1. ඔවාදසික්ඛාපදවණ්ණනා

144. කථානුසාරෙනාති යො භික්ඛුනොවාදකත්ථිකො කිංසීලො කිංසමාචාරො කතරකුලා පබ්බජිතොතිආදි කථානුසාරෙනාති අත්ථො. සග්ගමග්ගගමනෙපීති අපි-සද්දෙන මොක්ඛගමනෙපි. ‘‘ලක්ඛණප්පටිවෙධපටිසංයුත්තො’’ති අට්ඨගරුධම්මානුසාරෙන වත්තබ්බං ධම්මකථං සන්ධාය වුත්තං.

145-147. නිස්සීමන්ති විහාරෙ බද්ධසීමතො අඤ්ඤං අබද්ධසීමං, ගාමසීමාදින්ති අත්ථො. ‘‘සුපිනන්තෙනපී’’ති න සබ්බෙසන්ති ඉධ බාහුල්ලනයෙන වුත්තං. ඡබ්බග්ගියා හි කෙචි වීසතිවස්සාපි අත්ථි අතිරෙකවීසතිවස්සාපීති ඉමිනා ඉමං මජ්ඣිමබොධිකාලෙ පඤ්ඤත්තන්ති විඤ්ඤායති. ‘‘සීලවා හොතී’’ති වත්වා තස්ස චතුබ්බිධත්තා ඉධ අධිප්පෙතසීලමෙව දස්සෙතුං ‘‘පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො’’තිආදි වුත්තං. ගණ්ඨානුගණ්ඨිපදෙසු ‘‘සතිසංවරාදයො ඉධ නාධිප්පෙතා, තෙන විභඞ්ගපාඨං දස්සෙති අට්ඨකථාචරියො’’ති වුත්තං. අත්ථතොති පාළිඅත්ථතො. කාරණතොති කාරණූපපත්තිතො, අට්ඨකථාතොති අධිප්පායො. අථ වා කාරණතොති ධම්මතො, තෙන අත්ථතො ධම්මතොති වුත්තං හොති. අථ වා අත්ථතොති ඵලතො. ‘‘කාරණතොති හෙතුතො. ධම්මපදම්පි ජාතකෙන සහා’’ති ලිඛිතං. පඤ්හං කථෙතුන්ති ‘‘පඤ්හං පුට්ඨො කථෙතී’’ති එත්ථ භික්ඛුනියා පුට්ඨෙන ‘‘න ජානාමී’’ති න සක්කා කථෙතුං. ‘‘න ඛො පන තං භගවන්ත’’න්ති පාඨො. ‘‘න ඛො පනෙත’’න්ති ච ලිඛන්ති, තං න සුන්දරං. ‘‘කාසායවත්ථවසනායා’’ති වචනතො පාරාජිකායපි න වට්ටති. භික්ඛුනියා කායසංසග්ගමෙව වුත්තං. මෙථුනෙන හි භික්ඛුනීදූසකො හොති.

