ලක්ඛණහාරවණ්ණනා

ආඝාතාදිග්ගහණෙන කොධූපනාහමක්ඛපලාසඉස්සාමච්ඡරියසාරම්භපරවම්භනාදීනං සඞ්ගහො පටිඝචිත්තුප්පාදපරියාපන්නතාය එකලක්ඛණත්තා. ආනන්දාදිග්ගහණෙන අභිජ්ඣාවිසමලොභමානාතිමානමදප්පමාදානං සඞ්ගහො ලොභචිත්තුප්පාදපරියාපන්නතාය එකලක්ඛණත්තා. තථා ආඝාතග්ගහණෙන අවසිට්ඨගන්ථනීවරණානං සඞ්ගහො කායගන්ථනීවරණලක්ඛණෙන එකලක්ඛණත්තා. ආනන්දග්ගහණෙන ඵස්සාදීනං සඞ්ගහො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධලක්ඛණෙන එකලක්ඛණත්තා. සීලග්ගහණෙන අධිචිත්තාධිපඤ්ඤාසික්ඛානං සඞ්ගහො සික්ඛාලක්ඛණෙන එකලක්ඛණත්තා. දිට්ඨිග්ගහණෙන අවසිට්ඨඋපාදානානං සඞ්ගහො උපාදානලක්ඛණෙන එකලක්ඛණත්තා. ‘‘වෙදනාන’’න්ති එත්ථ වෙදනාග්ගහණෙන අවසිට්ඨඋපාදානක්ඛන්ධානං සඞ්ගහො උපාදානක්ඛන්ධලක්ඛණෙන එකලක්ඛණත්තා. තථා ධම්මායතනධම්මධාතුපරියාපන්නවෙදනාග්ගහණෙන සම්මසනුපගානං සබ්බෙසම්පි ආයතනානං, ධාතූනඤ්ච සඞ්ගහො ආයතනලක්ඛණෙන, ධාතුලක්ඛණෙන ච එකලක්ඛණත්තා. ‘‘අජානතං අපස්සත’’න්ති එත්ථ අවිජ්ජාග්ගහණෙන හෙතුආසවොඝයොගනීවරණාදීනං සඞ්ගහො හෙතාදිලක්ඛණෙන එකලක්ඛණත්තා, තථා ‘‘තණ්හාගතානං පරිතස්සිතවිප්ඵන්දිත’’න්ති එත්ථ තණ්හාග්ගහණෙනපි. ‘‘තදපි ඵස්සපච්චයා’’ති එත්ථ ඵස්සග්ගහණෙන සඤ්ඤාසඞ්ඛාරවිඤ්ඤාණානං සඞ්ගහො විපල්ලාසහෙතුභාවෙන, ඛන්ධලක්ඛණෙන ච එකලක්ඛණත්තා. ඡඵස්සායතනග්ගහණෙන අවසිට්ඨඛන්ධායතනධාතින්ද්‍රියාදීනං සඞ්ගහො ඵස්සුප්පත්තිනිමිත්තතාය, සම්මසනීයභාවෙන ච එකලක්ඛණත්තා. භවනෙත්තිග්ගහණෙන අවිජ්ජාදීනං සංකිලෙසධම්මානං සඞ්ගහො වට්ටහෙතුභාවෙන එකලක්ඛණත්තාති. අයං සුත්තෙ අනාගතෙපි ධම්මෙ එකලක්ඛණතාදිනා ආගතෙ විය නිද්ධාරණලක්ඛණො ලක්ඛණහාරො නාම. තථා හි වුත්තං ‘‘වුත්තම්හි එකධම්මෙ, යෙ ධම්මා එකලක්ඛණා’’තිආදි (නෙත්ති. 4.5).