ඔතරණහාරවණ්ණනා
ආඝාතග්ගහණෙන සඞ්ඛාරක්ඛන්ධසඞ්ගහො, තථා අනභිරද්ධිග්ගහණෙන. අප්පච්චයග්ගහණෙන වෙදනාක්ඛන්ධසඞ්ගහොති ඉදං ඛන්ධමුඛෙන ඔතරණං. තථා ආඝාතාදිග්ගහණෙන ධම්මායතනං, ධම්මධාතු, දුක්ඛසච්චං, සමුදයසච්චං වා ගහිතන්ති ඉදං ආයතනමුඛෙන,ධාතුමුඛෙන,සච්චමුඛෙන ච ඔතරණං. තථා ආඝාතාදීනං සහජාතා අවිජ්ජා හෙතුසහජාතඅඤ්ඤමඤ්ඤනිස්සසම්පයුත්තඅත්ථිඅවිගතපච්චයෙහි පච්චයො, අසහජාතා පන අනන්තරනිරුද්ධා අනන්තරසමනන්තරඅනන්තරූපනිස්සයනත්ථිවිගතාසෙවනපච්චයෙහි පච්චයො. අනනන්තරා පන උපනිස්සයවසෙනෙව පච්චයො. තණ්හාඋපාදානාදි ඵස්සාදීනම්පි තෙසං සහජාතානං, අසහජාතානඤ්ච යථාරහං පච්චයභාවො වත්තබ්බො. කොචි පනෙත්ථ අධිපතිවසෙන, කොචි කම්මවසෙන, කොචි ආහාරවසෙන, කොචි ඉන්ද්රියවසෙන, කොචි ඣානවසෙන කොචි මග්ගවසෙනාපි පච්චයොති අයම්පි විසෙසො වෙදිතබ්බොති ඉදං පටිච්චසමුප්පාදමුඛෙන ඔතරණං. ඉමිනාව නයෙන ආනන්දාදීනම්පි ඛන්ධාදිමුඛෙන ඔතරණං විභාවෙතබ්බං.
තථා සීලං පාණාතිපාතාදීහි විරතිචෙතනා, අබ්යාපාදාදිචෙතසිකධම්මා ච, පාණාතිපාතාදයො චෙතනාව, තෙසං, තදුපකාරකධම්මානඤ්ච ලජ්ජාදයාදීනං සඞ්ඛාරක්ඛන්ධධම්මායතනාදීසු සඞ්ගහතො පුරිමනයෙනෙව ඛන්ධාදිමුඛෙන ඔතරණං විභාවෙතබ්බං. එස නයො ඤාණදිට්ඨිවෙදනාඅවිජ්ජාතණ්හාදිග්ගහණෙසුපි. නිස්සරණානුපාදාවිමුත්තිග්ගහණෙසු පන අසඞ්ඛතධාතුවසෙනපි ධාතුමුඛෙන ඔතරණං විභාවෙතබ්බං, තථා ‘‘වෙදනානං…පෙ… අනුපාදාවිමුත්තො’’ති එතෙන භගවතො සීලාදයො පඤ්චධම්මක්ඛන්ධා, සතිපට්ඨානාදයො ච බොධිපක්ඛියධම්මා පකාසිතා හොන්තීති තංමුඛෙනපි ඔතරණං වෙදිතබ්බං. ‘‘තදපි ඵස්සපච්චයා’’ති සස්සතාදිපඤ්ඤාපනස්ස පච්චයාධීනවුත්තිතාදීපනෙන අනිච්චතාමුඛෙන ඔතරණං, තථා එවංධම්මතාය පටිච්චසමුප්පාදමුඛෙන ඔතරණං. අනිච්චස්ස දුක්ඛානත්තභාවතො අප්පණිහිතමුඛෙන, සුඤ්ඤතාමුඛෙන ඔතරණං. සෙසපදෙසුපි එසෙව නයො. අයං පටිච්චසමුප්පාදාදිමුඛෙහි සුත්තත්ථස්ස ඔතරණලක්ඛණො ඔතරණහාරො නාම. තථා හි වුත්තං ‘‘යො ච පටිච්චුප්පාදො, ඉන්ද්රියඛන්ධා ච ධාතුආයතනා’’තිආදි (නෙත්ති. 4.12).