148-9. භික්ඛූනං සන්තිකෙ උපසම්පන්නා නාම පරිවත්තලිඞ්ගා, පඤ්චසතා සාකියානියො වා. ‘‘ධම්මදෙසනාපත්තිමොචනත්ථං පනා’’ති වචනතො මාතුගාමග්ගහණෙන සබ්බත්ථ භික්ඛුනීසඞ්ගහං ගච්ඡතීති සිද්ධං. භික්ඛුනිග්ගහණෙන පන මාතුගාමො තිරියං තරණසික්ඛාපදෙ (පාචි. 187-190) සඞ්ගහිතො, න අඤ්ඤත්ථ. ‘‘ඔසාරෙතබ්බා’’ති පාළිපාඨො, පාළි ඔසාරෙතබ්බාති අත්ථො. ‘‘ඔසාරෙතබ්බ’’න්ති අට්ඨකථාපාළි. එකස්මිං ඨානෙ වන්දිතෙ දොසාභාවතො බහූසු එකාය වන්දිතෙ වට්ටතීති චෙ? භික්ඛූහි කත්තබ්බං නත්ථි, භික්ඛුනියායෙව කත්තබ්බං, තස්මා න වට්ටති. ‘‘යත්ථ කත්ථචි නිසින්නායාති අන්තොද්වාදසහත්ථෙ නිසින්නායා’’ති වදන්ති. න නිමන්තිතා හුත්වා ගන්තුකාමාති නිමන්තිතා හුත්වා ගන්තුකාමා භික්ඛූ ඉධ නාධිප්පෙතා, වස්සං උපගන්තුකාමාව අධිප්පෙතාති අත්ථො. යතො පනාති භික්ඛුනීවිහාරතො. තත්ථාති භික්ඛුනීවිහාරෙ. කිඤ්චාපි ‘‘ඔවාදදායකා භික්ඛූ’’ති වචනතො ඔවාදදායකෙහෙව සභික්ඛුකො ආවාසො හොති, න සබ්බෙහීති ආපන්නො, තථාපි අසති භික්ඛුනොවාදකෙ ඔවාදසංවාසානං අත්ථාය යාචනත්ථාය අවස්සං ගන්තබ්බත්තා අඤ්ඤෙහිපි භික්ඛූහි සභික්ඛුකොපි සභික්ඛුකො එවාති වෙදිතබ්බො. සා රක්ඛිතබ්බාති වස්සච්ඡෙදාපත්ති රක්ඛිතබ්බා. කස්මා? ආපදාසු හීතිආදි. ‘‘අයං උපොසථො චාතුද්දසිකොති පුච්ඡිතබ්බ’’න්ති වුත්තං, තම්පි තෙරසියංයෙව, එතරහි පන භික්ඛුනියො චාතුද්දසියංයෙව ගන්ත්වා ‘‘කදා අය්‍ය උපොසථො’’ති පුච්ඡන්ති. ‘‘ජායායො වා ජාරියො වා’’ති අධිප්පායෙන වුත්තං කිර. ‘‘ගච්ඡෙය්‍ය චෙ, ආපත්තී’’ති පාඨො. ද්වෙ තිස්සොති ද්වීහි තීහි. එකතො ආගතානං වසෙන ‘‘තාහී’’ති බහුවචනං වුත්තන්ති අධිප්පායො. ‘‘එකා භික්ඛුනී වා බහූ භික්ඛුනී වා බහූහි භික්ඛුනුපස්සයෙහි ඔවාදත්ථාය පෙසිතා’’ති වචනස්ස විත්ථාරො ‘‘භික්ඛුනිසඞ්ඝො ච අය්‍ය භික්ඛුනියො චා’’තිආදිනා වුත්තො. ‘‘භික්ඛුනිසඞ්ඝො ච අය්‍ය භික්ඛුනියො චා’තිආදි නානාඋපස්සයෙහි පෙසිතාය වචන’’න්ති ච ‘‘අපරිපුණ්ණසඞ්ඝපුග්ගලනානාවාසදුතියවචනවසෙන පඤ්චක්ඛත්තුං උපසඞ්කමනං වුත්ත’’න්ති ච ලිඛිතං. යස්මිං ආවාසෙ පාතිමොක්ඛුද්දෙසො න පවත්තති, තත්ථාපි යාචනං සම්පටිච්ඡිත්වා පුනදිවසෙ යෙන පටිග්ගහිතං, තෙන ‘‘නත්ථි කොචි භික්ඛු භික්ඛුනොවාදකො සම්මතො’’තිආදි වත්තබ්බං. අත්ථි චෙ සම්මතො, නිද්දිසිතබ්බො. ‘‘සයමෙව චෙ සම්මතො, අහ’න්ති වත්තබ්බ’’න්ති වුත්තං. සචෙ සම්මතො වා ඔවාදපටිග්ගාහකො වා පාතිමොක්ඛං උද්දිසති, අඤ්ඤෙන ආරොචාපෙතබ්බන්ති එකෙ, ‘‘අත්තනාපි ආරොචෙතුං වට්ටතී’’ති ච වදන්ති. කෙසුචි පොත්ථකෙසු ‘‘අය්‍යානං පවාරෙතී’’ති ලිඛිතං, එවං සති ‘‘අය්‍යස්ස පවාරෙමී’’ති වත්තබ්බං, පොත්ථකෙ නත්ථි.

ඔවාදසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.