අන්තරපෙය්‍යාලං

කතිපුච්ඡාවාරවණ්ණනා

271. පටිනිද්දෙසන්ති පුනප්පුනං නිද්දිසනං. ආපත්තික්ඛන්ධෙහි විනීතානි සංවරානීති අත්ථො. එතෙහි ආපත්තික්ඛන්ධෙහි. ‘‘ආරකා’’ති නිවත්තිඅත්ථෙන වුත්තත්තා තං පුන සරූපෙන වත්තුකාමො ‘‘භුසා වා’’ති ආහ. ‘‘ගෙහං ධූමෙන පුණ්ණං ආධූමිත’’න්තිආදීසු විය රාගාදිවෙරං මණති විනාසෙති. එතායාති විරතියා. වෙල චලනෙ. නිය්‍යානං මග්ගං සිනොති බන්ධතීති සෙතු. ‘‘සෙතුඝාතොති වීතික්කමපටිපක්ඛභූතා විරති, තදත්ථනිබ්බත්තිකරචිත්තුප්පාදො වා’’ති වුත්තං. ‘‘ධම්මස්සවනග්ගන්ති ධම්මං සුණන්තානං සමූහ’’න්ති ලිඛිතං. සචෙ න ගච්ඡති, වික්ඛිත්තො වා නිසීදති. කායප්පාගබ්භියං කායදුච්චරිතං. ‘‘පමාදෙ’’ති වත්වා තදත්ථං දස්සෙතුං ‘‘සතිවිප්පවාසෙ’’ති වුත්තං.

272-3. සපරසන්තානෙ වාති සසන්තානෙ වා පරසන්තානෙ වා. තථා විවදන්තා පනාති භෙදකරවත්ථූනි නිස්සාය විවදන්තා. උභයෙහිපීති ථෙරනවෙහි. නන්ති මෙත්තං කායකම්මං. යෙසං පුග්ගලානං පියං කරොති, තෙසං මෙත්තාකායකම්මසඞ්ඛාතො ධම්මො. එත්තකන්ති ආමිසවිභත්තිදස්සනං. අසුකස්ස චාති පුග්ගලවිභත්තිදස්සනං. ‘‘දුස්සීලස්ස අදාතුම්පි වට්ටතී’’ති වුත්තත්තා එව අලජ්ජිපරිභොගො වාරිතො. සබ්බෙසං දාතබ්බමෙවාති සන්නිට්ඨානෙන අජානන්තෙන විභාගං අකත්වා දාතබ්බභාවං දීපෙතීති එකෙ. ‘‘සබ්බෙසං දාතබ්බමෙවා’’ති වුත්තං අට්ඨකථාසු. තත්ථ ‘‘අලජ්ජිඋක්ඛිත්තකානං පරිභොගසීසෙන සහත්ථා න දාතබ්බං, දාපෙතබ්බන්ති අපරෙ’’ති වුත්තං. විචිනිත්වා දානං විචෙය්‍ය දානං. යස්මා අයං විසෙසො කාතබ්බොයෙවාති අයං කරොති, තස්මා පුග්ගලවිභාගො න කතොති සම්බන්ධො. පකතිවණ්ණෙන විසභාගවණ්ණෙන. ‘‘ඉදං නාම ආපන්නො’’ති පරෙහි අපරාමසිතබ්බතො අපරාමට්ඨානි. අනුලොමෙහි ගහිතසඞ්ඛාරාරම්මණෙහි නිබ්බානාරම්මණං කත්වා නිය්‍යාති.

ඡආපත්තිසමුට්ඨානවාරාදිවණ්ණනා

276. ‘‘පඨමෙන ආපත්තිසමුට්ඨානෙන දුබ්භාසිතං ආපජ්ජෙය්‍යාති න හීති වත්තබ්බ’’න්ති වුත්තං වාචාචිත්තවසෙනෙවාපජ්ජිතබ්බතො.

277. කුටිං කරොතීති එත්ථ සඤ්චරිත්තමවත්වා දුක්කටථුල්ලච්චයසඞ්ඝාදිසෙසානං එකස්මිං වත්ථුස්මිං පටිපාටියා උප්පත්තිදස්සනත්ථමිදං වුත්තං. න හි සඤ්චරිත්තෙ එව ආපජ්ජති. ‘‘ඉමිනා පන නයෙන සබ්බත්ථ පටිපාටියා අග්ගහණෙ කාරණං වෙදිතබ්බ’’න්ති වුත්තං.

283. විවෙකදස්සිනාති තදඞ්ගවිවෙකාදිපඤ්චවිධවිවෙකදස්සිනා.

284. අත්තනො දුට්ඨුල්ලන්ති සඞ්ඝාදිසෙසං.

288. විවාදාධිකරණපච්චයාති අඤ්ඤෙහි, අත්තනා වා පුබ්බභාගෙ ආපන්නපච්චයාති අත්ථො. ඔමසතීති ‘‘අයං ධම්මො, අයං විනයො’’ති විවදන්තො ‘‘ත්වං කිං ජානාසී’’තිආදිනා ඔමසති. තීහි සමථෙහි සම්මුඛාවිනයපටිඤ්ඤාතකරණතිණවත්ථාරකෙහි. ‘‘සම්මුඛාවිනයඤ්චෙත්ථ සබ්බත්ථ ඉච්ඡිතබ්බතො ‘සම්මුඛාවිනයෙන චෙව පටිඤ්ඤාතකරණෙන චා’තිආදිනා ද්වීහිපි යොජිතං. එස නයො සබ්බත්ථා’’ති වුත්තං.

291. ඨපෙත්වා සත්ත ආපත්තියොති එත්ථ ‘‘කිඤ්චාපි අවසෙසා නත්ථි, තථාපි පටිපාටියා පාටවජනනත්ථං පුච්ඡා කතා’’ති වුත්තං.

අන්තරපෙය්‍යාලං නිට්ඨිතං.