්වා යදා භික්ඛුනිසඞ්ඝො ඔවාදං ආගච්ඡති තදා ඉමං චීවරං පාරුපිත්වා භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො ආගච්ඡා’’ති. අථ ඛො සා භික්ඛුනී තං චීවරං යථාසංහටං හරිත්වා නික්ඛිපිත්වා යදා භික්ඛුනිසඞ්ඝො ඔවාදං ආගච්ඡති තදා තං චීවරං පාරුපිත්වා භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො ආගච්ඡති. මනුස්සා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘යාව ඡින්නිකා ඉමා භික්ඛුනියො ධුත්තිකා අහිරිකායො, යත්‍ර හි නාම චීවරෙ පටිභානචිත්තං වුට්ඨාපෙස්සන්තී’’ති!

භික්ඛුනියො එවමාහංසු – ‘‘කස්සිදං කම්ම’’න්ති? ‘‘අය්‍යස්ස උදායිස්සා’’ති. ‘‘යෙපි තෙ ඡින්නකා ධුත්තකා අහිරිකා තෙසම්පි එවරූපං න සොභෙය්‍ය, කිං පන අය්‍යස්ස උදායිස්සා’’ති! අථ ඛො තා භික්ඛුනියො භික්ඛූනං එතමත්ථං ආරොචෙසුං. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා…පෙ… තෙ උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම ආයස්මා උදායී භික්ඛුනියා චීවරං සිබ්බිස්සතී’’ති…පෙ… සච්චං කිර ත්වං, උදායි, භික්ඛුනියා චීවරං සිබ්බසී’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. ‘‘ඤාතිකා තෙ, උදායි, අඤ්ඤාතිකා’’ති? ‘‘අඤ්ඤාතිකා, භගවා’’ති. ‘‘අඤ්ඤාතකො, මොඝපුරිස, අඤ්ඤාතිකාය න ජානාති පතිරූපං වා අප්පතිරූපං වා පාසාදිකං වා අපාසාදිකං වා. කථඤ්හි නාම ත්වං, මොඝපුරිස, අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා චීවරං සිබ්බිස්සසි! නෙතං, මොඝපුරිස, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

176. ‘‘යො පන භික්ඛු අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා චීවරං සිබ්බෙය්‍ය වා සිබ්බාපෙය්‍ය වා, පාචිත්තිය’’න්ති.

177. යො පනාති යො යාදිසො…පෙ… භික්ඛූති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො භික්ඛූති.

අඤ්ඤාතිකා නාම මාතිතො වා පිතිතො වා යාව සත්තමා පිතාමහයුගා අසම්බද්ධා.

භික්ඛුනී නාම උභතොසඞ්ඝෙ උපසම්පන්නා.

චීවරං නාම ඡන්නං චීවරානං අඤ්ඤතරං චීවරං.

සිබ්බෙය්‍යාති සයං සිබ්බති ආරාපථෙ ආරාපථෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

සිබ්බාපෙය්‍යාති අඤ්ඤං ආණාපෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. සකිං ආණත්තො බහුකම්පි සිබ්බති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

178. අඤ්ඤාතිකාය අඤ්ඤාතිකසඤ්ඤී චීවරං සිබ්බති වා සිබ්බාපෙති වා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අඤ්ඤාතිකාය වෙමතිකො චීවරං සිබ්බති වා සිබ්බාපෙති වා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අඤ්ඤාතිකාය ඤාතිකසඤ්ඤී චීවරං සිබ්බති වා සිබ්බාපෙති වා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

එකතොඋපසම්පන්නාය චීවරං සිබ්බති වා සිබ්බාපෙති වා, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤාතිකාය අඤ්ඤාතිකසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤාතිකාය වෙමතිකො, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤාතිකාය ඤාතිකසඤ්ඤී, අනාපත්ති.

179. අනාපත්ති ඤාතිකාය, චීවරං ඨපෙත්වා අඤ්ඤං පරික්ඛාරං සිබ්බති වා සිබ්බාපෙති වා, සික්ඛමානාය, සාමණෙරියා, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.

චීවරසිබ්බනසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං ඡට්ඨං.

7. සංවිධානසික්ඛාපදං

180. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ භික්ඛුනීහි සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජන්ති. මනුස්සා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘යථෙව මයං සපජාපතිකා ආහිණ්ඩාම, එවමෙවිමෙ සමණා සක්‍යපුත්තියා භික්ඛුනීහි සද්ධිං සංවිධාය ආහිණ්ඩන්තී’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛූ තෙසං මනුස්සානං උජ්ඣායන්තානං ඛිය්‍යන්තානං විපාචෙන්තානං. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා…පෙ… තෙ උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ භික්ඛුනීහි සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජිස්සන්තී’’ති…පෙ… ‘‘සච්චං කිර තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනීහි සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජථා’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම තුම්හෙ, මොඝපුරිසා, භික්ඛුනීහි සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජිස්සථ! නෙතං, මොඝපුරිසා, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ.

