ලසුණකථා

49. ලසුණකථායං ‘‘ලසුණං නාම මාගධක’’න්ති (පාචි. 795) පාළියං ආගතං. අට්ඨකථායං (පාචි. අට්ඨ. 795) පන ‘‘මාගධකන්ති මගධෙසු ජාතං. මගධරට්ඨෙ ජාතලසුණමෙව හි ඉධ ලසුණන්ති අධිප්පෙතං, තම්පි භණ්ඩිකලසුණමෙව, න එකද්විතිමිඤ්ජකං. කුරුන්දියං පන ‘ජාතිදෙසං අවත්වා ‘මාගධකං නාම භණ්ඩිකලසුණ’න්ති වුත්ත’’න්ති වුත්තං. සචෙ ද්වෙ තයො භණ්ඩිකෙ එකතොයෙව සඞ්ඛරිත්වා අජ්ඣොහරති, එකං පාචිත්තියං. භින්දිත්වා එකෙකං මිඤ්ජං ඛාදන්තියා පන පයොගගණනාය පාචිත්තියානි, ඉදං භික්ඛුනීනං වසෙන පාචිත්තියං, භික්ඛුස්ස පන දුක්කටං.

පලණ්ඩුකාදීනං වණ්ණෙන වා මිඤ්ජාය වා නානත්තං වෙදිතබ්බං. වණ්ණෙන තාව පලණ්ඩුකො නාම පණ්ඩුවණ්ණො හොති. භඤ්ජනකො ලොහිතවණ්ණො, හරිතකො හරිතවණ්ණො, මිඤ්ජාය පන පලණ්ඩුකස්ස එකා මිඤ්ජා හොති, භඤ්ජනකස්ස ද්වෙ, හරිතකස්ස තිස්සො, චාපලසුණො අමිඤ්ජකො. අඞ්කුරමත්තමෙව හි තස්ස හොති. මහාපච්චරියාදීසු පන ‘‘පලණ්ඩුකස්ස තීණි මිඤ්ජානි, භඤ්ජනකස්ස ද්වෙ, හරිතකස්ස එක’’න්ති වුත්තං. එතෙ පලණ්ඩුකාදයො සභාවෙනෙව වට්ටන්ති, සූපසම්පාකාදීසු පන මාගධකම්පි වට්ටති. තඤ්හි පච්චමානෙසු මුග්ගසූපාදීසු වා මච්ඡමංසවිකතියා වා තෙලාදීසු වා බදරසාළවාදීසු වා අම්බිලපාකාදීසු වා උත්තරිභඞ්ගෙ වා යත්ථ කත්ථචි අන්තමසො යාගුපත්තෙපි පක්ඛිපිතුං වට්ටතීති වුත්තං. ‘‘සභාවෙනෙවාති සූපසම්පාකාදිං විනාව. බදරසාළවං නාම බදරඵලානි සුක්ඛාපෙත්වා චුණ්ණෙත්වා කත්තබ්බා ඛාදනීයවිකතී’’ති සාරත්ථදීපනියං (සාරත්ථ. ටී. පාචිත්තිය 3.793-797) වුත්තං.