7. චතුක්කනයසංසන්දනවණ්ණනා

46-52. එකධම්මතොපීති සත්තපඤ්ඤාසාය සච්චිකට්ඨෙසු එකධම්මතොපි. එතෙන තතො සබ්බතොපි පුග්ගලස්ස අඤ්ඤත්තානනුජානනං දස්සෙති. තෙනාහ අට්ඨකථායං ‘‘සකලං පරමත්ථසච්චං සන්ධායා’’ති. රූපාදිඑකෙකධම්මවසෙන නානුයුඤ්ජිතබ්බො අවයවබ්‍යතිරෙකෙන සමුදායස්ස අභාවතො. යස්මා පන සමුදායාවයවා භින්නසභාවා, තස්මා ‘‘සමුදායතො…පෙ… නිග්ගහාරහො සියා’’ති පරවාදිනො ආසඞ්කමාහ. එතං වචනොකාසන්ති යදිපි සත්තපඤ්ඤාසධම්මසමුදායතො පුග්ගලස්ස අඤ්ඤත්තං න ඉච්ඡති තබ්බිනිමුත්තස්ස සච්චිකට්ඨස්ස අභාවතො, තදෙකදෙසතො පනස්ස අනඤ්ඤත්තම්පි න ඉච්ඡතෙව. න හි සමුදායො අවයවො හොතීති. තස්මා ‘‘තං පටික්ඛිපතො කිං නිග්ගහට්ඨානන්ති වත්තුං මා ලබ්භෙථා’’ති දස්සෙතුං ‘‘අයඤ්චා’’තිආදි වුත්තං. රූපාදිධම්මප්පභෙදවිභාගමුඛෙනෙව අනවසෙසතො පුග්ගලොති ගහණාකාරදස්සනවසෙන පවත්තො පඨමවිකප්පො, දුතියො පන අවිභාගතො පරමත්ථසච්චභාවසාමඤ්ඤෙනාති අයං ඉමෙසං ද්වින්නං විකප්පානං විසෙසො. ඉතීති වුත්තප්පකාරපරාමසනන්ති ආහ ‘‘එව’’න්ති.

සභාවවිනිබ්භොගතොති සභාවෙන විනිබ්භුජ්ජිතබ්බතො. සභාවභින්නො හි ධම්මො තදඤ්ඤධම්මතො විනිබ්භොගං ලභති. තෙනාහ ‘‘රූපතො අඤ්ඤසභාගත්තා’’ති. රූපවජ්ජෙති රූපධම්මවජ්ජෙ. තීසුපීති ‘‘රූපස්මිං පුග්ගලො, අඤ්ඤත්‍ර රූපා, පුග්ගලස්මිං රූප’’න්ති ඉමෙසු එවං පවත්තෙසු තීසුපි අනුයොගෙසු. සාසනිකො එවායං පුග්ගලවාදීති කත්වා ආහ ‘‘න හි සො සක්කායදිට්ඨිං ඉච්ඡතී’’ති. ‘‘රූපවා’’ති ඉමිනා රූපෙන සකිඤ්චනතාව ඤාපීයති, න රූපායත්තවුත්තිතාති ආහ ‘‘අඤ්ඤත්‍ර රූපාති එත්ථ ච රූපවා පුග්ගලොති අයමත්ථො සඞ්ගහිතො’’ති.

චතුක්කනයසංසන්දනවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

නිට්ඨිතා ච සංසන්දනකථාවණ්ණනා.