4. තුවට්ටවග්ගවණ්ණනා

1. පඨමසික්ඛාපදවණ්ණනා

934-5. එකාය නිපන්නාය අපරා නිපජ්ජති, ආපත්ති පාචිත්තියස්සාති ‘‘උභින්නම්පි පඨමනිපන්නාය අනුට්ඨාපනා’’ති වත්වා එත්ථ කිරියාකිරියන්ති එකෙ, තං අට්ඨකථාය විරුජ්ඣති. ‘‘කිරිය’’න්ති හි අට්ඨකථායං වුත්තං. අථ කස්සා ආපත්තීති? උභින්නම්පි නිපජ්ජනකිරියං පටිච්ච. ඉමස්ස අනාපත්තිවාරෙ ‘‘වවත්ථානං දස්සෙත්වා’’ති නත්ථි, තස්මා වවත්ථානං කත්වා නිපජ්ජිතුං න වට්ටතීති එකෙ. විපුලතරෙ වට්ටතීති එකෙ. ‘‘අන්තරං කත්වා නිපජ්ජිතුං වට්ටතී’’ති පොරාණගණ්ඨිපදෙ ලිඛිතං.

පඨමසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

2. දුතියසික්ඛාපදවණ්ණනා

940. වවත්ථානං දස්සෙත්වාති එත්ථ උපරි පාරුපනම්පි මජ්ඣෙ ඔභොගං කත්වා උභින්නං අන්තරෙ ඔතාරෙති, වට්ටතීති එකෙ. වවත්ථානඤ්ච යථා ඨානෙ න තිට්ඨති, තථා අතික්කමිත්වා තුවට්ටෙන්තියා ආපත්තියෙවාති. ‘‘කිරියාකිරිය’’න්ති ච පොරාණගණ්ඨිපදෙ වුත්තං.

දුතියසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

3. තතියසික්ඛාපදවණ්ණනා

941. අත්තනො සජ්ඣායනට්ඨානෙ චෙ වුඩ්ඪතරා ආගච්ඡති, වන්දනකාලෙ වා, ආපුච්ඡනකිච්චං නත්ථි. එකස්මිං ඔවරකෙ ආපුච්ඡිතබ්බං. ‘‘අථ ඔවරකෙ මහාථෙරී වසති, සම්මුඛෙ ඉතරා, ආපුච්ඡිතබ්බා තස්සා උපචාරත්තා’’ති පොරාණගණ්ඨිපදෙ වුත්තං.

තතියසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

946-950. චතුත්ථපඤ්චමසික්ඛාපදං උත්තානත්ථමෙව.

6. ඡට්ඨසික්ඛාපදවණ්ණනා

956. ගහපති නාම ඨපෙත්වා සහධම්මිකෙ වෙදිතබ්බො, තස්මා භික්ඛුනා වා සාමණෙරෙන වා අනනුලොමිකෙන සංසග්ගෙන සංසට්ඨාපි න සමනුභාසිතබ්බාති සම්භවති එව.

ඡට්ඨසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

961-5. සත්තමඅට්ඨම සික්ඛාපදං උත්තානත්ථමෙව.

9. නවමසික්ඛාපදවණ්ණනා

969. එකින්ද්‍රියන්ති කායින්ද්‍රියෙනෙව එකින්ද්‍රියං, නිගණ්ඨානං අචෙලකානං මතං. කාපිලා පන ‘‘පඤ්චින්ද්‍රියා’’ති මඤ්ඤන්තා එවං වදන්ති ‘‘සචක්ඛුකත්තා අලාබුමාලුවාදයො යත්ථ ආලම්බනං, තත්ථ ගච්ඡන්ති. සසොතකත්තා කදලියො මෙඝගජ්ජිතං සුත්වා ගබ්භං ගණ්හන්ති. සඝානකත්තා පනසාදයො කුණපගන්ධෙන ඵලන්ති. සජිව්හකත්තා උදකං පිවන්ති යෙන, සබ්බෙපි ‘පාදපා’ති වුච්චන්ති. සකායපසාදත්තා ඉත්ථිසම්ඵස්සෙන අසොකරුක්ඛා පුප්ඵන්තී’’ති. සඞ්ඝාතන්ති විනාසං.

970. ඉධ ච වස්සච්ඡෙදෙන දුක්කටං. පඨමං ආවසිත්වා පච්ඡා චාරිකා චරණපච්චයා පාචිත්තියං ආපජ්ජතීති වෙදිතබ්බං. අථ වස්සං අවසිත්වා චරති, අවස්සුපගමනපච්චයා දුක්කටං ආපජ්ජති. පොරාණගණ්ඨිපදෙ පන ‘‘අන්තොසත්තාහෙ අන්තොවස්සෙ චාරිකං චරන්තියා පාචිත්තියං. සත්තාහකරණීයෙන පන වට්ටති, භික්ඛුනො දුක්කටං හොතී’’ති වුත්තං.

972. කෙනචි උබ්බාළ්හාති වස්සච්ඡෙදකාරණෙනාති නො තක්කොති ආචරියො. කිත්තාවතා චාරිකා හොතීති? ඉදං න සබ්බත්ථ විචාරිතං. අනන්තරසික්ඛාපදෙ ‘‘අන්තමසො ඡප්පඤ්චයොජනානිපී’’ති වුත්තත්තා සො ච මඤ්ඤෙ හෙට්ඨිමපරිච්ඡෙදොති.

නවමසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

10. දසමසික්ඛාපදවණ්ණනා

973. දසමෙ ‘‘ආහුන්දරිකා’’ති පඨන්ති කිර.

දසමසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

තුවට්ටවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.