7. අච්චන්තනියාමකථාවණ්ණනා

847. යං ‘‘එකවාරං නිමුග්ගො තථා නිමුග්ගොව හොති, එතස්ස පුන භවතො වුට්ඨානං නාම නත්ථී’’ති අට්ඨකථායං ආගතං, සො පන ආචරියවාදො, න අට්ඨකථානයොති දස්සෙන්තො ‘‘තාය ජාතියා…පෙ… මඤ්ඤමානො’’ති ආහ. තත්ථ තාය ජාතියාති යස්සං ජාතියං පුග්ගලො කම්මාවරණාදිආවරණෙහි සමන්නාගතො හොති, තාය ජාතියා. සංසාරඛාණුකභාවො වස්සභඤ්ඤාදීනං විය මක්ඛලිආදීනං විය ච දට්ඨබ්බො. සො ච අහෙතුකාදිමිච්ඡාදස්සනස්ස ඵලභාවෙනෙව වෙදිතබ්බො, න අච්චන්තනියාමස්ස නාම කස්සචි අත්ථිභාවතො. යථා හි විමුච්චන්තස්ස කොචි නියාමො නාම නත්ථි ඨපෙත්වා මග්ගෙන භවපරිච්ඡෙදං, එවං අවිමුච්චන්තස්සපි කොචි සංසාරනියාමො නාම නත්ථි. තාදිසස්ස පන මිච්ඡාදස්සනස්ස බලවභාවෙ අපරිමිතකප්පපරිච්ඡෙදෙ චිරතරං සංසාරප්පබන්ධො හොති, අපායූපපත්ති ච යත්ථ සංසාරඛාණුසමඤ්ඤා.

යං පනෙකෙ වදන්ති ‘‘අත්ථෙව අච්චන්තං සංසරිතා අනන්තත්තා සත්තනිකායස්සා’’ති, තම්පි අපුඤ්ඤබහුලං සත්තසන්තානං සන්ධාය වුත්තං සියා. න හි මාතුඝාතකාදීනං තෙනත්තභාවෙන සම්මත්තනියාමොක්කමනන්තරායභූතො මිච්ඡත්තනියාමො විය සත්තානං විමුත්තන්තරායකරො සංසාරනියාමො නාම නත්ථි. යාව පන න මග්ගඵලස්ස උපනිස්සයො උපලබ්භති, තාව සංසාරො අපරිච්ඡින්නො. යදා ච සො උපලද්ධො, තදා සො පරිච්ඡින්නො එවාති දට්ඨබ්බං.

යථා නියතසම්මාදස්සනං, එවං නියතමිච්ඡාදස්සනෙනපි සවිසයෙ එකංසගාහවසෙන උක්කංසගතෙන භවිතබ්බන්ති තෙන සමන්නාගතස්ස පුග්ගලස්ස සති අච්චන්තනියාමෙ කථං තස්මිං අභිනිවෙසවිසයෙ අනෙකංසගාහො උප්පජ්ජෙය්‍ය, අභිනිවෙසන්තරං වා විරුද්ධං යදි උප්පජ්ජෙය්‍ය, අච්චන්තනියාමො එව න සියාති පාළියං විචිකිච්ඡුප්පත්තිනියාමන්තරුප්පත්තිචොදනා කතා. න හි විචිකිච්ඡා විය සම්මත්තනියතපුග්ගලානං යථාක්කමං මිච්ඡත්තසම්මත්තනියතපුග්ගලානං සම්මත්තමිච්ඡත්තනියතා ධම්මා කදාචිපි උප්පජ්ජන්ති, අවිරුද්ධං පන නියාමන්තරමෙව හොතීති ආනන්තරිකන්තරං විය මිච්ඡාදස්සනන්තරං සමානජාතිකං න නිවත්තෙතීති විරුද්ධංයෙව දස්සෙතුං පාළියං විචිකිච්ඡා විය සස්සතුච්ඡෙදදිට්ඨියො එව උද්ධටා. එවමෙත්ථ විචිකිච්ඡුප්පත්තිනියාමන්තරුප්පත්තීනං නියාමන්තරුප්පත්තිනිවත්තකභාවො වෙදිතබ්බො, අච්චන්තනියාමො ච නිවත්තිස්සතීති ච විරුද්ධමෙතන්ති පන ‘‘විචාරෙත්වාව ගහෙතබ්බා’’ති වුත්තං සියා.

අච්චන්තනියාමකථාවණ්ණනා නිට්ඨිතා.