10. භික්ඛුනික්ඛන්ධකවණ්ණනා

මහාපජාපතිගොතමීවත්ථුකථාවණ්ණනා

402-3. සූනෙහීති සුතෙහි. ‘‘සෙතට්ටිකා නාම රොගජාතී’’ති පාළි. ‘‘සෙතට්ඨිකා’’ති අට්ඨකථා. ‘‘පටිසම්භිදාපත්තඛීණාසවග්ගහණෙන ඣානානිපි ගහිතානෙව හොන්ති. න හි නිජ්ඣානිකානං සබ්බප්පකාරා සම්පත්ති ඉජ්ඣතී’’ති ලිඛිතං.

භික්ඛුනීඋපසම්පදානුජානනකථාවණ්ණනා

404. යදග්ගෙන යං දිවසං ආදිං කත්වා. තදෙවාති තස්මිං එව දිවසෙ. ‘‘අනුඤත්තියා’’ති පාඨො. ‘‘අනුපඤ්ඤත්තියා’’ති න සුන්දරං.

405. ‘‘පටිග්ගණ්හාමි යාවජීවං අනතික්කමනීයො’’ති වත්වා ඉදානි කිං කාරණා වරං යාචතීති චෙ? පරූපවාදවිවජ්ජනත්ථං. දුබ්බුද්ධිනො හි කෙචි වදෙය්‍යුං ‘‘මහාපජාපතියා පඨමං සම්පටිච්ඡිතත්තා උභතොසඞ්ඝස්ස යථාවුඩ්ඪඅභිවාදනං න ජාතං. ගොතමී චෙ වරං යාචෙය්‍ය, භගවා අනුජානෙය්‍යා’’ති.

408. විමානෙත්වාති අපරජ්ඣිත්වා.

410-3. කම්මප්පත්තායොපීති කම්මාරහාපි. ආපත්තිගාමිනියොපීති ආපත්තිං ආපන්නායොපි. ද්වෙ තිස්සො භික්ඛුනියොති ද්වීහි තීහි භික්ඛුනීහි. ‘‘මනොසිලිකායා’’ති පාඨො.

420. ‘‘තෙන ච භික්ඛු නිමන්තෙතබ්බො’’ති සාමීචිවසෙන වුත්තං.

422-3. ‘‘අනුජානාමි…පෙ… තාවකාලික’’න්ති පුග්ගලිකං සන්ධාය වුත්තං, න සඞ්ඝිකන්ති ආචරියො. ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, උතුනියා කටිසුත්තක’’න්ති වචනතො භික්ඛුස්ස විනිබන්ධං කටිසුත්තකං න වට්ටති. පග්ඝරන්තී විසවිණා. වෙපුරිසිකා මස්සුදාඨී.

425. තයො නිස්සයෙති රුක්ඛමූලඤ්හි සා න ලභති.

426. භත්තග්ගෙ සචෙ දායකා භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස භුත්තවතො චතුපච්චයෙ දාතුකාමා හොන්ති, යථාවුඩ්ඪමෙව.

427. විකාලෙති යාව විකාලෙ හොන්ති, තාව පවාරෙසුන්ති අත්ථො. අජ්ජත්තනාති අජ්ජතනා.

428. අනුවාදන්ති ඉස්සරියට්ඨානං. ඉදං සබ්බං ‘‘අජ්ජතග්ගෙ ඔවටො භික්ඛුනීනං භික්ඛූසු වචනපථො’’ති පඤ්ඤත්තස්ස ගරුධම්මස්ස වීතික්කමආපත්තිපඤ්ඤාපනත්ථං වුත්තන්ති වෙදිතබ්බං, අඤ්ඤථා යෙසං ගරුධම්මානං පටිග්ගහණෙන භික්ඛුනීනං උපසම්පදා අනුඤ්ඤාතා, තෙසං වීතික්කමෙ අනුපසම්පන්නාව සියාති ආසඞ්කා භවෙය්‍ය.

429. ඉත්ථියුත්තෙනාති ඉත්ථීහි ගාවීආදීහි ධුරට්ඨානෙ යුත්තෙන. පුරිසන්තරෙනාති පුරිසෙන අන්තරිකෙන. ‘‘පුරිසදුතියෙනා’’ති ලිඛිතං, පුරිසසාරථිනාති අධිප්පායො. ‘‘බාළ්හතරං අඵාසූ’’ති වචනතො ගිලානාය වට්ටතිච්චෙව සිද්ධං, භගවන්තං ආපුච්ඡිත්වා අනුඤ්ඤාතට්ඨානෙ උපසම්පජ්ජිස්සාමීති අධිප්පායො.