‘‘යො පන භික්ඛු භික්ඛුනියා සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජෙය්‍ය, අන්තමසො ගාමන්තරම්පි, පාචිත්තිය’’න්ති.

එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.

181. තෙන ඛො පන සමයෙන සම්බහුලා භික්ඛූ ච භික්ඛුනියො ච සාකෙතා සාවත්ථිං අද්ධානමග්ගප්පටිපන්නා හොන්ති. අථ ඛො තා භික්ඛුනියො තෙ භික්ඛූ එතදවොචුං – ‘‘මයම්පි අය්‍යෙහි සද්ධිං ගමිස්සාමා’’ති. ‘‘න, භගිනී, කප්පති භික්ඛුනියා සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජිතුං. තුම්හෙ වා පඨමං ගච්ඡථ මයං වා ගමිස්සාමා’’ති. ‘‘අය්‍යා, භන්තෙ, අග්ගපුරිසා. අය්‍යාව පඨමං ගච්ඡන්තූ’’ති. අථ ඛො තාසං භික්ඛුනීනං පච්ඡා ගච්ඡන්තීනං අන්තරාමග්ගෙ චොරා අච්ඡින්දිංසු ච දූසෙසුඤ්ච. අථ ඛො තා භික්ඛුනියො සාවත්ථිං ගන්ත්වා භික්ඛුනීනං එතමත්ථං ආරොචෙසුං. භික්ඛුනියො භික්ඛූනං එතමත්ථං ආරොචෙසුං. භික්ඛූ භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං. අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, සත්ථගමනීයෙ මග්ගෙ සාසඞ්කසම්මතෙ සප්පටිභයෙ භික්ඛුනියා සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජිතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

182. ‘‘යො පන භික්ඛු භික්ඛුනියා සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජෙය්‍ය, අන්තමසො ගාමන්තරම්පි, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, පාචිත්තියං. තත්ථායං සමයො . සත්ථගමනීයො හොති මග්ගො සාසඞ්කසම්මතො සප්පටිභයො – අයං තත්ථ සමයො’’ති.

183. යො පනාති යො යාදිසො…පෙ… භික්ඛූති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො භික්ඛූති.

භික්ඛුනී නාම උභතොසඞ්ඝෙ උපසම්පන්නා.

සද්ධින්ති එකතො.

සංවිධායාති – ‘‘ගච්ඡාම, භගිනි, ගච්ඡාමාය්‍ය; ගච්ඡාමාය්‍ය, ගච්ඡාම, භගිනි; අජ්ජ වා හිය්‍යො වා පරෙ වා ගච්ඡාමා’’ති සංවිදහති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.

අන්තමසො ගාමන්තරම්පීති කුක්කුටසම්පාතෙ ගාමෙ, ගාමන්තරෙ ගාමන්තරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අගාමකෙ අරඤ්ඤෙ, අද්ධයොජනෙ අද්ධයොජනෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

අඤ්ඤත්‍ර සමයාති ඨපෙත්වා සමයං.

සත්ථගමනීයො නාම මග්ගො න සක්කා හොති විනා සත්ථෙන ගන්තුං.

සාසඞ්කං නාම තස්මිං මග්ගෙ [යස්මිං මග්ගෙ (?)] චොරානං නිවිට්ඨොකාසො දිස්සති, භුත්තොකාසො දිස්සති, ඨිතොකාසො දිස්සති, නිසින්නොකාසො දිස්සති, නිපන්නොකාසො දිස්සති.

සප්පටිභයං නාම තස්මිං මග්ගෙ චොරෙහි මනුස්සා හතා දිස්සන්ති, විලුත්තා දිස්සන්ති, ආකොටිතා දිස්සන්ති, සප්පටිභයං ගන්ත්වා අප්පටිභයං දස්සෙත්වා උය්‍යොජෙතබ්බා – ‘‘ගච්ඡථ භගිනියො’’ති.

184. සංවිදහිතෙ සංවිදහිතසඤ්ඤී එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජති, අන්තමසො ගාමන්තරම්පි, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. සංවිදහිතෙ වෙමතිකො එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජති, අන්තමසො ගාමන්තරම්පි, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. සංවිදහිතෙ, අසංවිදහිතසඤ්ඤී එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජති, අන්තමසො ගාමන්තරම්පි, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

භික්ඛු සංවිදහති භික්ඛුනී න සංවිදහති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අසංවිදහිතෙ සංවිදහිතසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අසංවිදහිතෙ වෙමතිකො, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අසංවිදහිතෙ අසංවිදහිතසඤ්ඤී, අනාපත්ති.

