9. වචනසොධනවණ්ණනා

55-59. පදද්වයස්ස අත්ථතො එකත්තෙති පදද්වයස්ස එකත්තත්ථෙ සතීති අත්ථො. පරිකප්පවචනඤ්හෙතං දොසදස්සනත්ථං ‘‘එවං සන්තෙ අයං දොසො’’ති. තයිදං එකත්තං උපලබ්භති එවාති පච්ඡිමපදාවධාරණං වෙදිතබ්බං. ‘‘කෙහිචි පුග්ගලො කෙහිචි න පුග්ගලො’’ති බ්‍යභිචාරදස්සනතො පරෙන න සම්පටිච්ඡිතන්ති කත්වා තමෙව අසම්පටිච්ඡිතත්තං විභාවෙන්තො ‘‘පුග්ගලස්ස හී’’තිආදිමාහ. තත්ථ අවිභජිතබ්බතන්ති ‘‘උපලබ්භති චා’’ති එවං අවිභජිතබ්බතං. විභජිතබ්බතන්ති ‘‘පුග්ගලො ච තදඤ්ඤඤ්ච උපලබ්භතී’’ති එවං විභජිතබ්බතං. එතෙන ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති එවා’’ති පච්ඡිමපදාවධාරණං වෙදිතබ්බං, න ‘‘පුග්ගලො එව උපලබ්භතී’’ති ඉමමත්ථං දස්සෙති. තං විභාගන්ති යථාවුත්තං විභජිතබ්බාවිභජිතබ්බං විභාගං වදතො සකවාදිනො, අඤ්ඤස්ස වා කස්සචි. එතස්සාති පරවාදිනො. යථාවුත්තවිභාගන්ති ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති…පෙ… කෙහිචි න පුග්ගලො’’ති එවං පාළියං වුත්තප්පකාරං විභාගං. යථාආපාදිතෙනාති ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භතීති පදද්වයස්ස අත්ථතො එකත්තෙ’’තිආදිනා ආපාදිතප්පකාරෙන. න භවිතබ්බන්ති යදිපි තෙන පුග්ගලො උපලබ්භති එව වුච්චති, උපලබ්භතීති පන පුග්ගලො එව න වුච්චති, අථ ඛො අඤ්ඤොපි, තස්මා යථාවුත්තෙන පසඞ්ගෙන න භවිතබ්බං. තෙනාහ ‘‘මග්ගිතබ්බො එත්ථ අධිප්පායො’’ති.

60. අත්ථතො පුග්ගලො නත්ථීති වුත්තං හොති අත්තසුඤ්ඤතාදස්සනෙන අනත්තලක්ඛණස්ස විහිතත්තා.

වචනසොධනවණ්ණනා නිට්ඨිතා.