430. සා කෙනචිදෙව අන්තරායෙනාති සබ්බන්තරායසඞ්ගහනවචනං, තස්මා තං න අන්තරායං කිත්තෙත්වා, වුත්තන්තරායෙන ‘‘රාජන්තරායෙනා’’ති සාධෙතබ්බන්ති ආචරියො.

431-2. ‘‘නවකම්මන්ති කත්වා ‘එත්තකානි වස්සානි වසතූ’ති අපලොකෙත්වා සඞ්ඝිකභූමිදාන’’න්ති ලිඛිතං. ‘‘සාගාර’’න්ති වුත්තත්තා අගාරපටිසංයුත්තරහොනිසජ්ජසික්ඛාදිවජ්ජිතාති කෙචි, යුත්තමෙතං. කස්මා? ‘‘සහාගාරසෙය්‍යමත්තං ඨපෙත්වා’’ති අට්ඨකථායං වුත්තත්තා. ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, පොසෙතු’’න්ති වචනතො පොසනයුත්තකම්මං සබ්බං වට්ටති මාතුයා, න අඤ්ඤෙසං. වසිතුං චෙ න සක්කොති දුතියං විනා, සම්මන්නිත්වාව දාතබ්බා තාය ඉති නො මති. කිත්තකං කාලං? වසිත්වා චෙ දුතියා ගන්තුමිච්ඡති, අඤ්ඤං සම්මන්නිතුං යුත්තාව. සා විජාතා ලභෙති ආචරියො.

434. ‘‘ඉදං ඔදිස්ස අනුඤ්ඤාතං වට්ටතීති එකතො වා උභතො වා අවස්සවෙ සතිපි වට්ටතී’’ති ලිඛිතං. ‘‘කෙසච්ඡෙදාදිකං කම්මං අනුජානාමි සාදිතුං ’’ඉච්චෙව වුත්තත්තා වුත්තං ‘‘තදඤ්ඤෙ සාදිතු’’න්ති. ‘‘කෙසච්ඡෙදාදිකං කම්මං අනුජානාමි, භික්ඛවෙ’’ති අවත්වා එත්තකං යස්මා ‘‘සාදිතු’’න්ති භාසිතං, තස්මා සා විචිකිච්ඡාය උභතොපි අවස්සවෙ අපි පාරාජිකඛෙත්තෙන සා පාරාජිකං ඵුසති. ඉති අට්ඨකථාස්වෙතං සබ්බාසුපි විනිච්ඡිතං. ඔදිස්සකාභිලාපො හි අඤ්ඤථා නිබ්බිසෙසතො තං පමාණං. යදි තථා භික්ඛුස්ස කප්පති විචිකිච්ඡා.

කාලමොදිස්ස නං පදං, න සත්තොදිස්සකඤ්හි තං;

අථ භික්ඛුනියා එව, කාලමොදිස්ස භාසිතං.

එවං පාරාජිකාපත්ති, සිථිලාව කතා සියා;

සබ්බසො පිහිතං ද්වාරං, සබ්බපාරාජිකස්මින්ති.

නිරත්ථකභාවතො, උබ්භජාණුමණ්ඩලෙ;

තස්මා න සාදියන්තීති, නිදානවචනක්කමං.

නිස්සාය සත්ථුනා වුත්තං, සාදිතුන්ති න අඤ්ඤථා;

අත්තනො පණ්හිසම්ඵස්සං, සාදිතුං යෙන වාරිතං.

අපි පාරාජිකක්ඛෙත්තෙ, කථං ද්වාරං දදෙය්‍ය සො;

තථාපි බුද්ධපුත්තානං, බුද්ධභාසිතභාසිතං.

වචනඤ්ච සමානෙන්තො, නො චෙත්ථ යුත්තිකථා ධීරා;

කෙසච්ඡෙදාදිකම්මස්ස, අවස්සං කරණීයතො.

චිත්තස්ස චාතිලොලත්තා, ගණස්ස ච අඞ්ගසම්පදා-

භාවා භික්ඛුනීනං මහෙසිනා, රක්ඛිතුඤ්ච අසඞ්කත්තා;

නනු මොදිස්සකං කතන්ති.

භික්ඛුනික්ඛන්ධකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.