185. අනාපත්ති සමයෙ, අසංවිදහිත්වා ගච්ඡති, භික්ඛුනී සංවිදහති, භික්ඛු න සංවිදහති, විසඞ්කෙතෙන ගච්ඡන්ති, ආපදාසු, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.

සංවිධානසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං සත්තමං.

8. නාවාභිරුහනසික්ඛාපදං

186. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ භික්ඛුනීහි සද්ධිං සංවිධාය එකං නාවං [එකනාවං (ස්‍යා.)] අභිරුහන්ති. මනුස්සා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘යථෙව මයං සපජාපතිකා නාවාය [එකනාවාය (ස්‍යා.)] කීළාම, එවමෙවිමෙ සමණා සක්‍යපුත්තියා භික්ඛුනීහි සද්ධිං සංවිධාය නාවාය කීළන්තී’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛූ තෙසං මනුස්සානං උජ්ඣායන්තානං ඛිය්‍යන්තානං විපාචෙන්තානං. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා…පෙ… තෙ උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ භික්ඛුනීහි සද්ධිං සංවිධාය එකං නාවං අභිරුහිස්සන්තී’’ති…පෙ… ‘‘සච්චං කිර තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනීහි සද්ධිං සංවිධාය එකං නාවං අභිරුහථා’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම තුම්හෙ, මොඝපුරිසා, භික්ඛුනීහි සද්ධිං සංවිධාය එකං නාවං අභිරුහිස්සථ! නෙතං, මොඝපුරිසා, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

‘‘යො පන භික්ඛු භික්ඛුනියා සද්ධිං සංවිධාය එකං නාවං [එකනාවං (ස්‍යා.)] අභිරුහෙය්‍ය, උද්ධංගාමිනිං වා අධොගාමිනිං වා, පාචිත්තිය’’න්ති.

එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.

187. තෙන ඛො පන සමයෙන සම්බහුලා භික්ඛූ ච භික්ඛුනියො ච සාකෙතා සාවත්ථිං අද්ධානමග්ගප්පටිපන්නා හොන්ති. අන්තරාමග්ගෙ නදී තරිතබ්බා [උත්තරිතබ්බා (ස්‍යා.)] හොති. අථ ඛො තා භික්ඛුනියො තෙ භික්ඛූ එතදවොචුං – ‘‘මයම්පි අය්‍යෙහි සද්ධිං උත්තරිස්සාමා’’ති. ‘‘න, භගිනී, කප්පති භික්ඛුනියා සද්ධිං සංවිධාය එකං නාවං අභිරුහිතුං; තුම්හෙ වා පඨමං උත්තරථ මයං වා උත්තරිස්සාමා’’ති. ‘‘අය්‍යා, භන්තෙ, අග්ගපුරිසා. අය්‍යාව පඨමං උත්තරන්තූ’’ති. අථ ඛො තාසං භික්ඛුනීනං පච්ඡා උත්තරන්තීනං චොරා අච්ඡින්දිංසු ච දූසෙසුඤ්ච. අථ ඛො තා භික්ඛුනියො සාවත්ථිං ගන්ත්වා භික්ඛුනීනං එතමත්ථං ආරොචෙසුං. භික්ඛුනියො භික්ඛූනං එතමත්ථං ආරොචෙසුං. භික්ඛූ භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං. අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, තිරියං තරණාය භික්ඛුනියා සද්ධිං සංවිධාය එකං නාවං අභිරුහිතුං. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

188. ‘‘යො පන භික්ඛු භික්ඛුනියා සද්ධිං සංවිධාය එකං නාවං අභිරුහෙය්‍ය උද්ධංගාමිනිං වා අධොගාමිනිං වා, අඤ්ඤත්‍ර තිරියං තරණාය, පාචිත්තිය’’න්ති.

189. යො පනාති යො යාදිසො…පෙ… භික්ඛූති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො භික්ඛූති.

භික්ඛුනී නාම උභතොසඞ්ඝෙ උපසම්පන්නා.

සද්ධින්ති එකතො.

සංවිධායාති ‘‘අභිරුහාම, භගිනි, අභිරුහාමාය්‍ය; අභිරුහාමාය්‍ය, අභිරුහාම, භගිනි; අජ්ජ වා හිය්‍යො වා පරෙ වා අභිරුහාමා’’ති සංවිදහති ආපත්ති දුක්කටස්ස.

