චීවරසිබ්බනකථා

දණ්ඩකථිනෙනචීවරසිබ්බනකථායං – තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ තත්ථ තත්ථ ඛීලං නික්ඛනිත්වා සම්බන්ධිත්වා චීවරං සිබ්බෙන්ති, චීවරං විකණ්ණං හොති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, කථිනං කථිනරජ්ජුං, තත්ථ තත්ථ ඔබන්ධිත්වා චීවරං සිබ්බෙතුන්ති. විසමෙ කථිනං පත්ථරන්ති, කථිනං පරිභිජ්ජති…පෙ… න, භික්ඛවෙ, විසමෙ කථිනං පත්ථරිතබ්බං, යො පත්ථරෙය්‍ය, ආපත්ති දුක්කටස්සාති.

ඡමාය කථිනං පත්ථරන්ති, කථිනං පංසුකිතං හොති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, තිණසන්ථාරකන්ති. කථිනස්ස අන්තො ජීරති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, අනුවාතං පරිභණ්ඩං ආරොපෙතුන්ති. කථිනං නප්පහොති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, දණ්ඩකථිනං බිදලකං සලාකං විනන්ධනරජ්ජුං විනන්ධනසුත්තකං විනන්ධිත්වා චීවරං සිබ්බෙතුන්ති. සුත්තන්තරිකායො විසමා හොන්ති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, කළිම්භකන්ති. සුත්තා වඞ්කා හොන්ති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, මොඝසුත්තකන්ති.

තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ අධොතෙහි පාදෙහි කථිනං අක්කමන්ති, කථිනං දුස්සති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – න, භික්ඛවෙ, අධොතෙහි පාදෙහි කථිනං අක්කමිතබ්බං, යො අක්කමෙය්‍ය, ආපත්ති දුක්කටස්සාති.

තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ අල්ලෙහි පාදෙහි කථිනං අක්කමන්ති, කථිනං දුස්සති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – න, භික්ඛවෙ, අල්ලෙහි පාදෙහි කථිනං අක්කමිතබ්බං, යො අක්කමෙය්‍ය, ආපත්ති දුක්කටස්සාති.

තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ සඋපාහනා කථිනං අක්කමන්ති, කථිනං දුස්සති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – න, භික්ඛවෙ, සඋපාහනෙන කථිනං අක්කමිතබ්බං. යො අක්කමෙය්‍ය, ආපත්ති දුක්කටස්සාති.

තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ චීවරං සිබ්බන්තා අඞ්ගුලියා පටිග්ගණ්හන්ති, අඞ්ගුලියො දුක්ඛා හොන්ති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, පටිග්ගහන්ති.

තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ උච්චාවචෙ පටිග්ගහෙ ධාරෙන්ති සුවණ්ණමයං රූපියමයං. මනුස්සා උජ්ඣායන්ති ඛීයන්ති විපාචෙන්ති ‘‘සෙය්‍යථාපි ගිහී කාමභොගිනො’’ති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – න, භික්ඛවෙ, උච්චාවචා පටිග්ගහා ධාරෙතබ්බා, යො ධාරෙය්‍ය, ආපත්ති දුක්කටස්සාති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, අට්ඨිමයං…පෙ… සඞ්ඛනාභිමයන්ති.

තෙන ඛො පන සමයෙන සූචියොපි සත්ථකාපි පටිග්ගහාපි නස්සන්ති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ආවෙසනවිත්ථකන්ති. ආවෙසනවිත්ථකෙ සමාකුලා හොන්ති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, පටිග්ගහථවිකන්ති. අංසබද්ධකො න හොති…පෙ… අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, අංසබද්ධකං බන්ධනසුත්තකන්ති.

තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ අබ්භොකාසෙ චීවරං සිබ්බන්තා සීතෙනපි උණ්හෙනපි කිලමන්ති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, කථිනසාලං කථිනමණ්ඩපන්ති. කථිනසාලා නීචවත්ථුකා හොති, උදකෙන ඔත්ථරීයති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, උච්චවත්ථුකං කාතුන්ති. චයො පරිපතති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, චිනිතුං තයො චයෙ ඉට්ඨකචයං, සිලාචයං, දාරුචයන්ති. ආරොහන්තා විහඤ්ඤන්ති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, තයො සොපානෙ ඉට්ඨකසොපානං, සිලාසොපානං, දාරුසොපානන්ති. ආරොහන්තා පරිපතන්ති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ආලම්බනබාහන්ති. කථිනසාලාය තිණචුණ්ණං පරිපතති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ඔගුම්ඵෙත්වා උල්ලිත්තාවලිත්තං කාතුං සෙතවණ්ණං කාළවණ්ණං ගෙරුකපරිකම්මං මාලාකම්මං ලතාකම්මං මකරදන්තකං පඤ්චපටිකං චීවරරජ්ජුන්ති.

තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ චීවරං සිබ්බෙත්වා තථෙව කථිනං උජ්ඣිත්වා පක්කමන්ති, උන්දූරෙහිපි උපචිකාහිපි ඛජ්ජති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, කථිනං සඞ්ඝරිතුන්ති. කථිනං පරිභිජ්ජති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ගොඝංසිකාය කථිනං සඞ්ඝරිතුන්ති. කථිනං විනිවෙඨියති. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, බන්ධනරජ්ජුන්ති.

තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ කුට්ටෙපි ථම්භෙපි කථිනං උස්සාපෙත්වා පක්කමන්ති, පරිපතිත්වා කථිනං භිජ්ජති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, භිත්තිඛීලෙ වා නාගදන්තෙ වා ලග්ගෙතුන්ති. අයං ඛුද්දකවත්ථුඛන්ධකෙ ආගතො පාළිපාඨො.

‘‘කථිනන්ති නිස්සෙණිම්පි, තත්ථ අත්ථරිතබ්බකටසාරකකිලඤ්ජානං අඤ්ඤතරම්පි. කථිනරජ්ජුන්ති යාය දුපට්ටචීවරං සිබ්බන්තා කථිනෙ චීවරං විබන්ධන්ති. කථිනං නප්පහොතීති දීඝස්ස භික්ඛුනො පමාණෙන කතං කථිනං ඉත්තරස්ස භික්ඛුනො චීවරං පත්ථරියමානං නප්පහොති, අන්තොයෙව හොති, දණ්ඩකෙ න පාපුණාතීති අත්ථො. දණ්ඩකථිනන්ති තස්ස මජ්ඣෙ ඉත්තරස්ස භික්ඛුනො පමාණෙන අඤ්ඤං නිස්සෙණිං බන්ධිතුං අනුජානාමීති අත්ථො. බිදලකන්ති දණ්ඩකථිනප්පමාණෙන කටසාරකස්ස පරියන්තෙ පටිසංහරිත්වා දුගුණකරණං. සලාකන්ති දුපට්ටචීවරස්ස අන්තරෙ පවෙසනසලාකං. විනන්ධනරජ්ජුන්ති මහානිස්සෙණියා සද්ධිං ඛුද්දකනිස්සෙණිං විනන්ධිතුං රජ්ජුං. විනන්ධනසුත්තකන්ති ඛුද්දකනිස්සෙණියා චීවරං විනන්ධිතුං සුත්තකං. විනන්ධිත්වා චීවරං සිබ්බිතුන්ති තෙන සුත්තකෙන තත්ථ චීවරං විනන්ධිත්වා සිබ්බෙතුං. විසමා හොන්තීති කාචි ඛුද්දකා හොන්ති, කාචි මහන්තා. කළිම්භකන්ති පමාණසඤ්ඤාකරණං යං කිඤ්චි තාලපණ්ණාදිං. මොඝසුත්තකන්ති වඩ්ඪකීනං දාරූසු කාළසුත්තෙන විය හලිද්දිසුත්තෙන සඤ්ඤාකරණං. අඞ්ගුලියා පටිග්ගණ්හන්තීති සූචිමුඛං අඞ්ගුලියා පටිච්ඡන්ති. පටිග්ගහන්ති අඞ්ගුලිකොසකං. ආවෙසනවිත්ථකං නාම යං කිඤ්චි පාතිචඞ්කොටකාදි. උච්චවත්ථුකන්ති පංසුං ආකිරිත්වා උච්චවත්ථුකං කාතුං අනුජානාමීති අත්ථො. ඔගුම්ඵෙත්වා උල්ලිත්තාවලිත්තං කාතුන්ති ඡදනං ඔධුනිත්වා ඝනදණ්ඩකං කත්වා අන්තො චෙව බහි ච මත්තිකාය ලිම්පිතුන්ති අත්ථො. ගොඝංසිකායාති වෙළුං වා රුක්ඛදණ්ඩකං වා අන්තො කත්වා තෙන සද්ධිං සංහරිතුන්ති අත්ථො. බන්ධනරජ්ජුන්ති තථා සංහරිතස්ස බන්ධනරජ්ජු’’න්ති අයං අට්ඨකථාපාඨො (චූළව. අට්ඨ. 256).

