අධම්මකම්මකථා

58. අධම්මකම්මකථායං න, භික්ඛවෙ…පෙ… දුක්කටස්සාති ඉදං ‘‘තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ සඞ්ඝමජ්ඣෙ අධම්මකම්මං කරොන්ති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – න, භික්ඛවෙ, අධම්මකම්මං කාතබ්බං, යො කරෙය්‍ය, ආපත්ති දුක්කටස්සා’’ති (මහාව. 154) ඉමං උපොසථක්ඛන්ධකෙ ආගතපාඨං සන්ධාය වුත්තං. අනුජානාමි…පෙ… පටික්කොසිතුන්ති තථෙව ආගතං ‘‘භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, අධම්මකම්මෙ කයිරමානෙ පටික්කොසිතු’’න්ති ඉමං. තත්ථ කරොන්තියෙවාති පඤ්ඤත්තම්පි සික්ඛාපදං මද්දිත්වා අධම්මකම්මං කරොන්තියෙවාති අත්ථො. ‘‘අනුජානාමි…පෙ… පටික්කොසිතු’’න්ති එවං අධම්මකම්මෙ කයිරමානෙ සති ‘‘පෙසලෙහි භික්ඛූහි තං අධම්මකම්මං අකතං, කම්මං දුක්කටං කම්මං පුන කාතබ්බ’’න්ති එවං පටික්කොසිතබ්බං, න තුණ්හීභාවෙන ඛමිතබ්බන්ති අත්ථො. ඉති වචනතොති ඉදං පන පුබ්බපාඨං ගහෙත්වා ඉති වචනතො. අධම්මකම්මං න කාතබ්බන්ති අපරපාඨං ගහෙත්වා ඉති වචනතො කයිරමානඤ්ච අධම්මකම්මං භික්ඛූහි නිවාරෙතබ්බන්ති ද්විධා යොජනා කාතබ්බා.

නිවාරෙන්තෙහි චාතිආදි පන ‘‘තෙන ඛො පන සමයෙන පෙසලා භික්ඛූ ඡබ්බග්ගියෙහි භික්ඛූහි අධම්මකම්මෙ කයිරමානෙ පටික්කොසන්ති, ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ ලභන්ති ආඝාතං, ලභන්ති අප්පච්චයං, වධෙන තජ්ජෙන්ති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිම්පි ආවිකාතු’’න්ති (මහාව. 154) පාඨඤ්ච ‘‘තෙසංයෙව සන්තිකෙ දිට්ඨිං ආවිකරොන්ති, ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ ලභන්ති ආඝාතං, ලභන්ති අප්පච්චයං, වධෙන තජ්ජෙන්ති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, චතූහි පඤ්චහි පටික්කොසිතුං, ද්වීහි තීහි දිට්ඨිං ආවිකාතුං, එකෙන අධිට්ඨාතුං න මෙතං ඛමතී’’ති ඉමෙ පාඨෙ සන්ධාය වුත්තං. වචනතොති ඉදං පන පාළියං තීණි සම්පදානානි ගහෙත්වා තීහි කිරියාපදෙහි විසුං විසුං යොජෙතබ්බං. සබ්බඤ්චෙතං අනුපද්දවත්ථාය වුත්තං, න ආපත්තිසබ්භාවතොති යොජනා. කථං අනුපද්දවසම්භවොති? නිග්ගහකම්මං කාතුං අසක්කුණෙය්‍යභාවතො, අඤ්ඤස්ස උපද්දවස්ස ච නිවාරණතො. තෙන වුත්තං වජිරබුද්ධිටීකායං (වජිර. ටී. මහාවග්ග 154) ‘‘තෙසං අනුපද්දවත්ථායාති සඞ්ඝො සඞ්ඝස්ස කම්මං න කරොති, අඤ්ඤොපි උපද්දවො බහූනං හොති, තස්මා වුත්ත’’න්ති.