3. පරිඤ්ඤාවාරවණ්ණනා
206-208. තස්සාපීති පුග්ගලොකාසවාරස්සපි. ඔකාසෙ පුග්ගලස්සෙවාති යථාගහිතෙ ඔකාසෙ යො පුග්ගලො, තස්සෙව ඔකාසවිසිට්ඨපුග්ගලස්සෙවාති අත්ථො. යථා පන පුග්ගලවාරෙ ලබ්භමානෙ පුග්ගලොකාසවාරොපි ලබ්භති, එවං ඔකාසවාරොපි ලබ්භෙය්යාති චොදනං සන්ධායාහ ‘‘ඔකාසවාරොපි චා’’ති. තස්මාති යස්මා වුච්චමානොපි ඔකාසො පුග්ගලස්ස විසෙසභාවෙනෙව වුච්චෙය්ය, න විසුං, තස්මා.
අඤ්ඤථාති පවත්තිවාරෙ විය ආදානනික්ඛෙපපරිච්ඡින්නං කම්මජසන්තානං එකත්තෙන ගහෙත්වා තස්ස උප්පාදනිරොධවසෙන පරිඤ්ඤාවචනෙ. ‘‘යො රූපක්ඛන්ධං පරිජානාතී’’ති සන්නිට්ඨානපදසඞ්ගහිතත්ථාභාවදස්සනමුඛෙන ඉතරස්සපි අභාවං දස්සෙතුං ‘‘රුපක්ඛන්ධපරිජානනස්ස අභාවා’’ති වුත්තං. ‘‘ආමන්තා’’ති ච කතං, තස්මා පවත්තෙ චිත්තක්ඛණවසෙනෙවෙත්ථ තයො අද්ධො ලබ්භන්තීති අත්ථො. ‘‘අග්ගමග්ගසමඞ්ගිඤ්ච අරහන්තඤ්චා’’ති ද්වින්නං පදානං ‘‘රූපක්ඛන්ධඤ්ච න පරිජානන්ති වෙදනාක්ඛන්ධඤ්ච න පරිජානිත්ථා’’ති ද්වීහි පදෙහි යථාක්කමං සම්බන්ධො. ‘‘ඨපෙත්වා අවසෙසා පුග්ගලා’’ති පන පච්චෙකං යොජෙතබ්බං. අග්ගමග්ග…පෙ… නත්ථීති ඉමිනා අරහත්තමග්ගඤාණස්සෙව පරිඤ්ඤාමත්ථකප්පත්තියා පරිඤ්ඤාකිච්චං සාතිසයං, තදභාවා න ඉතරෙසන්ති දස්සෙති. යතො තස්සෙව වජිරූපමතා වුත්තා, සෙසානඤ්ච විජ්ජූපමතා. තෙනාති තෙන යථාවුත්තෙන වචනෙන. තදවසෙසසබ්බපුග්ගලෙති තතො අග්ගමග්ගසමඞ්ගිතො අවසෙසසබ්බපුග්ගලෙ. ඉමං පන යථාවුත්තදොසං පරිහරන්තා ‘‘පුථුජ්ජනාදයො සන්ධායා’’ති වදන්ති.
පරිඤ්ඤාවාරවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
ඛන්ධයමකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.