‘‘අනුවාතං පරිභණ්ඩන්ති කිලඤ්ජාදීසු කරොතීති ගණ්ඨිපදෙසු වුත්තං. බිදලකන්ති දුගුණකරණසඞ්ඛාතස්ස කිරියාවිසෙසස්ස අධිවචනං. කස්ස දුගුණකරණං? යෙන කිලඤ්ජාදිනා මහන්තං කථිනං අත්ථතං, තස්ස. තඤ්හි දණ්ඩකථිනප්පමාණෙන පරියන්තෙ සංහරිත්වා දුගුණං කාතබ්බං. පටිග්ගහන්ති අඞ්ගුලිකඤ්චුකං. පාති නාම පටිග්ගහසණ්ඨානෙන කතො භාජනවිසෙසො. න සම්මතීති නප්පහොති. නීචවත්ථුකං චිනිතුන්ති බහිකුට්ටස්ස සමන්තතො නීචවත්ථුකං කත්වා චිනිතු’’න්ති සාරත්ථදීපනියං (සාරත්ථ. ටී. චූළවග්ග 3.260-262).

‘‘නිස්සෙණිම්පීති චතූහි දණ්ඩෙහි චීවරප්පමාණෙන ආයතචතුරස්සං කත්වා බද්ධපටලම්පි. එත්ථ හි චීවරකොටියො සමකං බන්ධිත්වා චීවරං යථාසුඛං සිබ්බන්ති. තත්ථ අත්ථරිතබ්බන්ති තස්සා නිස්සෙණියා උපරි චීවරස්ස උපත්ථම්භනත්ථාය අත්ථරිතබ්බං. කථිනසඞ්ඛාතාය නිස්සෙණියා චීවරස්ස බන්ධනකරජ්ජු කථිනරජ්ජූති මජ්ඣිමපදලොපී සමාසොති ආහ ‘‘යායා’’තිආදි. තත්ථ යස්මා ද්වින්නං පටලානං එකස්මිං අධිකෙ ජාතෙ තත්ථ වලියො හොන්ති, තස්මා දුපට්ටචීවරස්ස පටලද්වයම්පි සමකං කත්වා බන්ධනකරජ්ජු කථිනරජ්ජූති වෙදිතබ්බං. පාළියං (චූළව. 256) කථිනස්ස අන්තො ජීරතීති කථිනෙ බද්ධස්ස චීවරස්ස පරියන්තො ජීරතී’’ති විමතිවිනොදනියං වුත්තං.

‘‘බිදලකං නාම දිගුණකරණසඞ්ඛාතස්ස කිරියාවිසෙසස්ස අධිවචනං. කස්ස දිගුණකරණං? යෙන කිලඤ්ජාදිනා මහන්තං කථිනං අත්ථතං, තස්ස. තඤ්හි දණ්ඩකථිනප්පමාණෙන පරියන්තෙ සංහරිත්වා දිගුණං කාතබ්බං, අඤ්ඤථා ඛුද්දකචීවරස්ස අනුවාතපරිභණ්ඩාදිවිධානකරණෙ හත්ථස්ස ඔකාසො න හොති. සලාකාය සති ද්වින්නං චීවරානං අඤ්ඤතරං ඤත්වා සිබ්බිතාසිබ්බිතං සුඛං පඤ්ඤායති. දණ්ඩකථිනෙ කතෙ න බහූහි සහායෙහි පයොජනං. ‘අසංකුටිත්වා චීවරං සමං හොති, කොණාපි සමා හොන්තී’ති ලිඛිතං, ‘හලිද්දිසුත්තෙන සඤ්ඤාකරණ’න්ති වුත්තත්තා ‘හලිද්දිසුත්තෙන චීවරං සිබ්බෙතුම්පි වට්ටතී’ති සිද්ධං. තත්ථ හි කෙචි අකප්පියසඤ්ඤිනො. පටිග්ගහො නාම අඞ්ගුලිකොසො. පාතීති පටිග්ගහසණ්ඨානං. පටිග්ගහථවිකන්ති අඞ්ගුලිකොසථවික’’න්ති වජිරබුද්ධිටීකායං (වජිර. ටී. චූළවග්ග 256) ආගතං.