කථිනභෙදවණ්ණනා

කථිනඅත්ථතාදිවණ්ණනා

403-4. කින්ති කථං. අනාදියදානං තාවකාලිකවත්ථු. ‘‘අනාගතවසෙන අනන්තරා හුත්වා’’ති උදකාහරණාදිපයොගස්ස ධොවනාදිපුබ්බකරණස්ස පච්ඡා උප්පජ්ජනතො, ධොවනාදිකිරියඤ්ච සන්ධාය පයොගකරණතො වුත්තං. පුරෙජාතපච්චයෙ පනෙස පයොගොති අත්ථො. එකං ධම්මම්පි න ලභති අත්තනො පුරෙජාතස්ස නත්ථිතාය.

කථිනාදිජානිතබ්බවිභාගවණ්ණනා

412. රූපාදිධම්මෙසූති වණ්ණගන්ධාදිඅට්ඨකෙසු. ‘‘වස්සානස්ස පච්ඡිමො මාසො’’ති (පාරා. 218) වුත්තත්තා පච්ඡිමෙ මාසෙ යස්මිං වා තස්මිං වා දිවසෙ අත්ථරිතුං වට්ටතීති සිද්ධං.

415. ‘‘ආදිච්චබන්ධුනාති වුත්තත්තා ථෙරවචන’’න්ති වදන්ති.

පලිබොධපඤ්හාබ්‍යාකරණකථාවණ්ණනා

415-6. සන්නිට්ඨානන්තිකො කථං බහිසීමාය උද්ධරීයති? භික්ඛු අකතචීවරං සමාදාය පක්කමති ‘‘න පච්චෙස්ස’’න්ති, තස්ස බහිසීමාගතස්ස එවං හොති ‘‘නෙවිමං චීවරං කාරෙස්ස’’න්ති, එවමෙතස්ස බහිසීමාගතස්ස උද්ධරීයති. කථං අන්තොසීමාය? අකතචීවරං සමාදාය පක්කමති ‘‘න පච්චෙස්ස’’න්ති, තතො තත්ථ ඵාසුවිහාරං අලභන්තො තමෙව විහාරං ආගච්ඡති, තස්ස චීවරපලිබොධොයෙව ඨිතො, සො ච ‘‘නෙවිමං චීවරං කාරෙස්ස’’න්ති චිත්තෙ උප්පන්නෙ ඡිජ්ජති, තස්මා ‘‘අන්තොසීමාය උද්ධරීයතී’’ති වුත්තං. සන්නිට්ඨානන්තිකං දුවිධං ‘‘න පච්චෙස්ස’’න්ති ආවාසපලිබොධං ඡින්දිත්වා තතො පුනපි තමෙව විහාරං ආගන්ත්වා ‘‘නෙවිමං චීවරං කාරෙස්ස’’න්ති සන්නිට්ඨානං කරොති, බහිසීමාය ඨත්වා ‘‘නෙවිමං චීවරං කාරෙස්සං න පච්චෙස්ස’’න්ති චිත්තුප්පාදෙන සන්නිට්ඨානන්තිකං හොති. ගාථායම්පි ‘‘ද්වෙ පලිබොධා අපුබ්බං අචරිම’’න්ති ඉදං ඉමමෙව සන්ධාය. ‘‘ආසාවච්ඡෙදිකො කථං අන්තොසීමාය? ආසීසිතෙන ‘තුම්හෙ විහාරමෙව පත්ථෙථ, අහං පහිණිස්සාමී’ති වුත්තො පුබ්බෙ ‘න පච්චෙස්ස’න්ති ආවාසපලිබොධං ඡින්දිත්වා ගතො පුන තං විහාරං ගන්ත්වා තෙන ‘නාහං සක්කොමි දාතු’න්ති පහිතො හොතී’’ති ලිඛිතං. ‘‘අත්ථාරෙ හි සති උද්ධාරො නාමා’’ති අත්ථාරං විනා උද්ධාරං න ලභන්ති, තස්මා වුත්තං. පුරිමා ද්වෙති ‘‘ද්වෙ කථිනුද්ධාරා එකුප්පාදා එකනිරොධා’’ති වුත්තාධිකාරෙ පඨමං වුත්තා අන්තරබ්භාරසහුබ්භාරා. න පක්කමනන්තිකාදයො ද්වෙ. එකතො නිරුජ්ඣන්තීති උද්ධාරභාවං පාපුණන්තීති අත්ථො.

කථිනභෙදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

පඤ්ඤත්තිවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.