භික්ඛුනියා අභිරුළ්හෙ භික්ඛු අභිරුහති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. භික්ඛුම්හි අභිරුළ්හෙ භික්ඛුනී අභිරුහති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. උභො වා අභිරුහන්ති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

උද්ධංගාමිනින්ති උජ්ජවනිකාය.

අධොගාමිනින්ති ඔජවනිකාය.

අඤ්ඤත්‍ර තිරියං තරණායාති ඨපෙත්වා තිරියං තරණං.

කුක්කුටසම්පාතෙ ගාමෙ, ගාමන්තරෙ ගාමන්තරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. අගාමකෙ අරඤ්ඤෙ, අඩ්ඪයොජනෙ අඩ්ඪයොජනෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

190. සංවිදහිතෙ සංවිදහිතසඤ්ඤී එකං නාවං අභිරුහති උද්ධංගාමිනිං වා අධොගාමිනිං වා, අඤ්ඤත්‍ර තිරියං තරණාය, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. සංවිදහිතෙ වෙමතිකො එකං නාවං අභිරුහති උද්ධංගාමිනිං වා අධොගාමිනිං වා, අඤ්ඤත්‍ර තිරියං තරණාය, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. සංවිදහිතෙ අසංවිදහිතසඤ්ඤී එකං නාවං අභිරුහති උද්ධංගාමිනිං වා අධොගාමිනිං වා, අඤ්ඤත්‍ර තිරියං තරණාය, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.

භික්ඛු සංවිදහති, භික්ඛුනී න සංවිදහති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අසංවිදහිතෙ සංවිදහිතසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අසංවිදහිතෙ වෙමතිකො, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අසංවිදහිතෙ, අසංවිදහිතසඤ්ඤී, අනාපත්ති.

191. අනාපත්ති තිරියං තරණාය, අසංවිදහිත්වා අභිරුහන්ති, භික්ඛුනී සංවිදහති, භික්ඛු න සංවිදහති, විසඞ්කෙතෙන අභිරුහන්ති, ආපදාසු උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිස්සාති.

නාවාභිරුහනසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං අට්ඨමං.

9. පරිපාචිතසික්ඛාපදං

192. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී අඤ්ඤතරස්ස කුලස්ස කුලූපිකා හොති නිච්චභත්තිකා. තෙන ච ගහපතිනා ථෙරා භික්ඛූ නිමන්තිතා හොන්ති. අථ ඛො ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන තං කුලං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තං ගහපතිං එතදවොච – ‘‘කිමිදං, ගහපති, පහූතං ඛාදනීයං භොජනීයං පටියත්ත’’න්ති? ‘‘ථෙරා මයා, අය්‍යෙ, නිමන්තිතා’’ති. ‘‘කෙ පන තෙ, ගහපති, ථෙරා’’ති? ‘‘අය්‍යො සාරිපුත්තො අය්‍යො මහාමොග්ගල්ලානො අය්‍යො මහාකච්චානො අය්‍යො මහාකොට්ඨිකො අය්‍යො මහාකප්පිනො අය්‍යො මහාචුන්දො අය්‍යො අනුරුද්ධො අය්‍යො රෙවතො අය්‍යො උපාලි අය්‍යො ආනන්දො අය්‍යො රාහුලො’’ති. ‘‘කිං පන ත්වං, ගහපති, මහානාගෙ තිට්ඨමානෙ චෙටකෙ නිමන්තෙසී’’ති?

‘‘කෙ පන තෙ, අය්‍යෙ, මහානාගා’’ති? ‘‘අය්‍යො දෙවදත්තො අය්‍යො කොකාලිකො අය්‍යො කටමොදකතිස්සකො [කටමොරකතිස්සකො (සී.) කතමොරකතිස්සකො (ස්‍යා.)] අය්‍යො ඛණ්ඩදෙවියා පුත්තො අය්‍යො සමුද්දදත්තො’’ති. අයං චරහි ථුල්ලනන්දාය භික්ඛුනියා අන්තරා කථා විප්පකතා, අථ තෙ ථෙරා භික්ඛූ පවිසිංසු. ‘‘සච්චං මහානාගා ඛො තයා, ගහපති, නිමන්තිතා’’ති. ‘‘ඉදානෙව ඛො ත්වං, අය්‍යෙ, චෙටකෙ අකාසි; ඉදානි මහානාගෙ’’ති. ඝරතො ච නික්කඩ්ඪි, නිච්චභත්තඤ්ච පච්ඡින්දි. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා…පෙ… තෙ උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම දෙවදත්තො ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජිස්සතී’’ති…පෙ… ‘‘සච්චං කිර ත්වං, දෙවදත්ත, ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජසී’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම ත්වං, මොඝපුරිස, ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජිස්සසි. නෙතං, මොඝපුරිස, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –

‘‘යො පන භික්ඛු ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.

එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.